215 Enoyclop-^dr^ Lib. XXIII. 



fihnsanno 57 & Auguf^anisanno J9.& tuifus Augulkni»6«. 

 fanftiffimis verbis icpet.ta. Nccelleiguui eft.vt lrapctator,& 

 Status ftenttam fanao piomiflo.conua quarn doceiu lcluit?, 

 & ahj.qui aiunt Caiolum V.fuUre vi compuUum vt pnncipi- 

 bus Impetii morem gcrcret qaique prouocant ab Imperatore 

 roale infotmato ad melius intocmandum. His- comparatam 

 Volumus talem refponfioncm. Optime dicit VlpLnrs- W. . yd. 

 quedrrift Vim accipimus eam , qua: contta bonos mores ht, 

 non eam, quam magiftratus rcdlc intulit , fcilicet iure licito. 

 Nam qui fuo iure vtitur , ncmini facit iniuriam. Hoc autem 

 fecerunt factatirfimi Imperij proceres , quod fic euincimus: 

 Qiii facit id,quod lex prxcipit,fiue ea diuina fit.fiue humana, 

 jutc fuo vtitur. Arpiiiicipes imperij feccrunt id quod lex diui- 

 na prjEcipit. Eigo iute fuo fuerunt vfisac proinde nemini fcce- 

 lunt iniutiVn. Prob.minor. Lcx diuiiia pr.rcipit lcrutari Scri- 

 pturas,& in iis mmcre.vtpote qux fint vtiles ad doarinam,ad 

 ledargutionem, ad correaionem , ad inftitutionem quae oft ia 

 iufticia:vtperfcausfithomo Dci.adomne bonumopus per- 

 fecle infttuclus : 1. rim.i^. At prmcipes Proteftantes , qui di- 

 . cuntur.hoc fecerimt.idque toties iteratis fuis proteftationibus 

 ac libellis fupplicibus ad naufcam vlque repetiuerunt.Ergo fe- 

 ccrunt id,quod lex diuina eos facere iulfit.Sed inquis,qur func 

 illi principcs rrotcftantes > Annon funt ha:retici ? Sed,iii- 

 quam cgo non fatis eft aiiquem vocare hjercticum : prxfettim 

 eum ,qui faam confcffionem elimpidlfTimis fontibus IlraElis 

 deducit. Dcinde hxrMicisquoque feruandafides : iroprimis 

 quando reli2.io(a accedit affeueratio, qualis occurtitin Con- 

 ftirutionede pacc religionis , hanc in fententiam : ^'hesbey 

 i!.eyfirlichenvnd Kcnid chen yi'urden , TnfiHcLen 'ibrhen ^'vnd 

 vu^iarenvwrtem {^cSedcum inedidloifto duntaiat fiat mcn- 

 tiorchgionis Romano-Catholicx & Auguftana: Contdho- 

 tiis , annon exduduntut Caluinifta: , quos vucant ! Retpon- 

 deo verbis lnfil Springeri ICri.qui iracia;. depace r ligionis r. 1 f . 

 cisfincmluperhac quceftione ita ait : Inquoperfuadendo c6 

 plus me proficerc pofTc fpero , ejuodetiam #ioteftantibus in 

 tefponfo fuo fuper Palatino Caluinifmi fufpedo ad Cxfa- 

 team Maicftatem idem vifum fucrit his verbis:S3 vnere dficb 

 ihrgeme! , vnil vn-i m'ynung gar niiht , ihn Chnrfurfi Pfaltz- 

 gr/fuen, cder anderc , fo in etlichen artii keln mit ihnenftreiti^ , n 

 Teiitfchen oderfrembien Nationenin einigegefihr ^vU^vuewgcr 

 aufz. Ae Relifir.ns friden x.» flellen. Sic Sptingcrus d. l. Verba 

 Germanica4efumtaftintextcfponfo Protcftantium arino 66. 

 inComitiis Auguftanis Maximiliano I I.exhibito. Hic non 

 difputo ,AnCa1uinifts,qui dicuntur,in omnibus confen- 

 tiantcum AuguftanaConfeffionc^ne illo quidem atticulo ex- 

 cepto, qui agit dc reali covpotis Cbrifti prxfentia in S. Ccenai 

 Hoc mihi fatis eft , quod Status Imperi j non exduferint CaU 

 An Kale- uiniftas ( vt vocantur ) apace tcligionis. Extrema iiobis fu- 

 darnim percft controuerfia de K^iUnd^rie GregrrinnOyC^uoik CKgo- 

 Grego- riox III. Poiuifice fuit promulgatum : An iliudfaltempo- 

 rianum jjjjj^ Qf probandum ? Difette dico Potrtic^. fqam neque 

 ("'^^.P-"' AftronomicS,neque Thcologice probatut inftitutum Pon- 

 •»pprob5- tificis. vc» Aflronomid : quia noui iftius Kalcndaiij ratio 

 iami Jion eft oranibus numeris abfoluta, vt fupra in Computo pro- 

 batum. Et veio fi maxime abfoluta efTet , vcrus tamcn annus 

 Aftronomicus cum ciuili , quo vtimur, tam praecise conciliati 

 non poffctjVt pcrpetua vtriufque ratio conllaret- Sor.Theo- 

 logite-.qmi. dum Pontifex edita bulla Imperatori Romano, 

 Recibus , Principibus, & quibulcunquc Imperij Ordiuibus 

 mandauit , vt Kalendarium illud ampleaerentur & fequeren- 

 tut,& libertatem Chriftianam , quam Ecclefia habet in ccre- 

 nibniishumanis,violauit,quonornineolim grauiter repre- 

 henfusfuic Vi<?.or epifcopus Romanus ,qui Ecclefias Afiati- 

 cas ob diuerfam Pafchae cclebationem damnauit , tclk e«- 

 fibio lib.^.c.iyzj,. I f . & poteftatem totius EccleficE decerncn- 

 <li dc diebus feftis, fibi foli vfurpauit : & doarinae de iuftifica- 

 tioneinfidias ftruxit,prcecipiendo feftorura obfetuationem: 

 fcdeniqae occafione hsc viam qu.-cfiuit ad fimilia mandata 

 Proteltantibus obtrudenda. Difpiciamus igitur. An Politi- 

 ceadmitti pofTit Kalendaridm illud nouum ? Facio hic cum 

 magnoICto lurtoSpiingero , qni 'racl. de tarerelig.eap. 6. 

 fic tt-fpondet ad hanc quxftionem : Rem ipfam fan^ quod at- 

 tinet , prDEterquam quod lentam & fucccffiuam Papalis hier- 

 archi,-E reftitutioneni fapit , magnx Imperio Romanocon- 

 fufionis lerna eft , non tantum rcfpeflu feftoium , fedetiam 

 indicialiumaftorum : (^uod fatalium appellationiscomputa- 

 tio fipifiirac liatinccrta , cum alli) Notarij Gregorianum,alij 

 vero lujianum fequuntur. His confcntaneatradit D/!»/V/ ,sr- 

 eulm-itf^ inthcf. theotog. vbi hxc funimatlni habet: Corredlio 

 illavcteris Kalendarij non folum eft otiofa & fuperuacanea, 

 feJ ctiam cum politiis , tum ecclcfiis , pr.-Efcrtim per Ger- 

 tnaniam pctniciofa. Otiofa& fuperuacanca eft : quia vete- 

 lis Kalcndarij vfus tam In ciuilibus , quam ecclcfiafticis ne- 

 gotiis efTe poteft , citra vllam x»luui. Quandoquidcm cer- 

 ta&expedita anoiratio, nienfium & dierum ferics ibi con- 

 tinctur.quam in agricultura , coatraflibus , iudiLiis , fcftis, 

 & ceremoniis facris commodj fequi licet Etfi enim ano- 

 m»liaqu«dani iti co dcpieheaditut, qua proptcraoticipa- 



cx 

 monar- 

 cluxqUi 



tionem a^quinodiorutn folftitiorumque temponsiu illo 



defcripti ratio cum motu cceIcHi non eii]Uifit(i congruiciea 



tamen non cft tanti raomcnti , vt ob illam vctetcs iecept:« 



ephemerides abolenda; fucrint. Accuratio: enim illa tenipoiis 



confcnfio cum motu ccclcfti non curatur a vulgo , fed au arti- 



ficibus , quorum pcculiare» eadc rc tabulse cxtanc Accvdit 



huc, quod tantiim tempoiis intcruallum ad cxtreinum iudi- 



cij diem non fuperell , vt ad futuras anomalias prscaucndas 



eiufmodi corrcdio fit neceir.iria. Perniciola eft Ecclefiaf, ob 



caufas ance didas. Porro quia Pontifex in corrigendi.' Pa- 



fchatis dieretinet tciminum Pafchalem , quem Niccni Patrcs 



defini.erunc ( quorum crat calculum ad Chrifti vfquc tempo- 



rareducere ) idcoque non defignac eum celebrandoPaftha-» 



tidiem,quicum hiltotia icfutttaionis conucuiat , nemouoa 



vidct, illum nondedilTe nobis perfeiilam Kalcndjrij formarn: 



itavt progrefiTu temporis nouo illi Kalend;:rio metucnda fit 



auomaiia. Denique Iniper.icoris& Imperij Ordinum eft( non 



VC16 Pontificis Romani ] ea curare, qus pertincnt ad politiaia 



rcipubl.&ecclefix. 



IV. Politix. contemporanet Romttno Imperio /unt , tfUit R«gna< 

 irjiiu tempore vel florkermc ,x-el ortafiint : iiJitjut quar 

 xicl tncorporatiijVcl arnk t ^vel aducr/k: <^e t^uilia accipe 

 p.<^uenicrn nomenclatwam. 



RE G N A. I. Seotornrn regnum in Britannia ptimus fuit 

 Fergufiusi quiregnaie tcspitantc natum C.htiltuman- 

 nis 353. Vltimuselt lacobus V 1. qui anno Chrifti i J67. tii- 

 musregnum iniit : cui Angliam an i (•oy coniunxit. D,: hoc 

 reguo>kgc Buchananum inrcbus Scoticis. Dioiditut hocre- 

 gnuminduas dynaftias. Piima cltamundi anno 3 (! > 7 quo 

 Fevaufius fuit primus dynafta. Secunda c't Stuartorum an. 

 Chiifti 1570. 1 1. Di<««.« fceKW?" anti? Chrifti natiuitatcm or- 

 tumeife perhibent. Scd certa eias hiltoria adanros ceitos 

 tcfcriiuon poteft: & in Chronologiam accommod.iri , vfque 

 ad tempora luari , qui floruitanno Chiifti 815 vt vulc Hsl- 

 uicus. Reufnerus tameii inannum Chriili 77«. coufert Gj- 

 tricum. III. Kegnwa G.iUii diuiditur in trcsdynaliias Piiraa 

 ell Meroucadjrum fiue Merouingoium : quorum piiinusfuit 

 Pharamundus anno Chrifti 419. Anno y 57. Clothariusrel;;i- 

 quit quatuor filiosin rcgno quadtipartito fucceflores, ^qui- 

 bus Sigebeitus condit legnum Auftrafiae , quod fub Pijino 

 tuifuscoaluit cum regno Francix. Secunda cft Karolidatutn 

 feu Catolinorum aPipinorege , patre Caroli M. annoChri.- 

 fti 7 j 1 . Tertia cft HugoniHarum , feu Capetornm. anno 

 ChrifiisiS^. vbi primus rex cft Hugo Caputus. Heluicusha- 

 bet quatuoi dynaftias Francorum , ita vt priinacoiitintat 

 duces Francorum : quorum initium Hunnibaldus collocat 

 jnannum 404. ante Chiifti natiuitatem, quod tempus elt 

 inchoatoe mona.rehii PcrfLcac. Ber.-^atHM lib.^. ChrenJc.r.y, 

 Francos aSicambris ortos elTe tradit , qui fuerunt Germaiii; 

 & ridet cos , qui comminifcuntur Fraucionern Troianum, 

 Hefloris filium, primum Fr.incotum patrem Heluicuj fe- 

 ricinptimae dynaftiasdcducitabanno Chrifti 50. VVilhi\ius 

 Narbonem Gallia: regem co'locatin tcmpora Tcutonis r>-gis 

 Gcrmanorum. Vide pauloant^ cap. i j. Quidquid huius fit» 

 nominafancducuiTiGallicorum arguunt, originem Fr.5uco- 

 tum ad Sicambros rcferendam. Nominailla (uiic Anthcncr, 

 Ratthciius ( qui condidit Rotcrodamum ) Richimer , Odc- 

 niaius , Marcorairus, Clodomiius &c. I 1 1. Dynafti.% Perf»- 

 rum dnplex. Prinia eft Arfacidariim , quorum au-chor Arfac!:s: 

 a quo qui rerum potiti funt in Farchis , Atfacida; diiti. Hxc 

 durauic vfque ad annum Chrifti 130. quo occitus fuit Avci" 

 banus , Parthus , Arfacidarum vltimus. Secuuda Dynafb"» 

 incipit anno Chrifti 1 3 0. quo Artaxerxcs fuit primas huius 

 dynaftiz , vltimus lezdegird annoChrifti fiig. quiinterfe- 

 dlus a filio Caliphas Babylonis , xiu; lezdegirdicx fecic ori« 

 ginem , videlicet Saraccnici in Perfia imperij. Hic ergo inctpie 

 dynaftia Aiabum Scenitarum , fiue Saraccnotum , intetfefto 

 letdegird. Piimus huius Dynaftix fuit Mahoiiicd pfeudopro- 

 phcta , qui cojpit anno Chrifti 611. quo iplo anno coepi.t dv- 

 naftia Calipharum,';feu vicariorum Saracenicorum in Bat^dcd 

 & Damafco. Calipharusillediuifus fuit in Calipharum Sytise 

 & vEgypti anno Chrifti 8 6 8. Caliphae ifigypti floruurunt 

 vfquc ad annum Chrifti 114?. Deinceps rcrum pociti 

 funt ferui , feu Mamaluki. Caliph.-e Sararenici in Syria 

 floruciunt vfque ad Annum Chrifti 115?. quo Muftjnarzar 

 vltimus huius dynaftia; obiit. Nam fiiius cius Muibea- 

 zcmaTataro Haloco fiiit interfciftus , atque ita Caliphatui 

 in Bagded feu Syrii cx Abafidarum dynaftia fviis imponi- 

 tur. Deinceps incipit linea fiue dynaftia Othmenidarum, 

 fcu rcgnum Tuicariira Ottomannicum : cuius priiritis rcx 

 fui Ottriigarcl anno Chrifti liyfi cuianno ftq. fucccfiit filiu» 

 Ochmen ,fiuc01man , vel Ottoman a quo defcendunt mo- 

 dcrni Imperatores Turcici- 1 V. Dy^ij/ii) Oftro-Gothvrum dn- 

 /'/f.x-.Primaeft Ortrogothorum fub imperio Hunnoruiii , an- 

 tcannum Chiifti 4? i- Nomina prsecipua dynaftarum funt 

 Huaimundus, Thorifjnunduj, YYaUmir,Thodeinir, VVi- 



dcniir- 



