Polidca^ Cap. X 1 1. & X 1 1 1. 2 o i 



ibi fophiftita , cr contr», Nani lioiniucs Geiii mcndaciis & lo- 

 phifinacis con.intui cxcufaic ctuJcliter taLti. 1 1. Aurhorir.i- 

 t u rfmii/io; cum fcilicc: fubditis im['rimi:ur vilis & abicilla 

 opiuiode mas;ilbatu. Dcficicncc liquidcm authoiicatc , l"c- 

 <]uunturmutatioiics imjKriiscxiciol.iwti la|icriori leculo ac- 

 cidic , ciiin bcUuin rullicorum cx inlHndu Kiuhuli.illaium Sc 

 AnabaptilVarum cxarlit. Vt autcm confilHt authontas ni.igi- 

 ftiatu.sin fapicntia,virtutc,i:"clicitatc,&bcncuolcnti.i;(icaniic- 

 ticur impiudcntia,'maliti.T,infcIitatc,S: auftoritatc principum. 

 Imprucl.cntia cft , ciim principcs non intclliguiit officia <;u- 

 bcrnationis.aut rcftc moncntibus non obtompcrant.fcd mor- 

 dicus ictincn: fcmcl conccptas opinioncs , & pr.i:fciunt adu- 

 latorum conlilia confiliis viroium bonorum : vt in Xcixe& 

 Dar'o vidcic licct Malitia cft , cum in principibus decrcfcit 

 ftuJiii viituri*. Infclicitas cft nuitatio forrunrc,qu.v mutjtio- 

 n.m bcncuolcnti.c animis fubditorum ingcnerat , iuxta ilhid 

 Sajuftij : (Tl.v.^ :'efor.'H>ia ,eo fefiuor hommiim inr/innf.AwAcn- 

 tas dcniquc principum ipfis conciliat metum fcruilem , <]ui 

 pefTiinus cft rcgni ruftos. 1 1 1- Rc%/on« & legtim »;.■;.' .«f/isqu.c 

 non fufcipirur finc mai;nis motibus. Quemadmodum ciiim 

 iii a;dificio tuunt onniia vno tigno exempco : lic vnius lcj^is 

 mutatio fxpe ruinam trahit omnium, prifcrtim (ifitlcx tun- 

 d.imcntalis. Idco hiftoiici prohibcnc fufcipcre legum muta- 

 tioncm ,quantumuis illx aliquid habcantincomraodi , modo 

 non fint contra bor.os morcs. Tum cnim muMtio legumin 

 melius fufcipi debct , fi obfeructur ilkid Vlpiani : /» rebti< iic- 

 uii crnjlirnentia eu'dens delet effe ratio. Ifta quoque mutatio 

 dcbct ficri fucccfTiuc. IV. SeeUrnm impmiroi ; ciim magi- 

 ftiatus fc polhiic focictate fcclcram , & eam obcaufaui non 

 punit dclifta. dnfi eorrumpente-- rsr/ipnhlie.im , in pe-puh , f''nt 

 itiicm <ju.7tripr. I. Difcortiia ciuilif : qua: non eft inter ciuf- 

 dcm rcip. ciues fentcntiarum diucrfitas , {h^xc enim cft vtilis) 

 fcdcft belUim ciuilc,primusillc,ifqu ■grauillimus gradus nii- 

 na: impcriornm. Odia f quidcni inteftina funt implacabilia; 

 & tanto crudclioraquanto illi.aquibus geruntur aut fangui- 

 ne ,aut vinculo cognationisalio fe propius attingunt. Hinc 

 illud : B !!• ciiiilia,'jelpotii{- i^rifiilia, non facili /eponnnrurnl- 

 fi pa'ria vel fundirus euersa , vel ri'ferabili'er conuersA Sunt 

 nutem horum hcUorum- inicia vcl obfcuriora , vcl manife- 

 ftiora. Obfcuriora funr ciuium aliorum de aliis fuipiciones 

 temerari.T , (iuc aftutx & vimlentx interprctationes , qui 

 fpargunt fcmina belli ciuilis nocentidima. Manifcftiora fuiit 

 faftio ,.fedicio , & coniuratio Faflio eft illcgitima impulfio 

 &prehenfatio ciuium potentiorum , fafta ab vno vei p!uri- 

 bus , ignaro vel etiam inaiio magiftratu in aliorum ciuium 

 perniciem, de qua Comin:rus ah:Fa(f'ones omnrs coniiinlis. funt 

 cum ctefeBlone. Exemplum illuftte eftfa^iflio Catilinaria. Sedi- 

 tio,eft qua faflio vi & arniis apcrte propugnatur : de qua co- 

 ryphjEUS politicovum Melanchthon , ait , u.ind" refnum de- 

 hei erterri ,prt,cedtint mu!',i fedittones : quia, (icut acdificia pau- 

 larim pcrpartes ruunt : ficetiam imperia.Sic ante Augufti im- 

 petium prius dimicarunc de fumma potentia Sylla &: Ma- 

 rius : poftea Csefar & Pompeiu: : tum Antonius , Bvutu'; , &: 

 Ca.lius , donec tandem faftus cft monarcha Auguftus. Con- 

 iuratio , fiuc confpiratio eftdifcovdla fubditorum , non intcr 

 fe^fedaduerfusmagiftracum , ciim conacu vim infcvcndi , vel 

 ctiam vi clam aut palam iilata:ficuti loas a fuis eft trucidatus 

 pei coniurationem. Hic vero piobe tenendum , quod nnn fic 

 coniuratio (cd iuilitia: & libcrtatis alfcicio , quando ("ubditi 

 ex ordinum totius reip. fcntentia , fiue ex iudicioephoro- 

 rum iniuvias fibi facftas vlcifcuntur ex tenore legum funda- 

 mentalium. 1 1. Luxuria ; qua primo oeconomii exhauriun- 

 tur, & ita politis ncruus ( vidclicec pecunia ) inciditur. Adde 

 quod rcgnum vohiptatis plane pelTundat regnum virtutis. 

 III. Securitn' ; in qua vcl nullum,vel pnceps confilium. Hic 

 tencnda regula : Periodus firtuna humnns, h.<c efl : "Ex fucccjfi- 

 bns fclictbrr-s homines ftunt fectiri : ex fecuris fiip'rbi : fuperbiam 

 fecjiiur.ttir ruinci iuxtn »//«(/: Poena fupcrhi.t cft ineuitabilis. 

 Excmplo funt Aiax.Saul , Sennacherib , Nebucadnezer,Croe- 

 fus,AlcxanderMagnus , Csfar , Pompeius. Comicusquidem 

 aic -Sccundas res dcccnt fuperbis : fcd Sencca rite corrigit 

 illud , dum ait : Sfqitlrur fuperbos^vlror a tergo Deui. I V. Pruri- 

 tUA hfl/lrerane^i ; qui politiam confumit vel extremis , vel do- 

 mefticis bcllis , fccundum ilhid: Poliria nimit bellicofafeipfam 

 flet exeeiere : quod in "^partana repub. itemque regno Portu- 

 galli.-t videie licet.De his omnibus tcneatur illud magni illius 

 Peuceri : Tri:i peccara mHtantimperia : Impietas Ecelefiam,!niu- 

 fliiia fniuerfalio polltirts , luxuria ceconomias turbat. Sed ^ 

 Jinjulorum derri/nenta redundant in vniuerfos. Domefticx di- 

 fciplinx vitia pcnctrant in remp. Reip.vitia viciffim in domos 

 finguIorum,& contagia vtriufque corripiunt Ecclefiam : ficuc 

 c conuerfo labafcente Ecclcfiaftica difciplina coUabuntur 

 cxte^x. Zxterni caufi corrumpentes rempublicam , funt itidem 

 numero quatuor. I. RebcUin eorum qui .xrmit fucrant -viHi. Sic 

 Idumxi a Dauide viifli fub loramo dcfccerunt, S: ruinxrcgni 

 luda: initia pra:buerunt. II. Irruprio hofiium (^ imprimu Bar- 

 barert<7n ; quivelut apum cxamen, & vcluti turbo ac procella 

 icfpub.florentifTimas fibi obui^s deiiciunt^dec^xbantjpcirun- 

 Vm. lU. 



dant. Excmplo fiutcjnacuor Monaichi*. Nam AlfyriosChaU 

 d.ci , ClialJxos Pcrlx , Pcifas Crxci , Grxros Roiiuni dc im- 

 pcrio dccuibaruiic. Sie Alfytij rcnnum Kracl ,Chald«i,-.rc. 

 gnumhiJapfrdidcrunt. Sic Galli & Cimbti Brcnuo ducc ir- 

 iqcntcs R-manaiu potcnt'am frcgciun: Sic Gothi i.i Ro- 

 manum impciiuni l'c infunJcutcs liib ArcaJio &" Honoiio 

 penc illud funJitus Jclcuciunt. I I I. Hefrdit focli.n,m. Sic' 

 bcllum I.atinuni fiucfocialc Roinauam rernp. pcr 17. anuos 

 afflixit:&: Spartani i fotiis in Lcuiflrica pui.Mia pcoprcr ("u- 

 pcibiamdefcitiinfigiicm ill.iiii .1 Thcbanis EpainiiionJa du- 

 CC cladcm acccpctuilt. IV. ^xertir.rum btllvruen :en n:i't.' ; 

 qux tanquam gangtxna dcpa("citui corpus icipub. fucci ple- 

 num : vtiuHungariiividcrc licct. 



C A P V T XIII. 



De Politidrnm (pecii^bum ennmcrntjqne. 



P R .€ C £ P T A. 



i^F" ^'^ Politica generalis : rcftat fpccialis.quje re- 

 fS^'' ce fet politias particularcs : qmruin ccniide- 

 ratur enumcratiof1.11 collcftio, &: fi:lc£l:io. 

 1 numcratio eft fumnu politiarum diuifio. 

 Politia eft: vetus ^. vel rccens. 

 Politi.x vctus cft principatus , vel refpub. fpeciatim. 

 fic dida. 



Piincipatus cft prxdominans , vcl dominans. 

 Pr.Ttlominans cernitur iii quatuor raonarcliiis fiue 

 fummis imperiis,vti (unt D.ibyloni.um ( qnod etiain 

 dicitut .^iryriacum & Cb.ildaicum ) Pfificum , Crac- 

 cum , & Romanum. Duo priora in Alia , duopofte- 

 riora inEurop.ifuerunt. 



Principatus domin.ins rft vcl maior , vr rcgnnm, 

 puta .^gyptiorum .Macc.lonuni ,Trojanorum ,Ger- 

 manorum , Vandalorum , Corinthiorum, &c. vel mir 

 nor , vt politia ludaica , item ftatus ille,quo olim Im- 

 gulx vibes ac regioncs babuerunt (uos reguloj. 



Reipub. anciqua eft S^artanorum , Athcnienfium, 

 Thebanorum,Achxorum,RomanQrum tempore con- 

 fulum j&c. 



Politia recens fiue moderna , eft legitima , vel ille- 

 gitima. 



Legitima eft cultior , vel non ita culta. 

 Cultior eft prinoipatus , vel refp. 

 Ptincipatus eft vel vniuerlalis , vt ImperJum Ro- 

 mano-Germanicum ; vel particularis, & hic, vel pri- 

 mariuSjVt regnum , videlicet Hifpanicum, Gallicum, 

 Bti^rannicum , &c. vcl fccundaiius, ifquc i. Eledlo- 

 ratus , partim ecclcfiafticus , partim fecularis. 2. Du- 

 catus ,qui diuiditur in maiorem , vti eft Atcbiduca- 

 tus AuftrijE , & rnagni ducatus Florentiat- &: Mofcouis: 

 & minorem , qui cft vel Uberior, vt in Germania Pa- 

 latinatus , Marchionatus , &c Ducatus proprie di(!ll; 

 vel minus Iiber,vt ducatus in Hilpania , Gal!ia..j. 

 Comitatus ; ifque vel ptincipalis , qui tft tum pro- 

 uincialis,tum caftrenfis , quorum illeLandgrauiatiis, 

 hic Burggrauiatus dicitur ; vel fimplicitcr ita didus, 

 vt comitatus Naflouicus. 4. Dominatus ; ifque vcl 

 ecclefiafticus , vt Epifcopatus & Abb.atia : vel fecu- 

 laris , vt Dynaftia, Baronia , & Dominium alicuius 

 nobilis. 



Rcfp. eft vel ampIior,vt HcIuetica,Veneta , Bclgi- 

 ca ; vel mintis ampla , eaquc maior, vt eft Impetialis, 

 Regia , vel Hanlatica ; & minor- 



Politianon itaculta.in Afia pra:cipue eft Irnpe- 

 rium Tartaricum , regnum ChitKE , laponiae , «Scc. in 

 Africa regnum Abyflinorum ; in America rcgnum 

 Peru , noua Hifpania , &c. 



Politia iliegitima eft , quam aliquis ftaude ac tecb- 

 nij acquifiuit , vc cft imperium TurciS in oriente. , 



S R s <; V I. -•• 



