1 5 4 E ncy clopa^di^ Lib. X X 1 1. 



Sex pt- 



iiodl edu- 



caiionis 



tiberoiu. 



liberorS 

 •fiicia cr- 



us. 



piimogeniti teliquts prsfereiidi.czteris paribus. ?. Etfi vtet- 

 que paicus eft amiiidm Sc honorandus .- maiot tamen honoc 

 illi debetut, in quo magis relucet imago Dei, v t ferme eft pa- 

 ter. 4.Materfereimpenfius diligit libcros,quam pater. 



. 1 1 1. Partntei cOHJiituent fex periodos feu intefuaUa 

 tducationii, 



OFficium parentum continecur wetfJwte, v«5jir/« >j (piAai- 

 «iHqiiitria ccrnutur in fcx periodis ertmnperiodui rcfpi- 

 cit primuin quadriennium iuxCa has regalas.i. Viftus infan- 

 fum debet efle iac,& inpiimis matcrnum. Si tamen ex nccelfi- 

 late incuitabili alitcr facere cogantur matres, videlicet ob 

 morbUm.ptofpicientiiifatibusdcnutticc optima& honeftif- 

 fima. Nam folent puerivna cum lafte fugere humores & 

 mores nutricum. Vnde Romulum ferocem exticifle fcrunt, 

 quod fuxerit vberalupac. Hicctiara fcdulo cauendum,nein- 

 fcntibuspropiiietui vinum : vtpote quod cuidenter la;ditce- 

 icbtum tenellum. Vtinam hic vaktct lex Platcnis , quiante 

 annum i8 prohibet pueris vinumdarc.i.Parcntesdcntopc- 

 tam,ne corpufcula infanculorum depraucntur iiigluuie.laplu, 

 velali^ tatione. ?.Ad conformatiouem & co..tirmationcni 

 fcu robur membrorKm vtcntur fafciis, ferpetaftris , & fi- 

 tnilibusinftrumentis. 4. Ftigusmediocrepucris vtilifTimurtJ 

 elfe mcminerint. Hoc cnim membra firmius condringlt, 

 ealorem ad prsecordia pcllic , fpiritus vitalcs auget atquc va- 

 lentiores reddit , ad rem militatem apiiorcs emcit. Hic ta- 

 nien Ccltarum morem non laudo . qui infantcs nudos in flu- 

 men mergebant : fed illotum confuetudinem improbo , qui 

 omnem flatum & aeiis motum tiincnt. Pronuutio cum Ari- 

 ftotclc,infantes fiigorimoderatoeffe afluefacicndos. ^.Pa- 

 tcntespcrmittent, vtpueri fubinde plorcnt. Sicut cnimfletus 

 inimodctatus nocct : ita mediociis plurimumprodcft infan- 

 tibus. Nam membra eorum dilatat , fpiritus vitalcs excitat, 

 vocem confcruat , cralTos humorcs pcr lacrymas a capite dt- 

 ducit. iecunda periodiu domeftici inftitucionis cft ab annp 

 quatto vfque ad fcptimum , hoc modo. i .Ploratus etiam hic 

 fcrendusiitcmque fric;ori afluefacicndi pucri, ob caufam mo- 

 do di(ftam. Omnis pigritia tenellorum corporum hic eui- 

 tanda ^.Augmentutn cotpotis promouendum. 4.Ludi per- 

 tnittaniut liberales & faciles : nou inhoncfti, nimis laboriofi, 

 Vel niniis lenti : Ludos iftosvehemcntct probant prsccpto- 

 tes occonomici rqui funt prreludia quxdam eorum , qui poll 

 Jn adultiori itate funt pciagenda. 5. Pueri pcrmittantur ver- 

 faricum feruis,qui non funt fcruili ingenio. Alias fr cum clau- 

 dis habitent , fubclaudicare difccnt. 6. Proponantur libcris 

 in hac petiodo piiluri & fabula; honcftcC ;vt uempc mens 

 alTuefiat paulatimad attentioiiem , & prarparctur ad femina 

 ■virtutis,quae in fabulis proponuntur. Remoucantut autcffl 

 |>icluri & fabulae obftosnce atqus aniles:quia pcrillasfacu- 

 Jasvirtutum exiinijiiuntur, fparguntur fcmina vitiorum,cot- 

 lumpunturmoiesi&infinita malagiguntut, videlicct otium, 

 libido , tempoiis iadura ; naufragiuin rerum, & vchemcns ad 

 flagitiofos morts induendos incitatio ac motus. 7. Mittan- 

 tur in fcholam alphabetariam : & doceantur hiftorias varias 

 ac diifta Scripturac. Tertia feriodu-. crit ab anno fcptimo vfquc 

 ad decimum. Quo tempoiis intcraallo difccnt certam artem: 

 &fiapti fiiit ad ftudia libetalia , iacicnt fundamenta Gram- 

 matices , •.ijunrta feriodm incipit exado decennio , & dura- 

 re dcbet vfque ad annum xtatis vigefimuffl primum. Hic 

 oportebit duo interualla conftituerc : quorum primum fit 

 vfquead annum pubertatis ij. alterum inde vfqueddannunl 

 1 i.Ibi ftudia vel opificia difceda:hic cxcrcenda. iluintateio- 

 dit! refpicit clocatioiiem feu collocationeni in matrimonium. 

 Hic parcntcs profpicient liberis ad coniugiiim aptis de bo- 

 no matrimonio. Sexta periodm cft circa lib ros iarn in con- 

 iugio viuentes : quos iuuate confilio & auxil.o paiences non 

 dcfiftcnt. In omnibus auteitl hifcc pcriodis duo mcminifle 

 dcbent parcntes: videlicet patriam potcftitcm cire rcgi.Tm, 

 tiondefpoticam aur tyrannicaffl : & caput inftitutionis efle,lj- 

 bcris prxlucerc bono exemplo. 



I V. Liyeri dehent parentibtu amorem , honorem & 

 antfpelargiarn. 



AMor 4: KotJot ifte non folum in ^ty^ confiftic , f^d etia' 

 in viitutis iniitatione:vt ncmpe libeti fc confotment acl 

 >irtutes parcntum Pra-nobilc autem officium eft aCTi^xiXxf-ytit, 

 /cu , vt Paulus loquitiir , «;A3i^c:g cnjiiic.^ mi; ro^yonii;. CjiuS 

 tci nobile exemplum refert Plinias Roma:humilis in ple- 

 he & ideo ignobilis puerpcra , fupplici j causa carceri inclusa 

 m:itre.cam impctraffct aditum, a ianitore fempcr cxcufla.ne 

 qnid infertet cibi , deprehenfaelt vberibus fuis alere eam. 

 Quo miraculo matris falas donata cftpictati, ambxqueper- 

 flituis alimentis,& tocus ille confecratus c(l pietati. Vide 

 exemplum C.Ttanxorum iuiicnum apud Virgilium in jflEr- 

 na dc quo in flor'l'-gio huius cap. Ad hoaorem , qucm libe- 

 ti A"h<:>\: paie;ui[->us pcrtincc .'.:-aK;i'»,,lcu patientia, tolt-rans 

 p8ren?«in infitmitatcs &nscuos ; vCapad Littioin T. Man-» 



lius ttJbuDo , qui patri in fc afpetrimo dicm dixetat , cxdem, 

 ni lcntcntiam mutet, minatur : eoque laudabilius erat, qiioil 

 animum eius tanta acetbitas patria nihil a pictatcauercilkt. 

 Nimirumoportct cum Ciceronc pro Clucntiodiccre : No/i 

 tnodo reiiceri hominet parentum iniuriiu , fed etiam d^uo animt 

 ferre oportet. CjEcetum ^ffifia libcroruin ciga parentes tjis 

 continenturlegibus. i. .^qualiteramcnt paticm ac raatrcin, 

 quatenus quidem funt parcntes : magis tamen iftum , in quo 

 imago Dci maxime emicat:quod ordinaiie fit in patie,extra- 

 Oidinaiie in matre. r.Obcdientiam prxftcnt filialcm, memo- 

 resiurisduiini,natursE gentium.&ciuilis inprimisillius.quod 

 luftinianus dicit.Filio lcmper honefta & fandla pcrfona pattis 

 videri debet, adco quidem, vt filio nec adio de dolo aut iniu- 

 ria in parentes dari debeat. j . Exhibeantipfis reucrentiam , St 

 quidem vt diis,vt Aiiftotelcs inonet.Huc pertinet lcx ciuilis; 

 Prafes reuerentiam cxhiberc macri filios cogac ,&(Tproft- 

 dlam ad inclementioics iniurias iraprobitatcin depichendc- 

 rit.lefam pictatemfeucriiis vindicabit. Ec Impctatorait, Etii 

 militibus pietatis ratio in parcnces conftabit Si tameu filiut 

 gcrat magiftiatum , necefle eft, vt paientes filium honorent, 

 nonqua tilium.fedquamagiftratum i non in rebusfamiliari* 

 bus.fed in publicis. Ita Quintus Fabius conful,^ui pacii ad fe 

 in caftra venienti non modo non alTurrexit,aut obuiam pro- 

 fcifius cft, fed ex cquodefcendcret,inclamauic,nonpeccauiti 

 qu;a necclfe habebat tueri authoritatem fuaffl 4. Studcnt 

 gratiiudini,camquedifcant a ciconiis qui fenio confeftos.Sl 

 tantum non eneiaos parentcs alis fuis portant. Itcm i Solonc, 

 quiait:Siquisparentes nonalat,infamiinotctui. De cicoaiis 

 f^ ait Ariftophancs in auibus : 



E/7 etiam nohis auibm hic antiqita lex 

 Tiefcriptainleglbfu tahularum , qniu cicomt 

 Seruant. Varucu n*m cumpa'er chonias 

 Hutriuit , f^ iam facl i funt vol.itiies, 

 Oportet hanc naios referregraiiam 

 Parentihuf, ■vt fenes tiiciijfm alaiif^ 

 De hac pieCatc PIato,Hom5rus illc philqfophorUin W.deH. 

 eleganterait : Qm patcnies fenio confciftos domi tanquam 

 fhefaurum fuftinct , is iiunquam aliud fibi tale fimulac hruin 

 magis efficax domi fua: affuturum cxiftimct. Ac Homerus, 

 Plato illc poetarum , breuis vitx futuros canit.qui parentibos 

 non foluunt.«*t<.^5ejrT))g^«. Videleges ciuiles l.i. (y.i,C.tteaL 

 lib. f>^pare»t. At c meretricc natus non tenetur alerc patrem, 

 d.l.ftquiialiberu.c^ax lex in matrimonij fauorem eft lata. 

 Item fi parentcs ncglexctint liberos re(3eedueare,ki illos ale- 

 rc non tenetur iuxta lcgcm Solonis,& leges x i i.tabb. j.Me- 

 moriam parentum & cognatorum defunftorum deccntcf 

 conferuent : imitati lulium Casfarem, qui ftatuas & trophza 

 Pompcij defcHdendo,fuas confirmauit. 



V. Liherarum ofjicium erga fe inuicem eji $(X«/6x^i«, 

 amor mututa , mutuum auxiiiur/t & certameninjiudio 

 honejli , <juo conanturfe inuicem fitperare, 



AMorcm graphice defcribit Pfaltes;>/i/»;i) ij^.Scdtara 

 eft hxc virtus Pertinent huc hiftorix fratrum Thebano- 

 rum Ethcoclis & Polynicis, Cyri & Artaxerxis , Perfei & De- 

 mctiij filiorum Philippi Maccdonis, ncpotum Catoli Magoi, 

 fratrum Pala:ologorum, qui Turcas atcraxerunt Bafliani,qui 

 fracicm Gecara fupra maciis pciftus multo vndantcm fangui- 

 ne obtruncauit Solent Turcici tyranni fracres e medio tollc- 

 rc , vt ipfi foli reruffl potiantur Denique adeo vfitata funt in 

 imperiisfratcrnxinimicitiaecxcmpla.vtPlutatchusinDeme- 

 trio i[c3.t,Tyranos,ficut Gecmctri tti-ni c{0.m Vtln- cbcrjfn fumunt, 

 iM4 fiiijj exidimare , fratrem regni conforrem interficere. Cuirt 

 autcm ccrtum fit tantam acerbitatem odiorum inter ftatres 

 a Diabolo , oriri maiori pietate& ardentioriinuocationepe- 

 tamuscor^anoftradiledlionc diuinainflammari,& ipfi etiam. 

 femiaadilfcnfionum & odioium maiori dili»eacia viicinus. 



florilegiVm. 



OfFlCIA ET VITIA PARENTVM. Sent 

 Libetos lefte inftituenc , Ex<id.]z.iy ij.D.;».^. calligabunt, 

 frou.ii.&^i- £;>/;. 6. luuen Sacyt 14. 



Nihil diBafaednm, vifuij; hic lytmina tangant, 

 Intra <\ut. piier efl ; procul hinc procul ite f.ielli. 



Maxima debetnrpuc-ro reuerentla. 



Liberorum educatio doclrina: potiits cuidam & admoni- 

 tioni, quamlcgibus fimilis eft.P/aco dial.6. d? U. Libercwun» 

 gratia qiiis omnia fottafle audebit. Procop. lib.i.de beil.PerfiC. 

 Tci. Adelph.i. 



Hocpatrium ejl fotliis eonfiii-facre filium; 

 ShA /ponte reliifacere.quam alieno metu. 

 fioc pater ac dominm intereR hocjU! nequit. 

 Fateatur nefcire imp;rare liheris. 

 A P £3 P H. Socraces cum Laniproclo filiolo pueriliter ludcns 

 ab Alcibiadederifuseft. Atipfe :Noneft,ioquit, qu6dmepa- 

 tentemrideas, qui ignorasparencum in filios affciiii. JEl nn. 

 i.var. hifi. Agcfilaus e^juitabac iii aiandine vua eum filiolis. 



tluf. 



lllitroi 

 oflieuie 



uiceoij 



