Politics Cap. I X. 



195 



l 



cn'\ a maf;iflr.itu contra luumentu ficMitatis & K\c;es fiinda- 

 nictalcs l.tJuuiui.Dcnii]uc magiUiatus & lubditi ab c.xtrancis 

 i.cpeaflkiutui iuiuri.icruda.iJ cll,'4rauillimi,cac]uc pcilouali, 

 vcl tcalj.Hic i;;iturciraiu oui trcs iltasbclli caufrts aifcruiit. 1. 

 liitidclitatcm. Ha;c cnim uonpiiuat liominio fuo Phaiaoncni 

 vcl Ncbacarfnciaicm.Nara inliiiciitas non toUit ius huina 

 num, vmie rcruni diiminia dclccndunt. Alia vero c(K]u.vl 10 

 d-c infi.lclltatc fctpcntc& turbantc alios. 1. Amiilihcationcm 

 impcrij. H.xc cnim li iullacllct caufa, vtracjuc bclligcrantium 

 pars pollct iliani pra;tcnilcrc. ;,. Propiiam inincipis <;loriam. 

 Cumcnimprinccps rcip. causl fit conllitutus , ucbct ictuirc 

 icip. non fuis atK-dihus. 6 S"fieftio belii ji- Itni» , iieceihlate 

 *x,i-tri,i^ ,r.tinni.i. Lcntaeric, fi, Dcus rogctur vt nos a bclli 

 nccclTitate libctetfiquc omnia priiu tcntcntur, qu.im ail aima 

 vtnijtur Hic inpiimis illuJ .Sallullianum cogiiandum : Onme 

 bcllum funii facilc potcll, at a't;criime dc(iiiit:nec in eiuldcm 

 poccitatc luitium cll: ac iinis. Hoc fcccrunc Romani, <]ui bcUa 

 tard^, & nulla liccntiafufcipiebant, nullimiciuc bcUum pium 

 putabanc ,c]noJ non indiccrctur per cjuatuot lcgatos fccialcs, 

 cjuoium vnus velato capitc infinibus corum qui iniuriam iii- 

 tulcrant, in h.vc ciumpi.bat vciba : Audi 'upirer:E<:;o fum pu- 

 Llicus nuncius populi Romani.iulU' picquc lcf;atus vcnio &c. 

 Ncccfliiatc extertacnt, fi pra;ccdac dclibcratio matuia , qua 

 nnagiftratus pondcict ac mctiacur vircs fuas, vires iccm, inge- 

 nium , faculcates,& locios l.ollium. Ordinata denicjuc crit, fi 

 coullct ccitoappaiatu & dclcclu piudtiui. 7. Af-pxraiu-! bellicu-s 

 eij.tjno comfnr^nnir rei nd be::i t' um nicrljari.i : cuiufmodi Junr 

 perw /jiy/irma, f^co?nr?ieafif. Pccunia c{l neruus belli , fit adfic 

 conhlium ,iuxcaillud Tiiucydidis: Pkraoue belli rcs conS- 

 ciuncui pccunia & confilio. Hinc Lizarus Suucndius reifle di- 

 xic pccuniam in bcllo cencre piin.ias, fccundas,& tcrtias.Aima 

 in pronuu linc,& dctcnliua & oi-l^-nfiua:& cum armis arcifices, 

 cjui cacurcnt. Coinmeatus dcniquc onuu cuia pioui.icndus 

 cll: :quia li'pius penuria, quam pnj;na confuraic exeicitum. Ec 

 iciro Ijcuior cll: i.mics:qnia iiurinfccus pugnat,& nulla vi po- 

 teft repelli. Hinc Xcnophon dicic , bretii eius ducis impcriuin 

 pcriturum, cuius culpacicrcitus caret icb.neccflariis & com- 

 mcatu. 8. OtUclM efl ecriiin, qiti nrrrtif ijcnei fiint , cum iudich 

 iiijtitttra f/(-c7/V.Hic confideranda; funt peifonx eligcndxtum 

 moduselieendi. Peilonx cligendx funt publica: , vt principcs 

 inilitix,& pri«at:v,vt militcs.Principcs bclli funt dux fiuc im- 

 pcrator & adiunfli. 9. AdinnHi ii>.pera'ori hcUico [:<»' ferfom 

 milirarrs^iirmnu impcrlo !n militts. \n iis requiritur lcientia.for- 

 titudo , & fides. Ex his lupetior dicitur lcgatus Impcratoiis, 

 itcm vicarius ducis & locum tcnens.lnferioicslunt coaliliaiij 

 militares.variiquc magiftii& pr.-cfcfti inrcgimine cquitum.ia 

 legimine rei armamcncariaj,& in regimine peditunr : itcmque 

 ii^curma equicum , & cohoite pcdiium. 10. Milites diitiduntur 

 '.■ariis moiiif. Primo funtcquitcs vcl peditcs:& hi quidcm vti- 

 liorci funt rcip.qiiia vbiquc prndcfie poflunr,& minori fumtu 

 nurriuntur. Dcindc lunt ordinari j.qui in calttis verfantur, vcl 

 fubfidiarij.qui leponuntuiin ncceflariospracliorum vfus.Tcr- 

 tio funt tyioncs , qui ad militiam iniiitiTuntur , nondum 

 tarr.cn in ordinem funt relati ; tum veieres,qui bcUo intetfue- 

 lUBtitum dcniq:veterani,qui legitmam miflione lunt confecu- 

 ti. Quarto fuiu iiuranci feu domertici , vel cxtranci. Quinto 

 sut,iiicrcenari) vcl ciucs.Sexto (vM ordinanj,llationarij,prs- 

 fifiiarij,pr.\'torini,paLuini, fubfidiarii, limitanei &c. i i.k.odtu 

 deiigendi perfcntn miHiares conjlmt cdhciione (y ordinatione miti- 

 tum. Col/ecJio confiai vocaticne militum ly ziocatorum prohstio- 

 fie. 1 1. Vocatio fit -vel ftibito, citm tutnnltiis oritur, Tel ctim mora, 

 Vocat autem dui vcl fuos valallos.vel fuos fubdicos vcl,iner- 

 ccnatios, qui probaiitur ficaufabelli fic iufta.Sedeo impieta- 

 t!S nunc dicrum militcs mcrcenaiij piogiediuntur , vt oir.nia 

 quacftu xftiment & optimum ducanc, quod vtiliirimum. Sunc 

 tamcn , qui ad militiam tecipi non polTunt, fi maxime velint, 

 videlicct, qui funtinfta xtatis annum ly.qui funt cmcriti.qui 

 Jaboranc raorbo lontico:iccni muliercs.fciui, coloni,negocia- 

 toies , & deniquc inifames, vti funt proditorcs, tiansfue;x,ad 

 bedias damnati , rclcgati , publico iudicio damnati , & qui 

 parcntibus malcdixciint. 1 5. Pnbiiiio inilitum fierivelab irn- 

 fcra'ore,-vel a majiiflru milimm delet. Perficiautem dcbctnon 

 oculis coiporis , fcd animi. Perueifa igitur eftprobatio , qua 

 di;;iii iudicantur qul tiuci vultu funt pra:diti , quique lingua 

 maglsqu.\m manu dimicant. Ca;teroquinapud vcteres inviu 

 tratcinguli datio, qux crat infignc armorum & militix orna- 

 inentum. 14. Ori/:ntitiomiliies dilhibiiit Inc^rtos ordlnes.Wxc 

 apud autiquos ficbat in legiones & auxilu. Legioiics confta- 

 bant ex pedcftribus & equeftiibus copiis. Pedefttes copia: 

 continebant io.cohottes,iTianipulos fiue contubcrnia jo.ccn- 

 turias 60. Equcftres diuidchantur in turmas & dccurias. Au- 

 iiliacrant inilites,qui a fociis vel fccdcratis mittcbantur.Ho- 

 '.l:e autcm cxercitus , quantuiwiis inagnus diuiditur in tria re- 

 gimina. Primum regiraen eft equitum , quod diftribuiturin 

 cohoit'es & tutmas. Cohors ad fumnnim tieccntos : turma 40. 

 plus minus continct. Secundum rcgimeneft rei aimamen- 

 tariac.Tertiumeftpedirum , quod difponitur in certascohor- 

 ;es & contubcraia. Cohors pcditiim tft trecentoium vel 400. 



vcl 500. c]uod pntatur optiinum Contubernium dccciw 

 fcrme milites concinct. Militcs ita oidinati laciamcnium 

 pta-lljut. Et Chiiftianiquidcm militcs olim iurabaiit pcrUcii 

 & Chriftuai, &.")pitituni laiiclum & maicftaccm Impctatoiis. 

 Vctcrcs autcm Roraani nioic luo iurab.mt pcr uununafiititia. 

 lutabanc, iiiquam, onuiia le fjduios, qu.« pta;ccpciit impcra- 

 tor: nunquain dcfcituios n-iiliciam , ncc niortcm iccufaturou 

 pio rep. Roinana. I j . Admi)nfiraii!i belJi diiui h.ibir piir:es,iiidi~ 

 HitHcm (y e.xei unonem.\ni\\Ci\o bclli non cll ncccflaiia fi caufa 

 bclli fic .lcfc nloiia : fi vcio fit vindicatoiia , pio aibitiio ducis 

 indici pocrft vcl non, proiit occafio potlulat. Apud Romanos 

 autem nullura crat iullum bclluni, nifi dcnuntiatum piius at- 

 quc indifium. l 6. h.-rrcuio bcUi lj.tfl.itur in ^utcrnaticine prilu 

 Cy <pfo lenrrrjfu. Gubeinatio rcfpicit tum caftra,qua: tut6,pru- 

 denter, & firmitcr poncnda,n'uiulaque fcruanda:tuin difcipli- 

 nam militatcm ,e cuius finu oinncs iriumphi manarunt Idco 

 Alcxandcr Sc ucrus ad railitcs ait : Uilciplina maiorum rcmp: 

 tcnet , qu:t fi dil.ibatur , & nomcn Romanum , &: impciium 

 inirtimus.Difciplinx iftius vidcnda procrcatio & confciuatio. 



17. Difciplina r/.ilitarti frocreiniir Ojium generalihuA (<p 'i-erla^ 

 iihtt^t.ia gcnereofficium fupcriorum eft, concoriiam, ptudcn- 

 tiam, cempcianriam , & iuftiti;un , inprimis in ftipcndiorum 

 pcrfolutionc, tciftaii infetioiuin cft, impctantibus parcfC , la- 

 borcs & pericula tortitcr lubiie & ordinciTi feiuarc. In Ipecic 

 varia funt oificia , videlicet ducis , prxtcc^oium & militum. 



18. Difiiplm.i mtlituru conferuati-r frr^r inf!'''a diiirieii— 

 tii;d , ptirtim exe^citatone miliia'i. luftitia diftiibutiua cxigit, 

 vt in militia bonis tiibuantui prxinia,puta piiuilcgia inili- 

 taria, cotonx varia- , vt triumphalcs , obfioionalcs ; triumphi, 

 laudationcs , pixd;« , agri , rauncra niilitaiia : malis ptrnx, 

 qualci funt caftigacio coiporalis , mulda pccuniaiia, indic^tio 

 njuiieium viliorum : qux panx pcrcincnc id iudiciummi- 

 litare tum ciuile , tum criminale ; quod eft haftaturn & ftata- 

 rium : Gcrmanis piefz. ■vnd Siiindreiht. Hic quxiitur , Num 

 Minom.tchi£i fi; prohanda > Rcfpond. Oidinari^non eft li- 

 cita: fed extraoidinarie, fi gloiia Dei,vel falus icip. exipac, 

 omnino cft neceflaiii:qual!s fuit nionomachia Dauidis &Go- 

 liathi. Sed ncccfle cft, vt non piiuata fcd publica aiuhotitate 

 hoc fiac. 1 9. Exercitium miiitare cjl :yronum condocrf- dfio, rrbo~. 

 rii ccnfirmatio, (y 'vetervm luHraiio. Illa e(t , qua tyroncs do- 

 cencui a campidutloribus rite vti omnis gcneiis armis : ifta 

 eft, qua ad militarcm grcidam, ad curfum , a<l faltum , ad 

 equos alccndendos-,& ad poitand-am onus militcs aflucfiunt; 

 hxc cft , qua militcs excrcitati fubinde luft^iantur , ne torpe- 

 fcanc,vcl artcm dedilcanc loCrx^rtfftu ejl ipfa pi:gns:,ea^j ili~ 

 rec}a,vel obllqua. DlrC(fta fic apcrtc iuxta quatuor lcgcs. i.Oc- 

 fafio inprimisponderanda. Hxc cnimin bcllo foletamplius 

 iuuare.quam v!rius,vt docet Vegeiius. z.Famx ratio habeda. 

 Nam fania bcUaconftancvt ait Curtius:& vt Liuius ait^Fama 

 bellum conficit. Eftcnim validifluna ad metnm vel fiduciam. 

 gignendum , tcfte Tacito. Sed vldenduro ne fctuiatat faniie 

 vulgi. Aducrfus cnim hanc tanquam iniqui iudicis voccm fir- 

 mos oportct ftjte , quialiquid cum ratitmc peragere volunt. 

 Maleprofcft6impcratur,cum vulgusrcgit duccs. 3 Secuiicas 

 fugienda. Nemo enim ccJcrius oppriini:ur , quam qui adco 

 nihil timet.vt ctiam hoftem defpiciat.Pclletutifta fecuritas,ii 

 quis inquiratin omniajita vt fuum & hoftium excrcitum, lo- 

 corfimque fitnm , & naturam regionis cognofcat. Hannibal 

 hoc nomine laudatur , cui omniahoftium noa fecusacfua 

 erant cognita. 4. Cogitandnm cft quando , quomodo , vbi, Sc 

 quamdiu pugnanduni. Q_nx circumftantix rcliquuntut pru- 

 dentix iudicis. 11. Pti^a.i ibliqua fit per Jlraragfrunta. Stra-" 

 tagcmata iftadicuntur pulcheriima furta , fophiCnatancccf- 

 faria,etFei;iaptudentix oblioux, & denique dclus bonus , qui 

 nihii eft aliud quam confilium folcrs : quo nihil clfc in bcUo 

 vtiliusratio didat : cum ita hoftes maxime decipiantur , Sc 

 amici plurimtrm iuuentur. Stragematis autcm canquani 

 rebusadiaphoris ,non cft accenfcnda proditio , tanquam rcs 

 fui naruia mala. 11. Oepojiiio belli jptBiit fiHorcm (y -jicium. 

 Vifloris eft litemodcrari viiftoriam , cauce fciliccc, ne rcsfe- 

 cundx negligentiam crcenc : modcfte, ne rcs fecuudx in malo 

 ingenio lupeibiam parianc : & dcnique ple , ne iufiuianduni 

 hoftibus prxftitum imtcrpofito Dci nomine vii)letur. Irapri- 

 mis hic cogitetutillud Diodoti Siculi Qj.ii dcuiftis niifericor- 

 diam & veniam ne^ant.duiam aducrfus fcipfos lc^cm confti- 

 tuunt. Siquidemquiduiaimmanitcr infeiunt,mitia & Ixta ic- 

 cipcrenequcunt.Reruni humanarum circulus quidam cil, qui 

 non finit leofdem fcrnpcr fclices cfle. Fortuna vitrea eft&: 

 mutabilis. Et fane mulicbriscflviiidiftafurerein vidlos: no- 

 bilis autcm ingenij vidos clcmcntcr ciaiaare , fic tamenvcfc- 

 uerirasmoderacaadhibcatur. lyf^Biefiferre cladtmprudenier 

 2^/())-/«Ver. Prudentcr,vtcladem fuam nofcat & agnolcac Nam 

 calamicatisfolatium,nolfcfoiccfuam:ficutinersmalorumrc- 

 medium ignoraatia Fortiter, nc prorfus Iiaftam abiiciat , ijec 

 vniusprxlij euencu paucfcat.Marsenim comir.uni.<, eft, vt aie 

 Liuius , & vicftum fxpc erigit , & affligic vifloiem. 14. IndnciA 

 ineantur, quando ifl nereifurium ^ ecmmodum. Inducix Virgi- 

 lio dicunturpax fequ«fti.ata;id«oquepiaferendsfuut bello, 



' K 4 6 



