Politicac Cap. 1 1. & 1 1 1 



16$ 



Kn patri- 

 uchx ha- 

 fjucrint 

 >cfpi!bli- 



Uimulti- 

 udo U- 

 ronum 

 it rcfp. 



Lainulci' 

 ndo 



lmaT.o- 



lum lit 



efp. 



Lerpnbti- 

 aan pri- 

 irdomo? 



Iffpobli- 



eit to- 



um col- 



;:Qiuum. 



ita vt rcfp. Cn cornmunitns pluriuni ciuiracum : ciuicas , pars 

 )cip. politia, rcgimcn fcu .ulminilbacio rcipubl. Acquc h.x-c 

 pcrciiicnc addctiiiicionci)! & ciillinC^ioucm iiominis. Ad rcm 

 ipfanj Ojuoii accincc , lcicnttum cft, rcmp. cllc cotum coUcrti- 

 uumrac proinJc non admittcrc pcrlcliani dcfinitioncm. Pct- 

 fcCtx tamcn proximacll iila , quam acculimus in prxceptis; 

 cum qu.r coinciiiit ifta niodo allata, in t]ua propofuimiis tri- 

 gam illam policicam , qux abloluicur rcbus , pcrfonis ,& 

 adionibus : ad qux rcfcrri potcft omne id, quod in policicis 

 occurit. Porio cx ii.ic dcfinitionc pacct, quid lic rcfpondcndu 

 ad illatu qusftioncm liiftorico-policicam , infatriarchiha- 

 btii rini reipublictu } Cum cnim ciuitas fcu rcfp. fit ccctus mul- 

 titudinis hominum, communibus lcgibus vtcntium , &qui- 

 dcm communi confcnfu, fiue vnam duntaxat , (iue plurcs vr- 

 bcs iiiliabitcnt : &. vcro cx Genef^. colligi polTit , quofdam 

 patrcs antcdiluuianos, vt vocant, habuille integras ciuitatcs; 

 jiecelTario cfficitur , quofdam fuilfe tanquam regulos, fimiles 

 illis , qui Genef. 14. vcrfi. rBemorantur. Hinc & iftacontro- 

 ucrfiaexpedicur , /la tmdiitudo latrmum fitrefpublica: item; 

 An ccttin Avii\onum fit refpiihlica ? Nam quialatrones, pira- 

 ' t.r . &. fimiiis furfuris homincs confticuunt ccctum ncfarium 

 & non folum vetbo Dei damnatum , fed ctiam iuri nacurx, 

 gentium,ac pofitiuo prorfus contrarium ; relinquicur,ibi non 

 cllc vnicnem ciuilem;quia inter malos non eft vnio,fcd con- 

 luratio Ad Amazonidum congregacionem quod attinet , i!-^ 

 la non eft refp. quippe qux non cft comraunitas pcrfonatum 

 ciuilium. Peifonx namquc ciuiles pra:lupponunt familiam, 

 atque adco focietatem coniugalcm. Latronum itaque confo- 

 ciatio nonnifi ^cquiuoce, Amaionidum nonnifi analogicc di- 

 ci potcft icfpublica : Hucpcrtinet illuJ ;PopalusfiueRefpu- 

 blica debeteflc immoitalis. 



I V". Reff.Jtue cluitas cfl natur^ priort & v»fleri»r 

 domo flne familla, 



PRior eft natura iutendcnte ,pofterior naturjgenerante. 

 Duplcx enim eftordo natuts. i. Ordo generationis;& fic 

 partes ciuitatis (unc priores ciuitatc. x .Ordo pctfeftionis fiuc 

 inccncionis : & fic ciuicas eft prior luis parcibus. Hinc dicunc 

 policici.ciuitatem dici primam quoad eneidomum,quoad fic- 

 ri: vbi clle fignificat modum pcrfedionis , fieri modum ge- 

 nerationis. Sicut igitur manus non eft raanus fi axorporc 

 fit feparata : fic domus non eft domus vniuoce , nifi fit pars 

 reip. Huc facit & illud , quodciuitas fiue refp. fic familiaefi- 

 nis. Finis autem cft primus iu iutentione , licet vltimus iu 

 execncioue. 



V. Rcff, efl totum colleEllnum , idque ordlmttHmi 

 & ^uidem politice. 



ESt collcifliuum fine agregatiuum ; quia cftmultitudo fa- 

 miliarum.Eftcollediuumordinacum.quia eft multitudo 

 direfta ad felicitacem pradicam:qu3E dircdlio ordinem iuclu- 

 dit Huic opponitur collcftiuum fortuicum, quod dicicur ca- 

 fualc & temcrarium , vti eft aceruus lapidum. Eft dcnique 

 colicfliuum politice ordinatum ; quiahicnon fpcdtatur or- 

 do numeii , fiue arlthmecicus, quahs eft incer primum & fe- 

 tundum: vcl loci fiue Phyficus.qualis tcrnicur inccr fupcriora, 

 & inferiora:fcdordo virtucis, qui dicicur moralis & politicus 

 qui cft ordo iuftitii,prudciui.r;,& alicnarii virtutum, tum di- 

 tigentium, tum dircflarum. Hinc deciditur quxftio : An m~ 

 vvigjTtiA/f , id efi , multitudo oficiperdarum in eodem loco habi' 

 1antiHm,qualem ccndidcrunt Pbilippw Macedo, ^ Atexander 

 M.firr-fp. Rcfp.Llcct ibi fit multitudo familiatum , vt in 

 Tartaria & Indil vidcre ef^ ; non tamcn ibi eft multitudo po-- 

 litica, cui vitam infpirac virtus. Oportetigitur inrcp. potiiis 

 fpev-^arc formalc quod cft vnio virtutis , quam matcriale 

 qiiod funt familia:. His ita poiitiSjConfcquitur, nullam remp. 

 liae politiam circ vcram & cfficacem fine virtute : Illaenim 

 politia eft vcra & efGcax,qua: eftfecundiim naturam.Atom- 

 re quod virtuti repuguat elt: contranaturam. Hinc politl- 

 cus .^nglicauus in limine fph.-eri ciuitatis ait ; §luodefi in n«- 

 tura ffjvnftrum , idcfi in ciuitate 'vitium. Deinde cxperientia 

 vniuerlalisr qux iuxta Ciceroncm inftai legis naturae pucan- 

 tlacft) confirmat , policiam veram pcndere a iuftitiavniuer- 

 lali. Vbi auccm cft iuftitia vniucrfalis , ibi homines fatentur 

 fe obligari ad obcdientiam omnibus honcftis legibus praefta- 

 dam. Denique vircus ciuilis,qu;E dicitur officii,pendet ab ali- 

 qua virtute moraH, qas dicitnr virtus viri. Abfurdus itaque 

 eft Machiauellus,maculatuni illud Hetruris vellus, qui con- 

 trarium his 06I0 axiomatibus pronuntiat.I.F/Wf j,f/f»>f»///j,//- 

 heralitat,omne> deni^iiirtutes damnofi funt ciuitati.l \.Princi~ 

 fi peierare , fallere , 0" difimulare (ine vUd duhitatione licet. 

 III. Relifio animos hominum deprimit , fauitia fubditos in efficio 

 retinet. I V. felix efi princeps , qnem populut non diligit , tuta efi 

 fiuitas , cjui diftdia ^yfaclionesnutrit. V. Kex ille fapiens , qui 

 honi publici fiHdiofos &• amantes tolUt. V 1. Ante omnia opt-an- 

 dum efiprincipi, vt pius ■uideatur, non tamen vtfit. VII. Opor~ 

 m Principem femper adHirfurium infealecs,v:,ei! fpprejfo jpo^nt 

 Tom.IIl, 



liorvideatur. VIII. frincefs ingeniumvtrftttile »Tle -vfque fa* 

 iiiim infiuitiam zTperfidiam habere debet : reipfa lalem feprt.^m 

 fiet ijuoties expeditrii. Hxc funt fundamenta politi.c Machia-i 

 Tclli , lib. deprincip. c. tf. 17. 18. comment. in LiuiHm 1. 1 . r .4, 

 /.1. c. 1. 17. Scd Socratcs , Plato , Ariftotcles, & omncs 

 trcrc^Philofophi vidcruntnon diupolfc confcruari tcfp. qua- 

 rumcuftodcs fiunt vulpcs, lcpus & lco , id eft fraus, timor, 

 & furor ; idcoquc politiam finc virtutc docuetunt clTc quafi 

 plunibeam tcgulam finc manu artificis. Sed contia hanc fcn-. 

 tentiam fequcntia obiiciuntur. I. Sttatagcmata fiuc fophi-. 

 (uuua bcllica funt licita, qua- tamcn animo decipicndi fiunC. 

 Ergo politia bellicapotcll clfe finc vlrtuce. 1 1 Politicse lcges 

 fanciunt , vc prodicorum tilij lccmquc fpurij puniantur. At hil 

 func innocentcs. III. Lcges politica: probant vfutas & lupa- 

 nariaqua:mala funt. IV. Vir malus poteft clle ciuisbonus. 

 Ergo politianonfcmpcr.1 virtutc pendct. V.Politicapcrmic-. 

 tic occiderc.inuoccntem,fi falus publica id ciigat, & ita iubet " 

 facerc^malavt cueniant bona. R.cfpondctur ad primuin : In 

 militi.i non liccc pcrfidiam in hoftem cxercerc, Ced ncccfre eft 

 cnm Regulo fidcm perfoluere. Stratagcmata vero non funft 

 acccnfenda perfidice, fed rebus iudifrerencibas , quibus vti li- 

 ccac aduerfus hoftem. I L Non cft abfurdum puniri aliquen» 

 priuatiucfcuncgatiucfinc culpafua: at pofitiue puniri fine 

 pjfopria culpa iultc non poteft Hinc regula : Aliquisiufti 

 puniripoteft fine culpa; nuUus tamen caftigari dcbet fine 

 causa;& hoc fit imitationc diuina; iuftitix , qua vnius homi- 

 nisvidclicet Adami ctimen tranflacum eftin cotamhuraani 

 generis fobolem. Sicproditorespuniuncuf poficiue : at ipfo- 

 rum fili j priuacluJ , quacenus illis negancur priuilegia & im- 

 munitatcs.quibus gaudcntboni ciues. 11 L Politianonpro-» 

 bat vfuras mordaccs.nec etiam lupanaria,fed illa colcratjnon 

 rcquirit, fcdpermittit , fi quideni non pollint abolcri fina 

 reip.intcritu. I V.Virtus eft vel viri , vel officii. Virtus viri cflb 

 moralis fiue Ethica , & hic non fcmpcr & neccfTaiio in bo» 

 num ciucm cadit. Virtus offtcij eft vel ciuilis & politica , vel 

 ccclefiaftica. lUa fcmper requititur in membro ciuitatis , hacc 

 in membroEccIefise. Sic virtus officij eftinfutorebonoscaU 

 ceos conficere,quod fieri poteft, etiamfi fic vir Ethicc malus.. 

 Interim tamen vircus viri fiue Ethica prsefupponitur in poli- 

 tia,non quidem quoad omnia inciiuidua , fed tamen quoad 

 pleraxjue. V.Pofito hoc dilemmate , vt vel peteat vnus inno- 

 cens puta Curtius, vcl tota refp. periclitetur ; tolli vnum po- 

 tius natura & ptudentia fuadent, quam.vt totCm pericliteturi 

 Etfi vcro hoc fit contranaturam fingularem , non tamen eft 

 contra naturam vniucrfalem, qu:E hoc modo conferuatur. 

 Ica fi auccadendum rcgi auc cedendum ciui, pocius ciuis nc- 

 gligenduseftquipriuaci , quamprinceps qui cocius ciuicatis 

 perfonam geric. Nocum eft illud : Triu»t» cedunt fublicis, 



V I. Reffu^. efl ^uiddam contitigens & neceffarium. 



COwf/?2ff?2j,quacenu3 pendetaboperatione hominis. Eft ^"'0°="" 

 j/</<W(jOT»?«jy;ir»/<w, qaoaddcmonflrationem praecepto- «^ ntc^f- 

 rum. Licet enim quoad flexibilem voluntatcm &a(ftioncm {»xwait ^ 

 hominum frequcnter mutetsr refpubl. non tamen quoad 

 formam & dcmonlhationem ,'qai fpecie, non indiui<luo5 

 praccepro , non exemplo continctur. Sic tametfi Affyriorum, 

 Romanorum, & cxtcrorumimperia ccciderunt :manet ta- 

 men cffcntiafiue forma rcip. Hoc eft quod politici dicuncj 

 icip. clTentiam perenncm , cxiftcntiam cadacam effe. Ide» 

 fiquidcm nonmutatur. 



VII. Tres ad minimumfamiliii fiue domui confli" 

 tuunt remp. 



ITa tres ad minimum faciunt cellegium. Quamuis enim republi- 

 etiam duo dicanturcollegx ,hoctamennon nt vniuoce ra- **™-s 

 tionc focietatis collegialis, fcd analogicc, quoad officij poce- 

 ftacem vel cciam paritacem. Rcquiritur autem hic ternarimsj 

 quiain daobus non inuenitur , qui dileordias intcr eosdirit» 

 mat. 



Rcrpufclf- 

 ca eft 



Qjiot fa- 

 ffiiliz c6* 

 iUtuanc 



C A P V T 1 1 L 



De Mdteria, reifuhlicnt > 



PR>€GEPTA. 



^^j\^ E D I A , per qux finis Policiccs in futlefliim 

 II^^L- introclucitHr , refpiciunt ftatum integruni;; vel 

 turbatum. Ibi eft reip. fundatio , & fundatx coafet- 

 natioatque amplificatio : liic curatio. Duo ptiora mC-; 

 dia (unt primaria , reliqua dao fecundaria. 



Fundatio reip. cft primum medium, qnotefp^i^ 

 cundum naturam conftituitur. 



Ea refpisic macfiiale & formale relp* / 



P Matcciale 



