Scholaftica^ Cap. VII. 



285 



NICOLAVS CLENARDVS 



lOANNl VAS>eO 

 S. P. D. 



Mll>i:csvii^ctur longe facilKma, piierosanalphabfticos 

 m tua timiliaintia anniimco picduci , vt ciuotiHiana 

 Ibucm Laiinc , & aufiicniiis lcilionibus LatiniN fiut idonei: 

 Dc iis loquor,<]ua: alioqi;i captuni pucri non txtedjnt Quan- 

 quam ijuis cit adiio oblcuius autlior , vmle pnei nih;l exccr- 

 pat n:c iicccflc cll vel mc totam Ciccronis allccjui pa;;inam? 

 Piincipio iplo dic ciiUat, a h c defg h i k , Sc eas littcras pin- 

 gat : alio die. l mnop ijr st vx z &cas,pinc;at tcrtiociic vo- 

 calcs ijuinc]ue,.»f i t, ^ocalisGrneca)'. Diphthongic^uatuor, 

 ta AH frt /^;, .id cll,y". Deiudc Ivllaha -je-ta lc: : DiiSio, ; crales 

 qi<inquedipj4i.on^i quaiunT. Hic dum inculcantui , pucr fua- 

 pte naturaconcipit , quid fit /.ffrj , c]ui«d •.(>'.;/«, quid frU.iha. 

 Numcro piolatisdigitisffM/fj^Kof funt fyU.ib.i ' :res. Dcin- 

 tie,i'oci.tes .juot lunt iticn} Sep-en:. Ncc neccfTe eft vtfcias, 

 lyllaba cft niinima pars vocis compolita:. & citcras incptias, 

 iid.rpendia. Atquc hxc omnia perpctuo l.atin^ luntagtnda, 

 etiarafi non intcUigantrnutibus & gcftibusaliquid diuuiando 

 con(cc]ucntuv .rcliqua ignoient , ncc tamen vapuknt. Piiuio 

 liatim die Caiboui chartam obieci fic fcriptam : 



Vocalcsquinque , a e i -v. ^ 



Alio die altcram chartulam. 



Liieri cxn rnanies , b c dfg h h l rr7 n p qr s t u xz.. Dcindc 

 cuni irem cubitum , dicebam Latin^ : rocali; ctt n (onfon.inte 

 f:trie f)ll.ibam,ba ie hi ho hu , ra feficof/* , ncc vnquamquic- 

 quam dccbraui vernacula lingua. 



Sit hic labor hebdomada; ad fummum. Intcrim tamen ad- 

 motamanucapiti diccbam cipm , ~:afu.\nculi<^. & ita lin_<;uiis 

 diebus vocabula aliqaa in libelium refcrcbam. Et ii.tcr vc- 

 fticndum : Heti4 Seva^liane ccdo milil a--!4:<m , monftrato can- 

 tharo. E]fti'-de , ^ ferreeentem Ipfe fffundcb.Tm potius,qu3m 

 vt dicerem quodignorabam , hoceft vcrnaculum. <./'■''> rn'i:i 

 fcH-mm , dinitis couicndi capitis oftendcbam figna. lam du- 

 ilura airequeris qux velim 



Sequitur lecun-ia hebdomada. ^ 



Primadcclinatio. 

 a A s. am a t^-) > 



£ artim is as t u S ^'"l"' 

 In intetioriorc manu dicebam , t* « * "'" <* ". 

 Zxteriore. a arum it as t. u. 



Deinde aptabam ,/*:/* /^i : ita vt biduum occuparctur in 

 ■«navoce Mufa. 



Cafus fcx. 

 ^ominaliuuf. 

 Genitiutu, 

 Dafinus. 

 Accufatium. 

 VocatiuHf. 

 Ahlalit*»'. 

 Sit hoc ante pr.mdium fonandum prolatis digitis , & manu 

 lam intciiore , quam exrerioic. 

 Senucnti dic. 

 i^r:meri diio. 

 S'ngahru. y , r • c 1 



Vltirdu f dversa manu iigmncabam. 



CcEnanti,prandcnti,eunti ad lcdlum,furgcnti,femper occi- 

 ncbat IMuft •Mitfi^rjr, Nec dum fi.it,quid fibi c^fui vclint,quid 

 i^umerf^. Poftalicjuot dies vbi audicrit,Ci' ow/V;;' map^!ifn,!i 

 Hic fl Jorifiiia map!a;tum dices,'/?« l:int caftu, majpa,mafpi.m; 

 aiiquando dicimus mappam , aliquando maffa, ; fed poftea id 

 intclligcs. 



Deiude. 



Trima '{e:l'nit!o habet •vnam terminationetn , nempe « , id le- 

 gat , necintclligat. 



Fort^ miraris , quipoifit legerc Multa coUigic pncrvno 

 terendo vocabulo ,rr,iii...m»fdmufam. Deindedum haflenus 

 tam paucae voccs occurrerint , i^vc^xles ijiiinjne Co- fsnantes, 

 'Dithit origi cj-.atifr. y!!.<ha . Diclio , y c. dum oQo aur iiouem 

 «licbus fic inculcantur.& per domum rcfonant, fonus ipfe ad- 

 iuuat , & prsterea , quod nulla dics omittenda fit , qujE non 

 fcribcnrcm & pinjcntem occupe t ,omnino condilcit legcndi 

 •vias. Et vtnon fitexpcditiis iedor tamrn dura mcmoritcr dc- 

 tlinat. «H/fl,niihi fati-ifadumeft Scis,qiiomodo doccrc fola~ 

 bam Hehraica , poft tertlam ftatim lciflioncm difccbatur 

 Tak.^iii : quod fi lcgcre queat difcipulus , & praefentcra fcm- 

 per lcflioncm quorfum attincc multas horas perderc in le-. 

 gendo?' 



Cafus & numeros cur poft declinationem pofuerim , iam 



■vides :facilius cnim confcqauntur,quid fitcafus , vbi nomcn 



vnura in digitis dcclinandopofuerint Semper itadocendum 



cft , vt nihil pcndcat ex feq'ientibus , fed quse iam tenuerint, 



"lncfmadf:tantpr.rfccitile(ftioni. Quareidipfttm , vnameffe 



trrm'n tioncm primi Deelinationii , volo vc lcgant modi) ,ct(i 

 iion intcUigant. Cartcrum vbi ablolucriiit fccundain Uccli- 

 nationcm , & tuin adfciipfcris , 'juintjue efe termin.tiiurs , ic, 

 ui>i,<r,ir, ur ; tiiiii dcmuni olfacicnc , & tum iii ingtcflu llatim 

 tcrtij; dedinationis liccbit fcilbetc : 'lertia decliuatto habct 

 multas tciminationcs. 



Stcunda declinatit. 



f. Domwus, 

 I erum u os 1 u. i 



Vm i iim tim j .- , 



. {■Temfliim, 

 a erum u a a u > ' 



tJomlyia in um fun' t^eneris neulrius. 



'Keutrahahent tres cafui fi • ilis invircquenumero ,nomina- 



tiumn , ai cufa:iiium , ^ vocafiuiim. 



lii cafiisi» plur.<li nurnero feinfer dcfniint tna. Hxclcgant, 



& dlgito monftrctur ia figura tres cafus fimiles ,«/»«?/ um, 



a a ti,iemptu>»,'er/>. l'itn,-e»,f,'um , id tierinon potcft.quin obi- 



ter difcant,quid fignificct vox//»y/«. iehs iiune,quan/(e niro, 



ejl notnen neu ru>/, ,J mfer irti cafui ftinfimiles. Vide,quiijD, 



Domin:'^ efl nom n 't^ii: um • \<n , Dom n~. uare ? t'j , urr , e. 



lam pucrfarpius audiuit has voecs , Nomcn,Dcclinatio , De- 



clina , &c. VL>i inccpcrit coniugare vcrba , Iomnial>it noini- 



nadcdinari , verbaconuigari. 



Scd pcrgauius. 



Cenera ;»/; iria. 



Mafciilnum. 



Txmininum, 



Seiitrum. 



Hic obiterdifcit legetc diphthongum cc ,tanquam p,& non 



pcrdiias lyllabas , e. 



So/.:ina tn m fecundi declina:icn'A funt mafculina , vt £>a« 



miniis. 



Somina prim& in afiint fccmina , vt Mufa 



ts^min» f^cutids. in um ftixt newri , vt Terrflum. 



lani hoc vtcunqac capete poteftsfi niinus , aliquot poft 



dicbusiinelllgct 



Scd heus,Vai'a:e , Cfluene pucrum oncres articulis, licjnc, 



lior. Mci nc fomnijrunt quidem had^enus quicqucin articu- 



loram : tantiim prolatis digitisdicunt , A/k/^j , Muj. inccno- 



iTiinant aut cafus aut numcros ; mants ipfa loquitur- 



EK. 



Er » fm er f , 



. . f- Faber, 

 t orum is os t u > 



B R. crefcens. 



Tr eri ero er'Jm tr ero j 



eri erorum erU eros eri eris S 



C irb}. Slnidflacet Domine ? Puerquot fim' fyU.ib' } TitiC.Dut, 



dni. Pueri qa:>rfun''> Tns , T^es , 'res. Sic obiccr corrigo , nec 



c.iuf.is acido,vc condifcanc ,aIiquando fic,alias fic loquenduin 



eflfe , i. c. crefccre. Sonne iatr. es maoniu ? £/ ciim e!jes in lerrai 



tua,rras larufcs ? Eti im Domine. Iamcre'>ijii. Sic puer hahet dttas 



fllah.K,r'.ieri ires : ergocreUi'. IntiUi^ii ? Eriam Domin: Magi- 



fler, q er fyll. bi ? Tres. y.agifiri qucf.Tres.C^efci- ? r.en Dnpri- 



ne. Collacione contrariorum rc3 optlme difcirur. Haflenus 



noncuraui muUitudincm cxcmpiorum. Ca:cerumfrcrefcens 



vel non crefccns ,quod non tam I.ite pacet, fcrmc omniaad- 



icci exempla , aut praccepto cacholico comprchendi , quod 



idem faciendum eft in tertla declinntione , vt lingua& aures 



iiisvocibus airuefcant. Qux fi multx font, niialtitudine ip'a 



pr.Tceptumdlfcipulo infinuanc i finpauc*, iplo in loco dccli- 



natio earum difcicur. 



Ir iri iro imm Ir ir" ■) . . _ . 



... . . . . . . s- F;r, Leuir ,TreUir, 



iri ircriim irK iros irt iris 3 ' ' 



ur uri uro urum ur ure -> 



■ > Satitr. 

 uri uroriim iiris uro> urt tiris J 



Secunda decfmatio h:ibet quin/f, terminationes, ttf um er i- itr, 



Hic fortc obiter accipit,7«<' valcte nue. Ants forte non occui- 



rit, &abbreuiationcs ptincipio fugiendz funt. 



Rcliqua fecundjc declinationls omnia omittantur. 



Ciuo.Tiodo guftum dabimusadicdiui Sc fubftantiui. 



Nomen duplex. 



jfdiecliuum 0- j^bflxmiuum. 



AdieBiua. 



B(in'r< , bcna , bcnum. 



Maliu , m.tl I, malitm, 



Magnu^ , ma^na , mignstm, 



Pi-rAitt , farua , paruum, 



Dono hic grandem fyluam nomlnum adlcfliuorum , fcm- 



pcraddcndo concrarium ,quod obicec facicad dilcendam vo- 



cisfignificationcni. Quamuisenim dum tradicui Gramniati- 



ca,nihil omnino curandum cftde vocis fignificacione •, tamcn 



ficitradifpci)dluin inflitutionis propofits iuucrur difcipulus, 



arripiendaeft occafio. Ponenda , inquam,funt adicTtiua pluii- 



ma.caprxfcttim, qua: fufpicaris pucrum iam aliquoties aur- 



dilVe intra tantillum tcmpus.Hscficdocco : cumlicct diccre, 



bonics ejiitc, maltu eijiius , magntis tquus ,pa''!<U' eqausfid quo^ 



manec iunflum variis nominibus,cft adiciftiauBi , vc ^»'** 



ejuus, bonin dcmlntn ,bontis cjfeus , (j^c. Reliqua.qulb'isriicc 



adduntur, 



