Politic^ Cap. IX. 



195 



Qnalia 



fe Uxa- 

 f«a po- 



niittel>aiit aH plel-<cm Romanam diiriJcntcm : itcmquc hifto- 

 ria Scvluii .1o tafciculo conftautc iaculis 8oA]ucn\ patcr toti- 

 djHi filiis conUiiigcnJumporrcxit. 7. Circ*a,(minijlr:trionem 

 bc.uc.tm fnbiiiti requijifi a m»giiir»tit lirenii} prtjient officin mi- 

 litxria , fWtiter militittnlo pro arif ^ focii , contrafeMtiofos ciites 

 O" p»l)iicosh"f!es,eoiitr,iVulpei vel Uo'ies.%. S>HoJ attinet »ii^ra~ 

 dtcfj.trios ciuium,h<[i*ntregnlt. i. SubJiti mcmincrint intcr 

 clucs eiiirjcin rcip. non x-qualitatcm , fcJ xquabilitatcm cflc 

 Jcbcrc. lUa (ingulos itquat iu omnibus : h.vc cuilibct pro Ji- 

 gnitatis &: orjinis fui racionc honorem rclinquit. i. Ciucs 

 primarij (iuc honor.iticrcs porioiibus gauJcant priuilcgiis: 

 qualcsfunt nobilcsJitcrati,& vinutc militari clari j.Nobilcs 

 libi caucant i Jc(iJia,tytanniJc & iuuiJia-4. Litcrati non abu- 

 tantur fua JocT:iin.i in pcruicicm rcip. feJ conucrtanc illam 

 promcn(iua Jonorum fuorum inipfius emolumcntum Etex 

 his thcologi ("unto interpictes rclig'onis , non minillri Mam- 

 mon« , vc1 ambitionis, nec curiofi hofpitcs in politia • qualis 

 fuit nobilillimus ille Chronologus Funccius. lureconfulti nc 

 funto rsbul.i; ac fori tintinnabuIa,fcJ iuftitix faccrJote$,ora- 

 cula ciuitatis.culloJcs atquc intcrpretcs legum.qui funt vin- 

 f ula rcnimp.funJ.imcra Iibcrratis,vita: hunianx (olatia,& vc- 

 luti muri magilhatuum , contra vulgi importunitatcm, vt aic 

 Lco Impcvator. McJici funto experti, qui fuis viJcant oculis, 

 nonalicnis, quiquc morbosaufcrant,non vcio mortcmaJfc- 

 rant. 1'hilofophi non funto Epicurei , non Sceptici , non izo- 

 ptici,non vcntoft,(eJ pi ),fcJ moJcfii,fcJ mcthoJici. Oiatores 

 nc funto ri>:o("i , fcil viri boni.qui bonos afFiflas moueant,&: 

 inal(is amoueant. Hiftorici funto veritatis a.maiitcs, itemque 

 fimpliciratis : & texunto hiltoiiamqua; fit tcftis temporum, 

 lux vciitacis , vita memorix,ma!;iftra vit.i: , nuntia vctullatis. 

 roecv Jcnique ftuJcnto"& prodcfTe & Jeleifl.^re : ncc funto 

 lalciui & turpcs, quales fuerunt OuiJius,Cacullu';,& Martia- 

 lis.dc quibus Jicitur : OiiidiusmaIus,CatuIIus peior,Martia- 

 lis peflimus. f . Qui funt pra:cl.iri militia: lauJc, non conucr- 

 tant (uam fcicntiam in perniciem reip. ncc litcras vel litera- 

 tos oJio profequantur , fcmper memores illius : Litcris & ac- 

 niis conllat rcfp. Itcm : Alter alterius femper cget auxilio: 

 tim milit.Tris rcs legibus in tuto eftcollata ,quani ipfe leges 

 armornm ("eruatK funt ptPcdJio.S. Ciues fccunJatij non inui- 

 Jcanc primariis : & ex his mercacores vitenr malas artes & 

 omniaaucupia , ne conciucs (uos cxhauiicnJo & rcmpub la- 

 bcfa>ftcnt &iiiercaturcc , fua alioqui natuta honefts ,Iabein 

 afpcrgant , atque aJeo audire cogantur illuJ : Mercatorum 

 gcuus nihil hnbet lacrum,pra'tcr vnicum pecunii lucrum,cui 

 le totos ceu Deo confccracunt. Hoc piecatem , hoc famam, 

 hoc Jiuina paricer ac humana mctiuntar , reliqua illis nugi. 

 Alias mercatura per (e eft: virtucis publicx & priuatac inftru- 

 nientum. Et honeltum eft lucrum pcr quod ncmo IxJitur. 

 Agricolx JeinJe Jiligentcr faciant ofFicium, Jufti antiquit.a- 

 tc, Jigiiitate, ncce(Ticate,& vtilitate vitx 1 uftic.-c. Opificcs Jc- 

 nique Jiligenter cognofcantxlliinium & vtilicatem fui opifi- 

 cij,vtinflainiTienrur parciin aJmoJeftiam, p.Trtim aJ diligen- 

 tiam. 7. Percgrini fe prxltent dignos exceprione , alloquio, 

 colloquio,ofRciis,& bencficiis incolarum. Hoc obtinebunr,fi 

 (inc moJefti,boni ftomachi,grati,& cauti Modeff i ; quia nihil 

 ijuolcrabilius,quam fi ignotus quilpiam accurrens ftatim hoc 

 aut illuJ in rep. corrigerc conetur,non penfitatis circumftan- 

 tiis. Boniftomachi ; quiaNarcifTu; ,quiregi(i valt viucre,de- 

 bet raanere Jomi fu.x in fuo pilatio. Grati i quia i:i£;ratituJi- 

 nc fua noccnc tum fibi , tum aliis. Cauti ; quia peregrini func 

 vclut exulcs ,quos infinitacircumftant nsala. Sit igiturfrons 

 iplotum apcrta, linguapaica , mensclaufa, ita vt fic comis & 

 co.nmunis vultus aJnerlu'; omnes,animus vero extcrno nulli 

 pnrcat.lcJ veUit in checa claufus con(ile("cac. Tn fumma : Sub- 

 Jici meminerintrempub.c(re inftar horologij , inquofi vni- 

 ca rota vcl deficiat velaberret , tocum horologium conciJat 

 nccelfe cft. 



X. Luxamenta politica frrHire dehent honefid etc moderatie 

 voinptati ; ne vel UJJint,vel lu.\:ent rempublicarn. 



SIc icaque inftituencur laxamcnta policic3,vt faciant vcl ad 

 virtutis ciuiiis atque niilicaris cxcrcicium , vcl aJ corporis 

 &aniini recrcacioucm. Advirttites ciiiile: concfucunt (olcnnia 

 conuiuia,conuentus anniuerfarij , foIcnnitatcsnuptialcs,luJi 

 fcenici ; viJclicct comcEdi.v & tragocdia;,fymphonia: mufics, 

 & fimilia. Ad ■virtittes mititares excicanJas pertinct (^uJium 

 venationis, equitationis,luJus glaJiacotins , lufta , cercamcn 

 haftiliiun , exercitium fclopetorium & arcuum ftatis tempo- 

 ribus,luius pilx,curfusfuper glacie, lulus latrunculorum (iue 

 fcacchia. Ad orforu ^ ani>r)i rerreatitim^m faciunc lufus ho- 

 nefti & chorea: , qua: incra honcftacis fines cohibcntuv : Hic 

 obiter obfcrua , quacuor falcationum gencra Jari Eft enim 

 l.iltatio t.militaris, qux facit aJ robur &agi!itatem corpo- 

 ris. '-. lafciua& impudica. \. arcificialis & concinna. 4- fan- 

 <!la& heiDica,quon^oJp rciPauiJ ante arcara foejeris (alcaflc 

 legitur. 



rcm. 1 1 1 



C A P V T IX. 



De Reip' defenjtone. 

 Pb.^cepta. 



^J^^Dministrationem rcip. cxclpic dcfenGo 

 iY4\3 qua rcfp. redditur tuca , idque mediis inccrnis, 

 vcl cxtcrnis. 



Media interna funt arma & munitiones. 



Armorum confideraturapparatus &: tra<3:atIo. 



Armoruni apparatus conftituic aimamcntarium. 



Armorum cradatio fictempore pacis, vcl bclli. 



Bellum, fiuc fic tcrrcftre, fiuc maiitimum, abfolui- 

 tur fine iufto,& ai>u lcgitimo , qui rcquiiit aptas pcr- 

 fonns &C lcgitimum ordinem. 



AptJ: perfonx lunt pattini magifltatus militarcs, 

 iiquc vcl fumini, vcl lub fummo : pattim milites , 

 iique peditcs, vcl cquices, 



Ordo legitimus confiftit in officiis milit.iribus. 



Munitionesreip. iunt vel naturales, vcl artificialcs,' 

 vel naturales, & artificiales fimul. 



Media extcrna funt duo : videlicec amicitia cum 

 vicinis vcl etiam diflicis ; ic foedus cum amicis vcl 

 hoftibus. 



R E G V L jE. 



I. MuglHratus bona confiientia beUttm defenjinum 

 C!r offcnfiuurn gerere potefl. 



BEIIum cftiuftum veliniuftum,Iuftumeft,quoJ vel pro 

 religione, vero Dci culcu,&pattia JefcnJcuJis gctitur,& 

 Jicicurdcfcnfiuum:vcl aJatrocem acnocoriam iniuuam,pau- 

 pctibus & reip. illacam , propulfaiiJam fufcipitur , & Jicitur 

 offenfiuum &vindicatorium. Vtrumquc ccnfctur iuftum , fi 

 habeat triailla.authorem lcgitimum,caufaui & finem bonum, 

 vt :-iifft-s j./)c//;.<-.jf.4. eleganter tradit. Author legitimus eft 

 princcps , aut ille qui loco principis. Caufa cft dctenfio , vel 

 inuafio viiiJicatoria. Finis bclli continetur illo Ciccronis fci- 

 to,quoJ cft i.o ffic.Ui bcllum fufcipiatur,vt nihil aliuJ,quam 

 pax qusfitaviJcatur. Dcnique moJusetiambelli Jebet cffe 

 lcgitimus. Sunc enim & belli,ficui pacis , iura.qux virum bo- 

 num violare non Jecet. laiuftumbcUumeft ,quoJ vel apri- 

 uacogericur,vel aniplianJx Jicionis caufa,aliis innocencibaj 

 infercur , magifque aJ priuatam , quam ad publicam rcfcrcut 

 vcilicaccm. IBclla iufta quod actinet, Dcus illa in V. T. prxce- 

 pitpopulofuo: &in Noua nulquam prohibuit , feJ potius 

 probauic, quanJo per loanncm Bapciftam pr^fcripfic militi- 

 busrationcinofficii, ^.««r.j.i;.! i. Hinc Chriftianilfimi princi- 

 pesinN.T.bellagcfrerunt.vtConlfantinus M.ThcoJo(ius,& 

 ali). Porio bcllum Jcfcnfiuum cft iuns naturx , quia defenfio 

 cft iuris naturalis. Et bellum oft"--nfiuum elf publica pcena fea 

 vindifla , quam magiftracus , ranquam vicanus Dei.exercetC 

 poceft &dcbet. Sed Anab,iptiftx,fecuti Manichxos , conten- 

 dunt bclluni nullum eire iuftum , nequc vnquam a Deo pro- 

 batum, adtoleratuminVTinN improbatum. Coutraillos 

 h.vc axiomatateucnda: 1. Bellum eftincroJuaum iuKrJTui- 

 no & gcntium lure diuino ; quia Deus prxccpic bclla populo 

 Ifraelicico & lcges bclhcas prx("cripfit apud Mofem,& iu libris 

 Regum & Chronicoium. lure gentium , quia ratione natura- 

 li didautc omnes gentcs conflituerunt , vim vi rcpcllcnJam 

 e(Te ad(alutemrcip. confcruanJam. i- Bellum iuftum funJa- 

 tui in lege naturx.Nam lcx narurx Ji(flat,bonum c^fe iniutias 

 repellere,bonafibiereptavinJicare,rationc & iure yti ccntra 

 eumqui rationcm & ius violacfcipfuni Jenique& (ua Jefen,- 

 Jcrc.j. Bcllumlcgicimumeftaausiuftitix puniciucc. Eftigt- 

 turnccefi"arium , vc remeJiumafpetum. Obiicis,qu6diniini- 

 ta peccata neceirario fequantur bcllum , vt cxdes,rapinx,&c. 

 R--("pond. Bellum a:ftimetur i^ fuis cfrcntialibus ,qux aJ iUud 

 fufcipienJum&gercnJum rcquiruntut , non cx iis qux per 

 acciJens aJhxrent , vt funt cxJcs ac rapinxillcgitimx. Liccc 

 enim hufteni fpoliare.vc & occidcre tempore bclli. 4. Bellunx 

 iuftuni rcligionc non carct. Hinc fanaa iura bcili apuJ om- 

 nes.qui pro ari; & focis Jcpugnarunt. j. loannes Baptifta 

 Lhc. ?. T-'. 14 lcgcm milicarem Jat militibus. Ergo militarc lua 

 nacuranon efl maluni. Centurionis quoquc fidem Chriftus 

 laudauit Mtiuh.i.Ez Cornelius ccnturio Acf. i o.fuit vir pius Sc 

 timens Dcum E hxc vocatio non Jifplicct Deo. QuiJ ? la 

 Apoc Jiciturquc)Jf"anai bella fint gcfturi aJucrfus impios? 

 Chrilfus autem & Apoftoli non JeJeianc prxcepca Je bcllo: 

 quiaClu-ilUanipiimitius E«"iefis iftis non habcb«nt opus. 



An beUi 

 finc li«i- 

 ui 



rUcui» 



