240 Encyclop^di^ Lib. XXIII. 



iiciio 



cuentus 

 inunm 



f"'" 9 Bellanecfa:peiislocis,quibusputantut, geruntur:nec 

 ,'/" eosexitushabentquifperabjntut. Itaque non nih poft lon- 



gam deliberationem funt fufcipienda , & rebus omnibusin 

 Ytrumqueeuentum paratis. Sic t^cm^m m fecundo bcU^Pnmco 



dcceptt. , , • , 



- Rmnim 10 Ijs populis.quosDeus caftigare vult,multa incomrao<{a 

 5?unmr" 'imul eodtmque tcmpore infpcrata cueniunt. S,c Romann U- 



Bellf. loa- 1 1 Ma"num & longinqaum bellum geftuns.nullus hofti- 

 j,n4u«m lis locus ipfis infcftus a tcrgo relinquendus. £/i de cauf^ A71- 



nihal iagtiniwn ctpit. 



ik tcinocu, 



,, pereorinus exercitus reccnsacluenienSjti quidprcecra- 

 ptrcsti. r^ ocflcrit , totam legiontm pcrtcrietacit cito- i>tc L. /tm.Ustt 

 ""'■ H.yricos -victt. 



M.litis te- 1 5 Temeritas in militc feu Duce quantumuis ftrenuo & 

 ■na-ius. lobufto frequcns tandcm eum ipfum perdit.D^ Demeirio eha- 



rcnfi. "" . . 



rctJujpu- 14 Quumfoedus publicumprxtcr confcnfumReip. vio- 

 bluii v:o- jjj^ijjj eft,ille quiviolauit,eftproculdubiodcdenduslxfisac 



conc^ucieniihas. Sic Amiibal petirii: i Rcr:ii/tif. 

 Pffidus pu- 15 Bella abiis iniuftc fufcipiuntur,quipritnifosdsrapii- 

 bl.cumvio. tlicarupcrunt. S!cd.i»jriefi a ?• lyb-o CArihagincnfcs. 

 ylonnoa- \ 6 Coniultiffimum cft in Impetio quod plutibus diuerfif- 

 rimruilo- niiepopulisacprouinciisconftac, vnius prouincis niilitibus 



alrenus proiimciae dcfenfioncm committctc : contraquc , vt 



hocpadoroutua qundam officij pra;ll:atione iuter fe deuin- 



ciarftur. Sic A/inihalmijit Hiii^no, in Africam : .ifricanoi tra- 



iecit in HiljianiKm. 

 p.ipulus yt 17 Ex populo recens deuiflo Princeps obfides accipiat pri- 

 tcncprfus; j^^j^^j^ nobilitatis viros mares ac fcEminas,ac pr.cfertim iunio- 



res in vtroque fexu. Sic Annibaltx ciuittnibfn Citrihaginetiffum 



aecepit. 

 EeHuiain- ,g Bel! um illaturi dcbeiTius vctcrcs eorum , quibus illud 

 q^LKUsen! indiifluri fumus,hoftes ptids in nofttam focietatcm muneri- 

 dum&cu- bus & communis pcriculi mctu tentare &allicere. Itinera 

 «ndum; verolongafufceptuiis in hoftcm , piius vi.x omircseitploian- 



Ax funt, quibus facilc traiici exercitus poflit. Su Annibal tlla- 



turm ieUwn l>or/i.i>tt<. 

 Bellum !6. , ^ Lonoinqua bcUa &: itinera iiunquam tut6 abfque mi- 

 &'remmu. litum cxploratis priiis ai-.imis fufcipiuntur. 'ic A nihnl. 

 coloniaru 2.0 Coloni,c a nobis in holticum deduflae femper pr.-cfiuio 

 vfus & (i- (^j.jj, jijjjg _ Yj p;.Q munimento nobis (int. Sic Rommi xdnerfiu 



Annib.il'm. 



eoloniaru II Colonix in agrum deuiiflum nunquam abfquc magno 



ratio. ipforumincolarum dolore ac mctu dcducuntur:itaque vallis 



& muri5&: pixiidio firmandE. nam mfidiis vcl armispiimo 



quoquetcmpore ab indigci.is petuntur, & cxfcinduntur. Sic 



Crer/.ona ^ flacentiu, a Boifs petitn. , 



Ronisir- 11 siquispotens hoftis inPrincipem , velRemp. vicinis 



Sk'*''"' formidolofam , aut fufpeftam infurgit , facile omncs illi 



vicini cum nouo hoftc coniunguntur. Quamobrem huic 



maxim.epcriculocft ab co qui inuaditur , femper & matur- 



le profpicicndum , firmirfimis adueifus hoftcs iftos vici- 



1-ime profp 

 prifidi 

 Callu^ Boijs ^ aliii frofter 



nos p'rifidiis feroper obic<ais quantum quidem potcA- D« 

 Callk, Boiji i^ aliii Protter aduemum Annibalu infurxeniibi 

 Rcmanos. 



nfurgeniihta in 



^Extrcitus ij Quuniflumen.vclmons obieifluscxercituitraufeun- 

 •'"■ duseft, velaliquatcgio ttaiicicnda, cft ttanfitus ab incolis 



pretio emcndus.aut vi & celeritatc pra-occupandus. S/<r y.nni- 

 balin tr.iiiciendo Rhodano. 

 ixercitus 2.4 Imperatoii in holtilcm agrum profcfluro loca itineris 

 ""• notiflima effe^velper fc, vel per fidos vix duccs debcnt. l'elj- 



bijfentent a. 

 Exercitus 15 Excrcitus quantumuis ftrenuus ,_cft tamcn mota refi- 

 fatigatus. ciendus , vbi longo laborc & inopia fatigatus fuerit , hon au- 

 temftatim hofti^obiiciendus. Sic Anndal refecit exercitiim 

 fiinm difatigntiim in tranfisn Alpium. 

 Exercitus 2.6 Exercitus percgiinus & in hofticum penumpcns debct 

 peregrinus pulchto aliquo audaciquc facinore fui teriorem iniicere fta- 

 «rumpcns. tjn^^non (^jjjjj, otiose quicfccie, ne opprim.nur aut metus de 

 illo cuanefcatnam prima excrcitus percg.ini vidoria &cita, 

 omnes iUi conciliat,& ab hofte deficeie cogit.iiV Annibai con- 

 fiixit ctim Scipicne fofi dcfcenfum ex .ilfihw. 

 Celeritai ly (^eleritas exequendi magnuni holiibus tcrrorcm noftri 

 inbello. adfert.&nobis viaoriam de 'hofte imparatoparit. Sic An- 

 nibal. 

 E«rcitus -8 Vtmilitibusctiamignauisncdum ftrenuis'animusad- 

 viftnnuuj datur.nonmodo mifcra captiuorum & fcruicntium conditio 

 redilatur. ^^ jj^ reprxfcntanda , verum etiam fpes omnis fugae adimcn- 

 da. Sic Anniknlfuos ad pii^na'» ah'mxttif. 

 Hoftissg- ^9 Hoftis tunc niaxinic aggredicndus.quum adhuc eft 

 grcJieniUis laiTus , & itlncre ac laborc dcfcfi us. 



^^"n- ?o Hoftiin noflram rrcioncm irrumpenti nos occurrere 



rumpcnti prxltat primo quoquc tcmporc, & m primo iplo regionis adi- 

 ",'!""""" 'u mature & fortiter , cumqur vcl ab in ingveiru ipfo arccre, 

 quam iam ingteflum ,&omnibus fuis metum iniicicntem e 

 fiiiibus noftris conari dcpcllcrc.Sif Sr(/<ii>(!««mV Annthaliad- 

 bne irrumfenti in Italiam. 



51 Hoftis in hofticofama.m fibi concilicr clementii erga in h 

 eos quos deditioue accipit. Itcm duces pi«fidiis & arcibus ■/''"*' 

 holtilisagtumpodtos , magnis doni^ & pra:m,is quam maxi- 

 mc potelt,in fuis partes alhciac & traducat : dcnique prxfidia 

 fibi dedcutcs magnh ptxmiis donst & afficiat. Sic Jnmti.il irt 

 Itulia ve>-j.:tm. 



;i Maxime caueudum impcratori , ne exctcitus territus, Q"'<i u 

 vel rellus, vel imparatus, aat iniquo omnino lococum holte cjueni^ 

 confligat,ncuc ineo,vel a.i.bitionc,vel irafc abiipi finat, vcl 

 holtiura contumeliis cedat.vcl railitum inani claaiote viaca- 

 catur. -^. V.ibiw. 



3 1 Confl'£rciidi cum lK)ftibus tunc maxi.ne tempus cft Confln. 

 idoneum ,qu,imcorum miles adlwc tyro cft , vcl nondum 

 torus eorum excrciius coUcdus coiuicmt.vcl prxcipuus co- 

 rum Dux abeft ab cxercitu , vel per mobum iiuicilis ac Jcbi- 

 litatus in caftiis vocatur :vcl intcgra & alacris adhuc focio- ■ 

 rum & militiiin uoftrorum fides & voluntas pcrftat : vcl de- 

 nique adhuc leccns paitaium vidotiarura memoria inharct, 

 & hoftis ptopter eas adhuc pauei. Sic Annihal tiigebitt temftcs 

 ceriam.ni/S. 



54 Infidix in medio certaminis in hoftem cxortae , facile 

 cum terrent , vidoriam nobis paraut , & hoftem fuadunt. 



3 5 Strcnuifiimi & animofiflimi quique in infidiis collo- 

 candi. S/V Ar:nibal. 



i 6 Impranfis & nondum curato corpore a militibus prx- conft 

 lium fi eultari poteft,nunquam fufcipicndum. Semproiittspro- ' """ 

 j/iercA 'vifiu* ah Annihale. 



57 Clcmcntia viflosis erga hoftium focios a fe captos,& 

 eiufdem fxuitia crga hoftes ipfos captiuos,& tcirorem illius 

 hoftibus iniicit ,& fociorumrllorum qui hoftibus adh.crenc 

 bcncuolcntiam ipfi concilijc , vt tunC facilc cos iti fuas 

 partcs ttaducerc foleat. ^ic AnrJbal .fraciamt focios L\oma- 

 horiim. 



1 8 Excrcitui In hoftico vc rfanti , magna pvae.,-'i, vel multa 

 impcdimentafunt magno impcdimento, & fxpeoccafio f igx 

 vcl cladis.Itaquc ea vel nulla,vel pauca o;nniuo traherid.i nifi 

 prorfus fit commcattr deftituta via, per quam cft icer fafturus. 

 Nam campostenenti exercitui , omnia qux funt iiiag:is,pa- 

 tent. S'c .-'nnibal. 



; 9 Inccndia.populatioque agiorum rhaximt incitat hoftes 

 ad pugnanduro. SjV C Tl.iminius ac. enf-M a'' Aniuhale. 



^o Ert optimi Imperatoris nolFc ingenium & natiuam 

 fui hoftis , vt ca ad fuum commo.lum ipfc vtarui^hoftem pruJt 

 vcio iis icbus quibus tcrtetur , vel perccllltur , vel dclc- 

 ftatur, dccipiat. Bolybij fenumia,^ C. claoiintj,!^ M. Mtntiti) 

 exempla. 



4I Hoftis iracundus&fuperbusquibufuis infidiis fa-cIlS in( 



patct. yclyuitis ... . po"-"» 



41 Non poKft dux quifpiamin exctcitu ipfo , exercitus cxei 

 Imperatore infcio,vcl rcpugnante,polIiceri hofti obfcflb, vel ^"J"^' 

 dedenti fcfc,incolumitatem & falutcm.S»: Annibal MaL-arhAli 

 rejpcndit pofl pii^naw adlaciim Trafymenum. 



4 3 In dadibus Rtip. cxtraordinariis,cxtraordinario magi- ^^^^^ 

 ftratu opus cft:& in maguo terrorc exercitus c!t co Imperato- m. 

 rc opus , qui prxter ordincm in oiiuics ius & impeiium fura- 

 mum , & de plauo habcat. Sic Romani creariint fipe didmoiei, 

 ■vt g^ Fahtum. 



44 Impciatorieft ciara de valctudinc exetcitus, de vulnc- i^p, 

 ratis, de laflisrcficicndis,fumma habenda. Sic .innibal. pvn '.■ 



4y Excrcitus pluribus cladibus iara acccptis peiteiritus, „^, 

 ei(fem hofti nonclt temerc obiicicndus. Obiicitui autem tc- tu>. 

 mcrc, fi priufquamconfirmeturaliquafclicipugna& viiitoria 

 de holtc , tamcn itcrum in aciem cducatur & pugnct. 



duin. 





InOi 

 qitailc^ 

 po tll 



Inli l 

 qiia.lul 

 p.iriu f 



Viil 



clciiitl 



Tnnpc, 

 ta e;.e 

 tus. 



Hofle 

 pr.rln 



JTOIK 



Exci 

 Impc 



46 Hoftis fxpius viiftor potius cuniftatione quam prxlio hoP i- 

 fubigitur, modo illi oppida firma nulla fint,in qux fc tuto re- 

 cipiat , nobis autcm & militum multitudo adfit , & fuppctat 

 commeatus. Sequcndus tamen eft , & quantum licct prcmen- 

 dus,conferto nou diflipato agmine. iic ^^.Fabius domnit An- 

 nibalem. 



47 Maris imperium in omncm partem mnximum mo 

 mcntum habct, fiue ad commcatum inuchendvim.flucad mi- 

 litcs traiiciendos , fiue ad hoftium porentiam roaritirr.am in- '"'■ 

 friflfendam. Ac ptoinde omni ftudio vel comparandum,vel 

 rctincndum. Carthat^inenfinm fenten' ia. 



48 Portus maris nunqaam fuis fpcculatoiibus carcre ^^'"_' 

 debet. _ p=' 



49 Peregrini populi animos plurimum tibi concili3S,& '1'; 

 cos ad te ab hofte traducis , G ipforum obfides ab holte de- ^!;. 

 tcntos tu captos illis reftituis , vel afficis & dcmeteris bene- f 

 ficio ,ei fcueritati ( quam hoftis in eos cxcrcuit ) contraiio, 1,3; 

 idquc piimoquoque tempore. Sic Scipiones .id fe traditxer nt bn 

 Hijpanos 



50 Eftprouidi DuciSjpraBfcrtim in hoftico vetf-ntis ,ma- 

 ture hybernis cxcrcitus conftitucndis , & commcatui,lcu an- 

 lionx profpicere. Sic -Inn-i 'iGetione. 



f I Prxd.-c confcruand.-e ftudium f.spe tiinidiotcs militcs 

 facit, vtiparandxnuiditasfacit audcntiores : itaquc parta tu- 

 to inlocodcpouatui. 



. 51 Ea 



M3r 

 pir 



I- 



e\t. 



Pr^i 

 tliia. 



»* 



