2 66 Encyclop^di^ Lib. XXIII 



Jdim- 

 tiem. 



Mutatio 

 ireip. ex re 

 cpeicui. 



'"libert vt 



iit 

 litem. 



ImpreiTuin 



xnaglflratu- 

 infciL. 



Nobiles 

 *enatii;ni- 

 bus fuflt 

 aifuefa- 

 sicndi. 



Pietasfont 

 boni. 



Legesca- 

 ntant. 



Couiugio- 

 nim lefcf. 



3 Milit^is difciplina pueros maturc docenda,& illi ad 

 eam funt affiiefaciendi. 



4 Cantioncs diffolucs, quoniam animos quoque corrura- 

 punt, fuat abigendae. 



j Rerum eitctnatum , vti ludi, fupelleiftilis , veftituj, 

 viftus mutatio , fempcr periculofa Reip. motum enim im- 

 mucatioiiem fimul atFerc. 



6 Litcratum , & mathematicarum artium fcientia cftado- 

 lefcentibus perutilis , imo ncceflaria. 



7 Qu3c fanvflitas in puerorum marium moribus requi- 

 ritui i eadem quoque in fceminis, imo ctiam feuerior fetae- 

 tur. 



5 Nequodfcriptum inlucemedatur infcio magiftratu. 



9 Venationibus libcri, pra:fertim nobilium , qui ad bel- 

 lum func airuefaciendi , ftienui exercentor. 



E X L I B R O 



O C T A V O 



D E 



tdem. 



Difciplina 

 tnilitarjs. 



Luili qui 

 concedi 

 «lebeanc 

 publicd ? 



Ditciplini 

 militarii.i 

 lus fuum 

 cuique iic 

 liberum. 



Annonz 

 legej pro- 

 Ipiciant. 



Ciuibus 

 inquiiini 

 ne f quen- 

 lur. 



Munera 

 plura nc 

 qiiisvnus 

 gerat. 



eidem aequicacis reguli 



P L A T O N I S 

 Legibus. 



1 /"^Mnis aequitatls.cxquabonsE leges peadcnt, firma- 

 V_/mcntum cft Dci metus. 



I In feiendis lcgibus cauendum, nc per eas alicui flagitlo 

 labcs pateat, velut in Lacedasmoniotum lcgibus, Vt clam fu- 

 rati licerct. 



3 Non omnes vxores ducere licet : fed a quarundam nu- 

 ptiiscft abftincndum ,paitim naturxhoncftatc id fuadcutci 

 paitim politica vtilitace. 



4 Aduitciia & fcortationes ex 

 ^amnantur. 



5 Militaris difcipIinsE cognitio vigete debcc inquauis du- 

 ratura Rcp. 



6 Ludorum publicorum , qui ad rcm rijilitarem pcrtinent, 

 vfus in Rep elTe debet : & prarmia ijs publice propofita. 



7 Eft tyrannorum , noUevtfubditi fete militaribus rebus 

 excerceant. 



8 Vnicuiqucbonorum fuorum polTeffio libera &intcgra 

 cx legibus cfto tum ciui , tUm peregrino : nifi quis ciuis pro- 

 digus iis furioseabutatur. 



5 Dc annonx ratione & copia Icges & ftatucndae & fcr- 

 uandi. 



lo Inquilinocuio iuia inter nos intemerata i non tatnen 

 ciuibus paria funto. 



I I Ne vnipluia officia publica getcre , auc plures attes 

 priuatim exercere lieeat. 



EX LIBRO NO 



PL A T ON I S D E 



Legibus. 



N O 



tege! aH 

 politiam 

 cuiufque 

 ciuitatis 

 accommo- 

 dentur. 



leges nc- 

 celTarix, 



Facis fun- 



damentuni 



publica 



vtilitas. 



Tyrannum 



feprimic. 



tudicia fo- 

 rcnfialc^s 

 feruenc. 



ludicia^fo- 

 reniia func 

 duplicia. 



ludicia cri. 

 minalia. 



ludiciorti 

 nouercT. 



Punicndi 

 inali. 

 Cnminum 

 diiplex ge- 

 nus. 



ludicia cri* 

 minalia. , 



i T7St bonikgiflatoris, legesipfasexhonefti & aqui for- 

 J_/mula gcneralitcrponcre accommodatas ad formam 

 Reipub.qusE placuit.Eft boni judicis, eafdcm leges adfmgula- 

 riahominum fafta prudcncerpio vaiiiscircumftantiis appli- 

 care , & accomodaic. 



i Lcges ponuntur , vt fecundura eas viuatut. Sunt autem 

 neceflatiac ,proptcr humani naturae corrupcionem, cujus )u- 

 duoIiflimacflx:dlaetiaminfani5);ilfimis hominibus appaienc. 



3 Publicx vtilitacis refpedlus ell &publicas & priuatje pa- 

 cis firmamcntum. 



4 Prxfentiflimumad furorcs hominum tyrannorum,& 

 magiftratuum impotentura coercendos remcdium,fi iuftitis, 

 &injuftitiae vatioscxitus fibi reprarfentcnt. 



5 InRcp. bcnc morata iudicia forcnfia conftitui dcbent, 

 in quibus ex arquo & bono, fccundum leges tanien, & obfcr- 

 uato icgitimocognitionisordine ,qui pisEfciibctur , de con- 

 uouerfiispriuatorum interfe iudicctur. 



6 ludiciorum foicnfium duplcx eft genus : vnum ciuile, 

 in quo caufa pecuniaii.i; difceptantur : altcium ctiminale, in 

 quo dclidahominum cx lcgibus vindicantur. 



7 In criminalibus iudiciisaccufatio rci , ciufdcmquc de- 

 fenfio fit iibera, ccrta, examinata,non feftinata a iuratis iudi- 

 cibustandcm fententia dicatut ac pronuntietur. 



8 Fcftinatio & mora funt bonorum iudiciorum jioucrcx. 



9 Nullum crimenin Repub.bene morata mancat impuni- 

 tum , licct non omnia crimina pari pccna fint vindicanda. 



10 Ciiminumalia funt voluntaiia, alia non voluntaria, 

 vti qua: fine dolo malo , & animo nocendi fiunt : illa graoius 

 hic lcuius funt punienda. 



11 Exilium,carccr,infamia, vcrbera, dcportatio , mors 

 feu capitis fnpplicium funt pccni ciiminum qus pro corum 

 varictate & grauitate imponi debent, & lcgibus in fccleratos 

 ftatui : Bonorum autem confifcationem non vult Plato ftatui 

 pto posna , ne filius pro patrc puniatur. 



Pcrn:, 

 dccerni' 



Sen.t.L' , 

 gei pro. 

 iiiin. 



11 In iudicandis puniendifquc crlminibas petfonarum, 

 quidcliquerunt.&inquas ctiam pcccatumeft, habcnda ra- 

 tio i vtrum magiftratus,anpriuatus Ixfus, vtium fiJus pajrem 

 an exttancus extrancum oifcnderit : feruus dominum , vxor 

 maritum.Nam hx perfonje peccantcs meiito grauius puniun- 

 tur ; & magiftratui quani priuato fafta iniuria feuerius cafti- 

 ganda cft. 



1 5 Criminiim poenas ftatuere debet iudex & legiflator, ep Crimii 

 animoafftjiftus crgaciucs & ipfofmctpuniendos ,quo pater *'""'■ 

 crga filiosducitur, quos tamcn punit. 



14 Sacrilegia&parricidia,itemque,maicftatis& vcnefi- i"^-?"'- 

 cil , & caedis cilmina grauifllmis pcenis coeiecri debent. 



15 Cum omnibus ciuibus, vtfint ab omni iniutia tuti, 

 profpici dcbct i tum vero fenibus, idquc maxime : im6 etiam 

 elficiendum , vt fcnes a iuuenibus omnibus honorentur. 



EX LIBRO DECIMO 



PLATONIS DE 



Lcgibus. 



I T T Etl Dci ignoratio cft fum*ma omninm RerUmp.pcft!*. 



V Itaque omnis humanx focietatis fundamentum con- 



tiellit,qui religionem toUit, aut cx animis horainum couellit. 



1 0^6 fit , vt fummis gtauifliinifque paenis punienda fit 

 omnis impietas, cuiufcunqucfit gencris ac fpeciei. 



} ItaqHC nequaquam m Rep. bcne morata tolerandae vel 

 difputationesipfi contiaDeum,& eiusprouidcntiani. Mala 

 cft enim confuctudo contia Deum difputandi, fiue id cx aui- 

 mo fiat , fiue fimulatc. 



4 Deindceorum hominum vocescoercendae , qui aiunt, 

 rcligioncmcflchominum commentum , artc inftitutum , vc 

 naioris cuiufdam & augufts potcftatis metu homines iii of- 

 ficio continerentur. 



j Tertio punienda cft oranis irapictas. Eft autem eiui fpe- 

 cics triplcx : Prima negat Deum efle vllum. Secunda , ncgat. 

 Deum res hafce rcgere ; & prasfcrtim genus humanum. Tam 

 enim Dcum negat, qui ipfius prouidentiam tollit , quam qui 

 DeivUius i'-/raf|i» conuellit. Tertia impietatisfpecies eft eo- 

 rum , quicontenduntDeum donis , muneribus , ac precibus 

 placari, ac induci, vt indulgeac hominum fcelctibus. Hacc 

 etiam plane blafphema eft fcntentia. 



6 i,%Xt9-f>i<rKeia eft omnium fuperftitionum origo:ac pro- 

 inde nemini liccre debet, vt priuatim quos velit,deos habeat: 

 aut vt verum Dcum pro animi fui arbitrio colat , auc tcligio- 

 nem ipfe fibi inftituat. 



7 I3 religionem pertutbacqui de Dei natura itnpic loqui- 

 tur, aut fciibit- Itaque puniendus eft, & quidcm capitc, 



8 Qui pacem publicam,aut Rcip. ordinem petturbat,capi- 

 tc punicndus quoqne eft. 



9 Qui rem alicnam inuito domino capit, aut letinct, 

 autcontic£lat ,fur eft : ac proinde codreendus. Dcbetenim 

 in Rep.benc moiata cuique ius fuum conferuari,ne aquo- 

 piam illi adimatut, aui imminuatui. 



10 Vis omnis & publica & priuata in Republ. faenc con- 

 ftituta abefto:quivim alteriinfcit , coercetor. 



Religi' 

 c5ccm( 



Religi 

 conifp 



punien 

 Idtm, 



Ideat. 



rmp 

 puniei 



Sup jl 



tio R' 

 pernic 



»e! 

 nem 

 turba 

 Scdii 

 punic 



f ur 



Vis c 

 piohi 



EX LIBRO 



VNDECIMO 



D E 



P L A T O N I S 

 Lcgibus. 



I /"^Mnium conttaiftuumpriuatorum fundamentum,do- 

 V^^miniorum diftiniSio, & rei fuje tuta cuique pofleflio, 



quae fcucrelegibus eft (iabilienda. Itaque Meum & Tuum elTc 



inRcp. debet 



i Pcflime rem habet , qui malis artibus haber. 



} Vtfidesin omnibus noftiis conciaflibus feruanda:(ic 



fraus & dolus malus cocrcendus , ncminique prodelfe debet- 



4 Tcftamentorum faftio & in Rep. benc morata locum 

 habeat : & ratum fit, quod teftatot dixeric, lcgarit, aut juflc- 

 litlegibus publicis non conttarium. 



5 Deliiia teftantium , & fraudes captatorum nc pro legi- 

 tima teftatoris voluntatein teftamentisobtinento,fcdaiudi- 

 cc cmendantor. 



6 Hates a legatariis diftimftus eft natura. Hxrcs eft penes 

 quem ius ipfum hxrediracis & caput familix mane| : legata- 

 rius autem portiunculam tantilm bonorum habet. 



7 Poft tcfUmentoiumfanftioncm proximafic curade tu- 

 tela & cuiatela eoium.qui a parentibus moticntibus minores 

 annisi^ relinquuntur. 



8 Pupillorum fummam curam magiftratus habeat, veluc 

 communis omnium ciuiuro parens. 



9 Tutores pupilliscuratores csteris,quifuntinfra if sra- 

 tis annum ,dentut a magiftratu viri boni, & corumamantes, 

 qui & perfenam & bonapupillorura cuteric, 



}o Tuto 



Didi • 

 doml 

 runi. 



Pfo If 

 mjlill 



Cni 

 ainir r 

 danu ' 

 Tcfla • 

 lorur I' 

 iTtio I ■ 

 ctlTa 



Tdia * 



Hjrc! 



TilCPi"* 

 ratio " 

 ctienc 



Ideni 

 Ideir 



W^' 



