3 o4 Encyclop^di^ Lib. XXIV. 



Emblcma Alciati: 

 Arcum Uua tenet, rigid^mfen dextera, clm»m, 



Contegil & Simees corfora mid» l'S 

 Herculif hi.c i^i.'nrfacies ? Vc» conuenit iUud, 



e^uod vetui , & fen'o temforn cana^ent. 

 GUiiT', a:ioili>i?M» '^' lewbns tr»ieHa cntenit, 



&uc!s fifiif-icil' is allicit aure viros > 

 jtnne~qnod Alcidealmpid, non robore,GaUi 



Injlxntempopulis lur» dediffe ferimt ? 

 Cednnt arrTiti to^i , O" q»'muis durifima corda 

 l-loij"io p U.ns ad fua vaa trahit. 

 Dj7/f?a/(.(. Laconescommunc hoc proucrbium femperiii 

 orchabebanr , Admota manu fortunam elfe implorandam. 

 Quo iiinuebant,fiuftia inuocari Deum, nifi manum rots ad- 

 inoiieris 'elut. •■» Z,iJff'«. Rcflaprudenfquererumgcrendarum 

 inadolefcente inquifitio, & animi boni , & vegetae mentij 

 commune fignnm ell. Dfw.^J/.Nihil eftcautis hominibus ac- 

 quc circuinfpcftisadeo foimidabiie,quin diligentia prxcauc- 

 li polTit : ncque vllum malum eft,c|uin pigris & incautiscue- 

 nire qucat. //Al ;xandium Magtium idcm Dcmofthenes di- 

 ccbat fjdum Lhctm . nondefidendo , fcd agendo , & labo- 

 lando, iJcaudcndo -a.- l. «/>(/?. Scipio Afiicanus centurioncm, 

 qui pugnac nou adfucrat , cum increparcc , atque ille difcrcc, 

 fe in caihis cuflodioe causa remanfiUc : Odi , inquit , nimium 

 diligcntfs. CA. i. de c.rt. 



kx mp!ti.in. Longe magiscicmplo , quamculpa peccat.qui 

 iuuentutipia:eft. /■/.i/'. In facic phisofFcndic nauus , aut vcr- 

 rucula , quam in reliquo corporc grandes macul.i>Sic exigu.i 

 delida , magna vidcntur in principc.piseccptore ,ac omnino 

 ■iis «juorum viia in confpicuo elt dre^or.inmoral. 

 Ouid. 6. Faftor. 

 Sic tigrtur cenfuru , (^ ji^ exnriplA parantur. 

 Cum indtx alics quod 7?ionet ipfi facit. 

 Claudianus. 

 ScilicctirtVulrus manMi exempla re^entum. 

 Txercitatio. Vt fcrrum aut xs vfu fplcndcfcit : fic excrcen- 

 dis ncgotiis cnitefcit animi vigor. ihit. in mi^-al. ry (jeifus 

 lii/ 1 1. Qiicm in ipsa te trcpid.ue noIuetis,antc rcm excrceas. 

 Sen. 15. epifl. Demonax quendam infcliciter declamantcm 

 admonuit, vtlcfe diligcntcr cxctccict : cumque isrcfpondil- 

 fet ,Nuiiquam apud nic non dcclamo : N;hil igitur mirum, 

 inquit, fidicis incptc, qui hadcuus fcmper ftulto auditoce 

 folitus fis vti , '^rafm. 8. apoph. Plato folcbac admoncre.vt 

 liequecorpus line animo exetceamus , ucque animum finc 

 corporc fcd pariter vtiiufquc curam habeamus.NamaUerum 

 athictatumeft , alterum inertium. Laert. lib. 3. 

 Ouid. 

 A>cui jy nrma tut tihi funt imilanda Tiiani, 

 ^inunJii/tm lefjs 'eniere ^rrc^llis eris. 

 Nulla tam ma^na eruditio atque virtus , qua: non citra 

 exercitationem t jiidcm elaugucfcat. ThriuerM inapoph.De- 

 moftcues ,cumfbi non tam artcm quam adionem & pro- 

 ruiuiationcm d-effL- animaducrterct , fubtenaneum locam 

 domi fux cedificauic , in qucm fingulis dicbus delcendit, 

 aiflionis formand.s vocifue componendx gratia Sarpc etiam 

 duosauttres menfes continuos ibi egic , rasa alteta capitis 

 parte , vtne fi quidem vcllet, indepra: vcrecundia cgvcdi pof- 

 fct. /tlinn. iib.j. ■"'', hifl. Hcrcules Amphytrionis filius in 

 Xifto ( feptumid cftin Elide } fcntes omncscueUcrc folcbat, 

 •vt hoc modo ad laborum patictiaraqootidianis cxercitationi- 

 bas fe confirmavcr. ? uifan. lib. 6. Socrates fubindc ad vcfpe- 

 lam vfquc ambulabat. Intcrrogatus autem , cur id faccrct? 

 Vt mcliuscancm, refpondit. P/.J/0 /(i. i-.deopt. ciue. 



Indtilgenua. Fcenum gra^cum quo peius traiflatur.hocpro- 

 ucnit mrlius : ica pucti quidam ,quant6habucris durius,can- 

 to melioreseuadunt Er.iim.in /;m;/. Auriganimis rcmictcns 

 habenas, & equos fcipfum corrumpii : ica parcnccs & pracc- 

 ptorcs Lixa difciplina corrumpun: pueros. Vhtarh. Sicut eft 

 illibcralisprseceptotis atque parcntis , puero rccufare qund 

 vtilccft: ita admodum impiudcntis , concedere quod cum 

 difcrimine eft trj, >;,.;» flpo/iw. Vcftes , qni raio induuntur, 

 fere a tiucis eroduntur: & pueri ,qui nimis indulgentcr ha- 

 bcutui, fcrnie a morbis & internis animi vicis coriumpuntur. 

 Ibid. Quodfionto Conful adpopulum diccbat dc indulgen- 

 tia Ncrucc : Malum efle fub piincipe viiicre , qui nihil ,pcius 

 fubeo,quiomnia verm tteret, nihil prohibcrct : idpiaecepto- 

 ribus quoque rcfle vfurpatur. 



I>?geni'im. S,>:pe fuinma inscnia in occulro latent. Flaut. 

 Ca/'. IiitCi bonasartc": intcgvum ingcnium bieuiadolet. fi.!l- 

 Ifffl. Ifocrates pneios fclici ingenio folcbat nuncuparc JiJ» 

 imi^af, lioriimfitio;.C!c. de clar. (r.*'. Vt vafa angulto orc ibf- 

 ficilius iccipiunt , fcd rctinent certius liquoiem : ita ingcnia, 

 qua? tatdiu'^ pcicipiunr, fcic ■ncmincrunt tcii.if ius. r^mmil. i. 

 orat . !nfi'u'. Adama< vna rc inollcfcit , ad iftus ferri alias 

 indomitus ; ita nnlUini cftini;cnium tam fcrnm , quod noa 

 alibua vacionc qncat cxpugnai i. E'afm. injtmilib. Vr qui Ipi- 

 nas habet in pedibiis , vbiquc (pinas calcat : ita ft^^rili inecnli> 

 Oinnismacciiaeft lleiilis. Senec. Vc horologii vmbiampro- 



gieflam fcntis ,progredientcm non fcntis ,& hcrbam creuif- 

 lc apparet , non crclccre : ita & ingcniorum profciftus , quo- 

 niam minutisconftat auilibus, ex intetuallo fentitur.i.i«jTO. 

 injimil. Vt intev tot hominum millianuUaE facies pst omnia 

 fimilcs ,nec vllx voccs : itafuum cuique ingcniuin eft ibid. 

 Vttcrta,qu6 mclior cft natuta, hoc magis corrumpitut , (i 

 ncgligatui : ita ingenia , nifi redc cxcolaniur , qu6 funt fcli- 

 cioia , hoc pluiibus vitiis obducuntut. ''iuta' n. m moralib. 

 Oliua fcr6proucnit,(cd fruflum habct egrcgium:falixftatini 

 adolcfcit , fed elHierilis :ita przcox ingcnium. l'i:n.lb 16. 

 c. 16. 17 Vt atbotesquaEdam belle florent.fcd nullum ad- 

 fcrunt fruflum : itaquoiundam pucrotum indoles magnam 

 vita: fiugcm pollicetur , qui fimul atquc adolcQciint , tallunc 

 expcdationem omnium. Plin. lih. i e. c. 16. 17. Vt ad napii- 

 tham ctiam piocul vifam igncs tianfiliunt ob natura: cogaa- 

 tioncm : ita ingenia liceris nata ftaiiin eas arripiunt. idem. i. 

 «•.io8. Sicut vinalanguidlora vapefcunt a;tate,generofa eua- 

 dunt fortiora : fic defipifcunt vulgatia ingenia , eximia etiam 

 ad cxtieraam duranc xtatcm. trafm. injimil. Ex atboribus 

 qujE vchcmcntcr foecunds funt celeriter fencfcunc : ita raio 

 funt viuaccs , qui viuaci praditi funt ingenio. Ihid. Aquila 

 apud Pindarum hicroglyphice notat ingcnii promtitudincm, 

 velocitarcm , & petlpicacitatem, C/tr. rat. Sphinx ha(T:z Pal- 

 ladis fubie5la oltcndit, nihil cam abditum efle , quod ingenij 

 acumine non pofTit ciui. Idem. 



Injlitutio LeflioccrtaproJcft , dclcftat Qui quod deftina- 

 uit , peruenirc vult, vnam fequatui viam, non pcr raultas va- 

 getuv, Non ire iitud , fcd crrare""eft. ^en.itijt.^.^. Quid cft 

 ftultius,quam quia Bon didiccrvs , non riifceve ? Omnis xtatis 

 homines fchola admittit. Taindiu difctndumcft , quamdiu 

 ncfciat. Si ptouerbio eredas , quam diuviuas, etiam fcni 

 difcendumeft. Id.epiji.yb. Eft tcrraquxdam afpcrior durior- 

 quc , qua: tamcn culta protinus fcrax ledditur, fic ingenia 

 duriora inftitutione manlucfcunt. Plitt. inmontl. Quemad- 

 modum cotcs , cum ipfx fccarc non pofTint , fcrrum tameii 

 rcdduncacutum:itaquidamaddicendura planc inutilcs, alio» 

 tamcn reddcre idoncos poffunt : vtvidtre cft in Ifociate. 

 Ei-«/)'j. inaprph. Qiiemadmodum nullus ager cft tam prx- 

 gnant , nulia planta tam integra , qu^ culcura non habcat 

 opus ;-ita nullus homo tam felix cft, qui ntglifenter inftitu- 

 tus nonfoideat,fercque e6 fordidior fit,qu6 eft felicior. /1/. 

 Cftlithus cum pullis hirundincis cl^ hicioglyphicum inftitu- 

 tionis. Pier. Valer. lih.ii. 



lufientus. Stnih ,<]ux font in adolcfccntia , tanquam ia 

 heibis fignificant, qujc vittutis maturitas , & quxnam fruges 

 induftriac futuis. ( ic.proCoet. Plutaichus iuucnes hortaba- 

 tur, vt haec tria habcre curavenc, in animo ccmpeiantiam , in 

 lingua filentium , in voce pudoiem. Ant.inferm. de iuuenib. 

 Ephcbi apud Athenienfes huiulmodi iuramentum reipubl. 

 prarftabant : Non ignominla aiSciam arma lacra , nequc de- 

 fciam mcum commilitonem , cum inn^flus fuevo. Dimicabo 

 pro avis & focis,& ("olus, & cum multis. Pacriam non dcieliu- 

 quam indeceriori ftatu , fcd ampliori mcliotiquc qnam ac- 

 cepcvim. Scmpci magifttatui prsfefto prudentcr obediam, K 

 lcgibus conftitutis parcbo , atque aliis quibufcunque ple- 

 bifcitis. Quod hquis leges vcl irvitas facere , velcis non ob- 

 tcmpciarc velit, non conccdam.fcd vlcilcar, & folus , & ci-m 

 pluvibus.Sacraquoque patria colam Hovum dii mihi teftes 

 & confcii fanto. Stob. ferm. 4. dercp. Poft hyemcm dcnu6 rc- 

 cuvrit ver, at poft (eneftam nulla tccurrit iuucnta. Erafm. Vt 

 viti pedamencisac lidicisopuseftne iaceat.fiic iuucntuti mo- 

 nitis , nc cadat. LtpJ~ de reB. proaun:. Vt aquilegcs cjm raanc 

 halitum qucndame terra erumpentem vidcnt , iuditium id 

 habcnt latcntium aquarum:fic dc foecund.a fcaturiginc virtu- 

 tum fpes , vbiinadolefcente prcit & clucct cupiditas difceu- 

 di. /./. lib. 4. Conji. 



Laior. Democritus dicebat ,omnes laboiesotio iucundio- 

 res efle. Stob. fermz^. Idem adolefcentem confpicacus indu- 

 ftiiuro , Optin.um, inquit , fencftuti paias obfoniuin. Max. 

 ferm. ji. Dioecncs cuidam admcncnci , vt iam fencx rcquie- 

 fcerct a labonbus : Quid, inquit, fi in ftadio cuvrcrem,vcrum 

 opovteicc iam met.x vicinum, cuifum ccmictere, an magisin- 

 tcnderc ? l a'ert. lil.i. Vc afparagus fpinofus dulcifrimum fcrt 

 frudum : ita ex duiis initiis magna voluptas oritur. flnt.in 

 wfra/.Sicut fine lucc videre non pofTumus : ira animicoculus 

 nullam virtutis adtionem poceil atcre£lave : nifi a laborc ceu 

 lucc adiuuccur. Vhflo Iii/iu.^. Sicaz k cibo pendct vita fica 

 I;tbore pcndct quidquid in rcbus bonum cft /d. Qucuiadmo- 

 dummulierfine vivo: itabona fp.-s abfquel.ibore nihil parir. 

 Socraies apud Srobntim /erm. log. Vt lofa . flos vnusomnium 

 longe gtatiffinius , dc fpinis nafcitur : fic i triftibus & afpciis, 

 laborisfruiJhiscapitur iucundiflimus. Erafm. inffr.tl. Plantl 

 mediucvi aqua aiuntur,immodica (ufFocantar;fic animus mo» 

 deratis laboribus adiuuacur, immoderatisobruitur. Pli-tnnh, 

 in moraL Vt qui ecmmas vel aurum quxtunt . non fummara 

 terrae cutem lenitct ftringuat.fcd in v ifccra cius penetrant fic 

 oui veram manfuramqne doftrinam ,altius nccefiTum cfl ii» 

 fc!iptoium loc^ & fenfa fcCe imniittant. Lifffu^ cent.l. ai 



Belg. 



