Ethica: Cap. XXVI. 



9.^ 



Amicitii 

 eft par: 

 jultitix. 



Inanuci- 

 tia rci)iii- 

 tiitur vc- 

 Tita$,can- 

 <lor,libcra 

 (as. 



An m 

 ainiciciit 

 locus da- 

 diis fuTpi- 

 cionibus? 



An in a- 



niicitia 

 locii ha- 

 bere pof- 

 finc calii- 

 nfa Sc 

 querelx ? 



Aaiicitlz 

 meczqax 

 fint? 



Vbi qus- 

 rcniJi linc 

 aniici ? 



XXII l.In mlcitia recjuintur ittfiitia. 



ARift./ib.S.^t'>.e.i. dr 7. amicitiam eflTc partcm c]uanJam 

 iiiftiti.t .lit. Et multicam Etliici .id iiillitia vcfcuint.Eiit 

 ii;itut liinmiopcrc nccciraiia ad coutlia.uuiani aiiiiciti.^m , id 

 «iuoiiduabusiationibus iuiiotctcit : i.Quia iuiliti.x l.uiccm 

 bcnc ilirif;crc, notinam bcuc flci51cic,,vquitatis amullnn bcnc 

 conliiictaic iIciHnius,vt in officiis prcrrtaiuiis lcmpci a-quali- 

 tatcm rctucinns.Hinc Cic.ln Lil.Ecihmmoiioerga amtcum nf- 

 ft{ii fimtu , .]iio er^n nofmetififos , e^ noHra in amicos beneuotcn- 

 tia , ill^ru^yi c'xa ms bcnciicilcniit paritertqnitHterj; reTpomifctt. 

 i.Q^iia amico in aniorc rcfponJcrc conucnit. Hocautcni, 

 ciim citra iullitiam ficri ucqueat , m.agmim illam adiumcn- 

 tum ad amicitia; conferuationem affcrrc neccflariumcft. 



X X I V. /» amicitia reqiiiritur ■verim cum candore, 

 & lihertate. 



Clcero in Iianc fentcntiam pr.i:clarc ait : fermmicitii pro- 

 prium eji,monere i^ moneri, alterum tihere (^ nonalper} fa,- 

 cieniinm efl , atterum fatienter, non repugnanter acciplendttm. 

 Illud tamcn notadum, cjuod dum coniilio & monitis aniicum 

 iuuarc fludcmus, ab co diligentcr caueamus , nc animum il- 

 lius blanditiis captum atquc irrctitum dctineamus", ncvc ad 

 vitia , qui in amico dcprchendimus,conniueamus. Docct id 

 C/UO in dift fuis : 



Ctmque mones atlquem, ne fc Velit ipfe moneri, 

 Si tibi fit cii.irM , Boli defiBere coeptit. 

 Docct & idcm praeclara vox Phocionis ,&digna, qux per 

 tot fcriptorum naufragia falua & incolumis in poflcrorum 

 animis KcoVxtar.Hon potes me ■vti afftntatore (3>fl»j:Vo.Nullum 

 igiturhuerc puto,decere amicos {incerilTimos,& omni exirti- 

 matione dia;nifllraos , vt illos, quos intimis animi (cnfibus 

 complcifluntur,inflammcnt atl virtutis (ludium capcflcndiim, 

 faccique cis addant, vt vitia amputent ac circumcidant. 



X X V. /« amicitia non daniitu efi loctu fnffitciemlms. 



PRobatur hsc fcntcntia i. Auftoritate Uiertiriymi in epift. 

 Dc amicitia omnis tollenda cft fufpicio,& fic cum aiiiico, 

 quali cum altero fe,Ioqucndum. & A«n-»iSenec.ififi.ij aientis: 

 Si aliqucm amicum cxifiimas, cui non tantum credis , quan- 

 tum tibi, vchemcntererrasj& non fatis nofti vii» verainami- 

 citije. Quibus fane verbis grauillimi & fidc digniflimi hi au- 

 «Jlores indicare voluerunt, omnem fufpicioncm aditu ad ami- 

 citiam piohibendam cflc.Prob.t. Quia amicitia: vcncnum cll: 

 fufpicio,tefi:e ^ugiift.tih.C.de ciuit Dei. Probatur 3. hac ratio- 

 ne : Quia vcrus amicus vcro amico fidem vel maxim^ adhi- 

 beredcbet, hucqueomncs ingenij neruos intendere,ne fidcm 

 illius in dubium vocafle videatur. Ergo iufpiciones ex ami- 

 citia: finibus cxularc , & longi/fime fugari dcbcnt. 



X X V I. /» amiciiia locum haberc non pofifutjt 

 calumnia & cjuereU. 



RAtio ptioris eft :quia ab vtroque amico vnice defudan- 

 dum cft , ne alter ab altero iniuril afliciatur. Poftctioris 

 ratioeft ; quia,vtdi(5lum cftq.i i.amicus in omnibusofficio- 

 rum a:qualitatem fcruat , & eadem vt crga amkum affcaione 

 vtatur,omnibus quaanimi, qua corporis viribus allaborat. 



XXVII. Ver£ amicitiitfines ^ met£. 



RZfp.Religiojfides & veritas,anteponatur amicitii,& ccr- 

 gitetur ilIud'AriftotcIis qui fic de fe pronuntiat : Amat 

 Ariftotctes Vtatonem , magii tamen ■veritatem amat. Ergo amici 

 causa neque in Capitolium faccs iniicere , nequc pcccando in 

 pra:cepta Dci, perdcrc & nos & amicii dcbcmus. Quare impia 

 ert ilia vox oracoris : Si qua occafio accidcrit , vt minuS iufte 

 amicortim voluntatcsadiuuandae fint , in quibus.eorum aut 

 caput agatur , aut fama , declinandum eft a via & honcftate; 

 modo nc fumma tutpitudo vctfetur. 



XXVIII. Amici ^uarendi funt inttr eos, 

 i^uiftudent virtuti. 



SI vnquam a fano Senccx iudicio pcndere licct.fane hac in 

 ^. rccius nobisauifloritas ptxlucerc debct. Sicaute f/ii/^.i^. 

 ait : Ncineft ,qHod amictim tanticm'jct Inforo , vctin curia qu*- 

 r*< ■ fi ditigeuter attendert6,domi inuenles. Errat enlm qui amicum 

 in atviit quirit,f^ In conuittlo probal ; In peciore enim amicM, non 

 in airio inuenitur. Et alio in loco : Si amictim perdidiili , alittm 

 qitirc,^ ibi eum qn&ras, vbi inueniM. ^mre inter artes libera- 

 les, Inter recla J^ honeRa ofiicia , quire in l.tborihus : ad menfam 

 ilia resnon paratur. Attcndcndum hicetiamefl fapicntifllmi 

 Socratisconfilium, qui amicosquifiturum,non in intempe- 

 rantium tabernas , non in auarorum gurguftia , non ctiam in 

 fumptuoforum aulas, fcd ineorummittcbatdomicilia,qui cf- 

 fent continentes in iis voluptatibus qu.r coipore pcrcipiuu- 

 Tom. 1 1 1. 



tur , iuramentum fcruarcnt , iii paftis nondifficilds fe prxl>e - 

 rcnt , bcnefacicntibus bcncliccntianon inlcriorcs. Incomu- 

 uiis crgo ncutiquam quxicndus amicus. Nam 



Hunc quem caena tibi, '/uem tnenfa pararii amicutn, 



Eftf piitof fide peliiu amlciti/i ? 

 Aprumamat,^ muUos,^ fumert,Qr oflreA^ncn te. 

 Tam benefi cocnem, nofier amictu eris, 

 canit Martiat.tib.i).eplr.i j. 



Dctcrminauimus igitur quxftioncm , qu.im traderc fucru 

 mus poUiciti , antcqiiam, cum quibus incunda cllct amicitia, 

 inquircrcmus. Nunc quodinftituimus, pcrfcquamur. 



XXIX. Poffumw cum ali^uo amicitiam coUre 

 falita charitate, 



NAm I. Si facrx Paginx nobis maiidant,& feueriflimc in- 

 iungunt.vt eos, quos in amiciti.im noftram afciuimus, 

 intimiori animi affciftu compleftamur, liquc arguCit illos,qui 

 imprudcntcr,im6 inconftantcr amicitias difluunt , vt quili- 

 bct animum hiftori.c facrx lcdionc pafccns facilc intcUigit, 

 fcquitur,nos pofle extra violaticMicm charitatis magis diligc- 

 reiIios,quibufcum amicitix fa:dus icimus,quani illosqui nc 

 de facie quidcm nobis luutnoti. i.Piorum cxcmplum imi- 

 tari & prcfla ab iis ycftigia pari palfu lcgerc poflumus & dc- 

 bcmus. Si igitur illimagisin amicosanimaci runc,quamin 

 alios,quidni & nos idem faccre potcrimus ? \ .Dcus & natura 

 nihil faciunt fruftra, ait ?hi!ofophus t. % .dc ccclo,^ 3 .de anima. 

 Atqui naturaamicitix iiis concelcbrat.&introduxit. Hiicac- 

 cedit communis omnium gcntium confenfus,qux idcm farti- 

 tant. QiLiis enim cft tam inacccflus , tam ab omni hominum 

 proborum conforcio in tetris remotus locus.quonon prx- 

 ftantiflimx virtutis amiciti.r; fama aut eciam vfus peiuafcrit; 

 qux hominum deniquc natio, vel tam immanisatquc barba/- 

 ra,qux non amicitiam fummo in honorc habcat ? Quarc na- 

 tura ipfa , & communis omnium gentium confcufio , qux eft 

 tanquam vox Dci, ius amicitix cclcbrac.dum iubcc vc proxi- 

 mum diligamus (icut nos: fedita vt obfcruemusgradus cha- 

 ritacis.quos Dcus ipfcdiftinxit Plus cnim diligendaeft vxor, 

 quam libcri & paicntcs : & plus domcftici fidci quam infidc- 

 lef::& magis amandi funt amici,quam non-amici.Ita Chriftus 

 lohanncm plus dilcxit , quam cxteros difcipnlos. At,inqais, 

 proximum quemcunque dcbemus diligere ficut nos. Hic lex 

 non diftinguit. Refp. Implicite diftinguit, hoc modo : Dilige 

 proximum ficut teipfum. lam vero tcipftim amas , vel vt ho- 

 mo, vel vt talis homo in hof vcl illo ftatu. 



Num Ic^ 



& ratio a- 



micicio: 



pugncc 



cum pras* 



cepiB.ha" 



(itacu:' 



1 



X X X. Interfiiles ChriWt.wns contrahi peyfe[la 

 amicitia potefi. 



An ami- 

 citia in- 



Nter folos fidcles & Chrirtianos, qui Dei fpiritu &metu chriftia- 



nos lic 



ducuutur,contrahi amicitia,& eflcdcbcre,auftoreft iijmb 

 T>an. lib.de /j»j.C/;r.f. z.qucm mcrito hac in rc fcquimur. Nani 

 1. Si fimile nobis amare debemus , quis ambiget , amicitiam 

 cum probisineundamefle ? x.Ionathan &Dauid,vt legere 

 ert :.Sam.\S ©■yii^^.cf. amicitiam vn4 coluerunt, fuit autem 

 vtcrque probitatis laude confpicuus. Quod fi igitur hos imi- 

 tari nos dccct, vc quilibct ,quiChriftianx militix nomendc- 

 dit, fatcri cogitur , ni! reftabit , nifi vt nos piis adiungamus, 

 cofquc amicorum noftrorum albo adfcribamus. 5 . Si homini 

 fidcli cum infidcli nullafocictas& confcnfio animorum clfe 

 dcbet,vt vas illud clcftionis D.Pa»/«< innuic , quando z.epift. 

 ad Cor.cap. 6. iubct ,\z ab eo hominum gencreprocul feccda- 

 mus, fcquitur, cum folisjfidclibus, folifque probis amicitiam 

 contrahcndam elFe. 



X X X I. Amicitiii cum malU non efi ineiinda. 



RAtioeft. I. Qui cum prauis hominlbus amicitiam con- 

 trahit,prauitatcm tradlu tcmporisaddifcit. Scrpit enim 

 femper latiiis vitium.ncc polTelTorc fuo contentum in vicinos 

 quoquc f.-cuiflime dcbacchatur. Ecenim vt vnum pomum 

 cencum facilc corrumpit, fed centum bona nunquain vnum 

 corruptum cfficiunt bonum ; fic vnus qui prauis moribus cft 

 imbucuSjfacilitis omnes quicum co contrahunc amicitiam, 

 coinquinat , quara centum quibus boni mores infiti funt, 

 quum peruerfum ac improbum ab errore ad frugem leuocet. 

 i.Exprauorum amicitiaexctelcit Ilias malorum. Qui enim 

 cum balbo familiaritct viuit, & ipfc balbutire difcit ; qui cuni 

 lippo confuecudinem habet,eodemmorbo afficitur ; qui vici- 

 nuseft claudo,ipfe claudicaredilcit j qui picem attiiigir,coin- 

 quinatur ab illa ; & dum impij mutuum fa-dus percutiJnt, Sc 

 familiaritate coniuncti , in omnem flagitiorum gurgicem, 

 omnibus verccundix ruptis repagulis fc prxcipicanc, etiam fe 

 mutuo coUigato quafi nexu a falutari fidei portu abiiciunt,& 

 tandcm variis proccUis ad inhofpita faxa, & fcopulos xtcrns 

 damnationis allidunt. Hic tamcn notandura cft ex Lamb. 

 Dan.lib.de am.Chr.cap.t. c^ubi (\Mnnium a.i mutua officiaob- 

 cundaattinet, quandam cum impiis conuerfationcm haberc 

 poflimus. 



j xxxn, 



concra- 

 henda? 



Nu am!-' 

 eitia cum 

 malis in- 

 eunda? 



