lOO 



Encyclopa^di^ Lib. XXI. 



1 «' 



• fSubieai. Cadit r^iks. 

 I inperfonas < Ignauas. 

 fQuamfcedal iLoqDacer. 



Ctirationc<( 



j f Pater, Mcn- 



I Formx. Ipfa eft | dacium. 



L fostiai^uia eius-^ Mater,Inui- 

 I dia. 

 I, Nutrix,Ca- 

 C riofitas. 



In calumnia 

 hxc tria 

 notauda -i 



fVaIida;quia 

 la:dic 



Quam perniciofasPcr- . 

 ■ :ft < 



{ 



Aper- 

 tc. 



Occut- 

 te. 



nicies cuis ei 



I 



I Varia;quia 

 *« laedic 



{ 



In omnl 



rc. 

 Plerofq; 

 omnes. 



Quomodo tattenda Duo-cly- f lungccntia. 

 l. pei adhibendi, videl. ■^ 



LPati^ntia. 

 Msfec methodusin traftatione aliorum yitiorum etiam po- 

 tert obferuari.In virtutibus (]uoquc cnarrandis contraria me- 

 thodus vtilitcr obferuabicui : vcrbi gratia , quam pulchra fi: 

 tcmperancia, quam vtiiis,quomodoexerccnda& excolenda. 

 FLO RILE G I V M. 

 VERITAS.Sentent. Vcritati lludendum : ?fa!. 3 o. 

 50-1 I 8.E/>^.4. Vcritas dulcis ert,& amara : quando dulcis c(i, 

 parcit:& quando amara, curat. AHg.ad C^ny?.lncomparabili- 

 tcrpulchriorcll: vericas Cliiiftianorum , quam Hckua Gvx- 

 coram. Id.efifl.md Hiercn. Scn.Troad. 



Veriias nunijuam laret. 

 To rsitim^i T? a.Xit%liii qiMHffi , fpecinfu4 ejf vidtKs veritiifif. 

 Clemem /llexiindr. Pretrept. a.i gent.' A^pm t-/mv ^iAoiv 'otuh 

 ti&tiuxi tLm liXilieitu/. Arift. i. moral. Melius e(l pro veritate 

 pati fupplicium,quam pro adul-atione beneficiurft ^Jwow.Tan- 

 tam fempcr pocentiam vcritas habuit, vt nullis machii>is,aut 

 euiufquam hominis ingcnioaac arte (ubucrti potuciic. C/V. 

 in r<»//».Nulla: dux rcs incer le cam amicx & concordes fuiic, 

 quam virtus & vericas , nempe diis gcrmanx,a Deo genita:, 

 &humanis mentibus ficut vtilillim.-e , ita etiam integrisi»- 

 cundiffima:- ^iu.lib.t.de *nima. A r o p H. Pilato dicebat,hic 

 dlio dataeffe hominibiK longcpulchcrr!ma,Vcri5ati& Bene- 

 ficentiaE ftudcre./^/. i^.viir.hift.\iiL<:.m intcrcogatus,quidDeo 

 fimilcfaceient homines?Cum vcritatcm cxercent,refpondit. 

 Stob.ferm. 1 1 .Caius,Vcrttas, inqulC, nullam requirit prsmedi- 

 tationcm.S/ot./t/W.Epitletus dicebat,nihil vericatc prcciofias 

 habcndumcrtcjnc amicitiam c^yuAcm. Ant.de wrjV.Agefilaus 

 cum audilfet rhetorem qucndam laudari , qnod rem fpecie 

 tenucm multis vcrbis amplificare polfit^Ego fane, inquiebar, 

 nc futorem quidcm arbitror bonum, qui paruo pcdi magnos 

 induat Calceos. flut. ctpoph. A d a g . Antiquus Plato , anci- 

 quior vericas : AmicusSocrates.amicus Plato,amicus Arifto- 

 tclcs, fed magis amica vcritas : Veiitas tempoiis filia : Vcri- 

 tas odium paiit : VVer die vvarheit f^gt, ktm keine hirberg 

 bekommen.'S i M 1 i 1 T v D. Veritaseft hiftoria: aiiima & fa- 

 crarinm : quod eft oculus in corpore , id vetitas in fcrmone: 

 vcritaseft robuftusarmatus,quiomn(ft vincit.Vide ^.Efdr.^. 

 ^ 4.vbi vinum forte, viiio fortiorrcx, & hoc forcior mulicr, 

 oronium autem fortiffima veritas pr-xdicatur. Vcrltas cfl: f )1 

 orationis & margarita : eft purpura hominum (ptx-^M^ut. 

 E X E M r L. Prophetac , Chriftus, Apoftoli , Martyrcs. Perfx 

 pcr omacs aetatis gradus illud prxcipue fuis incuicabant , vt 

 fugientes mcndacium.vera fempet loqucrcntur.Hero^uf .//c'. i . 

 MieROGlyPh. I. Cor h^minis i^ppenfwn hum.tm gutturi, 

 apud jtgyptios iigqyXu<pix.^; irtdicabat vericatem. 1. Sn/ eft 

 veticatis hicroglyphicum , quatenus & lolus, & vnu^,& luci- 

 dus eft. ^.Pomum Verflciim adhsrem -vni /i&,apud jCgyptios 

 crat fymbolum vcritatis, quia fcil.fimpiex eft,& vna cantum 

 refta linea copulaclinguam & cor, vc fiac pulchcrriroahar- 

 monia incer rem,cor,& linguam. 



MENDACIVM. Sent. Mendaciura fugiendum. 

 Gen.ji.Exod.io.zi.leuit.i^.efal.Ji^.CI' li-Proil.C, ii.iy.Zach. 

 t.Ephef.^.Coloff.yApoc. 1 1. Mcndacium a Dco vctacur, Dia- 

 jbolym imitacur, aboniseuicacur,a malis frequcntatur; pro- 

 xiraiim dccipit, mcntientcm inficit , feipfum interficit. Anon. 

 Necartificiofo mcndac!o,ncc fimplici verbo, oportet quen- 

 quam decipcre. AugHfl.de conHict.virt. fjf vif. Nonnunquam 

 pcius eft mcndacium meditari, quara loqui.Nara loqui ple- 

 rumque prxcipitationisefl.meditari veroftudiofx prauitatis. 

 Greg. 1 8- moral. Hxc eft mendaciorum natura,vt cohxrcrc 

 nou pofllnc.taff. ^.lay/.cj. Oporcec mcdaccm efie mcmorem. 

 ^uintil. 4. inft. Mcndaccs func vcritatis parcipromi. Plaut. 

 Truc. Diffici llima & laboriofa fitnt fis!;mciua inendacis. Af- 

 iufl. Tenue cll mendacium : ptllucet,fi dUigcnter infpexcris. 



Sen.ep. 8. Calidum audiai hercle cire oficimu.ii irtcndaclurn/ 

 Vlaut, Moftell. Vir bonus prxltare dcbet , ne menciacur : pru- 

 dcns,nemendaciumdicac. GcU.lib.i i.c.ii. 

 Sophod. 

 A^ nahv i^-rri ■yeyj'^ t-iV ^iJWf ri^avs. 

 tAendaciiim nullum petefl fenefcere. 



A r o i' H. Plato dicebac , mcndacium concedentium eiTc 

 medicis,aliis vero minimc. Mediciquippc,vc folcntur xgros., 

 promitcunc fanitacem,etiam in morcis ac;one,//t. 3 .de ref.fiiu- 

 ftotcles rogatns, quid mendaccs lucrarentur , refpondit , or«* 

 Pis;4iir(» «A^j.^ttia* , ,«11 vnnii^. vt cum vera dixerint^, illi* non 

 credatur. tdsVf. Pcrfx intct duo grauifrima peccata numcra- ( 

 banc ; cffe debitorem & mentiri : quod obxrati plerumque 

 mentiantur. Herod. S i M i L. Mcndacium eft vitreum : cuni 

 fplendet , frangitur : cftque vcluti fucus , qui diffoluicur ad- 

 hibito halitu,vapore,vel flamma Efl; item velut cela arancx: 

 vclut arenafine calce. E x e m p l. Diabohis pacet mendacij;- 

 duo illi fencs qui tencbanc pudiciciam Sufannx ; Pccrus ab- 

 ncgans Dominum;Ananias & Sapplfira. H i e r o g l y H.Pi- 

 ca , anceriore parce candida , polteriore inigra , cft hierogly- 

 phicum mcndacij & fimulationis. A 1' o l o c. lupiccrMer- 

 curium iuffic opificibus dare potionem medicatam. Is ob- 

 litus vnius ingredientiSjVC vocanc,mifcuic xqualicer menda- 

 cium vniucrfis. Atque hinc eft , quod opifices multrim men- 

 tiancur. 



PERFIDIA. Sent. Perfidos liunquam caufa dcfi- 

 ciet,cur padliis non fttivt. l.iu.ltb.^.decad. i . Pcrfidi fcmper ali- 

 quam fraudi fpeciem.iuris imponunc ./ivV.TrilHfllmum & do- 

 niefticum regibus oninibuspharniacum, libcrorum , aniicc^ 

 rum &|cxcrcicus pcrfidia. Afpiati.de bclio Miihrid. Nullis me- 

 rltis perfidia mitigari poceft. Cirt.l. 7. Moritur fides , pullulatr 

 pcrfidia.So/i^oc/.r» OEdip. Pcrfidis nibil eft fidam , 5n?-i» ^' ti/T;- 

 ^<ii^>. Pind. A p o p H. Thcmiftiu-s nullam maliriam rrra- 

 gis alicnam a conueifationc homiaum efle dicebnn , quam 

 pcrfidiam. Aduerfus hanc enim nulla cuftodia dari poceff. 

 Nam quod vnicum habcmus pcrfugium,ncnipc iufiurandum, 

 ibi \lo]a.tu^.^tob.ferm. 1 z.Lud. XII. Franc. rex pro Punica fi- 

 de dixit Hifpanican>. A d a g Punica fides : Grxca fidcs ; 

 Verbis conceptis peierare:Supcrauit dolum Troianum Achi- 

 tophel alccr : Alcer Indas:Ex codcm orc calidum & frigidu.m 

 efflat: Alcera fcabic,altci j fcric manu : Alcera fsrc aquarn,a}te- 

 ra ignem : Alteta kpidem , altera panem oftentat. S i m 1 l, 

 Vidc Pfal.yS.v. ^y.hef.6.v.i^.c.y.v.jy,Kum.t^.v.i^.zo.Sa- 

 hum ^.x». 17. E xe M P L.Pceni ; Grxci;Hifpanicx inquificic- 

 nis patroni,Iefuitx, qui fcmpcrin ore habcnt illud.: Hs.retici3 

 non efl feruanda fides: Sc dcfcndunc Sigifraundum Imp.qui.fal- 

 uum conduftum lohanni Huffo prxfticum vioIauic.H 1 ero- . 

 GLYH.Scorpius notat hoinincm perfidum. Nam ia cauda ve- 

 iienum occultat.Hinc poetaj « 



Non nifi defeiid,credam tibi, fct)rpio,caltda, 

 Armaq, in pcenaifoedera nuUa dabo. 



E M B l E M. 



Allsciator anas volitare per aera turmat 

 Congeneres cemens,admlat aiqj -vocat. 



Fr£tenfaincautos ducit fub retiafratres, 

 ObHrepitant capti,confcia at ipfafilet. 



Ferfida cognato fe fanguine pcUuit aleSj 

 Ofliciofa aliis , exiliofa fuis. 

 A p o L 6 G. Crira Alexandct M. ab Athenlenfibus paccmi 

 quxrentibus poftularet, vt fibi tradercnt pra:cipuos lux ciui-» 

 uitatis oratores & gubernatorcs,Demofthenesrccitauit apo- 

 logum de ouibus, qux lupis dederant canes cuftodes grcgis- 

 Videfnb Mfop. 



PERIVRIVM. Sent. Periurium ptohibetur. 'Exod. 

 %o. Leu. i g, Matth,^ .Venaiij posnidiuina cxiti3ra,humanade- 

 dccus.C/f.3. «/ff/cf»^. Sacranlentum tibi oblatum duabus de 

 cauils iuraco ; vel vt ceipfum curpi fufpicionc libercs , vel vt 

 amico; ex magnis pcriculis eripias. Anon.Iiandc pcri'itiuni, 

 aftringicur,nonfoluicur. C«V. 5. ojf. Dij funcpcriutiarum vin- 

 dices.r«/?/'«./. 14. CoiTimifra pcriurio fiaus in nepotcsrcdun- 

 c.iZ.Paufan.lib.i. Pcriurium ad Dci contcmtum rcfcrtur. Ni- 

 ceph. Greg. Qui iureiurando fallit hoftem , hunc fi metuere, 

 Deum vero contemnere fatetur.P//*?./» Lyfandro. E x e M p l. 

 Glaucus pcierauerat:cuius farailia radicituscx Sparcaextrita 

 eft. Plura vide fupra in regg.huiu-i cap. 



DELATIO. Sent. Delacio & delatotesdamnantac 

 Py^/. I o I. tf/n/V. ig.-v. 16. ^t-r.S.x".! 8. Tiibusfimuldaranofuseft 

 delator.Nam &illi, quem traducit, iniurius ell, & auiUenti- 

 bus eum,& ipfe (ihi.Bafil.Mag.Qm. delatorcm & dccradorcm 

 auditjDiabolum habec in amc !i cordc,quera ipfcdclator & 

 dctrador habetlin lingui & corde. Anon.luipia malf dica ma- 

 Ix mentis eft indcx. phit. Delatores genus hominiim publi- 

 co cxicio repertum , &. poenis quidem r.unquam Luis coerci- 

 tum. Tacit. annal.^. A p o p h. Socrates cuidam dicenti , Dc 

 te aliquis male loquitur, rcfpondit : Etiam veibcret mc non 

 prxfentem. Af'JA,-. yir»». f?.Alex3nder M. iam iam fumtarus 

 potioncm medicam, accepit epillolam in medicum fcriptum, 

 Vipote regis vitx infidiantcm. Sedcontcmfit. P/tfW» liU^i. 



S I ?i. 



