Florilegium Scholaflicci'. 



?07 



iri- 

 Jio- 



omnibuspropc dixcrim fxcra popuKim D i gciuiliu<; inno- 

 »uic,vc pluriin.i:,ca;i.]uc cxcellcnril1iii).c,(cliol,i; in diucrfis rc- 

 gnis cou(licuc.i;,rci;iilqucl'umci!iuscoiiftruat.x- fucrinc. Quis 

 ■ ienorit antii]ui!li;iias Orphci , Lini, iicrcliquorum poctaiu.u 

 {cholas Pquis Mas;osPcrfaruin?quis (^iccrdoccs y^Egyptiorum? 

 quis Gallotuni Dtuii»s?quis lcptcin (apicntum collcgia?quis 

 Platonis Acadcmiani ? quis Aridotclis Liccum ? quis infinita 

 aliorum gyiniialia ? Dics mc liic potius & vox dcfoccrint, 

 «juani diccnJi ati^umcntum.Hccaliexorilio mundi numquam 

 intcrrupca lcholarum fucccllio, ("uii;ulari Dci nucu & bcni^iii- 

 racedcduda ct vfquc ad Si-cuaxons nortri Opci. Max ccmpo- 

 xa :qui anno .ccac.s i i.tcdit in mcilio d<irtoium,& hcqucniif- 

 (imc lchoLis ticquentauit , illafquc (ua doiflriua & prxlcntl.i 

 oinauic,a:dificauit. Veflis;iisalmi .Scruacoris fcmpcr, vbicun- 

 <^ucloco;um fueruncfandi Apoftoli & iplorum difcipuli in- 

 ItuiHe lcguncur. Pt.Tcerquam eni'n quod domellicas habue- 

 runt fchol.is , qualis fuic illa in donio Nympha; , publicas 

 etiam magiio nunicio inllitucrunt >Jam in fchola Antioche- 

 iia publice aocuerunt Barnabas , Simeon Nigcr, LuciusCy- 

 lenxus, & Manahcn. Thoniasapollolus docuit apud Ofroe- 

 tios , Aiidicasin Scychia 3c Gr.tcia , Simon Zeloccs in Aftica 

 & Bricaiinia , Marcus in yEgvpto & Libya In Europa docue- 

 iuu: Paulus &Iacobus Barn.ibas docuit in Lombardia & Me- 

 diolani,ApoIlinaris Rauenna;,Lucius Cyrencnfis Ratisbons, 

 Maccrnus d.fcipulus Pccri Argcntini & Colonia: , Clenicns 

 Paulicommilito Mctis.Crcfcens Pauli difcipulus Moguntia;: 

 &quis oicnia ea commemoret , qux apud Eufebiuni & Ni- 

 cephoiurn mai;no numcro fe ofFeiunt ? Prxtcreo hic lyiiago- 

 gam Libercinoriim , Cyrciicnfium, Alexandrinotum , Cili- 

 cum , & Afianorum , dc quibus in Adis Apoftolorum. Nihil 

 dico de Uholis Corintliiacis , Athcnicnfibus , Ephcfinis , Ro- 

 nianis.Byzantinis, & fi.milibus, a nollra memoria rcmotiori- 

 bus. Vclim vos duntaxat intueri cas fcholas,quxa Chri- 

 ftianiflunis Iiiipcratoribus , Regibus , & Principibus funt in- 

 ititutx , quarum in Getmania numetantur fcx & viginti , in 

 Hifpaniadux & viginti, in Icalia vndecim in Polonia crcs, in 

 Scotia crcs , in Aiiglia dux , in Gallia fedccim : vt nihil iam 

 dicam de fcholis innumeris criuialibus , quas vel lcui cogi- 

 tationis aurapcrcutrcre fit labor. Ingratus fim, fi tacicus ptx 

 teream illultrcs& generofiflimos dd. nollros iiluftris huius 

 fchoLx direftorcs.qui inter primas fuas curas id curant.v: no - 

 ftraSarepca& viduaalac, ideftreligionem, & Elifa:uin, id elt 

 fidos doitores. Acque hinc pace: , ad hxc vfque tcmpora inde 

 ab otiginc muiidi fcholas , nunquam interrupta fucceirione 

 duralTe. Vnd,- non obfcure colligere licct , feholas a^d fincm 

 tfqac mundi permanfuras :quidquid etiam alij contra bla- 

 rerent , qui fcholarum fatalem periodum in aiil^ futuroS: 

 iequentibus figunt.Quilibct fpcronifi fon^in mcridie noclis 

 conftitutus, vccum Comico loquar ex dWR inrelbgit, quam 

 nobilis fit fcholarum origo, quam vcncranda fut-cclTio,quain 

 admiranda propagatio, dcfidcrabilis petfcdlio. Ordo nos vo- 

 cat adcultores , quos hortifcholarum xqu^ rcqulrunt atque 

 paradifus. Cultorcs ifti fant doflores &difcipuli In doceiiti- 

 busrequiruntur non folum virtutesiill*, quac impctatotix 

 cxilHmantur , labor in negotiis , fortitudo in aduerfis . indu- 

 ftria inagendo , cekritas in conricicndo , confilium iii pro- 

 aidcndo : fcd prxter has ctiam picta?ergaDeum , totius vitx 

 innocentia , tcmpcrantia , fummafides, prudentia , facilitas 

 ' acdcxteritas, infj^cnium foIcrs,huinanitas, alacritas , rcLlum- 

 queiudicium. Huiufmodi vcro viros.quis eft , qui nona Dco 

 dari&excitati fatcatur? Q\i6d fiper hiftoriarum monumenta 

 eamus , nullum feculum nobis occtirret , quod non habueri: 

 doiftorcs illis notis, quas dixi, prxfignes Scippcr ctiam fcho- 

 Ix habucrunt difcipulos , qui per omnes pietntis, diligcntix, 

 modefti.x , ac eruditionis numcros probarunt , quantoperc 

 Dco cur.x fit fcholarum coufcruatio. Scholarnm dico , qua- 

 rum pulchritudo tanta cft , vt illa inftar iubaris tot.>m collu- 

 ftrcc rcmp. vtque illafublatafucccdanttenebrx Cimmetiis&: 

 ./Egyptiis multo dcnfiorcs. Quid enim pulchrius eft eo ordi- 

 nc , qui in fchola , tanquam in excicitu, cernitur ? quid ama- 

 bilius ijs rcbus , qui in fchola docentur & dilcuntui ? Scd 

 hancpulchritudinem non vidcnt Cvclop-s,Cccauri &Ther- 

 fic.t.quorum iniquisfimis iudiciis, farcafmis actibinlmis, afi- 

 ninis. clamoribus fcholx vapuiant : dc quibus vfurparc fo- 

 leo illud poccx. 



V;rem fro cithara ^xti^et ha^erf M''^'"- 

 Videamus porro, auditores , quam fingulaiis fit Dci proui- 

 dentia circa hortorum fcholafticorum vbertatem ,Tantaeft 

 illa , vt nuUius tantum fic flumcnt ingenii , r.ulla dicendi auc 

 fcribendi tanta vis , tantaqiie copia , qu,v non dicam exorna- 

 rc , fed enarrare veftram , horti fcholaftici , foccumlitatem & 

 vbJrtatem posfit. Nam abfquc vobi s fi fit , homines transfor- 

 mantur in helluas, in truncos , in lapidcs , in monftta imma- 

 nia ,deT]uibus ingcniofilTi nu« nequitiarum poeta in fua me- 

 tamorphofi. Homincs natura funt veluti tabula rafa,cui nihil 

 infcripcum eft , quidlibet autem infctibi pctcft. Vos vero 

 fcholx , infcribitis literas Pietatis & Humanicacis Homo 

 natura eft veluti linea slba , qus colorem qucmlibet lecipeie 



poccft. Vos tingicisalbam iftam lircam viuoHoncft.icisco-» 

 lore Homincs in luccm cdici func vcluci lapidcs,cquo quac- 

 libct llatua ficri potcft.Vos habetis Itatuarios periu(linios,qiii 

 refingunt homincm , & ita tcfiiigunt . vt imago Dci macis 

 niagi(quc(c cxfctat. Vos gii',auteain audaciam irliffiineitiij 

 Cyclopicain imuianitatem coinpcfcitis.vitam Epicarcani\.or- 

 rigitis. Vos clliscmporia & mcrcatura bonarum litciarum: 

 fcminaria Ecclcfix : armamcntaiia rcip. viuaiia ojcononiist- 

 officinxpictatis : niaglfttx humanitati» : fonccs honcftatis: 

 tcacurlgincs vcilicatis: nciui niorum & dil"ciplin.v:lioiti Gra- 

 tiatum,& vnovcrbo, Cornucopix omnimodx felicitatis, 

 O igitui fcliccs Ecclcfix , quibus hxc pictatis domicilia func 

 adiunfta ! 6 beatas rcfp. in quibus hxc iuftitii cnipoiia func 

 aperta .'6lcculum nolhum fclici(Timum,inquo ab innumciis 

 ("cholis non fccus atquc ab ApoUinis capiUis infinita dcftillat C. Ampli- 

 cominoda! Scd ampluudoparadifi vellicac niihi aurem, dc- <"''"''''''- 

 quclcholarum amplitudine aliquid ni« diccre lubcc. Con- 

 tinentut autem fcholx iildcni , quibus hxc tcira habitata, 

 tcrmmis. Etenim nuUa gcns immanirate tam barbara, cru- 

 dclitatc tam cfFcra vnquam fui: , cuius aiiimos aliqua fchola- 

 lumvcl fingulaiis admiratio & vcncratio ,vel in fuis teriis 

 erigcndarumcupiditas ac dcfidcrium non inuaferir , noniii- 

 ccHcrit. Nam & Turci , & Scythx , & populi ln nouo orbe 

 fcholas habcndascfle cenfent , & plurimas habcnt Slauoni, 

 homines alias ipla baibarie magis bjib.iri , taiitum habenc 

 fcholis honofcm , vt lationes, co loci qui dcgunt , confpicati 

 hominem inftruiflum a libro & atramcutario'', fumma r-ue- 

 lencia ipfumexcipianc, & quibus poirunt humanitatis officiis 

 profequantar. Vndc veio cft: tanta (cholarum vbcrtas?am- 

 plitudo tanta vndc ? (^emadir.odura paradifi fcecunditasa 

 blanda& b,;ni>;na cceli tcmpt;nc:.ta fcholaruii vbtrtas a <-ra- 7 T«ni(>p- 



!■ • r- ^ • I- ■ rr . ^" ^^^^ ccrlf 



tix diuinx rauoiiio a leienlllimo veric.itis , <.|Ux in ipfis (o- c,ua- fu m 

 nat , vultu,atquc fole illo concordi.c origincm dycit fuam. f^hoin? 

 His accedunt quatuor faculcatcs , vt vocanc , qux fcholarum 

 vbcrcatem & vtilitatcm promoucnt , non alitcr atque qua- 

 tuor illa flumina paradiium lcni dcfluxu & ftata esuiidatio- 

 ne foccuudillimum^ftece^runt Nimitum fatrofandx thcolo ' Q.'fa'uor 

 gix Oceanus profundiflin.us iurifprudcnri;F mare vaftifli- f^hriir'" 

 nium ,mcdicx aitis pontus iucundlirimus, phiiolophix d:ni- q"*- 

 que fluenta (eptemplicia , funt quatuor illa fluiruna maxima, 

 limpidifllm3,iucundiirima, fcrcilnrima , qu.r non fccu-; atquc 

 ciuatuorparadifi fluniina ex vno,& co quidcin inexhaulio, 

 cliuinx fapicnti.-c pelago fcatutiunc , & verfus quatuor niundt 

 cardincs in quatuor vitx humanx ordincs fluxu & curfil 

 vnanimiconiundtilTima larniflime fe exonerat. Pofllt hicau- 

 ditores , triumphare oratio mca , nifi vcflra mihi fatietas fu- 

 gicndaeflet. Quate vc primum mex orationis fpatium ad fi- 

 nem dccurrat , agicc videamus , quomodo arbor vitx, atbor- 

 quc boni & mali in paradifo cuiuflibec fcholx Chriftian,x 

 a Deiprouidcntia plancencur , foueancur. Arbor iraquevicz 

 in nicdio , & q. grcmio ac finu hortorum fcholafticorum 

 plancata,eft almus iUc Seiuacor lefus Chriftus. Ad hunc enira 

 tanquam adfcopum omnes omnium labores iu fcholis colli- 

 inarc dcbeiit. Hoc eft ccnttum k quo iiaex pictatis & huma- 

 nitatis ad circumferentiam fcholarum dcducunrur, & inquod 

 c.-cdem rcducuntur. HoG eft cor , hxc lytTtXiz^i ^. adtionum 

 fcholafticaium . Huncqui habet , cmiiia hab t : hunc quj 

 fcit , omniafcit. Vndc pi^ pia antiquitas cecinit, 

 S! Chri(l'im b n-. xii , f.vii e '. fi cfeyn n^fcu-- 

 SiCh^ifi •»! nef-^' , riihtl efi ,f c£:er.i .■Hfi-!. 

 Etreifte mellifluus Ecclefixdocftor : Icfus inquic,eft mel in 

 ore , melos in aure , iuhilxus in corde. Hunc thefaurum qux 

 fcholx rctincnt , non poliunt non pctfundi nccS.irc fcliciratis 

 & amplitudinis, non quidem teirporalis & cadu.;.x,fed fpiri- 

 tualis & xternx. Quid vero , auditores , vidctur vobis de ar- 

 b.ne fcientix boni & mall in hotco noftro fcholaftico ? Qux "' ^ 

 illaeft ? qu.x amabo ? Hxc arbor eft difctimen honeftorum fclioiit. 

 & curpium,cuius nocicia mencibus noftris in primo ortu diui- 

 nicus eft infica : culus diuinliTimum compcndium cft Dedale- 

 gus. Dccalogus eni n lua naciua indole eltarbor fciencix bo- 

 iii : quippe regula iufticix , nunquani cxorbicans , nunquam 

 fallens,nunquam a rcdo cramice dcflcdlens, fed fibi perpetuo 

 fimilis & conftans , ac proinde omnes omnium hominum ac- 

 tiones examulTim gubernans. Rcguladico.non Lcfbia,fed di- 

 uina,ccrtiot omni regul.r Polycleti , omni libra Critolai. Scd 

 & hicideni Dccalogns eftatbot fcientix mali noftro vitio, St 

 fimul (quod alicui pradoxiim videatur) noftro bono Nam (i 

 no cicidiflemus p imxua noTra integritate, nihil odus fuiflec 

 ex lege, tanqu im ex fpcculo cognofcere ma.-ulas animx,pec- 

 cata." Sed poftouam a Dco turpiter defciuiaius, ex Decalogo 

 difcimus foEdilTimam vitiorum lcrnam toto peiSorc aucrfati» 

 cxecrari, & (:anc pciu5 ac angue fugere. Veniant nunc iirifo- 

 rcs fcholarii.& dicanr, f holas elT' nequ'tlx iuuenilis ftabiHa, 

 pucrilis petulanti.x doniicilla calamitatis h fp)tia,iuge<: che- 

 fautos penurix oxdoris mvrothccia,xrumnarum confluxum, 

 & miferiarum Oceanam. Potel^nc veto id qiiod Devm habec 

 authorem , nequitix appellaii ftabulum ? Potcftne id cuius 

 defenfionem fufcipiunt angeli , & pi) magiftratus , elTc domi- 



ciUum 



9 



vitz in 



rchoUt 



■lUiC. 



Artot 



16. A-bor 



fcif I i? bo- 

 mali 



