OEconomica^ Cap. I X. 



^Sl 



y\ie Ffhef f.Vitf.o fotmofa.ctfi ppfiJo (itpaupcr.tamc abu- 

 d^ dotata. ApsiUm i-'ie m.<gi.i. Mulfrtis viitus jnopric pti- 

 dicitiatfk. Hirc Lucictiacn&: Porciam Biuto .vci«auit,& Coi- 

 neiiam Gtaccho. Hirr.contra louin IitipL-uum mariti iu vxo- 

 rtni cft, vt patris iu filiaiTi : aut vt mclius dicam , vt animi '\\\ 

 coipus Iroc noftrum cftc dcbct. iil f.ce-),-. \,^pij}.^o. Afpcritas 

 & fupctbia a coniugio abimt. 'i'./. Fclicitas cohiugij adeft, 

 vbi cbncotdia eft. Ibi.i. In coniui;io amorc inpviniis opus eft. 

 Hiti. Concors & altcrno amorc niatriinonium , cxiniium in- 

 tcr humana bona. lil.crnr.^ii .<';;-. (^ (JiiU.eplp 9. l'ropuum 

 fo:min.T: cft audirc marituni Sc ^.\\i;xc.ld.!npane<;yr.Vlifi. Mu- 

 lict bona Deum teueicntcr lionotat , viro humilitct obteni" 

 pctat, domum diligcntcr curat , proiim^um dcccntcr ccdiricat 

 honcfto affatu & modcfto gcftu. Ancn. Mcmento fcmpcr, 

 quod paradifi colonum dc poircinone fua mulier eiecit. Vii- 

 de aic quidam ; 



jidam, Snmfonem, Petrum, X}auidem,Salomonem, 



Decefit mulifr : quif mcJo tittus erit J Hier.epift.adnefot. 



Me.nand. 

 VvuiK ^'jnicc V fii'ii mnigja, 

 Mulier iufla viti falu^f. 

 Eidem muJ-cr bona dicitur tcmo domus&pulchraplaftta. 

 thocylides ita defctibit muliercs : 



£x quixtuor hijcs animtdi^it^ n/itum rfl 



CenU! mulierum, cane, apiculd, ' 



Toruifue, aut equo iuba:o. 



£x equo nata agilis eft^^^^elox^difcurrens^fulchritudinii^rifcni, 



Ix teriii autem fne neque mala, neque bcna eft. 



Ix cane ^'ero njolefla t^ fera. E.v apicuLi autem 



Bsne regit rem familiarem,^ nouit operari: 



'Cuiff am.ibilc< nttfii, chare fodalit, eptnndiftint. 

 Sarpinimi; publicis calamitatibus , & bcllis , & totarurn gen- 

 lium cTcidiis occafioncs mulierum peifidix & libidines , ac 

 coniu^iorum violat'ones prsbucrunt. Anon. Sufpicioncs in 

 matrimonio fx:'e afFcrunt ma^nam calamitatcm. -^»0«. Vita 

 pudica dos matronls pulcbernma. B.'.w. Non cgoillam mihi 

 dotcm duco cffe, qux dos dicitur : (cd pudicitiam Sc pudo- 

 iem,& fedatum cupidinem,dciim iTictum,parentum amorem, 

 & cognatum concordiam : tibi morigera atque munifica vl 

 fimbonis,prof m probis.P/jJ/^r. /?»'/'/!'.•'. Dotatafatis refte mo- 

 lata. Id. ciulul.h r .. r H T h.IuHus Cxfar repudiabat vxorem 

 Pompeiam , qaod fmiftra laborarct fama , quafi cum Clodio 

 lem habiu(rec;& dicebat.Cxfatis vxorem etiam in calumnia 

 puram efTc debcre. P K.in Rom.apcph. Alphonfus diccre-folc- 

 bac , ita dcmum matrimonium tranquillc p^olfe exigi , fi ma- 

 litus furdus twt, & vxor c£cca. Erafm.i. apoph. Cratcs mun- 

 dum muliebrcm diccbat c(re non fmaragdum, auc purpurami 

 fed honeftatcm ac veiccundiim. Lai-r. lib a.cap. f . Diogenes 

 confpicatus mulicres garrulas inter fe colloquentes , Afpis, 

 inquit , i vipera vencnum mutua-tur. -mon. m Me!'ff.tart.i. 

 ferm.^i,. Protagotas vxorem tempcrantem vocat thciaurum. 

 Ikid. Democritus rogatus,cnr,cum magnus elfct, paruam du- 

 sifret vior^m : Ego,inquit,in ebgendo jnalo.quod minimurti 

 crat,clegi. Ihiil. Kvi kq. Mulicr mali herba : Miilier mala 

 purgatorium : Ignis , mnrc, m'.ilier , tiia inala: Vivjtij,x.iZ^H\: 

 Theffalia raUlier : lefabel : Fcrmina mala nihil peftilentius: 

 Mulierum exitia • Xanrippc :Tan.iquil : Mulicr pudicane fic 

 fbfa vfpiam : Prxft.it c.-.hem irritare,quamanum. .S i m 1 L.ln 

 cohiugio debet cfTe harmonia animorum : fel debet tolli^ 

 qncmadmovlum prifci curn lunoni iugae faciebant, felex ho- 

 ftia teuulfiim abiicicbant : intcl: maritum & vxoreomniade- 

 bcnt cfTc communia.vt inter anim.am & corpus Vc furculus 

 arbori in/crtus , iHius naturam afTuniit^nc v:;or virb cbhiun- 

 fta ipfius morcs afl"umcre debet. lcan.Cif.lib.i. cap.i.thefauri 

 aecon. SecUndus philofophus intcrrogatus , quid effet mulier 

 lliala . rcfpondit : viri naufragium, domus tempeftas, quictis 

 impcdiinci:^il'Ti, vitas captiuitns , quotidianum damnum, vo- 

 luntaria pugna , fumtuofum bellum , bcllua conuiuij , foli- 

 citudo confldens , k.Tna compledcns ^cxornataScylla, ani- 

 inal ma!it'olum,nialum neceffarium. Ma>:. ferm.g Socrates 

 niullcre-m fpcciofam & malaiii dlccbat efrc templum a:difi- 

 catuni fiipcr cloacam. .' aert. E .\ e m p l a. Fclicis coniugij 

 exempla funt Abraham & Sara , Ifaac & Rcbecca, Iacob& 

 Rachcl, VI y(fcs & Penclope. Tnfclicis, lob & cjus vT'6t, Sam- 

 fon&Dalila, Anuerus& Vafthi, Socratcs & Xanthippc, Au- 

 rclius Imp & Fauftina Amoris coniugalis mutui.qui eft fua- 

 uisS^ finccrus,exepla funt Ifaac &Rebccca, I.rcob& Rachel, 

 Admetus &■ Alceftides.Sulpicia & Fuluins Flaccus Fidei con- 

 iugalis illuftre (pcculum cft Lucretia.qux vni mariro corpus 

 cadum feruare cupit. Communicationi.s bonoruni finiul ac 

 arumnarjum exeniplum cft coniux Chriftierni Danorum re- 

 gis,qux maluit matitoexilij fociaeflc,qiiam finem.uitodo- 

 llii in rcgno florere. Sulpitia fcquitur marirum Lcnculuni in 

 Siciliam. Vxorcs Guclphi & nobilium obfe^rorum in arce 

 VVinfberg, ciimeis cohrcflum eflet, vt falux abiicot feren- 

 tcs, quantum quxque fuis humeris gcftare pofct, ipf.-c mari- 

 jos & libcros afportant : qua: hiftoii"a cxtat apud Nauclerum. 

 'Keta efthiftoiiade Yxoiibus MiDyaium,quam herodoiMb.4. 



rtdtat. Hi^RocLVPH. Arrha fcu annulus cft nota fidci' 

 coniug.rlis. Turtur & columba (unt noth.T; hicrcjglyphica; of- 

 ficiorUm coniugalium. Adultcri) hicrogl)phica nuit ciiculus', 

 «jui oaa ponic iu alicno Uido : ra/>ir olidus:iccni .inguUo» 

 n'iirxn,4. i'i\=}.t -riiiera apud jtgvptios nocac luulicjcm, qUx 

 viro blnnditut coicus causa Coaiugij fymboluin c(i Ignu <j> 

 >fi<«^, ob vtilitaccm. 



H M B L £ M A. 



jilfna Venui,quinain hic faciei ! quJd denotnt iUk 



Tefludo, molli quam p,iU diua fremii i 

 l4e fic ejfinxit Pl'idia<,fexumquc referri 



Toemifieum rioilra iiijjlt ab tffigie : 

 ^iodj; manere domi,(j< taclioi decet effe fUeUaf, 

 Suppofuit pedibio talia figna meii. 

 Quomodo vir& vxor fint vna caio : &quomodo Txotft 

 fub viri potcftate , docct Rcufncrus liottulo policico-hiftoiL, 

 co coron.^.flor.i.j. 



C A P V T IX. 

 i)e Offciis farentum (^ liberorum. 



P R .(E C E P T A. 



^^f^ Ff I c I A iii focietace patrii fuhc patentumj VM 



gSiJ^-l liberotum 



Officia parentum funt vel communia vtriufque pa« 

 rentis, vcl propria patiis & m atris. 



Communia Tunt liberos amatc, fuftentarc,& edu- 

 carcjita quidcm vtfcmen ingenij arborefcere finanti 

 adhibito fole amotis , fale inftitutionis , pluuia prd- 

 miffionis & Vento cafligationis. 



Propria patris officia funt, liberos deFenclete,& ad 

 bbcdientiam matri praeftandam hottari, 



Propria matris officia futit , hberqs matcrno poriuS 

 ladre quam alieno cnUtrirc , 8c hottari vc reuereantUt . 

 patrem. 



Officia liberorum funtj p;irentes hoiiorare amorej 

 more,ore, re ; ita fcilicct perioha parentum illis facro- 

 faniSta fit ac irluiolabilis , vt timorem filialcm pra: fc 

 feranr, vt honorific^ illos compcllent , & denique ci- 

 coniarum more pietatem fuam erga ipfos fenio ene- 

 d:os teftatam faciant anripelargia. Eorundem officia 

 ciga fratrcs & fororcs lunc concorditer viuere , & fe 

 mutuo iuuarc, 



il E G V L ^. 

 I. Ojficiuni cemmnne vtriufcjtie parentii erga Hheros ^^'^l^f. 

 hii co/itinecnr legihni. paremuih 



PArcntes i . ament libelros , non vt fimis , qil* corliplex* ^ 

 enecar.t fcecuin,fcd patcrne,&: legie. Nam patria focictas 

 qilandam formam regalis poteilatis concinec. Rcquiritur ita- 

 que temperaraentum iftius araoris. Hoc temperanicntum fi 

 abfit , niniia indulgcntia cortiimpit Ubcros , vc doccc cxcm- 

 plum lulis filix Auguiti Ca:faiis,qua:, cum ab amico mone- 

 retnr , yt patcrn^ frugilicatis excmplum imitarctut , refpon- 

 dit:Patct obliuifcitur fe Cxfatcm e(rc,ego autcm,mc Cxfaris, 

 filiam eife.nicnuni Ideo Auguftus diccre folitus eft.fuos libc- 

 los .fibi effe carcuiomata,&: hunc Vcifum crebto vlurpauit: 



O xitinam aiit coelfbi ninnplhm, aitt prole carenm '. 

 i.Prxluceant & prseant liberis proprio virtutum lumine. 

 j.RcIinquant ipfis patrimonium perenne.bonam famam fci- 

 licet & virtucem. 4.Cum feruis ipfosraioagerc finan: j.Poft 

 mortem ipfos cbrrimcndenc aitiicis & patronis , ne illis acci- 

 dat , quod Ciceronis fijio contigic , iqui ihicio thagnam de fc 

 concicauic cxpcftacionem omiiibus , fcd poftea defunfto pa- 

 trc ita fuicbibulus , vt vno hauftu duos pocucrit cuacuaro 

 congios.vnde & bicongius diftus fuic. 6.Ne fiuc pricipiies io 

 mal^ precando liberis. Nam dirx (Tarcncum valde grauant li- 

 beros.vti videre licec e maledic^tione, quaNoe Chamum de- 

 uouic. y.Profpiciant liberis dc rcbus- neceifariis quoad vi- 

 flum, amiflura,& inftitucibncm. Oportet enim,vt ait Socra- 

 tes , vel non gignere liberos, vel fl eos genUeiimus, de reifta 

 ipforum educacionc cogitarc. 



^ • h A i'^ 



i I. In focieiate paternJi aiihihenda tfl prtidehtiti compara- 



cornparatitM, vt vocmt. *'"« 'i"='™ 



, . . 1 . necclTaria- 



COnfiftitautemillacomparatio hifce. : Parenceseduca- pgrenci- 

 tione inter fc partin deberit.»-.Libcii itiafculi foeminas K biu ? 



Q ptina 



