Scholaftici^ Cap. VII. 



285 



Pratfraratio illa copij: , traJcndo orationcm ct oraiionc, 

 etiiin hic locum h,il)cat piarlcitun (i vidcantur alK]u.i clFc 

 vocabiiia , qux aiia r.itio.ic infulcisi iiccjiicant IJ fit , vt (cis, 

 vcl vt iplcoiatioiicm hugas lioc mcnio. C^»ife>tu n li^mum. 

 Couuiii in //!:■ piurima beitjiei.i. Plnrimiim ili n.t me>i:Uf ijl. 

 &c aut iicflcndo fcntcntias auftotuin & aila^ia Omn/«xfn- 

 cis Amor , ^ntisci:iiainu> Ainri, a n oimila p jjumu'' enmet. t'/ 

 jcff:im:is,q-ijnd ■, i-t volumir, n"» llcet , &c. haec vaiictas ctiam 

 grata crt Po'lrcm6 vbi iain omncs lationcs pcrtradaucris, 

 lapiani Lexc-n S^brijff.Jis , & dccuifis ordine vocibusli 

 quam toite puct ucc tum audieiit , aut ctiam fi audictit , nio- 

 do cius occalioneoiatio elcgans cmctgat,eam ordinc alpha- 

 bcti dclctibam , Scitcm rcliqujs omncs, & nc fadidium fiat, 

 litc.am A poiiani. Dcindc aliquosnouosadiiciam Dialogos, 

 poilea U. Sic. Non cnini ncccde eft«, tc gtaue & fcrium argu- 

 niciitu.u ad hiicm vlcjue pcrduceie, Eiafmico moic , fed taa- 

 tiim vlum doccs lingui Latinre. 



Ptoximumannum fi fic animi caufa impcndcris iftis anal- 

 pL.Seticis , totam linguam Latinam patiio libclio & vrili 

 toaclafciis. Et cjuia foite veretis , ne in longum cicri.fcat: 

 principio quis longus dchct ccnlcri liber , fi viius modo a 

 di(cipulo tr.iOtanduscft ! Dcindc ,c]uando pingendo , legcn- 

 do, & audieudo hic libcr fic dccantabitur intcr eorum manus, 

 liccbit lubindc expungere , fi qua fapiiis eadcm occuivant,ac 

 in corum locum alia (ubftituerc.\}u\quam quid periculi.liea 

 dem crebro in libro codcm ttJpareat ? Liccbit adierto aduerb. 

 aut aiftiuo vct(o fn paffiuum, faltem faciem oiationis matare. 



Aliudtcftat. Vnus hic libellus omnium inftaverit.quiqui- 

 dem ad l.nguam Latinam attinet.ltaqae non folum lcgendus 

 crt , lcdtaiiquam iuftus audor habcndus. Et qiiemadmodum 

 fciip:ores rjEteros cgimus , &arrepta vocula quapiam , iudc 

 tomiriWiifcimur aliquot orationet, ita cum lubcbit tibi remit- 

 icre animum , lcgarur cx hoc libello pagina vna. Et fi qua 

 vox rarior occuirat , trartctur bcne , & viua voce ibi penle- 

 tur : quod fort^ non fxpiusinfit inlibcllo 



Egrcgium ccrno fruclum , mi Vafxe , & fortc multis vti- 

 lcm laborcm, fi vclis aliquid hic adhibcrcdiligentix vt eadem 

 fidclii non duos dcalbes parictes, fed multos, vnus tibi libel- 

 lu5 fuppcditctlinguam Latinam vniuerfam , infignes autho- 

 rum fentcntias, adagia innumera , copiam orationis, infigni- 

 um viuutum & vitiorum dcfiaitioncs , & poftremo quod tibi 

 & multis aliis qucat eirc vfui , vt in promptu a primis ftatim 

 annnis diicamus , ne profcLli h.etearaus iii quantitatc fylla- 

 barun. Mihi vlu venit , fi quando nugor , Vt afHatum Apol- 

 linis perdam , dum non cccurrit carmcn poiitsE , & vidco 

 Grammaticos , Aaiite V coiripitur, &c. Itaqnc nupcr, dum 

 infaiiircm dcfunflo Einfmo , animus erat fcmel mcnfem 

 vnum elaborarc , li.x'fitanti peipctuum parare r^medium, fed 

 alia cura interpellauit. Et fi a mc alieniim cftilta iam oEtace, 

 tamenanimuseilnifi tu peruertcris, auxilio racorum ./Ethio. 

 pum illud laboris c.ipefr;re Sedordinead fingula. 



Multis vris difplifct exauthovibus infii^ncs locos qui Cen- 

 tentiasgraues contincnt , fclig ve , &in eis legcnlis opeiam 

 poncrc ,pLoprerea qtiod apud eos ipfos authorcs huiufmodi 

 rcdliiis intelligaiitur,mcliusdifcuntur , quam fi quis ex mul- 

 tis authoribus gtandcm fibi naiet fatragincm. Eiufdem fum 

 Seipfe piopernodum fententii. Cacterum &apildGrsco5 non 

 iiefuerunt qui fcribercnt >»4l/<#r Et longe optimii arbitrarer, 

 fi quis ita dilceret liiiguam Latinam.vt quem vfum vocis 

 •ccipir,pueroratione alioquiinani,ipfum fcrrct '-x huiufmo- 

 di oratione,qu£ prxtcr fi 'nificationem vocabuli etiam mo- 

 nerctaliquid, vt funt adagia , apophthegmata, & fimilia^vbi 

 cft vel hiftoria , vel fibula , vel talc qjippiam. Occurit illud 

 mihi Ciccronis: Sullnm efi otfc'um tam finTum A>j:if rotemne, 

 quodnon (f<»'i:iacomm!n"ere at^ne violare folrn'. Iiifulciatut 

 alicubi in dialogis occafione vocisx'/o/'', aut CBiufuisaltcrius. 

 Iti quicquid infigne eft & illuftre , per occafionem interfcra- 

 fur. Cumcnimpucti fint tcnaciflima meinona, a piimis an- 

 nisea imbibant , quaE nos poftea fenes vix ma<^no labore 

 difcimus Legimus totum Tetentium ncc quicnuam poflea 

 mi-niiiiimus , qiiam eiufmodi locos infignes ,qui fi num mf- 

 nus clcg.mtet fcrinti fui.t, aut etiam elegantius ,ptaEftarc 

 opinor.vt tuus ifte libcllus horum fit plcniHiinus .etia.nfi 

 cxcrcfcat plurimum. Ttaqne cjaufulas Valerii Maximi,& 

 qiiicquid in Tra;;;ico Sencca , in Cicerone , Plinio ,& citeris 

 clafTis authoribus memorabile fit .quando fufpicor tc (ubdu- 

 ^alinea'n codicibus tui'; il uftrafPc , otdinc nvnifter tiius 

 exfcrib.it , tudcindepro tuoiuJicio cx eo follcflarioin lo- 

 cum aliquem dial^gici libcHi referas aut lib;Ilorum. quid 

 enim periculi , fi in multos tomulos aniius vnus exctcrc.--t? 



lam ctfi primo anno non far ies verfific.Ttorem , tamen ve- 

 liin te ex omnibus pneris cos verficulos cligcre , qui pratcr- 

 quam quod f ntentiam continenr , aut hiftoriam , aliquid 

 dignum memoria eam etiam contineant voccm, cuius quan- 

 titas canonibus generalihus non cuntinctur. d^H^^us inijue 

 •v!cem,t>ribentHrcr^ r.t fxni.tif . fern^ fcx lo ^s aptari potcft 

 Multa Hotat'us , plurima prsbebit Ouidiu^ Qnod fi ordinc 

 alphabetico feceris, tibi etiim nunc grandsuo poteiit elTe 

 Tm.lU, 



v(tti ,fi fparfimimmittas relit nolitpucr , iufigct memoritt. 



Etqiiiatam v.irias tatioucs collisio , vt(patio aniiuu La- 

 tinum vtLunquc rcddamus difcipulam ,& viium in libiuin 

 totam voluinus coiigctcrc liuguain : cai ctiam ni,n hocpo- 

 fticmo .iddimus »t coiigcltis hinc indc auihoium diflis, ticu- 

 los aliquot vbcrcs Ai vittiitibus k. viiiis morc Valctii , & dc 

 rebus aliiscontiiigainus ? lJ)c fiT/i.dc iV.f.^; or;i/<«,de Alt- 

 dicu , dc ehiioiOf.h ' , dc f.i.iitiiuf , L> .^iitbiu , Rc^ibut , tif 

 btit, Uc. Exempli causi. 



P!uit!t. 

 Rrji^it^n •.'/'/. erit 

 In pretioprctium nunc cft , dat cenfus honotes. 



Ccnlusamitiiias paupcr vbiquc iacct- 

 Doncc cris fclix , malios nii.ncrabis amicos. 

 Tcinpoia fi fuciiit iiumla , folus ciit. 



£t item alia qux codein pctcincnt. 

 fnrr!.^. 

 Nefcio qua natalc folum dulccdinc cundloJ 

 Dctinec &c. 



Vidcortibifortenimius.fcd tu fcligciidi Jebesetre arbiter> 

 Vaf.cc .fiinulqaccogitarc , tumquoj mhiloftlcciit , fiqux- 

 damlub aiiiiicxitum lam dialogicus codcx contincat , qu* 

 nonplancintcliigantur.tum vcro feulim copueium dcduccn- 

 dum , vt exctcitio dil(:ipaloium grandium alfucfiat , quoS 

 gtandcs& ipfequotidie , pr.etet penfum ftudioium fic cier- 

 ccie potcs, vt& ipfi collertanuin habeant fcntciiturumiiu* 

 pluribus tonftcnt vcibis,q'ialia fuerint caim.iia aliquoccx 

 laucnalc , aat compaiatio quicpiam tpeciofior.vt illa. 



i^cv.!i4'iinf(ip'4o,in:.JE>ii-'-.At: veiuis. Itcm ceddcnda 

 quotidicfcxauc fcpteraadagla, & fcnfas eorum vctbispaucis 

 mcmoritit reddcndus , d.c qua rc nuper tibi fcriplcram, 



Omnino fupraopinionemrcstbi fucccdcc, fi modo piacu- 

 lum ficdomi tuaaudire voccs vernaculas, & quemadiiioduin 

 antea monui , aliquot ^ grandioribus tibi velut hypodidalca- 

 losteceris, vtvicibusin orbem cuntibus ncmo docendoaut 

 audicndo grauetur,& ana'phabetici tamcn ifti nullas habcaut 

 hovas vacuas, quin ea vcl lcgant pvacfente quopiam, aui fcri- 

 bant, aot commcndent memorar autcum Latinis colludant. 



Vellem vthanc rationcm publicc fufciperes , non inuitatis 

 auditotibus, fed vc colle6\i> aliquot eti.im tudibus & gtan- 

 dioribus natu,qui fc obfcqutntes pracbetent , eosvnacuro 

 domcfticis inftitucres , fort^ pcrfpcfto tam eximin fiudu, 

 plarcs vltio conflucrent. Id modo te oro > ne pudcat ad hxc 

 in fpcciem minima dcfcendcre & potiiis omnia Giarca poft- 

 habcto ,etiam domi , vt ais ('foit^ tradtnda. Sis Pafcafiovura 

 lotus , donec finem ridcamus fututae cachedra: , &c. Puto 

 iam fatis iiieptiui , ignofce Vaface , cupiucram heti abfolueie 

 cpiftolam , fcd Pafcafij me prolixum fccerunt. Vnumaddam, 

 prxcipuccurandum vt ficu & ordinc fcriptamm reiumoculis 

 quoque gracus fis , h. e. in Dialogis oiunem rerpoufionetn 

 fcmpet in nouo verfu coUoces hoc pailo. 



^id «» ? ybi ej}Gulielmufi 



Stndeo N^^rdo ^■'mlne. 



Miccoad tc principem Dialogoruin iEthiopicorum, vnde fi* 

 niul&rem& ordinem agnofccs. Ea rcs tantum habet ino- 

 jiienti , vc bonus alioqui liber plan^ damnavi dcbcat. Sctiplc- 

 tam quondain tabulam Hebraicam , tabulam , inquam , non 

 iuftamGvammacicam,quod & typi minotes decfrent, &Cam- 

 pcnfemnoUem vidcvi emendare ,etiam fic difpofueram , vt 

 mirifice iuuavet memotiam. Modo vidi eam fic impreflam 

 Parifiiis , dum rypographi charts compcndium fcquuntur, vt 

 metitidoiftisomnibus meus labor difpliceat. Sit iam tandetn 

 finisfabulac. Imo adhuc vnum reftat : manopete conducere 

 ad faciendam fidem huius inftitutionis tuse fiqucm nancifci 

 queas puerum.nonqai adhuc Gvammaticam ignotet, fcdqui 

 Bc litcram quidcm vidcrit , quales ego accepi jCchiopes , St 

 cum fic inftituas , vt anno primd iam lcgat & pingat expedi- 

 t^ , loquatur& intelligat fic Latine , vc illos long^ fuperet, 

 qui trennium ifticartem audiu.nint Nebvilfcnfis. Non debes 

 GvKce docevc iu gvaciam mearum infticucionam,quando eam 

 lcdionem non debcs , velim tocus , vt dixi , fis Palcafiotum, 

 etiam priuatim , & omnem lapidem contraaquilam moueas. 

 Rhetnrica fi quando exirc dcbcbit , fumn opeie adlabota , vt 

 nouapricepta,& in vniuevfum quicquid ad pvaeceptum ahud, 

 aut aliam conditionem pcvtinet , occupet pvincipium verfus: 

 nam id valdc facit ad perfpicultarem docendi Saiisaperte& 

 fimpliciter, imo vaftici tibidepingo ,qus niihi ad iuucncucis 

 rertam inftirucionem conducerc vidcntur. At vclim te noftra 

 non ficaliis tradcre . fortc n.ridcrent. &c. quando iftis illic 

 diis nihil placet , nifi quod fpccie commendetut. 



V . Prdfe [iHsqHtntii cl.isfi! meminerit qKini^ne tjfe partes 

 ojjicii ftti. 



PRi»«^/fCogitabit,Latinum fetmonem in hacstate,cui 

 pripofitus eft , efflorefcerc : maturefcctc in fupcrioribus 

 gradibus.Itaq; facultntem inflcc^edi nomina & vcvba inchoa- 

 tam in festa cuiia c6firiBabit:additis ota:cepci$ Giamatic* La- 



B b «in« 



qtlint» 

 claf'<» 



