PolkicsE Cap. III. 



t7l 



arailtthnicos : vtapuil Hef!oJum,<>x^' <Ii«/3«»-ai'(,-:&apiid 



l-:ouicrUin , U./.-. ^ui S' cx iin '6'>j< , Magifjmtm .» I). u ejl. 



Idv.ii fij.-^,Ai vocat /loTftt^rtV) •' /<"<e ntdtritos- Hcllcboro 



it.u;ui.- puigandi luiu Anabaptlltl.qui <w.tpjin««,pcftcm gclic- 



risliuniaai iiuioducuiK. Ncquc illos iuuat.quod plcrumquc 



niai;iltratus polit;cus cxoibitatOportctcnimmagilUatuiu \n 



ablhado&tormaconfideiacum dilccrnirc ab ilto, qui confi- 



dcratur in concrcto (iue lubieclo & rurtus inter rubic(fla liuc 



indiuidua qujdam & OJiiaia prudentci diftingucre , ne com- 



mittamus paralogitmum accidcntis,&:argumctemur a parti- 



culari advniucrliie. C.-ctcru magiftratus hic dicitur policicus 



vt dilbnguatur ab cccldiaUico ^^ lcliolatticovt frultra fit fa- 



tagcntia lacohi .irminij,<\u'\ fcribit n articulti liiligenti rx^mine 



^er/M^^nrff!, magiftratum (ummum Don reifle dici policicum 



aut fcculareiquiailla: voccsopponuntureccle(iaftica:& fpi- 



^An magi- jJmali potcft.iti Aili..reif.Ex didis pacet.magillratum omni- 



■ rep.' ne-" "° '^^'^ necclfariuro in rep. Nam (inc magiftratu lcges , qilx 



«cijriuj.^ func vica & falus reip vri muti filcnt,vti inanimcs langucric, 



vc eitindo: delitcfcunt. Magiftratus enimcft lcx loqucs:duni 



vt le^cj fcrucntur , curat. Hinc PUto l.de 11. docct, omnino 



inutiles &: ridiculas futuras elTe legcs.quantumuis bonas, ni(i 



magiftratus crecntur,qui eas feruati curent. Quo pcrtinct il- 



lud tritum : Lex fine execu/icn- eft TJeluti camfanafine rif/iUo. 



Deinde magiftratusofficiumcft,communcbonum procurare, 



defendere probos,& illos prsmiis ornate,improbos Cocrccte 



& puiiirc : quac fingula fi nou obferucntur.iieri non potcft v^t 



diu floreat relp. Hinc quod nauclerus (eu gubcrnatoreft in 



naui , auriga in curtu , ptxcentor in choio niudco , paftoi iii 



grcge, id magiftratus eft in rep. Magiftiatus quoque eft vin- 



culum.per quod refp.hiiet ; eft ("piricus ille vitalis, quem toc 



Hiillia tiahuntinil ipfa per fe futura,ni(i onus & {)r.xda,fiim- 



pcrij illa mens fubtrahatur, vt funt vcrba Sen. l.i.declcmeniia. 



Hinc eft quod politici cxiftimcnt magis cJtpedire populo ha- 



bcremagiftrarus bonos.quamle^es ;cum lcgesabfquemagi- 



ftratu piorfus (int inutile5,magifttatus autem optimi fibi ip(l 



An liceat (int lcx. ^Ujp.<i' ^.Oportet hicdiftinguerc intercrimen ambi- 



nagiftra- (^5 & honeftam alicuius offici j petitionem. Crimcn ambicus 



ij^ , *"" eft,quando a'.iis non virtute ambit munus, fed vel tautoribus, 



vel munerQ largitione, tametli indignus (it. Hoc crimen no- 



cetreip &aliis. Reip cjuidem ; cjnia vtilicas priuatapublicse 



praefertur. Aliis autemsquia virtus hac ratione vilefcit;5: quia 



jiuUum cft virtunsprijmium.vittutisquoque ftimulus nullus 



cfl : & quia nullus virtutis ftimulus.nullumquoque pro vir- 



lute eft certamen : quia nuUum pro virtutc certamen , refp. 



tandem abit in fumUm Honcfta milneris pctitio eft fobcita- 



tio , qua quis praeuia iotetna vocatione petit iftam Spartam, 



quam ornare poteft. Et h.rc magnopere ell probanda:quia hac 



rationc cofulitut patrii.qux la:pcnumrro ignorat dona.qui- 



bus afii funt pra:diti.In hositaque non ftringcndacftcenfura 



5Cti Romani de ambitu,cuiu* meminit Cicero nd S^tint .frtifh 



fed in priores illoSjqui plcrumque funt lcUcs ambitio(i,aUari, 



prsfidcntes , contentio(i, & populo eso(i. Nam quo quifque 



magiftratum appetit auidius,cb magis a populo contemnitur, 



An ali- ytc{\.afad Pltifarclj.in^fr.reTp.priceptts. Rejfi.ad .^ Mcliiis cft 



a)nis ad argumentis fuaforiis aliquem impoilere ad fufcipiendum & 

 ragiftra- „^1.^ n. ',.r r 



gctenduitl mag'.(tratum,quam inuitum trahere : cum muitos 



canes venatum duccte, Cii oleum , & opetam perdere. Si Ver6 



aliquis qui dignus eft, petfuadeii non pofllt , vt Inbens fufci- 



piat onus magiftratus , communibusomnium fufFragiis co- 



gcndus cft : (i bonum publicum ita cxigat, Pofteaquam vero 



huiufmodi homo hijxoXfSr- admotus eft publico muntri , iu- 



uandus eft tum precibus apud Deum.tum conlilio & auxilio, 



tumd(.n-'que & humanitate. Ita enim fict.vtqui primb ipsi 



ditficultatc fuit difficilior, fiat ipsa lubenti^ lubentior,vt dici 



*nperro- Colcc.Refp.id ^.Ordinari^perfoilas cccle(iafticas ad guberna- 



lialhc' '" ^^^^ '^'P "°'^ '''^^' admittere:quia quarlibct vocatio.inprimis 



idmittf- atdiiajtotuni requirit hominem,& veluti Herculem atque At- 



''«ad ma- lancem. Ec fanc.qui rerum ciuilium cuiis impIicacur,non po- 



?'ftratum tcft co afrcifta,qui requiritut Vacare tebus ecclcfiafticis. NaiTl 



politicfi? graue pondu? habet ciuilis adminiftratio : perfona vcro ec- 



clefiaftica inftar aquila: petpctuo in coelos volarc dcbcc Ex- 



tcaordinaric,(i intct pcrfonas ecclcfiafticas fint Danieles,pof- 



lunt iis committi prouincia: regenda:. Adhxcprudenceropor- 



tct diftingucre inter ii^cm^Tni-a-Tci'!* , fcu ■nAwTt^u.f-^s-ujalrM 



Papiftarum,& necclTarium auxilium mutuafqueoperas magi- 



ftratus politici & ccdefiaftici. Oportet cnim adhibere perfo- 



nas ecclefiafticas in diiudicandis controucrfiis mixtis, id cft, 



theologico-politicis. Ibi tamen non debcnt federe vt iudices, 



£ed Vt diuinsE voluntatis interpretes.AtqUe hoc eft,quod vul- 



j^o dichwT: liemptibli am flrr^re^^u im^iiu '■^ofes^ .iharonrvtt- 



nentfraires. Quod autein hic dixi de magiftratu ecclefiaftico; 



td non fic accipiendum eft, quafi raagiftratui fummo politico 



Biagiftratui fummusecclefiafticus opponatur.vt in hierarchia 



ccciefis Romani fieri folet : fed ita, vt per magiftrarum ec- 



clefiafticum intelligatur paftot, qui ecclefia: pra:cft docendo, 



ducendo , & lucendo , vt ita dicam. Hic opportunum Fucrit 



' Qus Cc fiac'\$ miicaTe, ^uomodomngi^^^rattts foliticuf cum ecclefi.ifli- 



fonufDif . (9 ftfier)m,(^ liiffnat ab »c</tw:Ggn«enientia fita eft in tribus. 



um co 

 Igenda»? 



VterquccnimcllaDco : vtcrqueeatidcm fibifcopum pi.t^fti- ti« &.&'■' 

 tucie dcbct,glotiam Dei & laluic hominu:vterquc vcibo Dci ^"'tixit 

 fUbiicicur.iccmquc altcr altcri fubdituscft ccito rcfpcdu.ita '"'K''"'*- 

 V t ccckfialticu'. nlagilhaius politico parcre dcbcat ciuili lub- (i"(i*c'^ * 

 icctionc,& viciHim politicus ccdciiaftico fpiiicuali tuhic^io- policici? 

 nc. Atquc h.rc dicitut r«.;,-^a.-J>2i- fubicdKd magiltrarus & nil- 

 nilkiij Dificientijfimiliter pdlita cft in tribuV-i.In obiciais: 

 quia mjgiitratus polititus cxeicct imperium politicum, f.: Ad 

 lcgitiinuin in Ecclclia oidincin conftitumdum occi^->:itut 

 circa homincmcitciiium : ccclefialticus vero circa honiincin 

 internum magis occupatui.dum doccndo,iTipncndo,& cxtc- 

 ras o(ficij partcsexequcrido id opcram dat,vt confcicntiaerc- 

 iXx fintapud Dtum.i In rationepa-narum Magittiatus cniiit 

 politicus gladio feculari pocnas ciuilcs : cccIcfiaiHcus gladio 

 vcrbi fpiriclialcs infligic poenas ; In poccft.itc fcrcndaium & 

 cxponcndaru legum Magiltratus namquc politicus non fcrt 

 Icges.quoad fid*m & vicam Chriltianam fcdcluoadoniincm, 

 decorum,& honcftatem publicamiat ecclcfialticus cx otc Dei 

 hges fidciac vitacvel fett, vcprophctx& apo'!oli,vcl incct- 

 prctacur.Rf/f .a»/ (>. Focmina confideratur orduianc.vcl cxtra- A" "lii- 

 ordirt.ine. Ordinarie lexus fajminiiiuseft mafculino iiiferior: ''fffitta- 

 & ita foeminanon potcftgcrcrc magiftratum,iuxtaillud Ari- {'"'^fj^ 

 ftot. I .foli\ To af'f'.<i «(i-,". -« ^ J^-M» «pv;«;4"" • 'd cft, ••iHi rigit, ^/j 

 faemin.i regitur. Extraotdinanc foemina prxdita elf virtutibus 

 heroicis & mafculis, adco vt fepe virorum vel he-roicas vir- 

 tutes fuperet. Talis erat Dcbora in populo Dei. Talis Elifa- 

 betha Anglis regina. Sxpe itaque viitus hcroica fctminis tri- 

 buit fcepttum : fi vidclicet fint Sabjc , quae inlisru fapicntia: 

 Cornclia:,qu;c multiplici retiim ccJgniti-me : Axcc:Tiifix, qu« 

 rara fortitUilinc ipfos viroS fupeicnt. Deindciuscit v,-<l com- 

 mune,vcl locale, quod dicitui confjctudiii.-irium .lationale, 

 ac prouinciale. lus commune.qucd cft n.itura: .ic gnctU.-n, 

 diiffat, marcs prjefcrcndos efTc fceminis in cape.lc^Jo magi- 

 ftratu, nifi fpecialis coditio & neceiritas rcgnorurh it: exigat. 

 lus locale neceditatem iftam ac circumftantiam dcterpninat. 

 Sic in Hifpania, Scocii,& Anglil fcepcrum ad foeminan dc- 

 Uolui poceft. Tertio in ftatu monatchico foemina potclt tc- 

 nere clauum reipublic*, in ariftocvacicc) & populari nou ice; 

 Hoc aucem imperium non confuridendiim eft curri domelU- 

 co : quia fcEmiua ,quacenus eft vxor, marico fuo debet bbfe- 

 fequi. Rf //!.«(/ 7. Inmagiftratudando, cxteris paribus,ftncs •*" •'''j^* 

 iuucnibus pr.-Efcrrc oportct : fed ita,vt qucmadfflodum expe- "" .?"'. 

 dit iuxta annofss atbores nouas plantas fcrere ac infeterc, ^^' jj" 

 qua: poft: intecitum vetulfarum in locum earum fuccedant, mitttndi^ 

 eundcm in modum cum fenibus iuuenes noanulli probi & 

 prudcntes,quique non tam moribus,qUam sctate funt iuue- 

 nes, ad magiftratum gerendum admittantlir. Ita enim fi Ck-t 

 niorUm didis & fadis difccnt in poftcium fimilia diccrc,con- 

 fulcte , ac iudicare : atque ita iuuencs,fpcs illa , flos&feges 

 ciuitatisin omni virtutum ciuiliii gcnere,feliciteradolefcet. , 



R«//>.<»rf8.Priuccps no confenafcet in !ittcris,neque ita fe illis A"*'""'" 

 dedet,vt impcrij curS ncgligat,qualis fuit lulianus ajiofiata, ^' j „j. 

 qui diiftus fuit Gr.xculus literio,qu6d lcrtlorii cbmicorum& celTarig^ 

 alioium auchorum nimium tribuctet. rvCiff^ hoc c.iCoEthes 

 perftringic F.r>ifm"-t in pnfai.fuper Sueton.ad Tridcr.etect.Saxon^ 

 vbi aic,ad puhHcaofficiaminusaptosefTe.quife in bibiiothe- 

 cas abdunt. Dum enim omniaexacle volUntcognolcere, ne- 

 gliguntremp.inftar nauclcri,qui in riaui fcdes nonnifi philo- 

 fopharur,& ita riauS negligit. Hucaccedit.quod eiuditio im- 

 modica principe ita infiat,vt fibi Iblus videatur alba: gallinjc 

 fitius,neque audlat fuos confiliarios. Atq; hoc eft vnum excre- 

 mum quod magiltratus cauebit. Alte rum cft coruiqui volilni 

 principem planc rudem elTt; : qualis Inter alios fuic Lud. XI. 

 Galliarum rexsqui tamccfi faerit ipfe fflediocritcr do6lus,tcft6 

 C^minio lih.j.comment. fili,.m tamcn fuum Carol VIII. plani 

 nldemcfTe voluit,necquidquamLatin^fcirciiiiJi illud vnum: 

 ,g«« nrfcit di/ftmuUrs,nefcit regnare. TaleJ fuetunt Gothi illi^ 

 qui cum vidercnt rcginam fu im filium Alaricum infticui cu- 

 rare literis humani.iribus, ipfam rogatunt,vt illud intermic- * 

 teret,ne regem iniitilefaCcret ad res bcl(icas,vtrefeit Pwr»^; 

 lib.i.helliGorhici. NoS vtrumque illud cttrcmum vitemUs,fii 

 cum Carolo I V.authore bull.E aurex pr2cipiamus,vt princi- 

 pum filij in variis linguis & difciplinis in(Ktuatur,antcqilarri 

 ad gubernacula veniant. In mentc cjlioque nobis Veniant iftS 

 didta. (Darolus I V. modo audatus; Wragx intcgrilm diem in- 

 tererat ledlionibus publicis,cumq; ^ cofiliatiis monerctur,vt 

 ad coenam veniret, Hic, A'\\\i,mea eft caena. VladillaUS Bohe- 

 mix rex.refcrcntc J£nra Syiniolib. t.^?y?.Bo/?»;.dixit:Non vi- 

 dcri fibi hominctti,ncdUm prihcipem, qui lifcras ignoret. Sic 

 Alphonfus, Arragoni* rex, audicns literas in principe imfito- 

 bari ab Hifpaniavu rege,Bouis iftam elfe vocem non horriinis 

 dixic. P^rnormit.de dici.fy fnB.Alpl^onf Hinc regibus Pcrdcis 

 no patuit aditusadregimeri,nifi cum magis familiariter fuif- 

 fcnt verfati,& ab iis inftituti;vt authoircft Phil.,xd pr&cep.b.& 

 j.decalofi. Manifcfta: autefunt caufxiCurnlagiftratUrti ppot- 

 teat effc Ilteratum. Cim enimprudentia vel inptimlsdeccac 

 principem • cum ille naturam gentis & regioniS, ciii irnfe- 

 lat, probe pcrfpeftam babeie d«beat:cum d« controaefflS 



itili^iaail- 



N 



