22 2 Encyclop^dte Lib. XXIII. 



aicurpri. 



vrbes cur 

 condiiJe ; 



T>Tannis 



vlurpatur. 



Scpernitfo 

 noiet re- 

 biuag^Uis. 



Sacrilegii 

 panita. 



Imperii 

 magni ini- 

 tia. 



Prinreps 

 iniunus ii 

 proceres 



Quomodo 

 ad defe- 

 ^fonf po- 

 puius inci- 

 citetiir ? 

 Exerciius 

 impcrator 

 xjui confti- 

 cuenJus } 



Ciuesfcor. 



fuin VI- 



Pneri vt 



inftituen- 



di? 



^ax Inter 



eMif,'..in 



gentis pro. 



tsiRcias.' 



r 



Militires 

 viri fbi 

 nulli .' 



Militares 

 viri vrbi 

 nulli > 



iSupplices 

 non dcfc- 

 rendi i're- 

 gibus. 



Vrhiiim 

 cxpugna- 

 cio luua- 

 tiir . 

 *upplic?s 

 non def'- 

 reiiui a f e- 

 £ibus. 

 \i<;ioriam 

 iiiuat. 



Bella initt- 

 Hi funt in- 

 faulla. 



Dtinican- 

 dumvbif 



Princeps 

 in tjuof- 

 uis in iu- 

 riiis. 



^iilica flj. 

 gilia pu- 

 nienda. 



Tyranni 

 eri^ mor- 

 tiii funi 

 cxoli, 



Prlncops 

 prodigus. 



Miliri» nc- 

 Sle«.1a. 



Monarclrif 



buftiores & violentos tueniiiorum gratia primiam inftituti. De 

 ^Deioce in regerti S^lei^orttm eiecfo, 



14 Vrbes & arces piimiim inlitliarum & periculi ab hofti- 

 bus imminentls piopulfandi gratia a ptincipibus fuerunt con- 

 dita:. De Ecbatana 



1 5 Princcps ac! tyrjniiidcm parat fibi viara , qni vcl paucis, 

 vcl nullis fubdiiis fuis conccdit,vt ad fcfc abfque intcrnuncio 

 accedant. De Deince. 



26 Rerum cjua: naturaliter fiunt fuperftitiofa obferuatio, 

 fiepe fcliccs coaatusmotatur , & rebus agendis nocet. De 

 Cyaxnre d'fifienre apngnii propter eclipfin. 



17 SactilcgiaaDco ctiam in ipfos profauos vindicantut. 

 DeSiythtf yencru Vrariiif.irtKm jpoltantihM. 



zS' Ma^norum imperiorura fundatores & incunabula 

 noniiumquam cx paruis & quidem pudendis initiis,fc-d extra- 

 ordinaiiis & miraculofis modisiaciunturac conferuantur. Dt 

 Cyro pttera feruato, 



19 Rcgum in pvocercs crudelitas , aut infignis iniuria 

 mukarum in cum commutationum caufa eft , ac faepe 

 eti.im tegni,amittendi. De Harpa^o vlcifcente iniuriam fibi 

 facl^m. 



30 Conuiuiis , follicit.itionibus, donis,& futurxlibertatis 

 promiirione, populus facilcaddefedionem & fcditionem iiUr 

 pcllitur. DeCyro Perfof e.xapiente conuinio. 



3 1 Nemo cxercicui a rege vel repub. prxficiendus , qucm 

 ipfa grauitcrprius ofRendcrit. Nara vt fefc vlcifcatur,res, im- 

 pcrium,& exercitum quantum poteft, prodit &: perdit. De 

 Afty.ige Harpitaum prnficien^e. 



31 Lepia laborantibus , vitiligine, autaliqaocontagiofo 

 motbo, locus arcliquis hominibus feparatus eft mature,ifque 

 publice, affignaiidus. De :norii/m Perfarum. 



5 3 Pucri funt a prima ftatim infantia aifuefacicndijVt ve- 

 rum dicant , mendaci-i fugiant. De moribu-' Verfarum. 



54 Ad paccm iiitcr eiufdem gentis & lingu.x Re(p.liberas 

 colendam , neceffe eft coinmune quoddara totius gcntis 

 Coiicilium conftitai , in quo dc totius gcntis cootiouerfiis & 

 lebos communibus confultetor , ftatuatuiquc. De tdHionioi:^ 

 Thelstii confiliu»! qnoqne. 



i S Quibus in vrbibds multa mercatura viget,funtque frc- 

 quentia gymnafia , ludi, thcatra & fora, in iiidcm fere folenc 

 clTe imbelles homincs , minimeque militares. De Lydu. 



36 Voluptarium vit* genus publice vel priuatim fufcc- 

 ptum emollit viros, etiam cos qui priils ftrenui, hoftibus for- 

 midolofi , ac militares fucvant. Sic Lydi « Cyroimbelles effeBi. 



37 Supplicum ad fe confugientium quibufqtie fides data 

 cft,Princeps vcl Rcfp. fummam rationem & curam habeat : in 

 primis autcm nc contia tidera a fe datam eos hoftibiit prodat 

 curandum eft. Oe Paciianon reddito a Cumni^. 



; S Aggerum terrcnorum in oppugnando Sf propugnando 

 oppidomagiius eft vfus. De Phofeacapra. 



3 9 Crudclitas & inhumanitas in extraneos viitos , & per 

 noftras rcgiones fugientcs, vindicatur i Deo. De AgylUhfibm 

 morht correptit. 



40 Magnum fibi ad vidoriam roomentum afFert , qui flu- 

 uium, vel munimentum occupat , vel auertit, cui hoftis fidit, 

 De Cyre Enphrafem Cj' Halym auertente. 



41 BellanonnecclTaiia ,& iniufta , infelices fucceifus , & 

 tragicosexicus habcnt. DeCyro ajhomyriregina cnm exerci- 

 tu deleto. 



41 Prxftat in hoftiIi,quam in tuo folo & regno dimicare 

 cnmhofte. ConfiUum Crce[i ad Cyrum. 



EX LIBRO SECVNDO 



H ERO DOTI. 



I "\ yTAgnoruminiuriarum a principibus illatatummagns 

 J[VAfolcnt clfea Deo vltiones. De Troikcapt,^. 

 X Adulteria aulica>ieprchenfa,etiam inregina ipfa, & aliis 



principibus grauiirimc ad citerorum excmplum puniri de- 



bcnt.E.vfro/j/KOT Rampfiniti Mgyptiorum regit,qui •vxoremfuam 



cum ali'4 aulicti propterea cremattit. 



3 Menioriaprlncipum , qnipopulum opprciTcruntac fati- 

 garunt,quantumuis opiilcntirm & ambitiofoium, fubdicis ni- 

 hilominusexccrabilis &infauftacft. De Cheope ^ Chephrerte 

 regihw Jfnyfti. 



4 Inancs principimi fumptus & ambitiofa coium ccrpta, 

 non modo fubditos vexant & cxhauriunt , fed ipfofmct adco 

 principes ad inopiam tandcm redigunt, & fcelerata ad cogen- 

 d:is pecuniasconfilia capcie cotjunc. Dn Cheopc rege JEgypti. 

 qui Pyramldesvt exfirueret , fiUam profii/uit. 



j Vrbi nullns eft militarium virovuni ordo & cura.ibi nulli 

 funt rcip. nerui:itaquc ea rcfp. facilc euertitur. Dc lethone rege 

 S.gypti militarem ordinem al^'ernante. 



6 Vix eft vt nationcs , monarchis & rcaibus parcre folita: 



I ' • c r • 1 



aliam rcip. totmam lequi , & monaichis caicic poflint. De 

 Agyftiu duodecim reges eligentibfu. 



) 



5edirior 

 rtiouct. 



Militia i 

 gleaa. 



ReJigioi 

 antiftirc 



Princip; 

 cuItoJs: 



Princepi 



ignnbilr 



tateni lit 



concUiei 



Principi 

 lulus qu ^ 

 lis effe <j!j 

 beat i ' p 



Ciues vi ni 

 fux ratl.'- 

 nctn rct. II 

 dant. it 



Mcrcarc 

 resc^tr 

 nei« 



Mercate 

 rcs extr. 

 r.ci. 



7 Principum in proceies populo caios crudclitas facilem 

 fcditionis occationcm populo prscbet. De Apryeregt Agyptio, 

 a quo Mgyptij defecerunr. 



$ Militaris oido quo fit honoratior in repub. & ad pugnas 

 mortcmque pro patriaparacior, priuilegiis ornari,& a vilibus 

 atcificiis abftinere folct.D- Hermoryb-K A:.^yptivrum. 



9 Etiam inter profanos qui factis opcrarentur , aleban- 

 tur publico fumptu : id cft , &; pridia , i>: rediius public^ affi- 

 gnatos babebant, vnde aleientur honeft^. De facerdotiom 

 ./Egyptierum. 



10 Ex ordinariis militibus cuftodes ac, ftipatores , Prlncipi 

 dari fatius cft ad fublcuandum publicum xrarium , quam ex- 

 tiaotdinarium illi pia;fidium magi-ko funnpcu conllitui. Aios 

 J£.gyptierum. 



1 1 Principi cauendum , ne maiorem fuorum fceditas , aut 

 nota ignobilitas eum in contemptum adducat.Itaquc diligen- 

 ti iuris adminiftracione,perpctua de regno cura, & iu fubditos 

 bencficentia& scquitate, raaiorum fuoiummaculam ab eo 

 elui necelTeeft. De Amafirege JEgyptio. 



1 1 QuanquamPriBci£em,vtireIiquosmortaIes, a gradio- 

 ribus curis animum rcmittere, fi;que exhilarare fas eft;tamcn 

 ne in fcurrilitatem proptereaincidat,illi caucndum eft:aut ne 

 cas animi relaxitioncs,Iudos & iocos palam omnibus,fed ad- 

 midis tantiim paucis iifque amiciliimis faciat, & exerccat , ne 

 fui contempmm pariat. D» Ami-fipropterea reprehenfo. 



1 5 Demonrtrent apud magiftratum tcnues,tum ciues,tum 

 incolx & peregtini , qua lacione viifbum (ibi comparent:ne 

 furtis & latrcJcuiiis abundet vrbs, aut regio ea, vbi id neglisi- 

 tur. Lex .im^ijis regii /tgypti, Ci" Salontf. 



14 Extrancis apud nos mercimoniacxcrcentibus,&adue- 

 nis intcr nos veifancibus in fua lingua fuoque ricu religionis 

 fux cxercicium & formam habcre liceat. De Amafi hoc conce~ 

 d.ntis Gncis. 



I j Extraneos mercatorcs,vnius & eiufdem mercis.ad cer- 

 tam & eandfm rcgni, vcl Reip vrbem accedere,quam pcr to- 

 tam regioncm liberi! vagari , fatius cft , ne pto meicatoribns 

 fiant ci'pIoratores& vt certus cuique mcrci extranei fit locuf 

 deftinatus. De Naucrate in /f.gypta confiitum tid ta,m rem. 



EX LIBROTE R T I O 



HERODOTL 



1 T)Otentioriprincipidcnegatum a minori principc coniu- Bellaui 



jI gium.fiue fui ipfius, fiuc eorum quos habet in potcftatc, caufa. 



extitit facpc magnotam bcllorum occafio causaque.I>e Amafi 



dtnegante jiliam CambyfiPerfarum Regi, 



i Eiushoftis, quem oppugnaturuses,vicinos tibi prius choaiui 



focios facias , vel concilies , maxime eos , e quorum regione bn< qui 



commeatustibi petendus eft. Le Cambyfe ArahumRerem li- ^ef'"'"' 

 , . ... * . /j ^ J & curai 



bi concittante. ^uni. 



3 Pocentioi princeps, qui armis viiflotiam perfequitur, eft viftor 

 etiam a populis vifto populo vicinis deliniendus & concilian- 1'"'^'"' 

 dus. De Afrui^ Barati Caynhyfem fihi ccnciliantihm. 



4 Nemo ex ingentifcelere pctpctrato fit fortior,etfi obfti- ^'J'"' 

 natioi fieiinonnunquam poteft, adcmpca fibi fpc veaix. De 

 CaribM crudeliterpro Pfnmmcnito Pege fngnantihta. 



5 Viiftiprincipis conftancia & magnanimitas in ipfaaffli- 

 iSlionc, viiTtotem, ad miferi^cordiam mitigationcmquc niifcrjc 

 illius condicionis, prxfercim magnanimum , fape commouet 

 & impellit. De ?fan,menito vicio , ^ Cambyfe viHore eum cx- 

 ferientt in filie ^filia. 



6 Erga cognatospopulos , qnamuis loco a nobis diflitos, Populii 

 bencuoIcntia& ius fanguinis valcre peipciuo dcbet.D^ Phae- *'""' 

 nicihui recufantihtts fe itiiros aduerfus Ca.r!haainenfes- 



7 Sub Ipecie munerummittendoium maximxregni alie- Etpion 

 ni cxploracioncs fiunt. pe Camhyfe fic exploranterci MthiO' ""'"'* 

 plim. 



8 Alicnum populum & regionem antcquam aggrediaris nt^ia 

 auc inuadas, nocam vel per te ipfum, vel per fidos cxplorato- isnoia. 

 rcs habcto. Ibidem. 



9 Bellaccmerc ('id eft rebus omnibus non priusreftepvo- Bellate. 

 fpeflis & paratis ) fufccpta , ttiftcs cxitus habcnt & iiifcli- '"""'*• 

 ces. De Cxmbyfe temere exercitnm <» JE:hicpei 0> Ammonios 

 ducente. 



10 Ob Ixfaminfigniterpietatem etiam profani ipfi fciri- Principu 

 bunt fuos pvincipes mciito demcntatos , & «d infaniam reda- ""i"""' 

 ftos fuilfe. De Cxmlyfe pofi occifum Apim , violatum tcmpliim 

 Vulcani , Deos Cnbirorum viotatos. 



1 1 Quicquid libet licct Princlpi ; Lex quidc«i & vox Per- 

 farum iudicium, vevum perniciofilIima.D«w)/i?Mr<j^ Herodo- 

 to quafi peradulationtm ^ mttum confilia (^ commenta. 



11 IraPrincipis crudelis & temeraria, odium illi fubdito- 

 rumirreconciliabileparit. De Cambyfe occidente ix. Perfas ^ iracumimi 

 fitium Prexa/pis. •' 



viftore 

 einoUit 



Principui 

 voluotaf. ' 



I 



Princepi 



1 5 Magnatum vel plures , vcl adeo vnus qui intercos po- {'"^'oT^lVi 

 tcntioi eft, a principc tcmeid Isfus ac iiiitatus, facil^ cxtcros fea&. '§ 



ad cenfpi 



