2 34 Encyclopa^dte Lib. XXIII 



Fxctcttus 

 habcndLiS 

 Tbi? 



Holles ter- 

 reutur. 



VfiSorii 

 progiiofli- 

 con . "■ 

 Prsliu cS-- 

 niitti qua- 

 <lo debeat^ 



Iti caftris 

 ignes. 

 Caiiranie- 

 taiio. 



Hoflcni 

 terret. 



PrElium 



COlIIDHtti 



quando 

 ticbcat. 



Jn belli! 

 tcmere 

 oihij. 



Pr»li5c5. 

 mi«ti qua- 

 to debeai^ 



Hanis fu. 



gienj. 



Hofltsfu- 

 jieni. 



dailis viJ. 



Hoftis tu- 

 Ciens. 



Vifioria 



lucruin 



ntaxitnum. 



Cotiitnea- 



tiis magi- 



(lcr 



Spolia. 



Exeireita- 

 Tippopuli. 



Rcgio cul- 



tadiucs. 



Viftoriajvt 

 paretur. 



Dcdentet 

 fe in prs- 

 lio. 



Ixercdus 

 non minu- 

 endus in 

 periculo. 

 Princeps 

 quiseli-, 

 fcndut ? 



Proceribus 

 iniuriafa- 



ftromet agco alerc.vt plns iHi incommodi,nobis autcm minus 

 dettimenti adfetamus. tn oratione Cyri ad Cyaxarem. 



9 Nontam ratio & curahabciida cft, ne nofter excrcitus 

 nobis incommoda affetat in nollro agro manens , quam vbi 

 cum manejc opouL-at.vt l-.oftili cxeicitui rciiftere , .Sc par elTe 

 poflit. bidem. 



10 Mulrumalacritatis nofttis additur multumque terroris 

 hoftibus .curaeos in fuo ipforumagto , vel ceHantesadoriri, 

 vel adueiHCntcsexpciflare audcmus Ibidem. 



1 1 PrKlia animis magis , quam maximis corporutn vitibus 

 indicantur.S: vitloria prsnunciatur. Ibidem- 



j 1 Nihii in bcUo , pralio , hode inuadcndo,nifi priusiii- 

 uocato Dci nominc, aggredicndum , quumid feliciter fiic- 

 ccdcre vclinius SieCyrm in ^ffyriorum a£ros irrui:urm fa- 

 crijuint. 



I j Ad fallcndos hoftcs faepe cxpedit ignes poft caftra face- 

 te. iicCynii. 



14 in caftrotum metationc tutiffimum cft vallo & fofsa 

 caftra noftrafemper munire. %ic yrm. 



ij Quidquid in bellicisopcribus repente fit & afpicitur, 

 multum terrcthoftem. S;V CyruivaX^mlericntum&ierreum 

 facebat. 



1 6 l'r.'Elium non ptiiis committcndum , quam confirmatis 

 a Ducibus luorum animis , 8t curato a militibus corpore, 

 quantum fieri& rcs, & locus,& tempuspatitut. SicCyrttscum 

 yljjyriu dlmicattirm. 



1 7 Ptoptcr hoftium dubitationem , aut hoefitationem non 

 cft quicquam a nobis prsecipitanter ac temeie lufcipiendum, 

 etiam aducrfus eos iplosrnam fajpe eft fimulata. Sic Cyrm dif- 

 fnadet Cyaxnri , ne ciiflrn hoflinm aggrcdiatur. 



18 Hoftis nec totus , fcd ex parte tantilm collciflus snec 

 aciem adhuc inftruftam habcnsifcd cam iuftruens , fi qua fieti 

 potcft,adoriendus : vtfacilis fitnobisde co vitftutia. nicCya- 

 Xdins /Sjjyrios "vicit. 



EX L I B R O av A R T O 



XENOPHONTIS DE 



pjedia Cyri. 



I TTOftLs fugiens non cft abfquc equitatu fitmopetfe- 



XJIi'^^"'^'^^- ^y' lonfdium. 



t Holtis fugiens confque pcrfcquendus,&: quidem celerti- 

 Itic & quampiinium, donec fperat fe euadere polfe : ad defpe- 

 rationcm autem non cogendus. Cyaxnru confiiiiim. 



3 Clades acceptas , pr.t:fettini magnas, fequitur fociotum 

 dcfe£lio>item fubditorum, nifi a viflis viresquamptimiim in- 

 ftaurentur. Sic Hyrcani a' .iffyriis defectrunt. 



4 Hoftis fugiens quainprimum eft pcrfequcndus : nec ve- 

 rovitflor cxetcitus in Ipoliis illius lcgcndis, donccfugientem 

 protfusprofligarit ,debct retincri. Cy>i edicium fcTjeiuentu 

 ^jfyrios. ^ _ 



^ Nullumeft lucrum vitflotiamaius. Widem. 



6 Pra:ficiendus eligcndufque fempcr aliquis in exercitu, 

 qui in toto illius icinere commeatus curam habeat. Cyri di- 

 ffum. 



7 Spolia Impetatoris iulTu abvno aliquo fido delcdlo & 

 legcnda funt & fideliter feruanda, donec ex communi omni- 

 um fententia intcr omnes diuidantur. Sic Cynn irt §otiu Ajjy- 

 riorum fu^ientium iegtniiii fecit. 



8 Studcndum cft, vt quac gcns peditatu valet, & ad pcde- 

 fttem pugnam ftrenua eft,cadem quoque equitatu, fi ficri po- 

 tcft, valcat , atquc ad pugnam quoque equefttem exeiceatur. 

 Sic Cyrw perjuafit Perfi, , qiii oftimi fedi/ei erant. 



9 Regio bcne culta prctiofa adraodum poflcirio : male ve- 

 ro habitata caret infinitis bonis. Cyri ad Hyrcanos di^urr.. 



10 Vt viftotia tuta paretur,omnes refiftcntes.vim infcren- 

 tcs fcu repugnantes funt occidendi:arma vero tiadentes Itquc 

 dedentes funr conferuandi. 



II Q_ui fc in bllo aut prilio populi totos & populatiter 

 dediderunt,& a nobis capci fuiit.coniraodiiis ad fua remittun- 

 tur,fedomnibusdemptis armis:autin fuo agro & fedibus iu- 

 fto ptKfidio impcfiro , rctincntur , quara vel rctineantur 

 apucl nos , vcl in alienas regiones tranlportcntur , nifi mani- 

 fcfta rcbcUionis ab iis in fedc & tegione fua manentibus f utu- 

 ra figna cetnantui & »ppateant. S«> Cyriu caftiuos Affyrioriim 

 tractauit. 



II Quamdiuexfpeftatur aut metuitur hoftis, ncc auxilia 

 funt dimittcnda , ncc diftiahcndo; vire« noftrx. Sic Cyrm Mc- 

 dos retinuit. 



1 5 Cauendum cft,ne Principi tibi infefto fubiiciaris, & in- 

 cius poteftate inaneas & fis. De Gobria ttansfugiente ad Cy- 

 rum. 



14 Rcgis in principcs & primarios regni viros iniuria , nifi 

 verbis, vcl donis ab co leniatur, eos a regc cum tota ipfoiuia 

 regionc facilc alienat. jijfyritu Gtbriameoe^it dejicere. 



( 



E X L 1 B R O CLV I N T O 



X E N O 



B H o N T I S 



pidia Cyri. 



D E 



Strenuof 

 quid Lor- 

 rutnpat i 



Exeruri'^ 

 Itnptidtij 

 contt.niij 

 Sociontii 

 exercitus 



Hol^is vt 

 opprtmt 

 cito yoi^ 



Hofti% pci 



terrifu.s c 

 pcrfcqnci 

 dtis. 



Hoftis pei 

 territii. i 

 perfequt. I 

 dus. 

 rnholtic 



In hollic: 



Pricda bd 

 vt diui- 

 denda. 



InOJiJcpi 

 riculolitt 

 mx. 



SociiSfijiii 

 bus fuccu 

 rendum* 



Regionii, 



aditus ••! 

 cupaailisl 



I T Ibido atquc amor fpurcus fape ftrenuos viros a bonis 

 I . coeptis auocant,& ignauos teddunt-Itaque continentes 



minimeque libidini & fcortationi eos addidos elfe opottet. 



Ve Cyro recufante 'viJere Abradats. njxortm. 



t Magna in adolefcente Impetatore virtuseft continen- 



tia. ExempiumCyri. 



3 Sociorum exercitus non per vim , fed bcneuolentia coti- 

 ciliandus ac retinendus. SiV CyrmMedos retinuit. 



4 In hoftem quem breui dcbcllare & pertetrefacere volu- 

 mus , funt CQncitandi , & in noftram focietatem contra enm 

 afcifcendi omnesqui illum aliqua cx causainfeuse oderunt. 

 Sic Cyrm Cadufios ^ SacM excitat in Ajfyrios. 



j Hofti perterrito inftaudum, SicCyrin Affyrios freme- 

 bar. 



6 Quo malor cft trepidantis exeicitus numeros, c6 maior 

 cft illius metus. Cyri diBum. 



7 In hoftico quicunque nobis vlrefiftunt, pofTuntocci- 

 dijimofunta nobis occidendi. Cyri fnceptHm ir^ Babylenios 

 ducentK. 



% In hoftico ingrelTus exercitus ftatim omnia cidibus & 

 rapinls implcat , vt magnum hofti tctrorcra dc fe iniiciat. Sic 

 Cyru^ ingtejjtti fme, Bnbylo/iicrum. " 



9 Socij,pra:fertim noui, maioripr.xdne capta:parte donandi 

 func , vt nobis lubentius militcnt , & magis m,ng'uque conci- 

 lientur.S/r Cyttt donat Cobriam. 



10 Nullx pericuIoGores reftiorefque in bello funt infi- 

 di.e,quam quum cx compofito aliqui in vtroque cxercitu 

 Duccs agunt , tanquam valde inter fe fint hoftes , quum ta- 

 mcn fint amiciflimi,& vlcro citroque exercitum aker alte- 

 rius infcftat vetilm,cx collufionc aliis incognita.SiV Cyru4 

 egit ctim Sfadoie. 



1 I Nouis fociis laborantibus eft auxilium ftatim,quo ma- 

 gis nobisconciiientur, fcrendum. Sic Cyrw Gadati lulie cen- 

 tra jijfyrios. 



I r Duces hoftium , quibus ipfe legionis aditus commifTirs 

 eft cuftodiendus, funt innoftraspattes, quantum fieripotcftj 

 pra:tcr cacteros traducendi ; vt ij aditus ptimi locorum occu- 

 pemur a nobis. Sic Cyrwi Gadatam conciliaui' fibi. 



I? Noiftu proficifcentiexeicitni maxime filcndum. Nam Excrcita, 

 notSurnura icertutiirimum fit pcraures , diurnum pcrocalos; 'i"nuiS 

 vtrumque tamen per prxmiflos femper equites & explorato- 

 res. Cyri dicium. 



1 4 Imperatorem exercitus oportet non tantum noraina, 

 fed ingenium etiam , animum & indaftriam fingulorum cea- 

 turionum fui exercitusnofle. Sic Cyrtunorat. 



I j Imperatorem dum excrcitus itcr facit,vno duntaxat lo- 

 co confiftere non oportet:led in diucrfis paiiibus exeieitus va- 

 rie verfari, vt obferuet, vtrum ab emnibus otdo fcruetur,vel, 

 num quas in excrcitu fint rixa:. ^ic CyrM. 



1 6 Imperatori lummam multum bencuolentiam jpnciliat, 

 fi vulneratos in pi*lio cxcipiat ipfc, curet, foueat, & Ipfc cum 

 Medicis, dum eorum vulneta traftantur , adfit. Slc Cyrui Ca- 

 dufios milites curauit. 



17 Cuius exercituseft hoftiliminot, illiuspars nuUadebct 

 abvniuerfo exercitu diuelIi.S»f Cadusij viHi ab Affyrlii. 



18 Pars exercitus iufcio Impeiatoie non debet quoquam 

 prxdandi, vel puc;nandi gratiaprogtedi.?»V Caduf^viiii. 



1 9 j£quum eft etiam in mediis bellis^ne agticolis , & agro- 

 rum arationi noceatur. SicCyrM. 



10 Giatiofi apud populum piincipes rlii funt fempei 

 regibus fqrmidolofi , maxime vero quum lera publicam 

 prasclate geiunt , aut bella fotcitei adminiftrant. S;V Cyrut 

 Cyaxari. 



I I Nnnquam eommittendum Principi , vt omnibus fuis 

 fubditis fit fimul odiofus & exofus : tunc enim prorfus petie- 

 rit. Cyri diiium. 



% 1 Regum ignauoium coi viit , quum quempiam fuorum 

 fuis aufpiciis les magis prxclaias geieie vidcncquam feipfos. 

 Sic Cyaxares, vrehattirob res Cyri. 



1} Cauendumprimariis in regno viris (nefemaiori comi- 

 tatur,aut populibcneuolenciaac tauore confpicuus cetnipa» 

 tiantur , quam iplummet regcm , fi modo cuti viueic , & non 

 fufpeifti Rcgi velint. Cyaxarts 



14 Militesdum videntur haberi concemptui,bonlquidem Muitc» 

 &ftrenui, definuntelVealacres: inaii vcio , fiunt dcteiiorcs. 

 Cyri dicium- 



EX 



Exercitg 

 Intperati 

 noniina 

 rtontdu 

 cum. _ „ 

 rxcrcitlh ' 

 ""•1 iji 



Exercitti 

 Impcrat 

 vt concit .. 

 Iiet. 



Excrcitiii 

 tion min< 

 endus in 

 pericult^ 

 Frzdaiic 



lu bellii 

 agricolii 

 parccndi 

 Procerei 

 Itrcnui, 



Princep* 

 exoius 



Procere 

 Urcauf 



Proce»! 



