286 Encyclop^dia^ Lib. X X I V 



Ratio 



qiorts 



Katfo rrr 



'•■-' cla (is 



Ratio re- 



Ratio 



priiiT 

 dasfisqu;: 



Officium 



archi 

 quod? 



tiiia: pauciffimis .Ccnfirmabitetia elemeta Catcchctica,qu3C 

 pucii didicerijt. Deinde dabit operam,vt pueri fibi cornparcnt 

 copiam vocabulorum partim ex Nomcnclatuta , partim ei 

 Tercntio & vt vnam phranndifcant variare Grammatice.Vi- 

 de fupra iftius excrcitij modiim,in Grammaticis. Hic neceflc 

 cft, vt omnia pciae.intur clara & diftinCla vocc : rccitatio vo- 

 cabulorum, leiftio Tercnti), & variatio Grammatica , vt non 

 folum omnes ledlcaufcultarc, fedalij alios ctiam,(i opus fit, 

 emciidare polhnt rfc/oiaciet fundamentalingux Gr3EC£E,do- 

 ccndo alphabctuni & paradigmata declinationum & coniu- 

 gationum faciliora.Hic rurfus crit in promtu libeilus pauca- 

 rum paw llarum , in quo prxter alphabctum , declinationes 

 & coniugationes nihil contineatur. DfK;"^^;.'f docebit fnos di- 

 fcipulos initia Muficcs & Aiithm.tices. Et ex Muflcisquidem 

 p' oponet alphabetum , id eft, fcx voccs, claues, & interualla 

 fonorumex Arithmeticis quatuor, quas vocaat, fpecies^ 



V I. Prsceptor quarta. claffis mtmtnerk ^uatiior ejje par- 

 tes ojfici] /m. 



PRlm.t ipfius cura crit , vt totum Terentium teneant pueri, 

 ita vt (inguloru r.itionem exGtamn aticapoflint accuratc 

 reddcre. HaDcbuut hic (ua diaria,in quibus notent phrafes & 

 fentcncusiufigniores. D^infis adimitationemTcrentij dialo- 

 gos lactos limiliaqueexercitia vernacuja pvafcribct;impera- 

 bitetiam ver()oncm quavundam comcediavum Tetentij vei- 

 naculaui.rprr;cj Gvammatica: Gracca: pra:cepta iniungct : pau- 

 ca tanicn illa, vt infra in Grammaticis ini^icabitur. \uariu di- 

 fcipuli hic ircipient canere , & quatuor fpecicbus Arithmeti- 

 eis adiungent regulam de tvi,& fiaftionum doiTtrinam. 



. Vil. Pr&pofittti teni£ clajfi ^HAtuorpartes ojfci} fnihoc 

 modo percwret. 



P»»,?' elemcnta rhetorica&poetica iniungctfuis difcipu- 

 lis T) inti prsccpta Grammaticx Grccx , qux in quar- 

 ta clafle ("unt imprcflj, rcpetet , atque in Dcmofthcnc & Ho- 

 Kiero ipiorum v(um demonftrabit. In Homeio dico : ciuia 

 hunc p'>etam principcra , e Gvicis tantum prxlegi iuuentu- 

 ti vid.tuv coiifultum. In hoc eiiim omnis totius Gracciae 

 opcs funt leconditx , (i addas Demoflhenem. Hicopuseft, 

 Ttin ephemcridibus notentur phrafcs & fentcntix Grxcae 

 elegantiores.rffCio exercitia Grxca fcribenda funt.fed hreuia: 

 vix quatuor pcriodorum. iuar'o praxis Mufices & Arithme- 

 ticcs hic plenii fueiit proponcnda Qu^acrat hicaliquis,curHo- 

 xnetum Djino'iheni pvasmittcndum cflc cenfeamus ? Httic 

 talem comparatam volumns refpondonem. Maiori cum vo- 

 luptate librum primum Iliadis aut Odyflcae audient difcipuli, 

 quam ovationem aliquam cx Demofthcne. Hoc igitur illicc 

 funt inuitandiad ftudium lingnx Giatcx : a quo non facil^ 

 aliquis liberandus eft , nifi parentum voluntas aut ingenij 

 incptitudo aliquem cxcufauctit. 



VIII. Dhofunt officia prsceptoris fecundd clnffis 



PRlrnl vfum Rhctorices ac Poetices monftiabit in cpiftolis 

 & facilioribus ovationibus Cicevonis.itemque facilioiibus 

 carminum generibus apud Horatiuin:& fimul iniunget exer- 

 ci-ia ftyli ad imitation m vtriufque DdtiJe vfum Rhetoriccs 

 & Poeticcs monftrabitin Deraofthene& Homero : & fimul 

 pvxfcribctexercitia ftyli ad vtriufque imitationem.Mufices& 

 Arithmctices cura hic eadem, qux in tertia clalTe. 



I X. Tria funt officia pntceptoris prim£ claffis. 



PRincipio explicabit orationes Ciccronis & Demofthenis: 

 & prxfcrib.t excrcitia declamationum in vtraque lingua. 

 Df/n^f proponet elementa Logica ,& illorum vfum in or.-t- 

 toribus demonftrabit.rtr/(o prxfcribet variacarminu geneta, 



X. Pitdagogearcha. officium refficit prttceptores & difci- 

 pnles claffices. 



PRaeceptores horrabitur , vt khh>!xix & prsclara illa depo- 

 (ita libi commifla non perdant. Difcipulos itacontinc- 

 bitin officio , vt quoiidie clafrcs vifitct.diaria & Hbros infpi- 

 ciat, exainina folenniter pvocurct, promotioncs difcipulorum 

 a^^p.usti, i;rfara-reA.!T?'.o.-promoueat,& vno vetbo frxnum di- 

 fciphnjc rite modcrecut. 



CAPVT VIII. 

 De Scholis pnblicvs. 



^¥>^ N fcholis publicis(quibuspr.iEefl:re(2:orm3gni- 

 ^l^ ficus ) proponitur ccrrx f.icukacis ftudium : vbi 

 videb'mus curcicula , & moduai curciculorum. 



Curricula & veluti ftadia hic debenr cfleduo : fta 

 quidcm , vc primo tricnnio curfus philofophiiE abfol- 

 uatur : rcliquo rempore accedarur ad illam faculta- 

 tem , in qua Dco feruire eft animus. 



Modus in iftis curricuhs obferuandus abfoluituc 

 fex parcibus : vidchcct Ledlionc , AufcuitationCj Scri- 

 ptione, Repetitione, Declamatione, & Difputatione: 

 idque vel in fchola patria , vel in fchoHs exceris , quo 

 pcrcinet peregrinatio. 



R E G V L ^ 



I. DttocurricidaJiudioruminfcholapHblicafuJficifint.^ul 



fchol s, 



POftqua difcipulus anno xtatis X V. emerfit e fcholls claf- ^'^"^ . 

 ficis, tricnnium adhuc impendet philofophicis : ita quidc, 

 vt primo anno repetat, plcniufque addifcat artes otganicas, id 

 eft,Rhetoricam,Logicam &c. iifquc addat Mathefin. Scqucnti 

 anno ad Phyficam & Metaphyficaai adiiciet animum. Tertio 

 peicurtet philofopbiiam prafticam. Confet fupra iii>. 4. c. vli. 



I 



1 1. LcSlio gttbernaturhii regHlis. 



1 A Vthoresrccentes methodici omniumprimolegatur. 

 /X.1. Omnis difcipliiia tii^bus edifcatur impteffionibus. 

 Primo imprimatur definitiones &di{ttibutiones:deinderegu- 

 l2:poftrem6 controuerfix. ; In prxceptis&regulis cdifcendis 

 legatur vnusaliquisauthor. Conttouerfix cognofcantut ex 

 vatiis authoribus:e quibu s ali j funt legcndi dc punfto ad pun- 

 ^um, qui nempe funt ptobatiores & vclut authcntici:alii pet 

 indices tantum. 4 .Editiones libtorum corieftifnmx raundif- 

 fims ac ferm^ reccntiffimx emantur : &iniis compatetui 

 memoria localis ^.Collegium Gellianuminftituatut : i.e.ta*- 

 le; inquo fexfeptemve conueniant.&inmediumadfeiantea, 

 qux de propofito loco communi cx vatiisauthoribuScnota- 

 runt 6. In lcdione, &vniucrsa ftudiorum ratione difccrnan* 

 tur ipyi & TTttfijiyic. 7 .Intet legendum doiSiinaliadifcernan- 

 tur ab oratoriis, rcs a vcrbis, piaecepra a commentatiis. 



III. .Aufcultationis maior efi energia , tfuam leBionii'. 

 ftquidem doHorfit erudittu,metbodicMS , &fidfu. 

 lUius regula htfitnt. 



!• 'T'Res prscipue afFecftus requiruntur ab eo,qui cnra frn« 

 J. ftu alios velit audire ; ad.miratie , amor , vel odium, 

 Odium dico ptopter aduerfarios,quos audimus,& quorum vi- 

 tia odimus. Amorem & admirationein dico propter res prae- 

 claras, quas audimus , & dona eorum,qui audiuncur.i. IntcK 

 audicndum ea funt annotanda , quae habentgenium , vcli^i 

 ephemcridibus , vclin locis communibus. 5. Nonfoliimau* 

 dijtndi funt prxceptores in fcholis, fed ctiam plebeij : quia. 

 Xl9?jsci*t i*c^ KtjTmifios ^vii^ i^Kot ngttQ^u «»iii: 

 Sipe eiiam ejl olitor ii.ilde opporturnt locuftis. 

 Item homincsdeforo.&omninoqui pollentczpcrientia. 



I V. Scriptionis methodus gHbernatur his regulii. 



I . CJ Cribendum eft fxpe pulchrc, iudiciosc. Sxpcquia fty- 

 Olus eft optimns difcedi diccndique magifter & effciftor. 

 Pulchrc ; quialiteratum elegantia facit ad meliorcm impref- 

 fionem.Iudiciosi ; quia non omnia funt annotanda", fed geu»- 

 mxtantum & floies, id eft.infignioraita vt diaiia & volumi" 

 na iocorum communium fint veluti placcntx conditx ex om- 

 ni dcliciat um genere- 1. Loci communes adornentur iis in di- 

 fciplinis.in quibuscupis cxcellere. 5. Locicommunes,qui or- 

 dine tumujtuaiio fciibuntut in Aduerfariis,Diariis,MeiTioria- 

 libus , & Ephsmevidibus . in peregtinatione potius habcbunc 

 locum, quam in ftudiis fiiis , vt vocant. Ibi enim rnaius fuciit 

 opcrxpretium.otdine mcthodico titulosdigcreve,&ad fiiigu- 

 loslocosannotarc prxcepta,regulas, & quxftiones. 



V. Repetitionis methodus hsc efioinfeholapublica. 



I. 'Vy Epctitio fit paitim folitatia,partim focia.Ibi vnus ta*- ' 



i^tilinrepetit,vcl curfim , velprefsc:hie plures coniun- 

 gunt fuas operas. 1. Studiofus publicusdicrripartiatuiintiia 

 iuteiualla:ita vt horis matutinis exerceat memoriam, & horis 

 pometidianis ftylum & vocem,vefperi deniquc repetat ea,q»x 

 totodic didicit. %. Sub finem feptimanx inftituatur repetitio 

 hebdomadaria.Hic raemincris ex i^.horis diei & nodis, oiTto 

 ftudiis, totidemcibo &rcl3xationi, totidem denique fomno 

 tribucndas , eiemplo Alphrcdi Biitaniiix tegis. 



Ie<iii 

 tatu 1! 



AUll 

 (ior 1.1 

 ti» 



/ 



Scri> 

 raui- 





V I. Methodus declamationis & difputationis hisc efio. m 



r.^VTIhil tefcire ftatuas,quod nopoflis & dedamado & di- piini 

 iXfpatado cica:ftatc.i.Dcekin»tiones fc diif utationes de "J' 



benc 



it. 



A>-''., 



nis 'lil' 



1- oiirinil 



