1 44 EnGyclop^dise Lib. X X I L 



aiftinguuntur. lo. quia nominis mentoiia ab interitu& obli- 

 uionevviudicatur. i i.quiaparentes fcnio confeai tutiflimum 

 apud liberos habcic polsut afylum. i i.quia iucunditas libcto- 

 rum cft magna. 1 5 . quia ccelibatus valdc eft penculofus. 14. 



quiaomues^ferc natioaes pra;mia conftituerunt comugibus, 

 atque d coiurario pocnas irrogarunt ccclibatum tcmeve pro- 

 fcais.Hinc apudSpaitanos hberierantab excubiis , quitics 

 habcbant filios. Apud eofdem dc Lycurgi inllituto non admit- 

 tebanturad ludo.sfpcdl:acuia,& conuiuia publica,qui vxorcs 

 ducerenoUent. Heliodus v\ro ttigefimum annum, fcjemins 

 decimuinquintum connubio aptum conllituit. .iEgyptij ance 

 tiigerimum.Lacedsmonij antc vigefimum quintii noluerunt 

 rnatLimonium iniri propter foccunditatem.Solon quintum lc- 

 ptcnarium,hoceftannum jfi.apturaelle matrimonio ccnfuic. 

 Gcrra,-ini hoc nomine laudatur a Ca;farc,qu6d feraapud illos 

 Venus exciteutPlato vulc.vt vxorcm.quifq; a jo.anno vfque 

 ad }5.ducat:finuduxerit,damnas fit&c infamis.Wi.+ .^/etf.Ari- 

 ftoteles anno i8.fccminas,viros j6.matrimoniu vultconcra- 

 hcre:quud vtriufquc fexus vircs tum maxime vigcant.Po/jV.^. 

 f.lS.AroPH.Tliales rogantimatri,vtmatrimoniiiiniret,non- 

 dum eirc tempus dixit : dcindc maiornatu, non amplius efle 

 tempas. i'l.it. Ideminterrogacus , cur invigorc actatisliberos 

 nou procrca(ret,rcfpondit:Q^uia nolui ipontc ncgotium vita: 

 faccrej& cius trauquillicatcm tutbare.S<oi./pr»j.6 6.Q_ua:dam 

 coaiu!.'-ia ia co:lo,quxdam in iafcrno fieri,diciit Gcrmani no- 

 flri. nnon. P.Syrus cum improbc Ncptunura accufare dicebat, 

 qui fcmel ex naufiagio libciatus.itcriimari fecredit:iniiuens 

 perieulum fecuadarum nuptiarum.^m/./.^.f.ij.Pittacus ex- 

 pertus diccbat,i£qualem ducito:cum ipfe domi haberet opu- 

 lcnta,& proindcc3picofam.£r/i/C/7;7. Antifthencs adolcfccti 

 confulcaci, cuiufmodi vxorcm duccre oporterctrSi formofam 

 duxcris,inquit,h.i.bebis vju/m', comaiuncm:fuideformem,ha- 

 bebis imtlur, paenam : innucns, formam ftatam cflc optimam. 

 Gcllius hoc ditlum nibuit Bianti.Demonax Epiftcto tuade- 

 ti,vt dui-^ivxorc opeiadaretlibetis.-nequeenim id indignum 

 elTe philofopho:Da mihi igitur , inquit, vnam e tuis fiUabus: 

 notans illum incptc fuaderc alteri,quod iple no faceret.Era/. 

 8 afoph.SocLaKs, cum quidam difcipuli rogarent, vt aliquo J 

 pr.-ECcptum vitx ordinandx aliisprxfcriberet , illos dcduxit 

 domum,& iuflit Xanchippen vafa oleo & mellc plcua eiicerc, 

 diccas,fi haac ia domibus veftrispotcftace habueritis,beatam 

 vitara viuecis.Barbara vxorSigifmuadi Irap.cumquidam dc- 

 funfto marico dicerct , imitandam cxemplum turtuiis , qux 

 mortuo mate perpctuam caftitatcm fcruarcc:Si me,inquit,ra- 

 tione carentes volucrcs imitari iubes,cur no columbas potiiis 

 acpalferes propsnis ? S.neiu Syla.de diiin Sigifm. Antianira, 

 Amazonum rcgina.mirantibus quodnupfiflet cIaudo,Cynic4 

 iefpondit:C/aK.'/j« opiime virum »^/r:fentiens, maritum adhi- 

 bendura,non ad oculorum obleftamcnta,fcd ad vtum coniu- 

 gij.Eeiuntur aucem daudi cxtetis lalaciorcs. Emfm.^. apefb. 

 Lycurgus , ciim certum tempus nuptiarum prxfcripfiflct ,a 

 iquibufdani intcrrogatus,cur id fcciflet:Vt, inquit,foboIcs cx 

 adultis pcrfcLixquc .xcatis patetibus fit valida & vegeta.Nam 

 coitu prxpropero non folum Ixduncur corpora gignentium, 

 icdeciam proles nafcitujimbccilla.Etquiante tempusliberis 

 danc operam,careut authoritate apud vxotes,quam aetas con- 

 ciliat.K.urfus,qui vcrgcnte iara xtate nuptias celebraat , nec 

 fruuntur liberis fuis,nec eos poflunc ad perfeftam inftitutio- 

 tiem pcrduccte.P/!<?JM Laeon. SiMiL.Coniugiumab Augufti- 

 no confertur cum cibo,ab Hieronymo cum mcdicina,ab aliis 

 icum fcminario,ab aliis cum duro vincuIo,item cum nafsa.cir- 

 ca qua lufiraatcs pitiiculi conantur ingrcdi,fed capti cupiunt 

 elabi.Vxor imitctur lunam. Sicut enim illaciim abefta fole, 

 iucidiirimaeft,at ci admota,noji confpicitur:ita vxor prxfente 

 tnarito modcftiam fuam ptobcc- Equi mal^ coniitgati funt 

 fifluraconiuguminfelicium. ExEMP.Fclicisconiugij cxcm- 

 pla fuat Abraham & Sara,lfaac & Rebccca, lacob & Rachel; 

 infeIicis,Iob&eius vxor,Afl"uerus& Vafthi,Sarafon & Dali- 

 la:item Socrates& Xanthippe : vbi lepidumnoteturSocracis 

 diiflum , quo coaqiierebatur , fe tria magna mala aflecucum 

 efle , Graramaticam , paupcrtatem , & perniciofam vxorcm, 

 HiERoGLTPH.i. Lyra, fignificat concordiam intcr matituiu 

 & vxoicm.i.C.rf»«, eft nota fidclitatis couiugalis : quiacanis 

 fidelis cildorainofuo. 5. r«««r,cft hitroglyphicum coniugij 

 ptxftantiflimum : iccm ciconia,de qua mcmorabile adraodum 

 eft,quodrefert Camctatius. Si ciconia mas odoratu exploret 

 fccnDaam adultcrio pollutara, connocac viciaas clconias , & 

 vna cuin iiscuolac in pr.icum, ac ibi fiftic adultcram. Hic ci- 

 toaia; vltio cicroquc veluti dcliberantcs decernuat pcenam,& 

 iiiipetu in reain faftojtoftiis iltam configunt. Emblim. 

 Cumfur't in Venerem, feUgife in licoreflftit 

 Vijjera,^^ a ftomarho dira -venena vomit ; 

 Munnamq^ ciensin^entia fihila toUit , 

 Ac fimul amflexM appetit Hln -viri, 

 Maxima debetur thalamoreuertntia : conlnx 

 Alternum debet coniugi f^ ohfeqtiium. 

 Qiiam fit couiugium h6norabilc,Yide i«ihortulo hiftoitco- 

 tsolitico Rcufnerieoicina j.flore i. 



C A p V T IV. 



De Societate patrid. 



Pr.«cepta. 



E(^ O c I E T A s patria eft vnio £c communlo 

 ^^,| inter patcntes & libetos. 



R E G V L ^. 

 I. Societat patria pendet aficietate coniHgalt. 



SOcietas paterna eft iugum, quo parentes & libeii honefti 

 inter fefe diuinciuntur. Honcrti dico : quia nil nifi hone- 

 ftum & ad virtutcm confotmatum hic fpedamus . Et fanc 

 coniugium hic prxrequiritur tanquam focietatis pattiae cau- 

 fa. Coniugium autem non eft,vbi cft damnatus coitus. Sani 

 parcntes funt qui fcortatione & adultcrio gignuat. Pariunt 

 enim.Sed non lunt honelti aut legitimi parentes.Phyfice funt 

 pareatcs,non ciuiliter.jEquiuoccigitur. Q_uid vcr6?Si inhoc 

 adu eft aliquid naturale, vtique ille non elt contra naturam. 

 Refp.Hic actuseR peccatum,idetiquc habet matcrialc& for- 

 male.Materiale efta<Sus:fotraalecft vitium iftius aftus.lllui 

 cft fecundiim aaturam, hoc contra naturam. Ideo liberi ifto- 

 rum parentum non funtlibeti,fed Ipuiij, fic didi 'i^aiS cs-ofa, 

 2 fcminc incerrD:qui plerumque funt mali,inquieti,& turbu- 

 knti Vnde horum exitus plciuraquc cft tragicu s,&pofteritas 

 non diuturna. Atque hiac cft,qu6d fpurij iure diuino ac gen- 

 tium funt inhabilcs ad officia,nifi legitimcntur. Vera auceia 

 legitimatio pcadet a vircutis cxetcitio , non ab cmendicato 

 magnatum tcftimonio. 



I I. Potejlas patriaejl omninm naturalijflma : eFiqHeillnd 

 parentum tt*) cjncd hahttnriniiheros iure progeneratio- 

 nis, iternqtie conftitntionis, tum diuinct, tnm ciuilisi 



Llbcricumdefcendant ex patentibus, ab iifdem reguntui 

 impeiio fuauiflimo , adcoque naturalifllmo. Loquimur 

 aucem hic de poteltate qucE cernitur in focietate afcendcn- 

 tiuin & defcendencium, vt loquuntut. Nam quod attinct ad 

 focietatem coIIateralium,qualis eft iater maritum & vxotem, 

 ibipoteftas raaritiin vxorcm cftomnium natutaliflima , vc- 

 potequaefimiliseftirapciio animx in corpus.Atquchinc du- 

 plex illa poteftas,maritalis &patria,eft regula&menfurare- 

 liquatumpoteftatum: ita vt ills iudicenturmagis velminus 

 naturales,ptout magis vel minus accedunt ad poteftatem ma- 

 ritalem & patriamldeo Romani hanc poteftatem patriam iu« 

 dicarunt piet3tis,honeftatis,ac virtutii omnium,qiiibus Refp. 

 florerc debct,firmiflimum elTc fundamentum.Hxc tameh po- 

 tcftas non eft fola a natura,vt Bodinus ftatuit,ciim ait : Pote- 

 ftatis veibumcommuneeft omnium , quibus imperandi ius 

 cft feu publicc,feu priuatira. Princcps,inquit Seneca,in fubdi- 

 tos potcftatemhabct, magiftratui inpriuatos, patei in libc- 

 ros, magifter in difcipulos, impetator in milites , dominus in 

 fcruos. Ex iis tamen omnibus imperandi ius ac poteftas eft a. 

 natura nemini tributa,prsterquam patii,quaE vera eftpratpo- 

 tcntis &maximi rcrum omnium parentis imagoac fimula- 

 cium. Sic Bodinus. Sed hxc fentcntia non potcft confirtere j 

 quianaturalceft , vt racliores impercntdctetioiibus. Eigo 

 oraiiis legitiraa poteftas eft naturalis.Hoc intcrira vcrum cft, 

 pottftatcmpareatum cflc naturaliflimam,& proinde aliarum 

 poteflatum menfuram:reliquas veto poteftates effc magis vel 

 minusuaturales ,prout propiusaccedunt ad poteflatcmpa- 

 triam,vel longiusab illatecedunt. 



III. Partespaterni imperij ftue patrie poteftatis funt duA; 

 prlor eft plenamoderatio & gnbernatio vit£ liberorum: 

 pofterior efl direfiio confiliorum &faElorum emnium 

 ad commoda liberorttm vtiliter procuranda. 



AN veio squum fit,patrem ius vit? ac necis in liberos ha- 

 bete,difputant theologi,iuteconfuIti,& philefophi pra- 

 dlici.PIurimi pluiimoium , & quidem poflcriorura, lcgiflato- 

 rum ftant lcgibus & ftatutis , pattemquc tucntur negatiuam. 

 Sic l.Dium Adrianiu ff.adleg.Vempei.deparricid. dicitut:Pati)a 

 potcftas in pictate.no in atiocitate confiftit.Et Plato parcntcs 

 pet iiam liberos occidentcs,vt coEteros homicidas puniendos, 

 tticnnaliqucexilio muI(ftandos,poft fegrcgandos ne amplius 

 liberis dent operam,ftatuit.i i.de Lh. Bodinus affirmat& exi- 

 ftimat ius vitx ac nccis in liberos patribus perniciofo cxeplo 

 ademptu reftitui oportctc,idque tum diuina,tum natutx legc 

 oranium antiquiflimaiiibentc,quaPerfas, Hcbrxos,fuperio- 

 ris Afix popuIos,Romanos,& Celtas quondam vfos effe legi- 

 nius.Eadem lex Indorum omnium,qui funt ad occafum,com- 

 munis fuifle pethibctur. Et nilj hxc poteftas vigeat , nullus 

 virtutibus & honeftati publica: locus tclinquctur : quia libcri 

 blandum iftud impcrium facilc contemnut,quod expciicntia 

 fatisfat-fqueptobat. Parcntum veropoteftas fiiraminuatuv, 



quid 



Socicca' 

 pacria vn- 

 de pen- 

 deac^ 



PoteflaS 

 patria 

 qualis, & 

 quidru? 



fartts 

 inipcrij 

 paterni. 



An pater 

 habeat | 

 iusvitx 

 & nccis 

 in libe- 

 ros > 



