I lO 



NihU mtenjl , <,iuhu4 wmhrk clmJi f>tif , pff^rlonhu, «r,fr!c- 

 rib^. i i.Vemms coipoii non acommodatus , eft innab.hs, 

 or vel «inoi- quamV ell. Huc penincnt d.lTo kita- vcftcs 

 fonum ,ybi thoiax cum caligis confligcic vcl c v.dctur; 



j -1 • „.,„r»-,rT fnfrii; ;thoraces tumidi.nc (i hy- 

 prxiirandcs pilcn coiuigat.-cr.-iicix ,uiw. , ; 



', ^- Sr ,,„ ^i;, ,,,»,,, rco'ercnti& IHoUxxillxt-CEini- 



moriicum vcl tcrcum.iliqucm ccgcit" > i 



j ., nMr,» rincTcre vci canos colorare , non elt 

 narum caud.c ii.ruo'! tingcrc , »,- ,,. . ' 



Encyclop^di^ Lib. XXI. 



tibtts. 

 maior ve 



asa 



honelhim. i3.L.-icciationcs 



'diflcftiones, alligationcs, varie- 



bus. 



tates,veftiam vcrficolorum fimiis potius,c|uam honiinibus 

 conucniunt.i4.Vcftitusrcrpondeatvitasgencriacprofcrrioni 

 vtentis Itaquc milcs non incedat inftar molitoris.auc fchola- 

 fiicusmoremilitis.aHtciuismoreComttts. n-Jcftitus ac- 

 commodatus fit loco & tcmpori : nc in Germania inccdas ha- 

 bitu Mofcouitico, tciT pore Ixtitia: vcfte pullata, intcrdru in- 

 tet^umcnto noaanio. i6.Veftitus forma eft vana. Eft enim 

 vmus coloris aut diuerforum : cft veftis manicata , vcl finc 

 m.nnicis ; cft p^dis , tlioiacis , manus , vel capitis ; eft icgis, 

 ptincipis, paftoiis, &c. 



Habitcs V I n De hahitu affumto , (jui efl vel confuettidinarmi 



«ffumtus. ^d arbltrarim , teneamur iFid. rrghU, 



\ I. TNhc^bituconfuetudinario Ethicuscogitabit i!lud,3;;J^ 



Jnj^ j><j Unhlich fialich. Sic alibi falutatio ficofculo 5: 



amplexu,.ilibi iuftis dextris. Hiciftae,ibi illx ccremouixfunt 



V ficata;. Scd qui fint gcftus cuiufq, regionis & populi ex Ethi- 



cafpeciali, hiftoriis. & expciicntiadifcendumcft. i.Habitus 



arbitraiius fit ratioiiabiUs,vel hominumopinionc piobabilis. 



Ad pottcncofos habitusquod atcinct,quales fuerunt qiiorun- 



dampropherarum, -.»:oi/.8.9. lO.hf.^.nj.i^.i.Reg.-^.lohAn.^.iWx 



funt extraordinari j, & proiaK.le obfsruandi, non imitandi. 



Cotifrra- I X. Conutrfitio flattti cuinfcjite cor.ueniens efl per/onn- 

 tio infe- ntmimparinm vel pariit?n. Et impariftm Ethica efl vel 



rionl cu ^ . ' , . c • r^ r • • r • 



faperiori- fiipertorurn v/l irjferioritm. De conuerj.attone injerio- 

 rum cum fuperioribm fu nt ha regultt. 



j. /^ Radus dignitatis & cxccUentix ip/TD e o probantur, 

 \J.Aci.^.\.Cor.io.Phil.^. Rom.ii. i.Fuiidamencum leu 

 eaufa dignitatis fant vcl maiora Dbi dona & virtutcs,vcl ma- 

 ciftratus & imperium, veldiuitiic, vel fcncftus , vel oflicium 

 in)bilc,vel denique merita in remp. Sxpe tamen fol.\ hominii 

 opinione aliquis habcturdignioi&honoratior.qui hifce om- 

 fcus vacat. Sed,inqui ,imago D e i relucei in quouis homine. 

 Cuilibet er,go fuus debetnr honos Ica cft fane,fuus cuique 

 rfebetttt hoiio3. Sedquia imaginisDEi gradusvarij cernuntur 

 in hominibus,oportet quoquc grados honoris afle Sic in ma- 

 ;iftratupcculiaiiter ceriiiturimago potenriac &glori2Dci,in 

 iuite diuina: opuleinia; , in do£Eo diuinx fapientice ,in fciie 

 «:ternitatis,in parre diuina: paternitatis item poteftatis, in iu- 

 dice iuftitix ac fcuelkatis diuins: vt TUminifc^ crudit^ difpu- 

 tacc S C' lo-de horiore ^.Dignitas &c»cenenria eft naturalis, 

 vel ciuilis. Nacuralis eft, qu'a ptopter natura: dotes atius alio' 

 habetur cxGcllcntior, pro virtutis, qua pra:ditus eft,qualitate 

 vcl quantitate. Sic mafculas foemina , fenex iuucne , publica 

 perfona priuata, virtus bellica togata, diues , fi fit vir bonus, 

 paupere,paterfilio,dominusfcrao,maritusvxore,performEc- 

 clefiafticapolirica.hoacftus inhonefto & infami.diligens pi- 

 gro,vxoratus non-vxorato(ca:teiis nempe paribus) lcgitimus 

 nothosprimogcnitus rcliquis Hberis,literatus imperito.Theo- 

 logusiCto-^&hic Medico, vitam prafticamviucntes iisqui 

 fiuunt vitam theoteticam cccteris parrbus.funt lionoratiores. 

 Ciuilis excellcntia eft.quam confert magiftratus : vti cft no- 

 bilitas famili.x. ^.Dignitas &cxcellenria crefcit & decrefcit es 

 fupcrioris oplnione, vel ex cofuetudinis tuiufque loci gcnio, 

 Tcl ex hominu atbitrio. Hinc dignitas cftclara, inclyta,prin- 

 eipalis,tegaUs,imperiaIis,fupcrior,intermedia,infcrior. 5.H0- 

 ror fempcr comitatur virtatem,fednoneodemmodo. Nims^ 

 mm vt vmbta pr.xcedit, rel a latere incedit, vel feqaitur cor- 

 pus:ita cuidam virtuti ftatim fub initium cius liabetar honor, 

 aliorum vcro vittus nonnifi auda & pcrfefta fufpicitur , alij 

 rfenique poft mortena honore afficiuntur.ficut fcite Hoiiatiuf;, 

 Virtutem ymc^mt , incatumem odiimu, Sublatum ex octdu iniiidi 

 qua.rimU'!. 6.1ntev plurcs praeftantes Ivonoratior & digniot ha- 

 betut is, in quem plures caufx dignitatis concurrunt : modo 

 offici) & muneris prsftantia non fit tanta,qa.x primum digni- 

 tatis locum obtineac. Sic filius.qui publicam cum impcrio ve! 

 honore perfonam gerit,patri,qui cft priuatus.in locis & aiflio- 

 nibus publicis prxfcttur:ac in prinatis negotiis & couentibus 

 ceflabit publica,& pracualcbit paternaauthoritas. Ita Salomo 

 rex matri habuit honorem : ac Sempronius Gracchus conful 

 Romanus , cum obuium haberec patrem Q_uint. Fab. Maxi- 

 mum ProcoCcquoinfidi-ntcm .lifloribas adeum rniflis.cquo 

 vt defcederet imptrauit.Pater difto audicns,impeiaca promcc 

 fccicfiliilmque coUaudauic, quod dignicaccm populi Romani 

 im^rioconuenicncem cuerinofrcc.i'^/. M4A-./.z.<r.i.Ecfrarres 

 nacu maiores , imo ipfi parentes, honori profccuti func lofe- 

 phum fratrem Sc filium. lutcr dodores vc dijjnioics pr^fetiin- 



% 



tur, tjui aftu legunt , qui maioribus fruantut ftipcndiis , quj 

 libris cditis funt clari , qui feuiores & Cmul crudiciores , nifi 

 obftcc diucrfitas faculcatii Ibi enim iunior Thcologus feniori 

 lCto prsfcrcur. Incer officiaiios plures honoracior habccur, 

 qui prior eft cooptatus in ordincm. Qu^i habenc dignitacem 

 cum adminiftracione, prxfcruucuriis.qui habcnc dignicaccm 

 fine adminiftratione. Supernumtrarius fcu excraordinarius 

 vltimum locum occupat. Primicerius feupriaceps collegij, 

 <zjgj>rjs-«7,n- , prsferrur fccundocerio , hic tcrtiocctio , & fic 

 deinccps. In populo Romano erant tres oidines : primus fc- 

 natorum,intctmedius equcftiis, infimusplcbeiorum. In Ec- 

 clefia funt paftorcs & doiftotes , leftores , acoluchi , diaconl» 

 7. In conuerfationc ciuili caput eft nofTe mores hominum: 

 puta diuitum,fenam,adoIefcentam,nobilium,& aliorum. Vi- 

 derishacde reinfra Oratoriam. 8. Officium inferiorum crga 

 fuperiorcs confiftit in motibus rcocrentialibus & obfcquiali- 

 bus:vt fcilicet in illis praeftadis ncquc fint nimis exquifiti, fu- 

 peifiui & prodigi : neque iiimis parci & tenaccs : fed fint elc- 

 gates & vrbani, ita vt & modcrate & tempciHue cxhibeantut.. 

 5. Morcs rcuercntiales funt communes , vel fingularcs. Illi 

 omnibus honoratioribus coiiueniunt,* exhibentur fermonc, 

 Tcl geftu : hi competunt illis dignioribus , qui funt cum im- 

 pcrio.io./ny«rwo»e reueremiali ita fe gercnt infcriores:Proba- 

 bunc hk fuam modeftiarevS: fctairica tcm:loqacndi facultacern 

 priorcm rclinquencdjgnioribus : coram ipfis loqucncur fub^ 

 mifseacfuauicer : facicnc ipforum mentionem honotificam; 

 virtuces ipforumpleniore laudabuntoxe|Contraii?uos tegenr 

 & diflimulabunt : etfam poftmorrem viuct memoriahonora- 

 tarum pcrfonaruBi,inferinrestiibuenchonoracioribus citulos 

 coiiucniences:nomcn iltorum prxponcnc fuo nomini : pio la- 

 lute & incolumitatc ipforum otabiit Dcum:falurabunt illoSj. 

 & ,fiopus ficconfolabuntur.nominibus &ticulis honorificis; 

 fi aducrfandiifit fuperioiibus in rc quapiam.id fiec ab infcrio'- 

 ribus timidc,pcdctentim,ac iaio:in congrefrionibus & conui- 

 uiis fermo ipforum nonefl: abrumpcndus , neciis obloquen^» 

 dum aut refponfandum : nihil accrbe ab honoratioribus exi- 

 gendumicum illis no iocandum,nifi fortc nosprouoccnt, iu- 

 beant,& inuitent. w.In feftu ^ hahitu reuerfmiali ccnmntu: 

 operiB obfequiales& officiaies,vtvocant ICti. Hic fupcriori- 

 bus tiibuatar locus fupcrior & confpeftior : ipfis fedentibus 

 adftare efticucientiiargumetum:ineundo pra:cefIio conce- 

 datuT,mfifbrce infcrior iubeacurcomitari:fi prijccreanc hono- 

 raciorcs,oporctT affurgerc^obuiam ipfisprocedcrc, fignum eflt 

 reucrentia: : deceffio c via eiuf<tem eft argumentiifimilitcr de- 

 fccnfus decquorvcl curru,fiobuioshabeamus fuperiorcs. Tn-. 

 ferior ctiam adibit domum fuf criGV is in negotiis coficiendis: 

 & vocacus ab eo,non difcedec nifi di miffus^auc abfque prafa- 

 tionc venix:colIocabit etiam ipfi fcllam:fte'ftct genu:corpas 

 incuruabit verfus terra : operam & minifterium fuum ofFeret: 

 caput nudabit : manusofculabitur,&omnino ciuiliteradora- 

 bit : attendet fermoni fuperioris:acquiefcet inipfius iadioiot 

 quandoque etiamipfum honorabic munufcuH oblatione ,& 

 conuiuiolo : fugict omnia,quae vel vmbrani fufpicionis maloe 

 gignere polTLint : honorifice carabit ipfum fcpeliii : vcftitQ" 

 lugubti & pullato , cpicediis ,carminibus funcbiibus ipfutn. 

 honorabic: memoriam dcfundiconferuabit honotificam. Iri' 

 famma,operac officiales & obfequiales confiftunt vcl in facie- * 

 do.vt funt fetuire in mensa &cameta,comitari proficifcentc, 

 ipfius negotia curarc, ipfum obfernare tanquam patrem, mo- 

 ncntem audire, defendcre vitam , famam, & bona ipfius : vcl 

 in omittendo , ne dominos fuos lcEdant,iniur;a afficiant, aut 

 defcrant. Porro veftitas inferiorum cum dignioribus conuer- 

 fantium dcbec eire mundus, elegans,& honellas : conucrfario 

 temperata & moraca; ii.Seuerentia proprie, di^niortim , qni 

 funt cum imperio,ita exhihehitur.Vnndfio confiderenrut vari j 

 gradns magiftratuum , & inprimis cognofcantur iura maie- 

 ftatis, quse conueniunt fummo magiftratui.De his vidc rnfra 

 ?oliticam. Deinde officium reuercntiale confiftit in fermo- 

 nibus & geftibus rcuerentialibus. In fcrmonibus eft depic- 

 cacio pro faluce fummi magiftracus , & prolatio fermonis de- 

 miffa. Geftusrcuerentialisefl, quo honor,obfcquia,& obfcr- 

 uantia fummo magifttatnv cum timore , amorc , & modcftia> 

 tempcftiui , & magna cum toleraatia prsflancur. Porro hi 

 geltus confiftunc in obfcquio &operis. Obfequium pra:ft.-i- 

 tar ita ; vtnonnifi venta & licencia imperaca f upcriorem acce- 

 damus; vcnon accedamus vcftibus fordidisivc Itances audia- 

 mnsipfum; vcobedienciammandacis pnrftcmus adamuffiiTi, 

 nihil addendo auc dctrahendo; vt defendamus & amplificc- 

 Bius excetientiam atque authoritatem magifhatus , curc- 

 miifquc neilla contcmnatur vel vilefcat ; vt promoueainus 

 profpcritateiTi,falutem,&comiTiodam ipfius.adto vt falutcin 

 & commodttm magiftratus noftro anteponamus; vr afFcfli- 

 bus eius ftudia& acftioncs noftrasita accommodem"us, vt ilie 

 turbatusfanctnr,a maloreuocetur gracia eius mcacur.cofer- 

 uetur,aut ai-riffa recuperetar;vc commocum filencio.filencein 

 & triftem alloquio cxcipiamus; vt munufculum oflcramus; 

 vt imagines , natalcs, & ludos in ipfius honorem infticua- 

 inas^rit^habcamu.si vtaecefllcatibus &c3lamicacibus eiii^ 



