92 



E ncyclopa^dijB Lib. XXI. 



Anfre- 

 quen< be- 

 fieuolecij 

 adus pa- 

 riac& tn- 

 tjeitami- 

 ciciam? 



Atnicitia 



nafcitur 



ex boni 



trgniti 



approba- 



tionc. 



Ofto csu- 

 fs cofer- 

 uances 

 «micicia. 



An ami- 

 citii de- 

 beac elTe 

 iUbilis^ 



rum humanarilraquc Ktum. Huc fpeaat dlud S;//j It^Ucl.t. 

 t.de hfU.ltal. , 



relle ey noUe ambobaf :dem,focifitaqtie Uto 

 Mens tuo,»c paru^ dims ccncord.:i rebu,. 

 Vonh piobatur hxc fentcntia. i. Diinm.I.tudo morum, 

 dtftantia vitx, & ingcnia comraria ciilToIuuiu amic.t.am , te- 

 fteS.» ir,cx,re7,mparie Epijl. 7 9- Bigo f.mihtuclo morum & 

 {ludij p.ocreabunt. Confequentia valctcx commu.i. logico.- 

 rum effato & axiomatc contraiiorum ; Contrana contranorum 

 funt cmfequemiii. i- Probaturex communi prouerb.o : C^uia 

 bnres cumpayibtiifaciairre congregantur. Obfcruandum hic ta- 

 nien , fimiiituJinem non cffc caufam cuiuflibct amicitix , fcd 

 alicuiustantum. 



XVI. Frequtns benemlentU aStu eft cauftt efficiens 

 amichii. 



HJf.c fentcntia probatur. 1. Audoritate Arinotelis qu' 

 iib.t.Hijet.c.4..Myylmiciriaexiu mtsxi/ti caufisgignitur' 

 fignnu benefieium dederitjition rogatUi,fite dedijje non euulgn^ 

 ueru. 1. Ritionc : fiuia boncltas co.T.paratur c.ufdem fpeciei 

 aftibus, qual.es funtilliquos producit. Scdadus quem ami- 

 citia prc>tlucit,efi: beneuolentia.Ergo etiam comparaturadti- 

 kus bcneuolcntii.Sed contra obiicitutiAdus prscedens ami- 

 citiam , cll qu.xdam i.nperfcfta amicitia. Sed res imperfeda, 

 non potcft alteram.Iqux eiufdcm rationis fit , perfcftam pro- 

 liucete.Refp. Ncgo roinorcm,na.n rcs.mperfcftanon poteft 

 perftd.im producere, finitatur virtutc propria.fi autera ope- 

 retut V t eft inftrmnentum rci perfcftiotispotcft aliquid fcipfo 

 pelfci2iusptoduccie,&ita avf^us bcncuolcntia: pioducit pcr- 

 fcdam amicitiam.non pvoptia vi,fed vt eft inftrumencum rc- 

 ftx rationis, quae & ipsa amicitiiptaftantior cft , & princcps 

 caufa omnis virtutis raotalis. 



XVII. Amicitia nafcitur e.v omnii honi cogniti ap- 



prebatione & cognitione. 



Tlmpl.lib.x .Eth.gen.c.6.<].i^. refle ait,cx boniinaliisco- 

 gniti approbatione & appetitione originem duccre ami- 

 citiaiH,liuc illud bonumfit vcrum bonum , liue apparcns 

 bonum , & rurfus fiue toncltum , fiuelvtile,fiue iuLundum. 

 Quia nempc nulla eft vera amicitia abfque amorc , amor au- 

 tem otitui cx boni in alio cogjaiti approbationc & appeti- 

 tione. 



XVIII, Caufx confiruojites & adiHuantes micitiat», 



Junt nnmere oilo,hoc ordine. 



I. T"' St propenfio , quam a natora habemus , ad amandum 

 £^ca,qux honeftirationeraparricipant i.Propinquitas 

 &quafi identitasrciamataecum amante. 5. Similitudo natu- 

 ra:,morum,3rtatis,ftudiorum. 4. Communicatio, qualisinter 

 ciucs,miIites,difcipulos. ^.Cognitioalieni amoris & bencuo- 

 lcntix erga nos.6.Conuerfatio frequens.inter amicos,qu2C ad 

 Conferuandam amieitiam plutimum facit. 7. Bcneficentia, 

 qus tum bcne mcrentes mutuo amorc accandic, tumeum 

 maximc,qui beneficio afficitur, fi vel bonus,vel non omnino 

 deprauatus eft,ad paria facienda extimulat,^& adredaman 

 ^ummirifice impellit. 8. Cognitio eius boiiitatis propter 

 quam amicus diligitur. Hic notetur didum Germani illius 

 Herois Lazari Suuendij : Studioforum amicitia eft ex hvneJio, 

 aHlicorum tx foeulii ej» iucundo, mercatdrum ex vtiti. 



XIX. Amicitia dcbet ejfe ftabilts. 



MAioresnoftti extra omnem controuetfiam prudentif- 

 fimi , rt amiciciam aEternam & perpetuara, non fluxam 

 & fragilem efle debcre condocefacercnt. , dupli'ci mcdio y(i 

 funt. Primiimfal hofpitibus appofuerunt. Cjuemadmodum 

 onim illud corpora folidiota facit, & diutilfime conferuat , fic 

 amicitiam inchoatam volucrunt nullo tcmporisfpatio inter- 

 mittendam. Deinde etiam modum Hcrculeum vfurparunt. 

 Vti enim ille indiflolubilis fuit ; pari ratione , amicitiam , vc 

 veram , fic indiflblubilem cfTc voluerunt. Violari enim 

 apudillos amicltiam, tedcCie.lili.i.epift.fam. ad App. nefas 

 eat. Vtinam &hoc exulceratifTirao mundi ftatuiquo, vt Oui- 

 dius ait, 



Dumiutiat Qfvitltu ridet fortunafereno, 



IndeUbatas cunBa fsquuntur opes. 

 jttfimul intonuit,fugturtt neque nofciturvUi 

 Agminibus comitmm qui modo c'nHu4 erat. 

 Illudautemquamab hominibusdebeat cfle aliennm,inde 

 patet,quia amicitix vfura nunquam demenda eft. QuoJ 

 prsteralios Litm.Dan.in lib.de am.cljr.c.y. docQt.Si votum,n\~ 

 quic , atque animu^ eorum Ipelietur , qui amicititm interfe con~ 

 trahunt,terpetUo inter eos ejfe durariipie debet femel inita amici- 

 fia,fuandiu quidtm vtri^ne viuunt in hocfechle.VioliAtvu ; Sci- 



mus,viri boni effe propofitum tueti.nec ab eo liefleftcrc.Ita- 

 quc fi viri boni nomen in nos cadcre & quadrare velimuS , vt 

 conftantes in aliis,fic & amandis iis,quibus cum amicitix fcfi- 

 dus pepigimus , nos cfle decet. Rede igitur ille, quo fol fa- 

 picntiorcm neminem vnquam vidit,in Ecclefiafte ait , Nede~ 

 reiinquas amicum antiquum. Ucuttt enim non eritfimilis iUi ; vi~ 

 rium nouum,amicus mutu veterafcat , (^ cumfuauitatebibts il~ 

 lud.VtxcSiii. Hieron.inefift.ai Ruf. Obftcrote,neamicum,qui 

 diu qudriiu', vix inaenitur,dijfictle feruatur ,fariser cum oculis 

 (^ menteamittof. Optime Atantts : 



Si.peviatoremnoua,non vetM orbitafp.Uit: 

 Sic fcciiim fociut,nmvetiu,imo nouns. 

 Quod autem Bias inquit : Ama tanquam ofurta jlm^fttn 

 magisani;iii,quam cagitationc dixiffe videturjcim iniqua 

 fit & peflima hxc fentcntia , adccr vt Cic. in Li.1. fub perfona 

 Scipionis dic^t , nullam vocera inimiciorem amicitix potuilTc 

 rcperiri,quam eius,qQi dixifl^etjita araari oportete,vt aliquan- 

 do eflec ofurus, ncc vero fe adduci poffe , vt hoc a Biante di- 

 (Sum credat , fcd illad cft impuri cuiufdara. Intctim tamefi 

 notaudumcum Kecherm.Timpl.^ Lamh. Dan. propter fcelcra 

 & flagicia araicitiam difroluendam cfle,cum talcj ab omnj- 

 bu$habeamut,cum quibus conuerfamur. 



X X. Non omnia in amicorHmgratiamfuntfacienda. 



OPtimum nobiv & falutare hac de re confilium prxfcri- 

 bit Lamb.Dtin.inerudniff. juo libeUo dt am.Chr.c.-j. hifce 

 vcrbis ; Amicilin. hic in vniuerfum modus,at(fue hifines 0> metA 

 conftitui dtbent , vt eatentu iUa pnftentnr , quatenu4 iUnsa Oei 

 maie{lAte,vol»ntaie,^' glorid p.-tjfan!. Atque huc fpeftaffe vi- 

 detur Arift.lib. i.Eth.shi Platonem dc fummo boiio refellenS', 

 ait : S;V amicM Vlaio,amii-ru Socrates,magis tamen .imica eft ve~ 

 rirai.Y.t Perides rcfcrcntc Plutaich. in apoph. amico rogantt, 

 vt piofc falfum diccrctteftimoniam,refpondit :<4" n.u^nfal- 

 T«/ 7iirfix»i{ i7ha u---^i /Sii«Jf,id cft,j^ratificari debemiis amii- 

 cis.led vftjucadarasldcm innuit C/c.hisverbis : Cttm in ami- 

 citia,quihonefta »os fimr ^pojhrlantur, rtligio ^■fide: anlepenen- 

 daeft amicitii. Toto igitur ccelo nbcrrauit , & inconftanti» 

 maculam nomini fuoafperfit,quando in//^.'/^«»;.dixit:Si qun 

 occafio acciderit,vt minus iuftst an,icorum volunfates adiu;ian~ 

 difiat , in quibits eorum aut caput agatur , aut fama , declinan- 

 dum eft de via ^ honeliate. 



XXI. Amicorum omniafum commtmia,<juantTtm ad 



offici] vfum, 



VArijitquedoiftifl^imiauftores hancparoemiamin fcriptis 

 fuiscolucrunt.vtpote Cic.lib.i.off.Terrenr.tn Adehh.Eu~ 

 rifidesin Orefte,z\n<\\}it quampIurimi.Quinimo adagmm hoc 

 paffim peromnium hominum ora obambulat. Sedhocdi- 

 (ftum intelligendum eft fecundum quid , fcilicct dc piutua 

 conuerfationcjde mutua officiorum honeftorum pixftationc, 

 & dc communi licitoquc bonoium vfu. 



XXII. Conuerfatio crebra in amicitia re^uiritur, 



ARiftotelis %.Eth.c.^.^ //i.j.r.ii.hancfententiam itade- 

 fendit. :.Si kucomne ftudium,oranescogitationes,om- 

 nia confilia noftra refcrre debemus,vt amico complaceamus, 

 & amici confpeftus magnam afFcrt amico iucunditatem , vt 

 experientia teftatur; conuerfationem & conuiftum neceffa- 

 rium eflecoUigitur. 1. Omais focietas requirit conuerfatio- 

 nem.Ergo & amicitia,quij>pc qux focietas fit.j.DupIicem ef- 

 fe fortunam, fecundam &. aducifam , vno omnium eonfenfu 

 compiobatui.Iam vcroamicus in vtraque acielTe debctjin fe- 

 cunda quidcm ad iucunditatem , in aduersa veio ad auxiliuro 

 &folatium 4.Abfentes,fi nobis amicus beneuolentix fontes 

 apcriat,& orania officiorura genera in nos conferat,non pof- 

 fumusita bene pat pati reddere,quod tamen efl effentiak 

 amicitix. 5. Veraamicitia diffidentix omnem vitam prxcht- 

 dit,fufpicionibufque finiftriscollum prxcidit.qui auccmrara 

 vtunturconucrfatione,inter illosoiiantur fufpicioncs 6. Ii» 

 conuerfatione alterad alterius vitamfuam conformat,atque 

 in diesfefe melioremprxftat, tradita ab alio viuendiprice- 

 ptaarripit,illiufque veftigiisinfiftere contcndic.Et vti picSo- 

 res a peritis picfforibus iraagines fi£las fibi proponunt irai- 

 tandas,fic alter alterius honeftifllma ftudia , mores , & animi 

 cffigiem intuens, virtutes tenaciflimc! imbibit Eigo magnif a- 

 ciendam effe conuerfationem , cetto certins cft. 7. Nihil cll 

 amico gratius,nihil iucundius, quam amicum optima vale- 

 rudine ptxftantcm cernere,quod finc couuerfatione fieii non 

 poteft. Quod autem quidam fic ratiocinanciir , & nobis obii- 

 ciunt.amicum non poffeabefreabamico^fi conuerlatioomni 

 tempore fit exerecnda , acftum agunt : ipfc Ariftotelcs hanc 

 obieiftionem diluit , diftingucntcs iiiter amiciriam fccunduin 

 habitum &propofitum mentis & fc-cundiam adum. Priori 

 modo amicitiam principalirer pofle cfle intet abfentes,po- 

 fterioci tantum intei prxfentes efle alTcrit. 



XX in. 



An oir.- 

 nia in 

 au-icorti 

 gratiam' 

 facitnda? 



An orr.- 

 ria ami- 

 coru Cisjc 

 commu- 

 nia? 



An tow 



uerfatib 

 crebra rc- 

 quiratur 

 in amici- 

 (ia. 



'.1. 



