124 



Encyclop^dia^ Lib. XXI. 



ASor.^. Nam clula nulli adhuc erant certi reauus , Chnftiani 

 confcrebaiKomnia lua in commune. Hsec autem commum- 

 tasiion tollit diftindioaem dom.nioram:qu.aqu>hbet rcn- 

 nebatfuabona, ul.^>v. 54- Hcet cx Clu.ft.anacbantate lar- 

 ge co.iferebat. Ncque moramurTotum Platonjs.qu. optabat 

 fublata elle pelHfe.a illa vocabula, M e v m , T v v m. 



n. Cnr Dem praceperit Ifraehtu > vt ^oliarept 

 %y£aptlos vafis aurit^ & argcntets i 



Refp. Non fuit hoc furtum : quia Deus tanquam d.fpcn- 

 fatot omniui.i rcru.ti libcrrimus , fua bona dedit populo fuo> 

 & tanquamiudcx iuftinlmus Ifraclitis merccdem dcditope- 

 raria: feruicutis pei loo.annos ; & ab j€gyptiis , tanquamab 

 hofiibuspcr lo plagas deuidis iufT.t praedas agere. 



1 1 1. ytriim tn rebm mHndanti fieri pojftt furtum., 

 citm DiHf 0'nnia in comtnune profuderit : & fideles fint 

 heredes mundi ? 



Refp. Dcus profuditomnia incommuncm vfumifedidein 

 introdu.xitdominiorum dillindioncs. Deinde pij lunt hjere- 

 dcs mundi, quoad legitimuiii Yfum. 



I V. An rapinafii fHrtmn ? 



Rcfp. Scholaftici & Gratianus perperam doccnt , Alisn* 

 raperp,non rjfe con'ra fritceptum: quod futtunn (it occulta con - 

 treiTtatio &fraudulcnta lei a!iena:ab!atio. Namexnominc 

 fpecici & parcis in Dccalugo i.itelligitur geuus & totom. 



V. Fcri-im etiampattperesfurtwn committant c citm non 

 ha^jeant , vnde vitamfuam fnfientcnt ? 



Refp. Om.iino Paupcrcs autcm dcbcnt !aborare:vel fi hoc 

 non pollint diuitum &piorumopcm implovare. 



V I. rtritm libert cOMmittantfwtum,cj[iandofiiis pa- 

 rentibtu cl.mi <di(]t:idf4htrahtim ? 



Rcfp. Etfi lihcii fint do.i-iini & h.rredes bono.um pater- 

 norum fpc fuccclllonis :noB tamcn funt domiia ic : & ideo 

 fuitum in hoc cafu commttunt. Qi.od ai.tcmpatri in filium 

 non datut aflio furti de lege ciuili : hoc ideo iit , quia pater 

 de filio potelt ftatucre ipfe pro qualitate dclidi. 



VII. yiYjtin militeshoc pracepto f^neanturl 



Refp. Qula Dcus ipfe fanxit iura belU D i"- 10. militum 

 vocacioeft,tucri dominos fuos & focios illorum : &nonni(i 

 pr.tdam agcre ab hoftibus apcitis. Sub his autem non conti- 

 ncncurcxtranei & peregrini. 



VIII. Ftritm fticriUgiitm fitfurtum : ciim Detn non 

 egeat rehtu lerrenis ? 



Rcfp. Quia Dcus ipfc prarcipit quafdam rcs deftinari ad 

 fuum cultum ■ o.nnino furtum in iis rcbus committitur.Vn- 

 de f^rauifTl.ne fe.npcr vltus eft hoc peccatum : vtinAchan, 

 Crairo, Pompeio, Hcliodoro,fi£C. 



I X. Vfihm <]uii etiam re! propris furtum facere pojfit 

 tiim iuxt.i ICtos, fttrttimjtt cenireBatio rei aliendi 



DiT:. Nenlo poteftclTc fur rei fu.E , quatenus fua eft : fed 

 quatenus rem fuam alij commodauit , & ante tempus rcpe- 

 tit aut eripit ; quatcnas itcm rcm (uam i bouacfidci emtote 

 furripit; catenus futtuir. committit. 



X. FtrltmfociKifocio in re commmi furtum pojfitfa- 

 cere ? 



Refp. Quja propiictas vel vfusfruiflus rei fociorum , noti 

 f ft vniuSjfed plurium,ide6 qui ius vel frudlum iftius rei com- 

 munis altcri fociorum adimit , isfurtum committit dc iurc 

 naturali K ciuili. 



X I. Citm pecuniapublica fit nullitu , an magifiratHt 

 in illa pojfit furtum facere ? 



Refp. Si magiftratus illam pccuniam in fuum commo- 

 dum conuertat , vel intercipiat , non cft fiinplcx turtum, fei 

 pcculatus : fin autem negleftis vfibus neceflariis , vel totam 

 pecuniam, vcl illiuspartcm auertat, reuscft Repetundarum. 

 Siquidcm pecuniailla licctnon fit vllius priuati, tameneft 

 vniuetfitatis. 



X I I. yin illi , cjui hornines aut pecudes cdant , aut 

 errantet capiunt , fnrtum coTmmttam ? 



Rcfp Qiti homincm,fiueIibcrumfiue feruum capit, tene- 

 tut plagi j cx lcge Fabia : qui pecudcs vcl grege.n totum ab- 

 ducit,eft abigeus : qui pecudcs ctrantes aufert, eft fur. 



'XIII. An qui Limites anrorurn mouet , fit furi 



Rcfp. Maximc furcft dc lcgcdiuinaDeMMj.f. 14.& ciuili 

 Joto lit-ff. dj lermirio moto. 



XIV. Vtrum is committat furtum , <]ui nou reflituit 

 rem eiufdem quantitatis ant ijualitatis : vel non in ioco £$■ 

 tempore foluit^i 



Aff. Nam omne damnum , quod proximo datur in bonis 

 cius, retincndo,auettcndo, diffcrendo, cortumpcndo, id pro 

 furto habetur in factisliteris & Iciribus ciuilibus. 



X V. An cjiti ditiori aliquid furripit , vt det pauperi, 

 vel in vfM facros comertat , re6ie dicatur furtum corn- 

 rnitte re ? 



Aff.Nonenim fu.it faciendamala,vt cueniantbona.Quod 

 autem Chriftusnos iubct largiri de Ma.nmona iniquitatis.id 

 de noftris intelligit opibus, non de alienis. 



XVI. Vtmtn vfficapionerei alien,t feu pr&fcriptione 

 longitemporis committatttr furtum ? 



Refp. Vfucapio fcu prifcriptio eft .tiodus.acquJrendi lcgj- 

 timus, dummodo bona fidcs ab initio pofreffionis interuenc- 

 rit.Quodautcm ^lu^usiintM iri ScOT.14. putat rcm longo tcm- 

 pote vfuceptam,nobis abiiciendam e(re,eiam primum cogno- 

 nerimus eam alicnam elTc , id dc mala fide polTcir.oiris inccl- 

 ligendum efl. 



XVII. Vtrkm, tjui res imKHtds retinet ,fitfur i 

 Refp.Quirem adomino proieftam& pro derelifta habi- 



tam toIIit,futtum non facit : fed qui amiiram retinet,fureft. 

 Nouit enim,rc.n illara ad fc non pertinerc Ide.n iudica de eo, 

 qui celat depofitum & commodatum , quiquc in locando, 

 vcndcndo , & contralrcndo proximum defraudat. 



XVIII. Vtritm , qui damnatas & iliicitas , vel 

 etiam ludicras & otiofAS a rtes exercent , hoc prAcepto 

 teneantur ? 



Aff. Huiusauteralocifuntaleacores , circulatores, nuga- 

 tores,impoftorcs, magi,hiftrioncs, gIadiatores,validi mendi- 

 cantcs , hcUuatores , otiofi monachi , & deniquc qui lucruta 

 turpequsruntex mcretricibus,Iotio,&c.veI im.nodicum tri- 

 butum cxigunt a fubditis : vcl falarium& honorariumni- 

 niiu.n a miferisciui bus. 



XIX. Vtritrn liceat finefiijpicionefurti talem inirefo- 

 cictatem, vbi vnm conferat operam . i^lter pecuniam ? 



AfF. Si bona proportione labor & fu.ntus fibi tefpondcanr, 

 & damnuin ad hicrum proportional.tcr diuidatur : ne fcilicct 

 iitleonina focietas. 



X X. Vtritrn vfura damnentur hoc pracepto ? 



Dift.Nam ptcuniis noftris fuccuvrimus vel proxirao egen- 

 ti & calamitofo, vel certanti de lucro faciendo. Ab illo nihil 

 pr*ter fortcm repetendum ; & quandoque etiam ipfa fots 

 rcmittenda,fi extrcma poftulct neceditas. Ab hoc licet accef- 

 fione.n cxigere praeter lortero : quia ille res (nas noftris peca» 

 niisaugct & ornat. Dcinde vfura rodensdamnatur inludais, 

 nionetariis,dardanariis,numularii3, &omnibus vfurariis,qui 

 funt proximi arrofores. 



X X I. Vtritm etiamfttrtumfiat animo , af^ eElu , & 

 verbis ? 



Rcfp. Lex Deietiam intcrnos animi mot.is damnat. Vntle 

 auarus cogitando fur eft. Sed ICti coercent locomoti nam, tc 

 in hoc pr.T:cepto manum. Vnde Paulus ICtus ait,folam cogi- 

 tationcm furti faciendi non facere furtum . 



XXII. Qutfit poenafurti ? 



Refp. Hxc in iudicio Dei eft mors anims , nifi refipifcen- 

 tia fubfcquatur in foro politico variat in vaiiis populis:ita vc 

 fit modo corporalis , modo pecuniaria \ nunc otdinaria.nunc 

 cxtraordinaria. 



Ad nonum praeceprum. 



I. An huisis prsicepti in N. T.fit magna autboritai. 

 cum Chrifins dicat , remittendam ejfe talem iniuriam j (^ 

 i']s e>enedicendum, qui nobis maledicunt ? 



Refp. Aliud cftpati falfum tcftimonium,aliud dicere.Illud 

 virtutis cft, hoc vitij giauiflimi. 



I I. An Ahraharn, Rehecca,Rahah,ohfictrices ty£^ 

 ftite, & Jimilesin V. T.fint rnentiti ? 



Rcfp. I . Mentiri non licct , fed veritatem fxpc celare licct- 

 i.Non omnia piorum exempla nobis funt defendenda.Excm- 

 plis non iudicatur, fed regulis. 



III. Vtrumpueri, impuheres , & furiofi fint excu-^ 

 fundi, tjuando dicunt mendacium : & rntdieres quandcque 

 ob imbecHlitatemfextis ? 



Refp. Si impuberes doli non fint capaces,non tenentur hoc 

 pra:cepto, quoad forum foli:fed tenentur quoad forum poli. 

 f uriofus fi quid committat , commiferatione potius eft di-- 

 gnus , quam poena. Fceminanon poteft praetendereimbecil- 

 litatem fcxus . quia lex hic non diftinguit. Et Vero cuin illae 

 non habeant aliaarma , quibus fcdefcndant ,linguaro&do- 

 los adhibent : vt eft in prouerbio. 



I V. Vtriim hocpr^cepto damnentur parentes,pracepto- 

 res,& patroni,fi infilios , difcipulos , lihertos aut cUentes 

 di.xerint cju<s.dam contumeliofa & afpera ? 



Refp. Etfi magna cft ifterum poteftas.adeo vt ICti dicanr, 

 illoi Don teneri de iniuiiis , nifi fit acrox aliqua & cnormis 



Soivtu 



