132- 



V. rtriim metteElui Apfetltnm pncedat tn difqmren- 

 da veritate, vel contra appetitm intcUetlum > 



Refp. Si fpeftetur ordo, appecitus feciuicur mtelledum, 

 ;ia hic primo prs fcribit : Si vero confideietur aaio.incclle- 



Encyclopa^cte Lib. XXI. 



tjuia hicprimop.—vi»-... -- - , . 



<aus fcquitur appetitum, quia hic prmio cligit, 

 V 1. Anjint quinque virtmes mentts ? 



CCum caufis 

 j Scicntia . 



vc 



'Contertipla 

 cionem 



AfT. Quia omnis virtus 

 mentisrefpicic aut .^ 



< 



1 



^ Aflionem 



SinecaufiS : vt In- 

 tclli^cntia. 



1 



j Cum caufis & cf- 



! fccflis : vt Sapieii- 

 tia. 



rExternaifl,per opus: 

 vtArs. 



< 



Intcrnam, percon- 

 filium:vt Pruden- 



XXII, uin otnnes virtntes morum Jtnt connexA in 

 prudentia ? 



AfF. Si ncmpc fpeftetur prsfciiptio circumftantiarum , & 

 diiciftio a(!iionum. 



XXII l.An prudentia ft de effentia virtutu moralii^. 



Dift. Efl:, fi fpcdctur adtus virtutis moralis : fin habitus, 

 non cft. 



X X I V. ftrum virtutes inteUeHuales Jint nobiliores 

 moralibiti 1 



Dift. Sunt,quatenus hjc ab illis diriguntut : non funt, qitsi- 

 tenus theoretica ordinantur ad pradlica. 



X X V. Vtrim virtutes intelle^iuales & morales ma- 

 neant in animafeparata ? 



Dift. Duplcx cft eflcntia virtutis. i.Matci-ialisjquKtranfit 

 vcl in cfFedum internum.vti cll voluptas, ira, &c. vel in ob - 

 icdium cxtcrnum,quale eft pecunia, periculum,&c. Hoc mo- 

 do virtus non manet. i. Formalisiqus conflflit in immanen-^ 

 te aftione animi, &in ordine raentis ad primam caufam. Et 

 hxc (implex virtutis cflentia manet in anima feparata. 



inteilige iirtutds mentis pi'imarias. Nam fecundarii funt 

 plurcs. 



VII. Onomedo fcientia confderetur Ih tthlcii^i 

 Refp. Scientia confidc-ratur Dialedicc , quoad modunS 



feiendi : Ethice, quoad vfum & finem fciendi. 



VIII. Anfiieritiiz obiethirn fn £ternum ? 



Dift. /Eternum fimplicitcr eft folus Dcus: fecundumquid 

 setcinx funt res nccellaria:. Dc his accipeilluJ philofophc- 

 ma : Scicntia cft rcrum a:tcrnaium. 



I X. yln ars fit virtm incntis } 



Afi. Nam ars&ingenua fcu libcralis , & mcchaniea, eft 

 habitus nientis , quo ad facicndiim aliquid vcia cum rationc 

 <lirigimur. Caueautera confundas viilucem mcntiscum vir- 

 tutc moris. 



X. j4n aEiio & ejfeHio diffirant ? 



Dift. Si late ac fuse fumantur, funt fynonyma:ftrii.T:S efFc- 

 flio ad artem, aftio ad prudcntiam rcfcrtur. 



X I. An prudentiaft virtta intelLElHalif^vel meralis} 



Aff. Prius : quia fubieiflum eius cft intclleiftus prailicus, 

 tton voluntas. 



X 1 1 . ^« tempfrantiaft confentatrix prudentiii ? 



AfF. Quia tcmperantia moderatui fenfus , & tefra;nat af.^ 

 feftus. 



XIII. An inteUigentia ft virtta mentit ? 



Dift. Intelligentiaaccipitur naturaliter pro potcntia ani- 

 «nae, vcl moralitcr pro habitu mouentc potentiam ad firmitcr 

 afrcnticndum principiis indcnionftiabilibus. 



XIV. Anfapitmia fit fientia & inte'digentia fimuh 



AfF. Occupatur cnim circa pirincipia & tonclufioiies theo- 

 teticas'. 



X V. An moralisjiite ciuilis fcientia & prudentia dif- 

 ferant ? 



AfF. QujaEthica in voluntatc eft , S* vcrfatur ciica bo- 

 lium : prudcntia efl inteUcd.u,occupata circa vcrum. 



XVI. Qi^tuplex fit prttdentia ? 



Refp. Triplex : Monaftica , vnius hominis : OEcondmici, 

 Vnius familix:Politica,totius ciuitacis;& hxc eft vcl pofitiua, 

 legum efFciftrix, vcl execuciua, legum moderatrix. 



X V 1 14 An confultatio Jit fiientia , opinio , vel con- 

 ieUura ? 



Ncg. Nam fcicntia verfatur tirca res certas , confultatio 

 non itcm : opinio dicitur veiaaut falfa,confultatio bonavcl 

 '; inala;conicftura eft leuis, conlultatio giauis & pondcrota. 



XVIII. An conftiltatio,fagacitas,&c.jlnt difin^A 

 •virtutes mentis ? 



Refp. Aftus prudencia: funt quinque. i. Delibcrarc j vnJc 

 Eubulia,Confilium. i. Cito inuciiire mcdium,fi opus fit : vn- 

 de Solercia, Euftochia. 3. Rcfte dcinucntis mcdiis iudicait: 

 vnJc Synefis, Sagacitas. 4. ludicium abfolucre:vnde Gnome, 

 Scntcntia. j. Circumftanciasaftionisprxfcribcre : vndc pro- 

 prium PrudencicE nomcn. 



XIX. An fapiemia ft virttts diuinior & vtilior, 

 quam prudentia ? 



AfF. Quia fapiens demonftrando agit de rebus diuinis & 

 aternis:priidcus confultan«lo de i,ebuscon:ingentibus&: mu- 

 tabilibus. 



X X. Anfipientiaperfi e.vpetaturi 

 AfFQuiael^ rerumdiuinarum, / 



XXI. An nemo nifi boniu fit prudens ? 

 Ncg. Ciuia virtus mentis poteft eilc abfque YirtHfc maris. 



SECTIO SEPTIMA. 

 I. An virtui diuina detur in homine ? 



De virtH- 

 te heroi ■ 

 ca.ferica* 

 te, incon- 



Dift. Virtus diuina firoplicitcr , cft in animo fcparato : di- ""=""» , 

 , • r 1' • I ]• ■ 1 !■ • 1 volupta- 



liina lccundumquidjqucEdicitur hcroica, cadit inirominem) ^^ Scdli' 



fcd rar6. lorc. 



I I. Oijsfiat maxime fiigiend.t in hac vita ? 



Rcfp. Tria. i. Vitiofitas ; eaque tam in difpolicione natu- 

 ra:, quamin habicu malicia; 1. Incoacincntla ; caquc men- 

 tis in cogicacis obfcoeiiis , vocis in diftis turpibus , opeiisin 

 faftis malis. 5. Fericasjqua: contingit quatuor modis:ex con- 

 fuctudine inter barbaios ; cx morbo & Ixfione ccrcbri in in- 

 fanis : cx nigra & adufta bile in melancholicis ex magna ma- 

 litia in tyrannis. 



III. An irtc.ominens fiiat id effe malum, ejuodagifi 

 Dift. Scit , qnoad vim mcntis : non fcit , quoad jmpctuiTi 



afFsTiftus, qui mcntcm obtundit. 



I V. Vtrttm prudentia in incontinente refifiat concu- 

 pifentiit ? 



Nc". Quia iacontincns nullo modo eft prudcns.Hiccnim 

 circumftanciascipcndit,illc non item. 



V. An continens ^ temptrans fint idem ? 

 Neg.Quia continens vehemcntes cupiditates fentit & vin- 



tit,quas ccnlperans non patitur.Hinc patet,iMontinencem &: 

 intemperantcm quoquc difFerre. 



V I. An continens femper fit prudens ? 



AfF. Quia obferuat circumftintias. Incontindns igittlr 

 fcmpercft imprudens. 



YII. An intcmperansfit deterior incontinente? 



Dift. Nam intempcrans refpedtil habitus eft deterior: zt 

 iiicoiitinens ratione afFcAus cft peior : Quia incontinens 

 fcientcr&fpontc agit^intempcraus nonitem. 



VIII. An continentia & incontinentia in omriibtti 

 omnitim virtutitrn moralium obieUis tierfentur ? 



Dift. Si confidcrcnrur fimplicjtcr & ptr fe,propriam habcnt 

 rtiateriam : fi compofite & pcr accidcns , vctfanturcirca ob- 

 ic(5ta aliarum virtutum, vt circa!ram,gloriam,lucrura. 



I X. An habitus fiientia fit in centinente ? 



Dift Scientiaconfideratur Vcl in habitu, vcl in atflu & vftl. 

 Priori modo verfatur circa vriiuerfa, vel finguia. Ibi conti- 

 ncns fciens, hic non fciensagit. Poftcriori modo fcicntiaeft 

 Mc\ libera, vt incaftc viucntibus , vel aftridapcrturbationi, 

 vt in furiofis. Incontincns igitur habct fcicntiam mali , in 

 qiiod labitur : fed procella perturbacionis dementatus i!la 

 non vtitur.Et rurfus incontinentcs in vniuetfali fciunt ebrie- 

 tatem & Vcnerem noc^ie : fed perturbatione a;ftuantes hoc 

 poculum, quia eft dulce,& hanc Laidcra , quia eft delicatula, 

 perfcquuntur. 



X. Vtriim neceffario idfetnper agat voluntas, ^uod in- 

 telhElfts concluferit ? 



Neg. Quia voluntas haljet libertatem in volenilo & no- 

 Icndo, fxpeque intclleftum pertrahitad fuum obiciflum. 



X I. Vtritm fit ali^uis abfolute incontinens ? 



AfF.Abfolutc autemincontincns dicitur,quicircavolupta- 

 tcs corporisac animi verfatur : alias fimplex incontinens di- 

 citilr. Huic opponitur incontinens compofitus, qui prxcet 

 fimplices volupcaces, alias ic» excctnis lebus puca honore, di- 

 nitiis, &c fcdlafur. 



XII. An patiens j mollis , continens & incontinens 

 circa eadem verfentur obieEia ? 



AfF. Quia vcrfantur circa yoluptatem, qu« eft vel per 

 i~. , eadomtjue aeeellana ad visam taendam , aut fpccicm 



confes: 



