OEconomica: Cap. III. 



141 



Impedl- 

 mCta c6- 



t>llo gra- 

 ias con- 

 iugij. 



^UAtupli- 



fpUciVas lls. Deulis : its v t vCnliftatcmiciuoquc requiras ': (luia 

 Jcfoimitas cotpoiis tktormit.mm aniini rkrumtiuc indicat. 

 M.mibus .leiiinuc, ita vt dotem fpcrtcs vltimo loco. Vltimo 

 dico loco :ciuia uoii facit taurtum coniupum dos,(c«l vittus. 

 LLo TlK-mutocks Iblitus tuit diccrc : Malo Cpoivfam piam 

 , carciitcm tlotj ojnima , quam dotcm optimam carcntcm pia 

 i;>oasa. Et vcro vuvlc Jos iiigrcditur,mai>na iudc cgiciiitur li- 

 bcrias. AA Jotcm pcttiucnt parta dotalia , & douatio pioptcr 

 nuptias. t ia-i. .^ fuiiilia qua:u ftuiiiofifllmc pr.Tcipiuutur ab 

 ccciiuomicis fciiproribus : ^uia bonum coniugium eft tcrre- 

 (tris p3raJifus,at malu:;i coiur.\ cfl tcircftris iufcrnus. Ncque 

 vero fi fcmcl accepifti vxorcm , vcnum poitmoilum canJcm 

 clponcrc potcris.Sc cum alia comniutarc, fcj ncccllc cft 



. hahrat tecum fernefque fefulchro. 



CcrtilUma cnim cft illa vox iBnuis efi ciin-iunciil.f.Tu fn mr.t: 

 Bgo turii-.Sedlont^Hmhabtt efiphenema. Pcccant ij;itur j;rauidi- 

 riic.qvi pcr fcncftras ocuiorum ptofpiciunt.non autcm pcnc- 

 tralia Jomus infpiciunt, Jii ambiunt nuptias alicuius,h c.qui 

 nulli prijuia Jeliberatione^nullV) aJhibito iuJicio 3 J quamuis 

 impctuc.xco& planeCyciopico proruunt,& quam priis af- 

 fciftus csccus ipfis obiicit, aivipiunt ftatim & accipiunt. 



XVII. Impedimaita contuglj legitimafnnt ejun vitunt^ 

 vel ipfiU perfonM comrahentes , vel liberum & hone- 

 Jlum conir^hentiam confen/um. 



SVb honcfto contrahcntium confenfu parcntum fcnfus im- 

 plicitc continctur Ncque cnim honeftus confenfus Jici 

 potcft ,qui violat quintum Decalogi pr.-cccptUin. De priotis 

 generis impcJimcutis hi funt verfus: 



inultw, confanguineM ne fasdera iunganty 

 Faganiif, incretrix, infimSi cy furibundi, | 



Leprofuff conifix, drfertor , jpado (^ ineptUA. 

 incsritima impeJimenta apuJ Canoniftas & Bcllarmiiiitrh 

 lunt plurima - v: votum contincntia:, crror in pcilona latio- 

 tione Jiuitiarum, quaJragefirtla, &c. 



XVIII. Duo funt gritdiii coningi) , SponfkUa & Nuptla^ 



Hlnc apuJ Grxcos feyyinn'-^ Sf yft^v Jifferunt. Videntnt 

 aute cius mo is Jui potidimum caufi gencralcs fuIfTc: 

 Vnavt tanti momenti obiig.itio non protinus.feJ Juobus Je- 

 nium Jiftinrtis gtadibus perliccretui:altcra,vt mcJio tcporis 

 intcruillo,num aliquiJ fortadis elTct.quod matrimoni; cbn- 

 lummationcra impcdirc:,tempeftiue Jifpiceretur.Quo ctiam 

 pcrrinet trinunJina vt 3cia vocat) proiimlgatio in Ecclcfia 

 leccpta. Forro Juobus iftis graJibus vere folcmne ac lcgiti-. 

 nnun matiimonium. intcr piofanas etiam gcines perfciftutn 

 fuilTe , Terentianum illuJ declaiat : Platn!', detpondi , nuptiis 

 diciui efl dies. Inde& illuj confcquitur.totiJem eireeius vin- 

 culi diriraendi graJus,ncmpe repudium,c^uo fponfalia, & dt- 

 uoriinm, quo matiimonium, iam ipsa intcrueuiente corpo- 

 rum copula conf.tmmatum Jirirtiitut.vr Jifcrtc Jcclarat Mo~ 

 deflintt'1 l.iatn- pupruni.D.ie verb.fign. 



XIX. Sponfli.zfiint dniim genertm : videUefiituro 

 ac prAfenti. 



SPonCilia dc futuro fiint, qui folis verbis Jc futuro,vt lo- 

 quuntur , fiue puie , fiue aJJita conJitionc concipiuntur, 

 vt fi^quis dicat, Accipiim. Sponfalia Je pra:tenti funt.qua: fo- 

 lis vctbis Jc pr.cfcnti concipiuntur, vt fi qilis Jicat , Accipio. 

 J^riorailla fponfilia ipfo iuie nullaac planc inutiliafi;nt:etfi 

 nifcrimen verborum in prifcns & fururum conccptorum non 

 <it inane,vt Bi'ia Jocct de repudiis ^ diiior/in. Hmc fponfalia 

 (ic futuro viJentur apuJ vetetes potius , quam apud nos ha- 

 buifle locum vti Zanchius e PanJcftis & iure veteri probat. 

 ''^.ucmadmoJum enim, e.g.quific locutus fuerit, Vendamtihi 

 hunc ftindum nox\i.\im vcnJiJit, feJ t.rntum vcnditurum pro- 

 mifit.ac prolnJc nuUa inde aftio nequeex vendito.ncquc cx 

 emto nafcitur,{cdcx promilfo duntaxat:qui verodixit, ^'endo 

 ttbi hunc f.<«(/;."?j,etiamU addiderit , nonnifi ccrto die ab em- 

 tore poflidendum,eo tame ipfo momcnto vendidit : ira ctiain 

 diftingucndum cft inter Defpfndebo Sc OeSpondeo, Accipiam & 

 ^(•a/'ie.Nani vcrbis iliii de futuro non fit coniugium,rcJ pro- 

 rnittitur : verbis vero Je prxlenti contrahuntur fponfalia, 

 jjlfumqiic n!atrimonium,quamuis no dc faflo.dc iurc tamcn 

 co iplo mdmento initur. Itaque polt eiufmodi fponfalia de 

 fiitiiro, fi quis aliam fibi verc dcfpondit, rata erit pofteiior 

 P^mifTio : ac proinde prior, quoJ ad obligationcm attinet, 

 vgna fuifle Joclaiabitui.quoniam aliuJ eft rcipsa fefe obli- 

 garcquam facicnJair oblieationcm promitteic. In fponfa- 

 li5us vcro pcr verba de proefcnti,fed adicd.i condiiione con- 

 ccjJtis, has Jiftincliones obfcruari volunt Scholaftici , fecuti 

 Loinb.irdum lih.t^.fenr.dift.^Z.quif.i. Primum , vt fi ponatur 

 retprxtetita , vel praefens : veluti , fi quis dicat , /lccipio te 

 fxorem , Ji hoc vel illud pofideoi , vcl f pater cnfeiitit : Sc ea 

 conditio iam cx,tct,rata fint fponfalia : fi vcro non cxtct, ni- 

 hil pro.-ninum intcUioatur. Dciudc vt fi conditio fiituruin 



ton Jltio habeatiir cjHafi complcta,ic proindc fit cx fponfalii 

 bus ratum coniujjium.vt iccipio te vxorem,Ji erai fol orl.itur: 

 Si iV/poyi/'.7«,lubcatur pro non adiei;ta,ac pioinJc rata quoq;' 

 Hnt fponfalia, vt, Accipio te vxorem,fi digito ccelum con.igeru^ 

 vcl (c;«:cam alloqucudo))»/»»^»'/'-''" : fi contingen,,\K, Accipig 

 te '.rxorem , r/iodo tra* (kc vel illud fiar , idcm dc ca iudiccturj 

 atqucdc fimplidprbmiirionc ptr vcrba Jc futuro : Jcniquc vt 

 ii conJ:tio,vci contia matrimonij natuiam fuciit,vcluti, Ac- 

 eipi te vxorem ad hienriiHm,vt:\ct\im turpis,vt, ; cci, /V 'evxo- 

 rew, modo .■•:.. iflum ex cor;ore fxciai , ciiifniodi fponfalia vana 

 ccnfcantur.Et h.xc quiJcm piobabiliter Jicuntui:fcd fcpofitis 

 iftis Jiftinitionibuscoium tcntcntii cum Bcza pcromnia ac- 

 ccJo,qui ilonnili puri fadis fponlalibus,& quiJcm per vcrba 

 dc pr.Tleuti,coniunium prorlus ratum cfle volunt : quoniain 

 videlqui conJitioncm aJiicit,quxcunquc tanJe illft fit,in in- 

 ccrtu loqui ncccflariij pr.cUimitur. Etfi crgo appofita rci prx- 

 Icntis,vcl pr.rtcrrtx conJltionc.qua; poftea cxtet,a6tio quidc 

 ex fponfo nafcitui:certa tame & inuiolabilis rati matrimonij 

 obligatio uon itcm.Ccitc ijui conJitione prortus ncccllatiami 

 adJit.non vidctur vti rciSa latione. Adiinpoiribilcm quoJ at- 

 tincr,illa no confenfum,tcd ludibiium notat, vt (i quis dicat, 

 Accipio te vxoremjfi digito cixbim teiigeru. Scd quid fi fponfa- 

 libus appofit.i conditionc fadiis , copiila fit lubfecuta ? rcdc 

 hic rcfponfum eft ab Iunoccnt. III. ciufmodi homincm vi- 

 dcri a conditione tecetlilic, c.de illts. c.per tuai.ie cond.appof. ^ 



X X. Prohihitio jfonfaliorum incefitioforum tiititur 

 inre diiiino & htmano. 



HyEc res vt plene intclligi pofTlt.afborcm cdnfanguinita- 

 tis oporf^t antc oculos habcie In hac itaque arborc pri- 

 mb le offert J'«rr«(/'«-',feu hypothcticus, vt vocant, hoc cft, 

 ftipcs.Jc cuius cognationc quxritur. Dciudc gradus cft ipfa 

 generationum fciics: fiedi£lus,qu6d alij ab aliisquafi gradi- 

 bus quibufJam oriautur.In iis JcfcenJilTc Jicuntur, quiab iis 

 orti funt, aJ quos furfum iifJem gra Jibus rcgreJiaris ncccfTe 

 elt.vt & eoium qui genuerunt,& eorum qui geniti fuut, per- 

 pctuam fcriemhabcas. Vtrorumque Jireda& pcrpenJicula- 

 ris cft linca, in qua fulU AfccnJcntes & DcfcenJcntcs. Latini 

 illos ad fextum vfquc gradii,id cft.ad tritaUum.dbiiiceps vero 

 maiores gentiii nomirtc vocant:iftos autcm ifidcmaJ fcxtuni 

 graJum, iJ eft, aJ trincpotcm , dciuceps vctb lihsrn & f oi7»- 

 ros communi nominc vocant, hoc modo : 



Tritauus, Tiitaiiia. Tiliui , Tilia. 



ProhlbJ- 

 tio Ipcn- 

 tnliorum 

 inceltuo- 

 forum. 



Atatittf , Ata,uia, 



I 

 AbAiiiti , Abauia^ 



I 



Froauui , Prcauia. 



I 



Anui , Auia. 



Kefos , NepU. 



fronepos, Prontptii, 



1 



Alnepos, Abneptis. 



I 



Atnepos , Atneftis. 



cfpiciat. 



ca ruinis .iift.ndio aQh;bca:ur,vt ncccflatia quidem 



Torr..lU, 



?atcr , Mater. Trinepo-,Tr:niptif. 



lam verb ciim plures lilij e* vno communi patrc crii:i pof- 

 fint,& hi rurfus in fuas diftiniftas familias propagari,conftitui 

 oportet aliud confanguinitatis gcnus,quod in./VI»H«*,cogna- 

 tione vocant:vbi quida diftinguut intcr agnatos & cognatos, 

 qubd illi cx eodem patre, hi ex cadem matre fint orti. Potrb 

 iftoru linea dicitur collateralis & parallcla,it«mqi traafuerfa: 

 qua: eft vcl iqualis,rel inxqualis:& ha;c afcedcns vel defce- 

 dens.Lineatranfucrfaa^qualis eft intcrfratrcs & forbres,fra- 

 trum & fororu Iibeios,qui lunt vcl Juaru fororu,vel duorum 

 fratium,velfratris& fororis &illi dicuntur cbnfobrini quafi 

 c6fororini,ifti patrueks,hi amitini vel aroitin,-t,omnes & fin- 

 guli wocantai:«efchvvifterte ktnder. Confobrinorii, patrueliii 

 & amitinotu liberi vocantur (obum^^x.c^ndere gef hvvifterte 

 kindei- ,oder gcfchvvifterte kindskindrr , h.e. fratris ailt fororis 

 ncpotes,aut neptcs. Hos proxime fcquiiturfratrisautfororis 

 pionepores,&proncptcs,abnepotcs,&abneptes,&c. Inlinea 

 tranfuerfa innjuali dcfccndente funt ex parte patrit patruus Sc 

 amita , amita magna, patruus magnus & propatruus, vel pa- 

 truus maior & proamita , vel amit^a maior, abpatruus vel pa- 

 truus maximus &abamita vclamita maxima : exparie matris 

 ftmt auuncuIuS & matertera.auunculus magnns ,& matertera 

 magna, proauuculus& promatcrtera.abauuccutus & abma- 

 tert"eta. 'n Hned coUaterali defcendente funt i.rratris & fororis, 

 lilius&fiIia,nepos&ncpris, pioncpoS.&proncptis, abnepos 

 & abneptis. %■ Confobrini & confobtini, amitini & amitinx, 

 & patruclis , filius ac filia, nepos & neptis. } Patiui magui & 

 amitx magnae, auunculi magni & matcrterx magnx filius ac 

 filia nepos ac neptis. Dcnique pcrfonz cofanguineis Pctiutij 

 noftii iunfts, affinitatcmconltituunt hoc moJo : Vitiicus & 

 nouerca, priuignus & priuigna, propriuignus & propriuignai 

 foccr & focrus,profocer & profoctus,gencr & nurus,progenei 

 & pronurus, leuir & glos , fororius & fratria. Vlrerius aftines 

 peculiaria nomina non habcnt , fcd pcriphrafibus circumfcri- 

 buntur.qucniadmodum etiam in confanguineis. Sed hic om- 

 nia mciiiis patcnt ex arborc confanguinitati«,quam vQcant, 



N VlTii 



