I 8 2 Encyclopa^diae Lib. XXIII. 



Prima 

 caufa c6- 

 fcruans 

 rempub. 

 qui ? 



An reb. 

 angeli 

 honi pra;- 

 iintf 



C A P V T V. 



I)^ caufisfu^ematuralibiis conferumtihm 

 rempiht- 



P R^ C E P T A. 



«*(p;/« I c defimdatlone reipubl. fequitur confcrua- 

 ^vS^v tio , fccundum illud mcdium , quo rclpubl. 



M)fe^' qu^coEpit eire pcrgit benc elTe. 



Il!a pendctacaufis generalibus & fpecialibus. 



Caufi gcnerales funt,quae cuiuisreip. forma^con- 

 iiEniunt :fiintque fupcrnaturales , & riaturalcs. lUs 

 diuin^ jhaehumani dicuntur. 



Supcrnaturalespendent a Dci prouidcnria, & fan- 

 ftorum angclorum cuftodia. Vtraquc fancStis prcci- 

 bus a Deopetenda. 



R E G V L ^. 



I. Caupi prirna procreans remp. ejl cjiiocjae prima caufa 

 tam confiruans : nimirum prouidentia Dei. 



Hlcfane locum habetillud ^ixirtiptma: Eadem f:<nf fr''n- 

 dria confiitiiiionu t^conftrnationu fcu, Pcrqus alicjuid 

 conftituitur , per ea etiam confcruatur. Cuni itaquc Deus fit 

 prima caufa conftituens rempubl. idem cjuoque paternafua 

 tutflaillam confeiuaie crecleni.iuseft. Hoc palTim docet Scri- 

 pturaimprimis Da«.i.cy PrcHerb.fl.^u.i^. & k-x natura: con- 

 firmat , vt cx fcriptis politicis ethuicorum viderc cft, in qui- 

 bus piimo motori , id eft Dco , tribuitut infpcdio & fulten- 

 tatio reipnbl. 



1 1. Singulis proulnciis certos ordinarie praejje angelos 

 verijimils eji. 



HVnccanonem ride fupra in Vneumatiritf.-^. c.j. refr.i j. 

 Hac dc re a-oAaifwsille Diinanf lib. ^.Polit.c.z. (y j.fic ait: 

 Angeli prouinciis lcu regnis afTignati fuiit a Deo,qui t.uuifper 

 ca confcruent , dum vult Deus lila fupcreire. Sic Peifis ange- 

 lusa Deo fuit attributus, Oan.io. f. i ^.lap. • r.v.i.Sic Mace- 

 ^oniKquoque Aclcr.\(,.v 9. Et rurfus : Dcus prouinciis & 

 lefpubl. Angelosbonosattribuit.quas confcruacas clFccupit, 

 quieas cuftodiant ,D.m.io. 



nomico fiint collegia agricolarum , mercatorum , & 

 opificum :infcholafticoprofeflbrum& ftudioforum: 

 in ecclefiaftico paftoruiri &c presbyterorum , in politi- 

 co magifttatuum,iudicum,confiliaiio£Um,mihtum. 



R E G V L VE. 



I. OrdoeJ} animareipidlic/i. ordnsni-j 



ma tei- 



N.^ir.quemadmodum animaTegetat,&conferuat corpus: publ. 

 ita ordo conlcruat lemp. Ordo enim cftfilia vnitatis, vt 

 in prima philofophia docuimus. Vnitas veio confcruat rem, 

 Hmc Scaliget ordinem vocat animam mundi : quia ilie abf- 

 que ordine nil nifi chaos futurus effet.Omnis autem ordo,qui 

 pcndet Ycl a natuia , vel a cura , cernitur in diftinflionc fca 

 piopottione ; in adminilhationc eorum , qujc diftinfta funti 

 &deniquein defenfione fcu fiimitate rcrum dilUnftarumSc 

 adminiftratatum. 



1 1. Hes populi efi bonurn puhlicum , injirttmtntum vlr- Rf ? p" 



^ ^ • • •; ■ puli culd 



tUtli ctutlts. '^ ^ 



EStque tum animata, vt feruus vel beftia : tum inanimata, 

 caque partim mobilis , vtpecunia ,partim immobilis , vt 

 domus. Intetdum autem res mobilis prifwtut immobili , vt 

 pecunia horto : interdum immobilis mobili , vt hottus l!eruo. 



C A P V T VI. 



De Ordinatione reipihl. 



PRv^CEPTA. 



^S^*. Avs.«naturale?,qu;ieconferuantrempub pcn- 

 sJSi^ dent ab indufliia humana,& funt numero tres; 

 videlicet ordinatio , adminiftratio,& dcfenljo reipubl. 

 conftiruca?. 



Ordinatio eft reipubl. in certas claftcsdiftinftio. 

 Diftindtioillaeft rerum , vel perfonarum. 

 Diftindlio rerum eft , qua djftribuuntur bona in 

 publica& priuata. Illa patrimonio & vfui populi funt 

 dcftinata,eaquetum immobilia, vt agri publici , pa- 

 fcua.fylua; ; ram mobilia,quorum ratio pendet acon- 

 feftione a^rarij , adcoque collatione , qnam vocant: 

 hxc parrimonio fingulorum rclinqucnda funr. 



Diftin<2:io perfonarum tic in ftatus , (eu ordines, & 

 coHegia. 



Statuseft vnioperfonarum &rerum ciuilium ofti- 

 cij ciuilis gratia ordinata. Huiufmodi ftatusfunt nu- 

 mero quatuot : e quibus primus fimpliciffimus eft 

 priuatus,qui (^\c\\.moi:or\om\cm,ierJSIehroderWehr- 

 Jtand .-reliqui funr orri, compofiti,& publici,videlicct 

 fcholafticus & Ecclcfiafticns, qui vno nomirie dicun- 

 tm der Lehrjjand : & poliricus.fub quo polcmicus fcu 

 miliraris^aVr Re»ir vnd FFehrJiand. 



Collegium eft vnio cerrarum perfonarum , falteni 

 trium , eiufdem inuneris, rciumque ad id pcrinen- 

 iiam , authoritate principis nixa. Hinc in ftatu ccco- 



III. Res immobilu eji facra, fanEla,& profana. 



REs facra eft templum velfchola. Res fanfta hic dicitur, 

 qux eft inuiolabilis,vt mcEnia,porti.Res ptofana eft na- 

 turalis, vtflumen, fylua; vcl artificialis , eaque tum"domus, 

 tum vrbs : cuius partes funt primo sdificia,priu3ta& publica; 

 & \xxc tum conuentionalia,vt curia , tum fubfidiaria , vt gra- 

 narium : fecundomocniaucttio fpatia pubIica,vtplatese,fora, 

 caqne iudicialia & vcnalia , portje & pomceria. 



I V. Res mobilii cof»plefIitHr primo memorialia , zitfupt 

 annales (fr archiua : ficundo vfualia , vt funt arma: 

 tertio voluptaria, vt efi aula : ^uarto reditnt , quorHm 

 acc^Hirendorumfex funt media. 



MEdia ifta funt i. Moneta: procnfio. r. Vcifligal , nanti- 

 cum&vecloiium ,ac vtrumque extraneum vcl intra- 

 neum. ^. Tiibutumiiue^collatioordinaria, eaque ex mobili- 

 bus,vt vino,& immobiIibus,vt praediis. 4. Mulcx legitima; 5. 

 Donatio (<. CoUatio cxtr3ordinaria,eaquc triplex. i. lugatio, 

 qu;r indicitur tiuibus pro magnitudine , numcro, & qualitate 

 podellionu.m. 1. Capitatio , qua: in fingula perfonarum capi- 

 taconftituirur. 3. Hofpitatio , qua fubditi obligantut ad ho- 

 fpitium aliquandiu praebeiidum perfonis extraordinariis pu- 

 blicc Ttilibus. 



V, Res populi confideratur ^uoad pojjejfionem & vfum. 



QVoad poffeffionem bona non funt communia , uifi fint 

 publica : quoad vfum omnia bona dcbcntefie commu- 

 jua. Communitas igitur Platonica , qua: roUit dominium re- 

 rum , cuifirailisnunc tempoiis eft anabaptiftaj nondebetha- 

 bere locum in rep. quia eft ipfiffima confufio. Scddnoobii- 

 ciuntur. i. PropriapollcflTio foliuscft Dci. Ergo honiinl eaa- 

 dem tribucre non licet. 1. Natuva nobis dcdtt communcm 

 pofrellionem ccrli & elcmentorum. Hxcenim iure naturali 

 ab omnibus poffidentur. Ergo ctiam in repub. huiufmodi 

 communitas dcbet habere locum. Refp ad i . Dcus vt author, 

 vnidomiuus&proprietarius, honio vt difpenfator rerum pof- 

 fefiionem habct. IIIc homini dcdit proprietatcm poflclTionis, 

 & communitatem vfus , vt homo non fibi, fed aliis ad benefi- 

 cciitiam viucrct. Ad 1. Rcsita funtcomparata:, vt horno vel 

 poffit, vcl non polTitin illas haberedominium. Prioris gene- 

 r:s res funt ptopriaf ,vt agri, horti : poftcrioris gencris res non 

 polfunt cfle piopria: , vt cQelura , elcment3,&c. 



V I. Vrhes murii circumuallarl non ^uidem ahfolute 



necejjarium eji,fi J^eUentur in fe,fed comparate 



ad hojiem. 



Hlnc mnrus dicitar effe vrbi decus,mons ciui,terror hofti. 

 ItalancTroja Grarcorum ^RomaHannibalis impetum 

 non potuiffet tamdiu mafcul^ fuftinerc , abfque moenibus fi 

 fuilfct. Neque valet cxemplum Almacids , quirogatus ,cur 

 Lacedaemonioium ciuitas mocnibus non efTct cinfta , oftensa 

 iuucntute ciuitatis refpondit: Qu^idopus eft muiis ? Muri hi 

 luiit , hifunt caftra&propugnaculaciuitatis. N^c incommo- 

 dat illud Solonis : Non in mcenibus ciuitatis , fed in viribus 

 lioiiiinis ,non inmuuimentis , fcd io lacertisvis belli confi- 

 ftic Hseceoim vtfubojduiata TmM opjonuntur. 



YU. Vrbet 



Res po 



piill ini- 

 mobilc» 



Bes pc 

 pnii niC" 

 bilcs. 



In re p« 



puli fpi 

 ftatiir 



X,^WiS. 



An vrb 

 bus ne 

 ceflTaria 

 mania? 



