Politicae Cap. II I. 



171 



An liccat 

 cmcrc 

 magilira- 

 tus f 



An votl 

 1,11; nii- 

 jnc:'anii,i 

 indcdio- 

 ne m«gi- 

 firatui i> 



An elc- 

 Aio ma- 

 gjAraciis 

 commtc- 

 tenilii (or- 

 tii 



XVIII. Infietiione tnigljirtitru vot* fine fuffraglst funt 

 optim-t <jHs numerantHr CT pondcrantur, 

 Tacttim tic, vcpluralicas vocoium fic cacionabilis. 



1 



An pcr- 

 fonis cc- 



dcliafti- 



ciscom- 



mictipof 



fit magi- 



(Iratus 



pelicicusr 



Incte- 



Iftione 



•Dagilha- 



uscjux- 



lam fpe- 



Kianda f 



Virtut 

 «empla- 

 isin ma- 

 [iftratu 

 pcaida? 



XIX. Si eUBio magiftraiM ratiane dejiniripotefl, 

 non eji committendafirti. 



MAgiltratus enim cft Atlas icip. Ipfius crgo clcftio cft 

 veluti tlauit reip. ac proindc fortitio hic non tacilc ad- 

 nuttcnda. Si vcro plurcs compcticorcs xquii dij;iii magiftta- 

 tum ambiant , cjuotum vngucs tclp.formuiat.tutius cft forte, 

 quam voce clis^crc. Hic cnim legitimus clt vlus fortis , diri- 

 mcic controucrlias , cju.T alitcrdirinii non poirunt. Et hic cft 

 vfuspoliticus. Diuinus fortium vfus, vcpotc cxttaotdinaiius 

 ceiTat fuic Ipcciali Dci mandato. Sortcs vciomanticx ,qua;a 

 fortilfgis adhibcntur , vt pcr cas fucuta cognofcancur ,caii- 

 quam impix exploduncut. 



X X. Atagijlratum emert non licet. 



H/S.C cnim cft intrufio,non elcdio. Ec cum magiriratus fic 

 publicum bonum.quodvirciici foli dcbctur,iinmane cft 

 fcclus.m.iglftratum cmcre ac vcndere, atcj; itarcmp.veluti ad 

 haftam tigcre. Uico leges ciuilcs damnanc ctimcn ambitus, & 

 nundinationes magiftratuum.Hinc Seueius Impcrator fcuet^ 

 hoc cacocches pioliibuit.addcns hanc rationcm : Secejje cjl vt 

 qai emir,vendiit. Ec li&x dicitur : i'etre! ^ AniomUi remptib/. 

 'Venalem iy for.iidam fAciuw . Grauicer igiturlapfi funt Cattha- 

 gincnfes, apud i^uos gloriofuni ctat, inagiftratum etncre. 



XXI. Perfont. eccUfiafict. mn funt admittenda. 

 ad magijiratum ciuilcm. 



RAtiocft;quiailIc,qui rcrum ciuilium curis eft implicatus, 

 luccm amictic diuinicacis.Hlnc dici folec : Saccuios tenet 

 gladium mcncis, non Marcis. Idio petcutit peccatorcs gladio 

 vetbi,non verbcris.Sed hic obiicicur pririio quod Melchifedcc 

 fueiit f,icerdos& rex, Eli faccrdos &iudex,vtS:Samucl ,Da- 

 niel proplicta & prifedus pra:corio Maccabaci facerdotes & 

 «Iuces:(ccund6, qiiod vbique ferc gentium hoc metaphyficutn 

 hominum genus ad tribiinalia& officia politica adhibeatur. 

 Hef}!. ad I . E.ictraordinaria malc trahuntur in confequentiam. 

 Sane (linterfacerdotes (int Danieles , poflunt prifeifturam in 

 ptouinciis tenereUi iinc Maccaba;i, poflunt hofte'; Dei capica- 

 lesfcrire. Rci^. «rfi.Pctfonee ccclefiaftici fpeciali piiuilegio 

 vnacumaliisfedete polluntin tbeacris teip.vt ocuIatiiTimc at- 

 tcndant , neciuitashumana iciuitate Dci , necgladius polici- 

 cusa gladio vctbi Dei decIinct.Sed hsc ipfis dantur ex priuile- 

 f io,non debentur ex officio Idco tum tra.rtare debent illa po- 

 licica non dexcia , fed finiftta manu. Porro conrioucrfia; funt 

 purj , vel mixca:. III je funt vel chcologica: , vcl poIicicK: h« 

 func theologico politica: ; atque in his dccidendis ncmo non 

 yidet red^ ^cihiberi theologos 5c policicos fimul.Verum curia 

 Romana inm olim inucxit V.it^Tnpjim-ar-inaAi nocenti(Timam,&: 

 turpifTimc confudit forum conf(;ientis cumforo politico. 



XXII. In ellgendo magiflratu ejuedam principalitert 

 e^utdam miniis priHcipaliter funt jpeilanda, 



PRincipaliterquidemfexus &bonaanimi,vide!.virtas,eru- 

 ditio,& eloquencia^iniiniis principaliter bona corporis, vti 

 funt a'tas,corporisftatura,& formxprxflantia^itsmquc bona 

 fottunae, vc patria, gcnus, &ope6, confideranda fuuc. 



XXIII. Virttu e.vemplarif in magiflratH eligendo 

 jpeiletHr , h. e. erninens. 



NAm magift atuum vitiis tota inficitur ciuitas :c6que dc 

 rcp.perniciofiiis merentur vitiofi magilfracus, quod non 

 foltim ipfi vitia concipiunc , (ed eiiamea in ciuitacem infun- 

 dunc : ncc cantiim obfunc quod ipfi cottumpuntur , fed eciam 

 quodcorrumpunc: plufquc excmplo , quam pcccaco noccnt. 

 IdeoRomanorum lei Q.iiv.Hie ordovitii^ careto,^ ci.teris (peci- 

 n.en eflo.T 3.mciC\\ ciii in magiftratu omnes inelfe debcnc vir- 

 tutes,inprimis tamen fequences-i.Piet3S.HincPlato;Prxcipua 

 pars magiffratus teligio cft i.Iuftitia.Magiftratus enim dcbcc 

 ellc iusanimatum, & lex loquens. 3. Ptudcntia. Debecenim 

 niagiltratus cflTe oculus ciuitatis :qui, li glaucomo, gramiam, 

 ▼el fimilc patiatur malum, toiuin corpus obfcutacur, & veluc 

 cclipfin pacitur. 4 Forticudo. Sapiencia cnim finc atinis cuca 

 cflc nequic. Hinc Polybius aic : Duo funi , qu^bus refp rsSe £u- 

 bern»tur , domi concordia , fori* fortitudci. 5 . Temperantia. Vo- 

 luptascnim corrumpit virtucisindolem, labefadtat ingeniura, 

 & confilium eripic. 6. Modcftia. 7. Clemencia , fed tempcraca 

 leucritate , vc Sol nube. Hinc illud Seneca: : ^ii ■vtilt amtiri, 

 Ungfiidaregnetmanu. Etnialumeft eum impcrare , fub quo 

 nemini quicquam licec, fed peius liib quo omnia licenc Hx 

 fcgteij» viitutes elegantsr confetuotui cmn fcf tera f lauccis. 



Sicut cnini planetx rcgunt muuduin fublunarcm : ita fcptem 

 illx viitutcsfphxtain ciuitacis. Pictasigicur hic cft Sol ; iufti- 

 tia Saturnusiprudcncia lupicer ; forcitudo Mats i tcmpctantia 

 Vcnus i modcftia Mcrcurius i clemencia Lufta. 



X XI V. PietM,i,.e.reUH4 de Deofenfu,6~ reflusineftm in magji- 



Itratu rCj-. 



culttir, magijiratumfacit vertndmn ^ feticem. 



qiii 



N.^m & fubdici colunt principcm.qui Dcuin eolit.Ec qui •• *'>«'««. 

 Dcum colic , fic Dcus, iuxca illud Auguftini : Pietate fy 

 iufii:iapr':ncipes diifiunt. Idco Numa Pompilius & Scipio Afti- 

 canus nunquam ad negocia publica vel pri uata ibani; , quiiji \xt, 

 tcmplotum ccUis cominorati alliiuantifpcr ctfcnt. 



XXV, Magiflratw Jiudeat iuliitis vniucrfali ». luftici» 

 & particulari, vniuer- 



VNiucrfali : vc iuxca lcgcs regac morcs fubdicotum vti fe- 

 ccrunc Auguftus , Conftantinus,& luftinianus. Particu- 

 laii, cum comniutaciux in coutiailibus , tum difttibutiux ii^ 

 pti-niiis & pcenis. 



^cnti». 



XXVI Prudentia m^gijirattu confijlit in tribiti. 



i-T /"Tnumerisfui dignitatem & grauiratcm perpendat,& 

 V ita ftatuat , nullum aninial tr.oiofuis clfc hominc,ma- 

 ioremque requircrc artcm i fe veio clire fpiiitum vicalem, 

 qucm multa millia ttahant,nihil ipfafutura nifi onus ac pr«-. 

 da,fi Ipiritus ille ac mens imperij fubcrahatur : fc deniquc efle 

 fcruum fcruorum. 1. Vc iulf ar lani priEcerica cum prsfentihus 

 comparet.&fututaprofpiciat canquamex fpecuia ^.Vtcfr- 

 cumftanciasperpendac , &imprimis ingenium ac genium po- 

 puli fuipcrnofcac. Hic quxri folcc, AncMdiicu in ,/.jgi/lratu 

 Jit iderMtior, cjuam niniia Jtmplicitai .'Refp. Tamct(i vrraquc 

 ablolute vitium eft : tamcn non compatatione melius eft,ma- 

 giftratuinefrccallidum ,quim nimis fimpIiccm.Nimia enim 

 (implicitasexhomine faciccruncum. Inccrim camcn non e(t 

 probandacallidicas Machiauelli , qui faadet vc princepsfub- 

 dicos verfec inft ar mola: tiufacilis,qu6 yu1C;& fallaciis & frail- 

 dibqs circumu?niat. 



XXVII. FortitMdomagiliratHicerniturinhifct 4- Pa^tJ^ 

 cjuatuor. "* • 



SI fitlabor in negotio.magnanimitasin periculo , indufttla 

 in agcndo, cclcritas in coaficiendo , vt in Alexandiro M^- 

 gno a Csfatc vidcrc licet. 



X X V I II. Temperantia maximum efl magiftratm ornd- ^•T«'»'p!-; 

 mtmum , dr imperi] firmamentum. """*' 



NOnenim attingunt remp. qui cupiditatum fcfi: lenoci- 

 niis dedunt. Et vero cum magiftratus non foliim ani- 

 niis.vcrum eciam oculis ciuium feruue debeac, nemo non vi- 

 dec,hanc virtutemimprimis in Principe requiti : quo nominc 

 Solon tuliclcgem vt ebrius magiilratus impunc occidctctur. 

 Nani csteris dignc non impeiabit , fibi irapcrare qui nefcit. 

 Ideo Seneca ait , ncmo ab aliis toiitemnitur, nifi a fi>ance qui 

 conccmcus eft. . 



XXIX. Modsflia in magiftratu ttmperat fernper fermo- i. Mod«» 



nem , CT" cultum. "'"• 



HJ£c admodum eft difficiiis. Nam in alto pofltum non 

 alci fapcre , arduum eft. Vnde Salul^ius dixit : Superbia 

 cominune nobilicatis malum.Cogicec aucem magiftratus noi» 

 minus hominem t'e,quam hominibus pracefTc ,magnafi^ue ai- 

 boresdiucrefcctc , at vna hoiaexurpaii. 



XXX. Clementia efl virtus maxime propria principii, 6. clc- 



mt:mi<t. 



ESt enim cuftos diuturnitatis impetiotum : (i nempetem- 

 peretur feucricate. Hinc Plutarchus : Nulla fuauior, con- 

 cinnior, aut vtiliorharmonia, quam fcueritascum humanita- 

 teconiuniSa. Huius Clcmentiae comcs eft libcralitas i qua 

 magiftratus (ibi maxime deuincic populum : ide6que dos ift 

 magiftratu pociflima merito habctur. Hinccum Aurelianus 

 imperacor ex confiliariis fuis quxrctec, quo pafto refp. fclici-. 

 tcr adminiftrari poinchoc culit tefponfum : Ferro & auro.Fet- 

 ro contta hoftes , auro apud ciues. Erra^ igicut Machiauellus, 

 qui ftacuit inclemenciam , faeuiciam , & crudelicatcm principi 

 interdum elTe adhibendam, tutiilfque cfTc ptincipem a fubdi- 

 tis mctui.quam amati :& denique liberalitatemefre noxiam, 

 quippe quae feipfam confumat vti flamma.Peitinet huc piftu- . 

 ra boni & mali principis : (juam ob (ingulatem eleganjiam 

 hoclocoiafciain. 



J 4 



%\IJ^ 



