Politicas Cap* 1 



uada. Hic vcro coi^itanddiri , qvlod Politica corKidctctur vel 



irtablb.icto , vlI iucoiuieto : luablhaclo, id cll.iii torma & 

 idca fui li coiilidcrctur , nuUb modo pugnit cuin pietacc vcl 

 houcllacc. Idco nulc Sccncorci: nouniilli iiulc tctiaci vluc- 

 pant illud : Hoc •verum eilfer thedogiAm ,falfiim ferpolitinm: 

 cura vcrum vero confonet. E' coucr.iiio tcdlc trc^jucncacut 

 liludab cmunftioris n.»tis politicis. Bene conueait Moji cum 

 jlhMone. lu couctcto , id eft , lu lubiedo & indiuiduo, pu- 

 ta MachiaucUo, Liplio &c. li policica confuleietur.variis er- 

 loribus potcll ini.]uinan : ita vt hic vfutpaii pollit prouct- 

 bium : Quandoque bonus doimitat Homcius : iteni , Aiiflo- 

 teles noufcmpcr tcnuit nunibus globum luura. Tum veto 

 iniviua eft argilmentatio a concrcto aJ ablhaiAum:ab artih- 

 ceadaiteni : a pctfona ad iciti : ab indiuiduoad fpeciem : ab 

 abufuad vfum : abacciJentc ad fubftantiam. Bisigitut infuU 

 fi fuut ,qui politicum& hypocritammutuas &auxiliarcs libi 

 porrigcie dcxtvJS aiunt. RciSe aucein fcnciuut, qui politicuin 

 hominem cum Piudaro vocaut opiKccm iuftitix , & architc- 

 ftum bonarumlcgum , cuius pi>flurara Homerus proponit 

 iii VlylFc ,quiomnibus ingeuiis fc accommodabat , non ta- 

 Dien fme ingcuio , & (tultis fiebat ftultus per condcfccnfuia 

 ■vti loquuntur. Vude illud : 



■ituiiitinm fi'nHUffel:co ,fiipienti» fumma efi. 

 Sfd multinunc tcmporisfuntSefquivIyircs. Sanc multipd- 

 licici fciipcorcsabfurdaprodidcrunc dogmaca :quxnihilper- 

 tincnt ad Politices eircnciam , faJ uigcnij humaui infiimita- 

 tem , vel malitiam arguunt. Ita enim comparatx fuut prsecc- 

 pcioucs policicx, vt reliquam poll lapfum humans mentis 

 iucem nonextinguanc ,fcd acccnJant& foueanc : atque ita 

 nequc cnm rcliquis pbilofophix patribus , nequc cum facro- 

 fanfta th.-ologia pa<.;neut. Non illuJ : quia omnes difciplln* 

 inuentce fuut lumiai natutx magis magifquc acceudendo & 

 foucudo. l^on iftud : quia lumen natur.iL fubordinatut lumiui 

 gratia:, uon aliter atque luiia foli Hiiic ipfa Politica til: intc- 

 rior facrofanfta thcologia : vtpote cum illa particulam lumi- 

 nisnatutaiexcol.tt , hjcc omucs luminisgratia: radiosexpli- 

 cet. Scd aliorcfpedu Theologiapcndcta Politica ; quatcuus 

 icilicet politia eft hofpitiiNTi Ecclefict , & illam dctcuJit gla- 

 diofcculiri. (.^UaEritur hoc loco , Our Politica diuidMurtn 

 Chriflian.im ty 1'rofxnAm , cuili nuilo moJo ptignarc dicatur 

 cum thcologia ? Refpoud. Profanum hic non Jicitui id.quoi 

 cft iinpium:fed,quoJ a profanis, id eft,cxtra gremium Eccle- 

 (ix conftitutis hoitiinibus , eft confcriptuin. HaEcitaquedi- 

 ftributio nou eft geneiis in fpecics, fed parcim cfFcdti in fuas 

 caufas,partim aJiuniSi in fubieda recipientia , vel ctiam fub- 

 iedi iu fua aJiunda.PoIitica profana perficit voluncatem uo- 

 ftram ptincipils & conclufiortibus natur.ilibus : Chlilliana 

 a»-n'MX:ticiti adiieitex libro fcripcKtJE. 



i6j 



Ao Poli- 

 tica diffc- 

 rat a lu- 



rifprudf- 



I V* Politicitjjiecie diJfcYt a tttrifl^rudenti^ 



VVIgo dicitur : ^W Pctitictn dejinit , ib' IC. 

 cisappolitc. NaquiaPoIiticSmunuscU t 



An Poli- 

 ♦ica fit 

 g«ncraliJ 

 * Qjecia- 



ICttu incifit. Sa- 

 tiadaie Je itri- 

 pctio in gcner.',ade'.>quc Je officiis ciuii Jius in communi: lu- 

 lilprudeutia: autemptarciperc Jc impcrio , pcrfonis, rcbus, & 

 iflionibusccrtis accommodato: nemo nort vidcc , lurifpru- 

 dcnciam fubordiu.ni l'olicic3E. Subaltcruatuiautcm Ijtifpru- 

 dcntia Policicx rcfpeitu liibicdi , <^uodefttefpublica , rcfpe- 

 flu finis qui eft gcrcrc rcmpublicam , & refpcdlu principio-' 

 tum , quac in rolitid ftint gcnctaliora quam in lurifpiudcn- 

 tia. Q^ub pcrtinet quod Htgcndotphiuus in Epitome Iuiis 

 ciuilis aic philofophos thcfes tradcre , ICtos hypotcfcs; Id 

 quoJ afuIcisibiJ^m exemplis dcclarat. VnJecllicitnr , Poli- 

 ticam lCcoclI j maxime necelVariam : uon folum vt ic^iuam 

 iliarum arriura , itcmquc fincm, qui mortalium JirigitadTio- 

 n::s,cafque tu.u Jiiliuis.tum ciuilibusacCommocfatrfeJcciarrt 

 vt difcipliuam fubaltcrnantcm , quiE probat principia fub.il- 

 tcrnatx. Errant itaquc , qui l'oliticam a Ictrifptudentia niWl 

 difRTfe tradiinc. Q^amuis enimfitmagna affinitas hasin- 

 tei facultacc? , hinc taracn male conclujitut idcntitas. Ex his 

 patct,qtK)dPolitico fitdifciplinafubalteinatai&fubalteinans: 

 iubaltcruatarcfpcdlu Ethicoc, cuifubaltciuatarrationcpiiW- 

 cipiorum. Politicus enim vtitur principiis Etliacis. 



V. Politica €X jinefiiodiflrii)uitur in^ntri*lem& 

 Ipecieiler/i. 



PRimar claffis politici Politicartt diiiidunt in generalem & 

 fpccialem. Qux diftributio nititur duplici fundamento 

 Logico. Primum eft, quoJ cum omnibus legibus fcu normis 

 boiix Jiftributionis conuenit. Nam cft reciproca, & con- 

 ftat partibus , quie intcr fc diirentiuut , & cam toto confen- 

 tiunt. Altciumeft,qii6dfumta fit c.x fine Pptitices : 6 quo di- 

 uidcndas effe difcipliitas piafticas lcx metKotti analyticsc ii»- 

 l>ct Finisenim Politic3c pro?rtuS,ad:Equatus,& proximus,eft 

 traJcrc mndum bene' confticuendi S^ adminiftrandi remp. 

 Az moJus illc duplex cft:generalis & fpecialis. llle occnpatur 

 tirca vniueffalia: hiccirca finguiatia: Intellige ics fingula- 

 <es cestas , <ju« regi pwlTunk cgrafilio', etoa vero infiuitas, qu« 



noncaduut fub Jifciplinam. Sed dub contra hano yifioncrH 

 obuciilntur, i.quod uou fic rcciproca i quippc conftans ter- 

 miuisgcnctalibus , cjui ctiain ahis compctanc J:f.:.plinis : vi 

 Gtammacicat, Phylica: &c. i. qu6ddiftribut;o ifti funua fiC 

 cxluijicclo ,noncx liiic. RcfponJ, ad i. Tcniiinigciicralcs, 

 vci lunt fimpkx & compofittim , prirhum &ortum, ptiucipa- 

 lc&minusf^rincipalc , icftnnguntut a matcria fpcciali , ctii 

 adduuttrr. ,Sic v.gr. axioma in"Logicisdiuiditur in fimpIcxSc 

 compolttum.fimilitctfyllogifmusellfimplex vclcdmpofitus'. 

 ad i.Subicc^um ptoptium & ad.xqiiatiim l'olicic.-c eft mOdui 

 confticucndi&admiuiitr.inJiicmp. fcdfinisciuscft , tiadcrc 

 iftum moJum. In diilributioue 1'oliticcs ptimaiio fpcdtacut 

 nnis.fccundaiio fubic(.'tum : ficuc i contraiio in difcipliua- 

 rum thcorcticacum diuifionc piincipalitet rcfpiccre oportct 

 fubicdura. r r 



V I. Principia cognofcendi regulatiud in toHciciif 

 Jiint tria ; Ratiojiue le.v naturx , Experiential& 



Scripturafhcra. 



NAm omnes conclafioncs politica: rcfolauntnr in hxc 

 rriapiiucipia.Ratio Jictat expcrietiaconnrmacSctip- 

 turaconuincit. Hicigitui fit Lydius lapis,h.i;c Cynofuia.hoc 

 filu/n ; Thcfci in coutroucifiis politicis dccidendis. Hxc fai 

 teigemina fi piifcratur , Cimmcriis politica fylux tcncbtas 

 facilc difcuticmus, ncc inania pto foliJis,vcl vt Ixion ( vt eft 

 infabulisjnubempto lunoiie amplcxabimili. 



VII. Pelitica dijfonatptr rnethedo acroamdti: a,/t- 

 ueftpientix , vt methodtu exjtericufue prude/t- 



tiaprirnat teneat. 



RAtio huius eft.quia mcthodus fapicnti.T eft exquifita, St 

 imprimis locum h.nbct iu fcieutiis : at mcthodus pru«cn- 

 ti« eft popularis , & maximura vfum habc-t in difpoaenJii 

 prudeutiis&artibus Nihil igitur eft ncccllc,vt fcniper iJeain 

 Platouisindefcribcuda rcpub. nobis ptoptfnamus , fed tiuh 

 dcmum, quando ipfa rcs Hoc cxigit 



V I II. Jdea viri politici diiplex efi , vna perpetua, 

 aiterd terttporaria. 



Ideahot lococftexemplar, quod homo'politicas fibl pro- 

 poucrc Jcbct vt vcre polfidcat huric titulum valde aii.-Juftii. 

 IJcaifta duplcxeft Vnapcrpetua,quam policicus oinuiloco,' 

 omnitcmpore ,apudomues refpitcrc dcbct. Hxc eft partira 

 rclp.Chtiftiaua fiuc ciuitas Dci,vt loquitur Augiiftinus.id cft, 

 Ecclefia:partim tcfp.muiiJaua,id cft, mundusmagnus &par- 

 ilus.Nam & in illa,& in ifta politicus videljit exprelTam boiix 

 admiuiftratiouis forraam & normani. Altera cft ccmporaria, 

 vidcl.reip. aliqua emincnsi qui rrrutatur mutatis circumf^ari- 

 tiis. Hic ig^turpcifcilum politicitm dixcris,qui pto re nati 

 nouarepotcftconfilia.&quaudocftopus obliquarc nouit li 

 nns inftar periti n.iuclcri. Hanc ad re rcquiritur, vt politicus- 

 imbutus fit cognitionc rctum phil6'fophicatnm , theoiorica- 

 rum , & ijriJicarum. lutcllige poliricum pragmaricuni^non 

 thcoricuin. I!k in rcip lucc.hic in fcholx poluerc dcgit; 



I X. BeatitHdi cltiilu nori ejl theoretica,ftd prdtitcai 



Dlciftir atia5 bonum' conJitionis fcd fcficitatispoliticoE: 

 It.-m falus publica,fiuc fahis rcipi!'b.& popuIi.Vudc illud 

 fiitum: 'ialtis populi fuprem.i l.-x ejio : cuinquo coiifeutit Scna- 

 tufcoiifultum Romanuni : ''idjxnt conft<l.es ne nfpub. aliifuid 

 detrimenii capixi. C.Etcriim bcacitudo theoretica confiftit iti 

 cognitione rerum ■ praftica coufillit ili pacato iiTipcrio,facit- 

 qne ex Euripo marc paciticum. 



X. Beatitfsdo ciuilii efl (iattii nitiltorufn hnfffuni 

 d^gregatione perfeElm. 



NEcenrriiahvnoautakero t>'ono aHqiiis beatasvocati: 

 Jc eire potcft: fcd li quis plurjmis afiluat bouis.tvim de- 

 mum bcatinotniue meiitoappcllarur.Suut autem trcs graduS 

 beacitudinis ciuilis. Primstsconfiftit in bonis ahimi:fcCuudus 

 in bOnii corporis:tcrtius iu boni>: fortuni fiue ext.;rnis.Ex hi? 

 intelligere cft , non fLatim rcmp. bcitam clTe prsdicandsnt 

 pr6pcer vnicum bonum ,putaob diuitias. 



PiintipiM 

 rcgulati-* 

 ^a in Pt>- 

 UiiciS' 



Polirica 

 quali me- 

 (hodo di- 

 (fonii* t 



Ideabo^ 

 policici 

 quM 1 



^ettiii/- 

 do ciuiliV 

 eft ftiSH- 



fieatrtu.- 

 do cjuih'3 

 quid t 



fit beati- 

 tudo (in- 

 gulorutii 

 ciuiuin Sc 



X h Eadcm efl beatittido fingHloriim ciiiium , & 

 totiiii reipuh. 



EAenim eft liattira totiiVs aggregafiui fiuc colIedKd, Vt 

 idcmhiiis parti pripofitus fit q\il totius eft : vt totUS totius 

 excrcitus cundem rcfpicit finem qui propofitus militi,ncmpe r*'?,"^"' 

 viLfotiam. Qtjid ? Etiam in toto integtali hoc idem videic ** 

 elfcvt eadim clt eeipoiis faniiKS , Sti fiiigdlfftlHn ipfius mem^ 

 brorum. 



XllkM 



