90 



virtutes. 



'Encylopxdix Lib. XXI. 



Et iblquoqnc occurrit Flonlc.q*um fupcibix , & 



Concor- 

 dia onini 

 IDurofor- 

 tior. 



Modiis 

 pertienif 

 di ad cor 

 cordiam. 



Qiis /Int 

 necefla- 

 ria ad 

 philcfy- 

 chiam ? 



Quid fa- 

 &Ci opus 



^?f lp(A!)- 



C A P V T XXV. 

 De ConcordiA. 



O N c o R R I A , (cLi .ftudium concordix eft, 

 quo quis pro vidli ftudet vitrc tranquilLT. D/- 

 ciiurMiai Phileryehia : & eUu fiudhfiis eifmc^nomSfti 

 couitat iUiid Plntmhi , i^iy (^vye^v /xw ^ynelv S-iy.Uu : cui 

 avui^ui'M illud^ ft ?"'' !"'''"'<' Hi-"' »' ^Ui&^rM litem. 



Euis excclilis dl indulgentia : licfcdus , ftudium 

 tiirbarum ku contentioiita';. 



Emmentia concorJix ciicitur Amicitia ; cuius ex- 

 ccllus ell amicitia promifcua&: inhoncfta ; ciefedus, 

 inimicitia,caquctum cKculta , quar dicitur Simultas, 

 tum apcrta,qua; ciicitur Hoflilitas. 



R E G V L yE. 



I. Coacordla efl omni mnrofortior. 



QViacftviiio animoium iu virtute intellcftuali , mor.ili 

 vrl fpiiituali^vcl iii tribus limul:& hic eft fuaiculus tii- 

 plct iudilloiubilis , fuiiiculus coivi.exus ex icligionc, probi- 

 tatc,& fcienria. Hlc funiculus tirma cfRci: auxilia in omni- 

 bus vitx ordiaibus. Q^uoilpiobe intellcxit Scilurus,c;ni mo- 

 ribundus OLloointa filiis totidem tela in vnumtalccm ccm- 

 pada tradidit,quem fafccm cum vniucrh nequirent trangcrc, 

 fingula fingulos tela rumpcrc iullit , eofquc id ccemplum 

 imitari. Non potuit , ait Plutarchus , Scytha mogis Scy thice 

 temob oculos poncrc. NccclTc autcm c(l , vt lit concoidia 

 Ncftoris & VlylTrs, cuius fundamcntum fuit virtus. Inter 

 malos cnim noneft confenfio , fcd confpiratio. Huiusvir- 

 tutis hieroi;lyphicum crat in templo concoidix niduscico- 

 niarum.ficuc coniurationis cxamen vefparum. 



1 1. Modni Derutmtndi aAconcordiam hic efl. 



- X Ibcntcr domi fua: clTe,id eft.non raulta tcntare , fcd intra 



" Jj ,vocationem fuam fc eontincre, nc aliis prxbeatur inui- 



dix occafio ; fuain fecrcto habcrc i aliena non pcrueftigaro 

 curiost : Sc dcniquc noumoucre contrcueifias uon neccfia- 

 rias.Vnde facile efl. coUigere , quot fint dalTes illorum qui hic 

 pixuaricantur.In primis hic pcccant, qui irritant potcnticres, 

 ftuItos,naturas malitlofas & fcvuilcs , quiquc hom incs Inter 

 fe mitcunt, & foucnt Gmultatcsoccultas. 



r 1 1. yirtutts ad tuendam concordiam necejfaritt , 

 funt qtiatHor. 



PRima eft liuniiHtas , frxnans fuperbiam fine causa rlxan- 

 tcm. Sdcundaert manfuctudo , modcrans iracundi.im & 

 vindiftx cupiditatcm cum offcnfi fumus , Si iuftas litigandi 

 caufas habemus. Tertia eft pacicntia , tolerans co mmuncs 

 hominum infirmitates & nxuos , vt morofitacem , sroAunfa- 

 yLua-uoLu , fufpicacitatem , attentationem ad rem,auiditatem 

 glotla: , intemperantiam , &; fimilcs. Quarta eft 'iTnf-y.aa , 

 *jh;V«s , qux etiani ,ciim vcris & magnis iniuriis afteili fu- 

 mus ,remi ttit aliquidde fummo iure , & iniurias condonac 

 publicxpaci. Gcrmaninoftri eleganter dicunt dc hac vir- 

 tute : 



Der mann ift vvcis Vnd vvolgelehrt 

 Der alle ding zum be^t-n kehrt 

 Exhls patet, quodlUidiumconcordia^ fitvivtus humiliterdc 

 fe fentiens , & frynansac moderans iracundiam , tolerans 

 aliorum infirmitaces , & condonans ctiam vcias iniurias , at- 

 que icacaucns.nc pugnemusvlla de re non nccelTatia, ne pu- 

 blica tranquillitas Ecclefia:& Reip.turbecur. 



I V. Studium concordiii efl virtia adrnodnm di^cilis. 

 Jdeo precihui hic eft peropw , & diligemi meditatione 

 necejjitatii & vtilitatis concerdin. 



RAtioprimi eft ,quia homo naturaeft animal fuperbidi- 

 mum. Ratiofecundi;quia hxc fuiu duo mcdia ccrtKTi- 

 ma,quibuspcrueniturad«v.^o'TtAi» lucidiffimx huius virtu- 

 tis.rrimb itaquc orandus eft Spiiitus S.vt illc tanquam nexus 

 nuitui amoris inter Patrem & Filium mentcs atquc volunta- 

 tcsnoftras ad proximi dilcftionem fouendam , & concor- 

 diam mutuara fledat ■. vt mens fibi proponac mandatum 

 Dei , i.Ccr.i.Ephef.^. ihil.z. & noticiam naturalcm, quie di- 



ftat ,homines ad confociationcm & concordiara clTe natop, 

 & vt voluntas obtcmperet menti rcftc iudicauti. Dcinde vti-- , 

 litas concordi.c eft longe niaxima, Na.m communis focie- 

 tas Ecclefix , Politix , Seholx , & OEconomix pcr eam fal - 

 ua & incolumis- confcruatur ; & .TmphfTima prxmia couft- 

 quumur omncs ij,_qui fincero affciflu ftudent concordix. 

 N.im bcati funt pacibci, quiafilij Dei vocabuQtur, Alie.^/A/.j 

 Et Deus eft diledio : qui manet iu dilcdione , manet in Dco, 

 & Deus in co.i.ic^.t^/.^.Scdnulla cloquentiaimmenfas con- 

 cordi.x vtilitatcsexhaurire poteft. Itaeniraeft,vt Salluftius 

 fcribit : Ccnconii.i res farii/i crefcunt, Uifiordid fnagrid diUbnn~ 

 tur. Hoc omnib.us feculis pcrpcndcrunc viri i7i/|«f(?a57;yi,quo- 

 rumexempla palTim inhiftorlis tunt obuia. Sic Abrahain,etC 

 authoritate , fapieHtsa,virtute ac xtace ancccellebac , camett 

 cedit fratri Loch,OVn. 1 3 .Scipio ccdit criminatoribus tribuuo- 

 rum plcbis.apud ^/'h.'«';j D?c<ii^. 4./. S.Thrafybulus rccuperati. 

 patriijfic diflipatis exulum bonis,fanciuit «f.»;)Wa*,id cft, ob- 

 liuioneni iniuiiarum,apud Xenofl;.lib.z.'i>itX/>.^ii{iides etiamfi 

 offcnfus erat Thcmiftocli ,tamen diffimulati.s iniurlis com- 

 ir.unicat cum eo conhlia de profligandis Peilis, apudHaWi^. 

 /.S.Athcnicnfevpublicamfalutem Grxcixpriuato honori an- 

 tefcrenteSjCcdunt dc ducatu,addeuccs hanc Tocera, Qjjocun- 

 que loco coUocati fucrlinus, prxliabimur, vt bonos & fortes 

 viros decet. Grxci faiiciunt lyncrctifmum.Cicero poft inteE- 

 fcLtum Cxfarem fcribit le iecille fundamenca pacis,£: Ache- 

 nicnfium vecus cxemplum renouallc, vt omnisincmoiiadii- 

 cordiaium xccrna obliuionc dcleretur. Neftorapud Home- 

 rum i^o-. y. fuam cum Vlylfc coniunftionem ad teip. fal»- 

 cemdireiSaH^prxdicat his vcibis; 



JV.jra inconfiUu vnquampoptilive cOroni 



Ore ftimin vel iudicio diiterfeifenit:, 



Sed nobit eademmem,^ fenttntia coticors 



lecit nos po/iitofic ionfu!':irc Pelafeurr^ 



Vt ficrent femperpro vefti y oplima vctts, 

 Ita Molcs & Abaron vcicfraceinasiunxcruntdcxtras.Ho- 

 rum excmpla imicemur,& nobis infuper iiia limilia ponamus 

 ob oculos : Membra covporis humaiii fine diiluiiis conferuut 

 operas ad commuucm coporis falutcm, i.Cor. i ;.. Vt oculi bi- 

 ni , mamis 6: pedes bini fuiic idco couditi , vt coiuniSi le ad- 

 iuucnt,non inipedLmt:fic ilccct frarrcs, & collcgas , animos, 

 confilia,& adionci couferrc. Vt oibes coclcftes fibi inuiccm 

 cedunt, vc luara harmoniam eo quafi obfequio tucantur : fic 

 principcs & Coilcgas dcccc ccdcndo, tcrendo , & placidt' con- 

 tra nitcndo,& concordiam retincre,& curfum ful"ccptum ho- 

 nefte ac prudenter abfolucre.Sicut autem cx concordia oirrnis 

 gencris bona oriuntur : ita cxipiAsKii/xjfcu contcntiol^ate, 

 qux eft vel fuperbia ex ambitione, vcl itacundia ex fuperbia 

 & infolentia aut monftrofitate naturx orta pugnans dc te- 

 bus leuibus & non ncccllariis, & ferens pomuni EridoSjideft, 

 litesacdilTidia.nec aliis cedens:ex hac.inquam , plutimx ca- 

 lamicaces in omni vita,inEcclcfia,in politiis & alibi,tanquairi 

 ex fonte quodam pcrcnni , fcaturiunt , vt moaet fententia 

 Grxca,quam Stob.xus rccitat:7K^>.''^«'eK9'C^^3'''ii <^ ipi~ 

 Xnnx.i»; tf^iifziTnf, Magna maU non aliier , quam ex ftudio con~ 

 tentionis nafcuntur. Scd diligcntor hic cauendum,ne ftudium 

 concordix abeat in lentitudincm , qua fic vc non pugncmus 

 de rebus valdc necelTariis, vc de recineda purlcate difciplinx, 

 de honefta difcip!ina,Iibertate , defcnfione famx , coniugum 

 & liberorum:&quK curancfcic vitiisirafci,eaqueoditlc. Hic 

 cogitanda funt illa : Ciim heminibta fncem colo ,vitiii bellum 

 gero : Odiffe viti(!,amiire perfnnnm decet : S^i vitia odit,odio of~ 

 ficij eft priditi*!iqMiperfona-), odioiniuria, 



Y.yimicitia eft cencerdia reciprocafummm gradui;vtpo- 

 te partirn ejualitas,partim relatio mutua conftans arno- 

 re aBiito (j^^pafftuo vehementiits intenfo- 



Dlciturautem hic amor ncceffitudinls:quiacft fuptemns 

 gradus dilcttionis crga hominem. Cum igitur amicitia 

 fit gradus dilcJlionis , nequaquam puguat cum legc caiitatis. 

 Hinc Chtiftus lohanncm dilexit prx rcliquis difcipulis. Sic 

 Dauid &Ionathanintimi tueiiitamici Inamiticix Inude to- 

 tum lib.S.Ethic.proocmiii Ariftoteles ponit, & illins dignita- 

 tem, nccelTitatcm, & vfum oftendic- Dignicaccra; cum aut 

 virtutiscoinitem ,aut iptam virtutcm cfic definic. Neceffi- 

 tatem ; cum neque res profpcras deleiftabilcs ,neque res ad- 

 ucrfas toleiabiles fublata amicitiaelTe oftendit. Vfum; cum 

 iufticix confortcm , naturx vinculuni , ciuitatis prxfi- 

 dium , fenedutis folatium , vit.T: humanx portum effc infi- 



Qllid Sc 

 amiciiu? 



u uac. 



V I. Amicitiiz perfeH^a leges hdtfunt. 



I. Olmilitudo bonorum morum & humorum cft fundn- 

 ^mcntumamicitix. Hinc inter malos & in.xquales non 

 cftamicitia. i. Multitudoamicorujn tanquam pcftis folida; 

 amiciti.x, vitctur. Itaque acccndat lucernam Diogcnis , qui 

 veruni vulc quxrere araicuin. ^. Amici infirmicaces l.i;pcnu- 

 mero diffimulandx f.mt ; ica camcn vt viieturadulatio. 4. 



Amicciursi 



I.eges' 

 amiciti;c 

 pcrteda,. 



