Appendix. 



Mi 



vfas humanl : & dc vcl iuftc commuUti polUiuc , vt olcum, 

 tiiticum, &c. (\\ix (uiu ciuCtcm gciKris:vcl iiiftc non poflunc 

 commutari , vcl iiuia commutatio coium proliiliita dl Icgc 

 aaturxjvtcommutatio vxotis.vel lcgc ciuitatis, vt commu- 

 ratio laccrdotij ad tcmpus. 



XVI. CuM res Mimatd pluriffint,afj res omnes com- 

 mutubiles polfunt ptcunitt tnenfivari ? 



Rclp. Rcs animatx- confKlcrjntur vcl rationecrtlntix, vcl 

 racioue vfus.l'iiori moilo vna mufca pluriscflquam rcs om- 

 ncsinauimata; : pofteciorimodo tcs auimaci fub mcnhiram 

 pccuni.c cadunc. 



XVII. A'i aUcjuis pojfit ftcere iniuriam , vt interim 

 non fit iniiiftus ? 



Dift. Qui iniuri.-im infcrt fureiiter per affciftum.vtputa in- 

 faniam,vcl infcicnter pcr naciuam ignorantiam, velinuite&: 

 fortuit6,non ell iniulhis : fcJ qui fponte ac confultoper ma- 

 litiam , is cft iniuihis-Nam priotcs illi per accidcns , poflrc- 

 mus illc pcr fe ficic iniuriam. 



X V 1 1 1. -<4« ini!iria,d.mnum, &peccatum/int cm- 



fa, legum J 



Did. Sunt caufa: non per fe, fed pet accidens,& ex confc- 

 qucnci,«iuaccnuscxmalis moribusorcx funcbonx leges. 



XIX. An m-JgiflrAtum gerens , pltis aliis quamfibi 

 debfitt confuUrc ? 



Aff Si nempe pcra/Zoj intclligatur fyftemareip.Nam fi ia 

 maj^illratu confidcretur natura hominis, eft (ibi proximus : fi 

 vero Ipcdctur pctfona ciuitatis, magis rcip. quam (ibi prod- 

 cllc debec. 



X X. An itti politictim magifiratus diffemt a iure do- 

 mi"i mfcruum^patris infHiutn , viri in vxoiem ? 

 Aff Quiacfl lcgale.rcliqua funcnaturalia. 

 XXI. Vtnun ius ctwle reSle disiribhatur in iiii n.nii- 

 rale cr legMe ? 



Aff lus ciuilc fumiturlatc vel ftriiflc , Latc cftorJinatio 

 inas;iltratus circa fubditos : eftque vcl nacuralc, quoda|nul 

 omncs c!l idem ■ vcl lcgale feu lcgitimum , quod cft poiiti- 

 uum. lusnaturale eft triplex vniucrfxle, quodomnes crcatii- 

 rass^ubcrnat : comunc,quod natura docec omacs ai.iimantci 



ptoprium, quod natura docct homincs.Strii!^e ius ciaile idcni 

 cilquod lcgalc feupofitiuumi&itaiusnacurale Sc ciuile func , 

 oppofita. 



XXII. An itu natttrale pojfit mutari ? 



Dift. Quod cftnatiUale complctc fecuudum formam,mu- 

 tari non potc(t,vt fplcndor in fole : (ed quod eft nactiralc in- 

 completc fccundum m;itctiam alitcr fc habcrc poccft, vt fo- 

 lium in planta.Cum crgo philofophi docent,ius naturale non 

 mutari, non fimplicitei & abfolute , fed ex parce hoc cfl in- 

 tclligcndum. 



XXIII. Firhm ii^j legale poffit mntari ? 



Refp. Poteft, fedtaro, nc fequaturincommodum; &: in 

 mclius, nc exiftac periculum ; & prudcntcr aiquc fenfim ; ne 

 rcip. naufragium ex ifta mutatione fequatur. 



XXIV. An inuite,perturbate , & ignoranter agens, 

 faciat iniuriarn ? 



Dift. Scride ac pet fe iniuriam agic.qui fpontc agit : com- 

 municer Sc petaccidens,curbacus & ignoraus , iniuriam quo- 

 que facic. 



XXV. An omnis hfo Jit ex ignorantia,cmt paffione, 



Aut e'.ciliof}e} 



Aff. Nam l.-efio eftvcl volunt.iria,vel inuoluntaria. Illacx 



cleiSijnc otitur,hxc vel cx paffione animi.vcl cx ignorantia, 



caque tum iuris,qus acmincmexcufat;tum fadi, qua:excu- 



fat, ^\ non fic cralfa & affedata. 



XXV X.Vitwniniiite agentes fintveniafemper dlgni^i 

 Aff. Suntcnimdigni venia vel rcfpciftuinfirmitatis, qux 



comitem habct pccnitcntiam^vcl ratione ignorantix,fiue illa 



fic infita.vt in pucris & fatuis : fiue fortuita : fiue violeuta,vc 



1) moriens vi movbi otiosc loquatur. 



XXVII. Vtrum iraius fit primus author iniurix, /eH 

 lifw.iif, vel if, qiii ad irarn prouocauit ? 



Poft. affirm. quia qui ixritat, primo agit. 



X X V 1 1 1. An (ponte aliciuvs patiatur tniariam ? 



Ncg. Quta iniuria rcfpedu agentis eft voluncaria Ixfio; 

 refpeftu paticntis, eft violentadamuiillacio , & velut im- 

 prcdio. 



XXIX. An alicjuis vole-ns patiatHriniuflum ? 

 Aff. Accidic aucem hoc quatuor modis. i. Si voluntas non 



nO libcra : vc fi infans pro ailro, i^uoJ pccir , accipiat fctruni, 

 coquc fc l.vdac. 



XXX. An omnii ^ui iniunum fert , patiat ur ttiam 

 iniuriam ? i 



Ncg. C^ialatius palcttniuftumpaci,quam iniuriam patl. 

 Nam pati iniuftum , fxpc cum voluntatc coniunftum clt : ac 

 iniuriam pati, (cmpcr a virtutc alicnum cft. 



XXXI. An qui damnum pAtitiir metu maioris mal\ 

 1 1 cuiw necejJJtatcm efl coacliu,patiaturiniuriam : vt Ji 

 alii/uis det pradoni fuam pcc uniam,ne vitam tcllat ? 



Dift. Abfokitc non patitut , fcd comparatc. Illo enim mo- 

 do iniuriam patitur,qui aliiiuid fuftinct fimplicitcr concta 

 voluntatcm : hoc.qui refpcLtu neccllicatis volens tcfpcilil 

 conditionis concra volunt.ucm patitur. , 



XXXII. An qiiicuncjue facit iniiijluui, fit iniujlm 

 Dirt. Qui facit iniuftum cx paffiouc finiplici & naturali» 

 puci timorc , non cft inluftus : concra , qui f.icic cx partionc 

 mixta & humana.id c(t tali , qdx cum prauo habitu cft con- 

 iunfta. Sic ctiam qui cx elcdione & crafsa ignorantia facit 

 iuiuftum, iniuil:us cft. 



X X X 1 1 1. An iudcx corruptm magis peccet, quhn 

 qui iudicem cor/tipit ? 



Aff. Quia iudei magis obftringitur lcgi, cuius dcbcbat 

 cffcinterprcs. Corrumpitur aUtem iudcx refpci3u fui , ci- 

 more mali , fic cupiditace boni : aut refpcdu altcrius , amorc 

 vcl odio. 



XXXIV. Onidflt dLCjuitOi ? 



Refp. Correftio & moderatio iurisnoncommunis,fedpar- 

 ticularis i quod cum fxpc dcficuu, xquitas autcxpowcndo 

 fenium , aut cmcndaudo dcfcdum , aut moderar.do pcrnam, 

 modcratur lcgeni. 



XXXV. An (tqititaijit diflin^a virtiti a iujlitis 

 legali ? 



Aff Qiiia cft correftio & moderatio iuftitix legalis. 



XXXVI. An^cjuita^fit moderatrix iurts naturalis} 

 Ncg. Qu^ia lcx naturx (cipf.mi cxplicat ; v-g iuris naturalis 



cftjDepoficum rcddendum cft. Sed futiofo repetcntigladium 

 dcpolicum.non opoitct gratificari ; quia iutis natUr* vox eft. 



Ncminem ixde. 



XXXVII. An aliquis fihi iniuriarn inferat ? 

 Dift. Formalircr nemo fibi faciciniuriam , fed materlali- 

 tcr : quia nemo appctic malum qua malum. Deindc fi corpus 

 & pocentix infcriorcs non pareanc rcflx rationi , homo po- 

 teft fibi faceve iniuiiam. 



X X X V 1 1 1. ^« confcifcens /ibi mertem,Jibifaciat 

 iniuriam ? 



Solutio patet cx quxftione ptxcdd. 



XXXIX. An alicjuis jfitte. vxori fluprum inferat , jt 

 in debito matrimnm] animtes fit inttntus meretricii ? 



Refp. Indcbita& vetecunda adione non faciti fecusin 

 impura. 



X L. Plmm iniuflfim agere Jit tttrpiiu,quam iniujlum 

 pati ? 



Aff. Quia iniqua aftio eftpeccatum,Iufl:apaffioefl:vIrtus. 



X L \.Vt>um'lex id ornne vitet, quodnoti iubefi 



DKt Sipervocem omne intelligantur vniuerfim omnla, 

 falfa cft affirmaciua;quia Icx multa non iubec,qu.x non vctat» 

 vc ducere vxorem.Si vcro incelligancnt mala,certum eft iftud 

 axioma : Lcx qux uoniubct,vetat:vt nouiubecftuprari. 



SECTIO SEXTA. 



I. p uidfit reBa ratic ? »' virt. 



■> ;, "^ , , . , •<- T n 1 ■ n- tlbuS I 



Rc(p. llla eft vel innaca,vel acquifita.Innacaelt vcl inltin- ,jiieau 

 <Sus nacurx , quo fenfu apes dicuncur habere reftam ratio- libus. 

 nem:vel naturalishabitus .quicadit tantum in.homines. Ac- 

 quificaeft velconteraplacioarcis,vcl aitio vircucis. 



I I. An medium virtutiifit fignurn , quod reBa ratio 

 intuens nos dirigit ? 



Dift. Signum, quod tefta racio in dirigendo intuetur, eft 

 vcl incencionis , vc ipfa beatitudo : vel afiionis , vt medium 

 virtutis. 



III. An vis contempUtiua differat a vi difcujfma, id 

 ejt, intelleitd^ dieoreticus a praflico ? 



Aff. Qu;a viscontcmplatiuavetfaturclrca tes neceffatias, 

 difcuffiua circa concingences. 



I V. Vnde virtutes intelleUuales habeant tnitiup>,pro- 



ficexprcffa, fcd cacita;vcquandoinuiduspacitutdamnum, grejfum , & terminurn i 



vcalceri noccac. i-Si voluntaS fit cx patte,& non integra, vc Rcfp- A^fcnfuinitium , ab appetituprogrelTum ,ab intel- 



in martyribus mortem appetcntibus. ;. Si voluntas fit ct lcftu tcrminum & pcrfciflionemhabent omnesartis& mcn- 



conditione,& non abfoluta : vt fi pauper ferat dentatam vfu- tis virtutes.Nam a fciifu operatio,ab appetitu 3(ftio,ab intcl- 



tat limaro, ne fuccumbat, 4. Si voluatas fit lii?.ata,& non plc- lciftu contcmplacio fluit, 



Tom.lli. o * j^ ^ s.vtrhm 



