13 6' 



ENCYCLOP^DIy^ 



LIBER SECVNDVS 

 ET VIGESIMVS, 



Exhihens 

 OE C O N O M I C A M. 



C A P V T I. 



De Felicitaie aconomica. 



p R jE C E 1' T A. 



EcoNOMicA cft prudcn- 

 tia fymbiotica dc bono familiae. 

 lauello didtur Difciplina dome- 

 ftica. 



Eftqtiegenetalis, vel fpecialis. 

 OEconomica gcnetalis agit de 

 fine, fubiedto, & mediis focieta- 

 tis OEconomicae. 

 Finis OEConomix cft intetnus feu abfolutus , vel 

 externus feu rcfpcftiuus. 



Finis internus ceconomis eft felicitas oeconomi- 

 ca j qu£ confideratur quantum ad efTentiam & emi- 

 ncntiam.Ibi efl: honeftas OEConomica : hic cfl: cffluen- 

 tia Gsconomica,videUcet vtilitas & iucunditas. 



Finis extctnus eil conferuatio politiae vtriufque& 

 fcholi. Nttrn oeconomU eji velutiparadi/iti,in <^uo plan- 

 tanturarhores , ^uarumfru^tti odore ac dulcore fuo im- 

 buunt omnes vitt. ordines. 



R E 



G V l-A.. 



oEcono-_ I. OEconomica eflprudemia de obtinenda felicitate do- 

 '"''? , meflica : tjudt, allas dicitur benum familiare do- 



meliicum , & oeconomicum. 



Hlnc hxcdifciplina cliciturfamiliaris,priuata,& monafti- 

 ca ; quiatradit modum benc conftitucndi & admini- 

 ftrandi familiam fiue domum, quatenus fcilicet domus abfo- 

 lutc fpcilatur. Nam fi refpeftiuc confideretur tanquam pais 

 ciuitatis, inPoliticatradlaridebec. 



Societas 

 prima 



M. OEconomia reEle conBituta efl focietas 

 omnium prima. 



NAm liber facrarum originum docet, Adamo in princi- 

 pio confociatam fuiife Euam : & ratio euiucit , id eife 

 piimum in aliquo Cjencre , quod eft fimpliciflimum. Hinc 

 fluunt duo ifta confetftaria : F.rroiem in familia pavere crro- 

 rem in politia & Ecclefia: nam a:conomix ritac conftitutx 

 funt bafts reip. Et ficut error concodionis primce non cura- 

 tur in fecunda , fic morbi CEConomici non curantur in politia. 

 Secundo , OEconomicam aiite Poiiticam elfe tradendam. 

 Porro quia focietas ccconomicaeft omiiium prima , naturac 

 quoque ac reL^a; lationi eft confentaiiea. Ert autemdomus 

 abfolute confidetata ptiorciuitateordine gencrationis ; alias 



ciuitas eft prlot domo ordine intentionis natu.s , quoxcdo 

 perfeftumprius eft imperfcdo. Vnde rcfle dicitur, CECL,no-. 

 miam eflc iuris i.aturcE ac gentium , imo & iuiis ciuilis atquc 

 diuini. Nam ICti dicunt , qux bruta faciunt inclinationc na- 

 turali, ea fi homines rationt facianr, iure naturx faccre : qu* 

 non faciunt bruta,ea fi hominesratione faciantaurcgentium 

 facere:&qu3e nonomncs, ffd aliqua hominum in vuum lo- 

 cum congrcgatamultitudo vtilitatis publica: causafaciat, ea 

 ficii iure ciuili : deniquc qus homines quidam faciant diui- 

 no iufla, ea fieri iurediuino. OEconomica igitur focietas ell 

 iuris naturas , quia ipfius rudimenta cerncrc tft in brutis ani- 

 malibus.vtinapibus, paribusauium,&: fimiiibus Quaproptcr 

 qui familiamnon refteinftituit, naturam violat, &Apofto- 

 lus illuni vocat deteriorem Ethnico , qui familiae fuae non 

 benc prxeft. Eft iuris gentium; quiahomoanimalillud fo- 

 ciale, duobus iftis inftrumentis, qua: data funt ad focietatem 

 conftituendam& confirmandam , palmariis, rationc dico & 

 oratione, vtitur ad familiam ritc conftituendam & admini- 

 ftrandam. Ideodicunt politici , hominem effe animal omni 

 ape , omnique animali grcgabili ciuiJi us. lusquoque ciuile 

 Romanum probat hanc focietatcm. lus dcnique uiuinum 

 cernitur in prima coniugij inftitutione , & in eiufdem confii- 

 matione ac benediiSione diuina.Sed occurritur a quibufdam, 

 illud non effe naturale, a quo tot tantique philofophi,mona- 

 chi, & monialas abhortuerunt. Sed fciendum eft, paucorum 

 indiuiduorum ingenium no;i praciudicare ipeciei. Dcinde 

 ingeniaquae abhorrcnt a focietate , aut funt theoretica , aut 

 diftorta, aut mifera. 



III. BonHm ceconomlcum efl felicitas priuata , per tju.im 

 oeconomiiz bene efl fecundttm tres bonitatis gradw, 

 • qmjitnt honeflas, vtilitas, & iucunditas. 



HOneftas ceconomica dcbet effe menfura & norma OE- 

 conomi5E:ideft,virrusmoraIis,appIicata perfonis,rebus, 

 & aftionibus oeconomicis ,debet cire regula,quam in focie- 

 tate CEConomica omnes & finguli refpicere debeur.SoIa nam- 

 quc virtus eft facta anchora in procellofo hoc mundi Euripc 

 Ad reliqua duo pertinent tranquillitas domefiici , honos 

 oeconomicus, libertas domeftica, fanitas, pulchritudo, & de- 

 corum oeconoroicum. Cum hoc bono pugnat infclicitas do- 

 meftica , qualis in primis eft barbarics ffconomica Noma- 

 dum, Tartarorum , Cigarorum , & fimiliurn, qui vellin cam- 

 pis habitant , vel hinc inde aberrant ; itcmque hominum lic- 

 quam,quorum omnium oeconomia cum dcfiituatur hoc finc, 

 nonnifi arquiuocc oeconomia dicitur. 



I V. /« ceconoviia flatHt ^uantitatif k flatu cjHalitai!i.(tc- 

 curate difcerni debet : item perfeUio partinm a perfe- 

 Elime graduum , feu effentia ab emincmia. 



NOn enim ftatim nulla eft ceconomia , qux non eminet: 

 ncque ftatim impcrfcfta cft , qux non habet omncs 

 pcrfedionis numcros. Status quantitatis cft , quo quarririir, 

 quanta fit occonomia. Quantitas ifta eft vel phyfica, quade 

 fundo & polTefnonibus qu.xiitur , vel politica , qux eft cmi- 

 nentia alicaius aconomise.Status qualitatis eft, quo quxri 



rm 



Bonum 

 (tcont>- 

 niicu:n 

 qmu? 



