ig o Encyclop^dte Lib. X X 1 1 1 



drnatum intell!s;e conuenicntem, non ludaicum , non pom- 

 pohim , non idololatiicum : fed fimplicem & maieftati letum 

 diuinarumcomp^tcntem. Re<fte igitar magirtiatus faciet , fi 

 imacrines non f.-.at in templis ; cum ipfarum vfus fit vel poh- 

 ticus.velhirtoricus.nonccclefiaaicus.io. Ai«^.^r/»/'«/'i!.<.f«f, 

 Vcerta.titnpora.fMr.-, obferuemnr. Tamctfienim vilibcrtatis 

 Chriftianx , qus quidcm ptopria cft N. T. nonalligamur ad 

 ccrtuiu temiHis : tamen squitas naturalis & dccorumEcc!'e- 

 fiafticum poltulant,v t aliquod tempus publico Dei cukui im- 

 pendatur. i i.ixeratiumelt.qHO Magiflnntn ciiretfubtiiios exer- 

 ceri in wi r.-:ligi(ine. U veto fit ! I. Publicis mandatjs & edi- 

 dis.in quibus regnare dcbct manfuecudo fpiritus.i Exemplo; 

 fi mac-iltratus ipfc verbo Dei fe fubiiciat. 5. Ordinationc vifi- 

 tationum,coniiilorij,&difciplin£EEcclefiafticx.Impiimisau- 

 tem magiftvatus ipfo fafto oftendat, fe non tantiim fecuudx, 

 fed etiam primxMecalogi tabuls cuftodem & vindiccm ctfc. 

 1 1. M.igi ■ira.tm in ofd. nem cogat ,qtii ferturbant religi^nem.Cyxm. 

 nrcli<;ioiitpropugnaculum reip. nou folum oportet magi- 

 ftratum exuuere hoc ptopugnaculum , fed ctiam deftruete 

 'tjuiilU nocent. Hicquxritur An lihihs.reiicoriimfint aboLn' 

 ~tii ? Kef. Quatuot funt clalVeslibrorum malorum : i. Sunt li- 

 belli famofi. 2,. Sunt magici. 5. Stint Epicurei & notorie im- 

 pij.4 Sunt ha;tetici. Trcsptiores claffesfunt peftilentes fua 

 narura, idcoquc huiufmodi libros magiftratus prohibebit & 

 abolebit. Q^od veio .attinet ad libros de teligione fciipios, 

 libcttas Chrilliana omnia probaiidi& quod boiium eft reti- 

 nrndi,non eft fupprimenda , fed conccdcnda.non quidcm in- 

 firmi5 , fed tanium illis , qui liabcn: fenfus cxercitatos & fpi- 

 ritum difcretionis. 

 officium V, Pumafridratmefi fcholasfmdare&conferMre. 



|>iS m.igi- J i.J J i _ 



ftratus T^Vndatio fcholarum continetut his axiomatis. i. Ad;p- 



eirca J^ ci.i fchnUsiicaextruanturin l:cecomrr,ci!o,c- ornentur decen- 



fcholas ttcultii. Locuscommoduseft , adqucmfacilcconuenirc vn- 



qLodna? (!',(,„£ ftudiofi ,& vbi commodc degcre poflunt. Idcoque in 



eo'requiri[uraeris& viftus faluSriWs , frurtuumcopia,com- 



merciorum facilitas , & incolarum humanitas. Locus etiam 



ciic amceaus &tranquil!us .adeoquc fcpaiatus a to:tore ac 



flrepicu tum p'a:tL-rcuntium, roaxime curruum, tum opifi- 



cum tumultuantium. Ornatus deccns confiftit inauditorio- 



rum fplendore conueniente.i.'rDf?'>.-'.'r doeiores,qui pnditi fnt 



•valuntate ac fac'd-a:e exercendi <■ cofcendi iHneHtiiterr, . Vo- 



luntas confiftit in fidclitate ac diligentia.Faculcas in fcientia, 



cloqucntia.&cxpericntia f.CanfiitiianrHrfcholarchi. ■.^mhns 



demandeturinfpccTio fcholarum , ne refpublica literariaca- 



piataliquid dctrimenti. 4. Le^i^es (^ priujlegia fhotaftica fin- 



cianfjr : ftipendidipie Cr alia be"efi>ia fcholafiica mtiniflce ccnfe- 



rantiir. Confcruatio fcholarum hanchabet regulam : leges^ 



friniUgia fi holafiira. defendamur accura'a executione , Jl'pendia 



fcholanicatempeftiueperfolua/irur, tdificiafcholaflic» riie repa- 



rentnr,^ collginfchDlafiica diligcnter vifiientur. 



officium V I. Ogicium magiftratut circa ccconomiam fuUitortim 



f rincipis rellfcit ipfdriim natiuitaiem , fanitatem , viflum, edu- 



conomis catienem , vitam iucmdam & honorificam , (^ denl- 



fubdico- „,,g jnortem, 



ruquod? •' ...... r f 



DE his accipe ifta monita politica.l. Vnnceps habeat ratio- 

 nem coniugwrum ,grauidarum,obftetricum,legitim} nxto- 

 rum , (y nutricum : vt nempe pevfonx idonex conttahant ma- 

 tvimonium , ne abortus piocurentut , vt legitimi & fpuri j di- 

 fcernatur, & infantci expofititij in TTtnhtin^mii educcntur.i. 

 Prmceps profpicixt fubditif de peritti ^ fdelibtis medicis : defa- 

 lubritate eihorum : de medicamentu probatif : ify- tempore peBiS 

 non permittat lymnibtt^ fugxm. Vtile quoqae fueritconftitueie 

 plouiforet fanitatis,quiprocurant publicam munditiem:qua- 

 lcshabetrcfpub. ''encta. 5. Mauflrattt^ accurdtam habeae ra- 

 tionem annons.. Conftituat itaque procnratores annonoecuret 

 agtosriic coli , fufcipiat curam medioium & ponderum ad 

 annonam pertinentium , compefcatdardanarios fiueflagella- 

 toresannonx.quiftcdicuntur a Davdano mago, quisfuisar- 

 tibus fterilitatem agrorum inducebat.4. Prinups educari curet 

 fubiires rn 'uirtut btis e'hicis,oe^oncmicii,^ politlcif :idque tum 

 in fchoHs , tum extra fcholas. 1'oftquam vero rite funt educa- 

 ti,curabic attes , quas finguli didicerunt, refle exeiceri. Quo 

 etiam pertin;t cura hocologij^quia liCCelfe cft, vtopifices ac- 

 cutatam tempons habeant rationcm. y. 'iithditi henorifice ^ 

 cnmmcdi •viuent ,fi princeps ftuih^t am'Vni'ati f/luarum ,horto- 

 rHm,fi'{miitH'n , ^ ctmi orum fi ruret ndificia , nbditortim exrui 

 per architecios pefitos : fi de-ique ftu.ieat hsbfre errporia opportu- 

 m , »dfO lue promouea' mercaturn^n , euVM neruum mcidunfmo- 

 nt<-olia. 6. Maciftntrtii ciret , i't teftamenta recfe condantur , t;/ 

 locufrtulturi.pntextravrhrm^riethefi.uri-^vni rum mortuiihu- 

 meniur, v ctiinuerit. horif rr.atntinhf adf^ptiliuram dfferantur, -vt 

 lib''in!tr'is ^%'e}iU;<nibus reria l.-get ftartian'ur. .UicnoKiar 

 oiigo i tius T<,!ifo:;.9-««? , qua fit.vt cadauera in templis humen- 

 tui'. Fvancifcani & Doniinicani hanc arccm fiue modum ac- 

 ^uireiidi cxcogitaiwit , contra Scripturs facia; dogmata, cpx 



ci 



pcrlon 

 & mu 



/ 



Simoniam imptoban: ; & contra lcgem x l i.tabb. Mortuum 

 hominem in ■vrbe nefepelito. Nimirum cucullati iftipcrfuafe- 

 runt hominibus , fepulturam in locis ifti» confecratis aliquid 

 confeire ad beatitudinem , k hac rationc loculos eorum 

 emunxerunt , qui in templo , imprimis prope altare , fcpeliri 

 expetierunt. Reftcigitut vulgo dicicur, Monachcs noffe faciili- 

 mum ACipiirendi nactum . 



VII Oj^citim magiftmtu) circa terfontu & munera offici 

 yolitiia rejpicit Con/iiihm , CoUegiumOjficittrionm, J[°"'" 

 (^ iHrifditUonem. 



DE confilio funt hicanones. i. Confdinrij funt cor^eculi ^ pd 

 magift-attii. Ab his enira magiftratus habet piudentiam ca qa' 

 mucuatitiam. Hi funt Argi oculatiflimi. HiinftarHeiculis naff 

 fubleuant magiftratum tanquam Atlancpm , & oneri fucce- 

 dunt. Hifnntquorum piudcnciaSol reipub. annuum carfum 

 conficit. Vnde Plato fummam poteftatem ptincipis finc con- 

 filiariorum ope contulit diurno folis curiiculo- Summa:Con- 

 filium principem admirabilem apud omncs, foimidabijg apud 

 hoftesfacit , & fundamenta piincipatus ftabilic, concca quam 

 itacuic Machiauellus,qui magittratum pucat fatis elfe polTe atf 

 omnia. Keite autem Lampridius ait : Tucior eft ftatus fub 

 malo piincipe , cui boniconfiliarij aflldent , quam fub bonc» 

 principe , cui adfuuc confiliarij mali. Racio ; quia vnus malus 

 facilius poteft fuperari a multis bonis , quam plutes mali aib 

 vno boiio.l. Confiliarij ftint ordinarij, 'VeL cxtraordin.^rij. Ordi- 

 narijfiue pcrpetui funt ecclefiaftici vel politlci , &hi aulici, 

 cuiiales & legaci, qui iure gencium non func violandi. In his 

 nominatim quacuor rcquiruncur , vt fint iguei, animoii,inge- 

 niofi,& claqucntes. Extraoidinaiij funt tcmporales. 3. In con- 

 filiariisftieliitttr eleclio,ftinBiofeH officium, i/y lOiifiUj adhibitio.i,, 

 Eliganiur confiliarij qui ij- volunt (^poffitnt confuUre. Voluntaj 

 complcftitut amorem erga remp. & fottitudinem in perfe- 

 rendis onctibus,dcuorandis moleftiis , & concoquendisindi- 

 guationibus principiim : Memincrinc confiliarij , quod confi- 

 lium ficres facra^vcaic Placo.:qu(!>dquemala confiliaplerum- 

 quc inautlioremrecidanc , iuxca illudHcfiodi ■ r, J^siyi»» finAii 

 ■nS /3»Abura<«Ti >(gixi.pi. Exemplo fic Papyiius Curfor apud Vale- 

 rium,& Eutropiusapud Socrat.hift. crip. Concrabonum con- 

 filium nemini eft fraiidi : 1} A' «-«^ /»aA>) TtS iS!i?.iumii'U K.^-n^. 

 Faculcas complciftitur virtutem eximiam,eruditionem modc- 

 racam, & cloqucnciam infigncm. Racio primi eft ; quia confi- 

 liarius proximus cft a principc quoad dignicaccm , & ideo 

 cciam pvoximus cffc dcbccquoad virtutcm. Ratiofccundieft; 

 quia eruditio nimia reddit ingenia calida , quo: tcmpus terunc 

 niilium teiebrando , & in lentc vnguentura quKiendo. Ratio 

 tertij eft;quia piudcntiafine eloquencia eft clcinodiumquif- 

 quiliis obrutum. Hac fi alicui infinc, idcmque fic fenex,indi- 

 gena,&coipoiis foiraa Cemperamentoque infignis,prcsfera- 

 tur iuucni,extraneo,& minus formofo miiiiitque vegcio,hic 

 mouetut qua;ftio , yrrum in cojifiliario l;igc>.i:im i^nti.m prnfe-. 

 rendum fit teme Refp. Terapcram :ntum cx vtroqi,ie maximi 

 probatur. Alias ingcniumigneum prxfeitur tcrreo.fi quidt m 

 patiaturfeab aliis quoque legi. 5. OffiriuMconfiU^rtjccmtlc.» 

 Biturfncicnda (y-fugienda. In faciendis funtdoo , videl. rcfpi- 

 cere finem & mcdia intet confultandcm. Finis cit gloria Dci, 

 magiftratus dignicas , &reipubl. incoiumitas. Pcc.aritigitur 

 quicommodum priuatum fpeflant, quibusbos cftialineua, 

 quique adeo argcntangina laborant. Hinc vcceres dixerunr, 

 co(ifiliaiium nullasdebcre haberc iranus & oculos cl.-iufos, 

 ne fcil. nundinaciones exeiceac & fe corrun.pi patia-i'r mu- 

 neribus. Sane accipcrc poteft muncra, qux publicc clicrun- 

 tur honoris & bcneuolentia: caufa a fupcrio.ibus , fed non 

 illa, quae priuatim conuptclas gcnera ab hofte dantur. Media 

 ad fincm prrcftiturum ducentia & condu:entia funt numero 

 fcx. I. Cordis fincciitas;qua fic vt confiliarius legem Dci fta- 

 tuatgubernaculnm,& non folumiurct reipub ttdetiamillam 

 iuuet. Idco optabat Fridericus 1 1 1. Impcr. vt confiliarij iii 

 veftibulo curiae deponercnt duas veftcs, fimulationcm &dif- 

 fimulationcm. 1. Libertas ; qua fit,vt fortitcr & non obnoxii 

 fua confilia exponat. 3. Conftancia jneexaliena libidine huc 

 acque illuc fluftuans agicecur. 4. Veiacicas ; vt non vcatur 

 a:quiuocatione , prxfercim Icfuicica , fed dicac finc nube Sc 

 vclo quod cft e repub. Improbi enimeft vcri copiam non fa- 

 ccre , & fufpenfaiefpondere. Incerdum ctiam vcecur vcrbis 

 liytnnis,incerdumhaftacis.j.Taciturnitas;neficTancalus,fiuc 

 dolium Danaidum. 6. Crcumftanciarum infpc.ctio ; qua fic vt 

 confiliarius aliquotics in confilio mcditando petcutrathunc 

 verfum : 



§lui( , ijuid^-vhijquibtis auxiliis , cur,quomodo, quando. 

 Tugienda funt ifta : i.Contiimacia ; confilij remora, qua fic 

 vt aliquis habeat fpiiitum contradi<3:ionis,velitque omncs cx 

 fuo iccore fapere, & ex fuo ore loqui. i Difcordia cum colle* 

 gis ; qux parit flammam.quiepecit iugulum reip. ;. Perturba- 

 tic ; quia vbi affeiftus reguat , racio feruit. 4 Confidrntia ; quce 

 pcruertit aliorum confilia etiimmcliora. Hic cogitetur il- 

 lud: Melius efttecurvcre ^mcdio cuifu , quammale currere. 



5 . Nimi* 



