Encyclop^dise Lib. XXIV. 



Vanltas 

 in fcholis 

 leccpta. 



Confufio 

 qwomodo 

 psftis 

 fcholaiii! 



eus ambitiororum k i<a^>^<^> liominum intemperantia.idcin 

 Runcaccidit.quoa AcaHcmi^ Attic£.«iuaI'hto, prmccps lUc 

 ingenij, piar.tauii, accidiffc hilloriacproduiit. Illacnmi iplo 

 etiamnii viucntc & vidcntc magi(ho,a difcipuhs v«ata,a di- 

 fcipulis raifde c}cn,?,itata, i difcipuiis defcrta & diffipata tuic. 

 Et hiccou[ctionis'&imulatioiiisvtcr'pcperit Acadcmiano- 

 ua.pcpcnt media.pcpcrit Pciipatum, pcpcrit quam plunmas 

 filiaslpurias, qus, vt ficri folct.matns fencduti iniultabant. 

 Indcpcrpctuialtcrcar,tiriiixx,iuigia,odia,indcplurimarum 

 abfurdariiopinionnnubcs,indc vciboiU inanitas.&friuola dc 

 rcbus omnibus contcntiosc difputandi vanitas.Idc planci fuit 

 fatii fchola: Alciandrinat.qux primaomnm ccEleftisdoihiii? 

 lact;pub!icisfuisfiiggcftis&auditoriiscxcepit,brcuiqaetcm- 

 paris cutiiculo tanta cclcbritatcm adepta cft,vt apud cxtcras 

 Oinnes lcholas fumma cruditionis opinioi/C ctiam ii habcict, 

 tjui falce Alcianiiiiria Acadcmix limina lalutalTcnt.Hxc flo- 

 xcri.liina fcliola iriifrtrime dilaccrata clHixrcfi Arriana inua- 

 lcfcente. H.ic quoquc non iiicptc rciulciis vchcmcntiftimas 

 illas cctcnfonrs intciGsrmancs &: Kulicmos dc_L;ubcrriatio- 

 iic lch'jlx Pra«ctih5,qux niultos aiinos pencs Gcimanos fuc- 

 latrcxdcs Itc iccutas,& exitia.JodhMixi-lulliiicx oppujjiiauo- 

 lie.cruetaque ccitamina,quib°i(ta Academia ita dcpiclla tuit, 

 vt ad hxc vfque tcmpoia caput rmfum attollcrc. priltiiiaquc 

 Ctltbritare & laude acquucrc non potuerit O pcftcm.pcllcm 

 fcliolaiii & literaiii cettiifima contcniione & dilcotdumlllla 

 vctitaccm omnc in dubitationis fiimu & funus trahit.Illa,vbi 

 elanllima tcium lux ell,nebulas & caligincm vltro ofFundit. 

 Il'a,vbi contciuio null.i.nuila contioucifia.aducrfitas nulla, 

 fpofitc (ua litium fauillas feiit,bcliotum lcmina Ipargir. Hac 

 flatnma dcfiagrauit .'\cadcmia Atitica, hacpelte Alexaiidrina 

 fchola eft cxtinita.hoc moibo Acadcmia Pianefis affliilla cli. 

 Sed nondum finis e(l moiborum. Succcdit iam moibus vcrc 

 lethaiis,qucm dicunt %ianiiatern.Hxc vaniias ccrnitur in vcr- 

 bis.Sc rcbus muhimoda. In vcrbis quidcm.quando logoma- 

 chias iogoda^dali inlhiuunt : qualcin vctborum inanitatcm 

 Apoftolus gcntiiim in Athcnicnfibus rcprchcndit. In rebus 

 auicm, quaudo homincs ad ftomachum & naulcam lubtiles 

 nodum iii fcirpo qu.trunt , & fuis fophi(\icationibus faciunt 



Cnniiuiii i.ie»igrU,(yiie catnierdtibm atra. 

 Quos opiimc: Anlton fimilcs praidicabat clle cdentibus can- 

 ctos & aftacos , qui propter exiguum ahmentum pcrtciuii cu 

 ftuftu in ofTibus.teftis & crulhs plurimis occupantur.Et hxc 

 vanitas miferrime quoquc afflixit Athciiieufium Academiam. 

 Tantus enim philo(ophoiii xrtus,&aflus,«;0,- xaivoAo^na* y^ 

 (t<5<T«ioOT»i«« fuir in fuisdogmatis profundcdis&pciuicaciter 

 alTcrcndis^vt nationii fctme trecentaiii exanien in illo gcncre 

 ad mcmorram vfque fu.aTliemiltius (criplcrit cxciiillc.Quid 

 vcto hoc in loco veniat nomine vanitatis,ctiri atque ecia di- 

 fpicicndu cfhSunt enim mulii nafuii.qui fobnii mnemonicx, 

 attis Lullians & mctaphyficx cogniiione intcrpretancur va- 

 cilTinia vauiiaccm.Quibus quidcm (o!co prccari fcicnciam & 

 confcienciam maiorem:vtpotc hominibut vcl ambiiiofis, vcl 

 nimium igiiaris.Hxc iiaquc vanitatis riculo ttaduccnda (unt, 

 cjux nullum in vuahum jna vlum h.ibcr,fcd inllat fumi liint 

 & vcnti:qiioiii ijlc- in aciie (patiado euancfcit, ille non implec 

 locura,qucm occiipai.Vana ifMtur ccnltatut omnia i(^a qux 

 ncque (cieti prolunt.ncquL- ij.Mioran r.occt.Inccr moibos, qui 

 ex xquo molcrti funt ptxceptctib''& d;rcipuln,tcltal co>,fu(/o 

 quam hic ccrncrc licct triplfccm. Ptirao crum confuiiduntuc 

 vcra cum falfis,hunc fcrme iti modum.Si quis fic, qui vixcric 

 aliquamdiu in ^cadcmia, putai fe ipfum Apollincm , & pro 

 Apolline ab aliis vultagiiolci:quafi iionie Acadcmix (u Gor- 

 goniscaput & clypcus Aiacis.No inhcias eo, gradus ccitos in 

 Academiisoptimoconfilio a inaionbl.isnoflris cllcin(tiiiiios: 

 fcdmaxinu! hic ccrni ahufuni limul ptoclamo.Pci huc cnim 

 ficvt Mag:ftii milciicoidix,quos it.i vocant.Liccntiati nulc- 

 lix,& Doctotcs affliijhonii.ncc habcat ptxiiuiim fux virtutis 

 & cruditionis.nec aliis fint in excniplu.ncc icb'' publicis faiis 

 caueatur, vc qux accipiant (xpcnumeio per(onatos do(fiorcs 

 pto vcris.Hxcvclim pcrpcndia tumidisiftis do(5loiibus & llu- 

 diofis,qui (cmpcr Ac.idcmiam & ciiulos (uos crcpai.ipli uitc- 

 lim iidiculi& nul'cri.Si:quicur altcra confiifio,qua uo habctur 

 dclcilusingcniorum.Ncc cnim hodiccuratur,nuin prxccpior 

 aliquis cxccllat ing(:no,ptudcncia 5c do(5tiuia:fcd cadcni (unt 

 priuilrgiji iUoiii,qui ftugi,& iftorum.qui fuiigifunc & cucur- 

 bitx.Idcm ludicium ello dc cx.inijnc ingcuioium in dilcipulis 

 Cutacoics enim Zc dodtores fcholaiu codcm modo cur^nt & 

 inltituuni oiniics &r fin.:ulos,no alitcr ac fi matcria piima.vt 

 aicille fit ptx manibus.Qux cofufioquantonoccat opcie,vix 

 fado cxptuni pot-lt.Rcftu cofufij tcicia.qua plurimv fchulx 

 vel code vel diuci fo platic modo conllituutur & admuiilha- 

 tur.non habira ratioiic citcumltantiarCuqux tame maximas 

 habcnt vircs ora>iibus vn rebus.Atqut: hxc vna caula clt,quod 

 multitudo fcholaiii hod:crno dic fit noxiarquii fcil.mulcitu- 

 <lo,!ii;iicgiiut •criocoiifilio.&cupcfcatur vnitatcpruJcnti.r, 

 abit 111 infirtiiu,vcl recidit in n^hilurvi. Definafliu.s igiiur qu;- 

 rclatum,n c ampliiis miicmur.quidfitquod multicudo fcho- 

 laruin iit pcitisfcholarum. In his cnim omnibuscctnitur vcl 



inepta xmulatio,vel (lulta variatio. ./Emulationis exempltim 

 habcmus in lchola Rhodiaivbi eloqucntia aliquamdiu habi- 

 tauiCjfedcandem auita fuam fedcm,Athenas,rcpctiuit. Quid 

 vero cau(sE?Ex fabula hoc difcerc licet.Rhodij dicebaiur Pal- 

 ladi facrificiu obtuliflcfincfalciquam obcaufam dea irara &■ 

 aras & vrbcm illorii reliqucrit,& Athcnasitcrum coinmigra- 

 ucrit.Quo hominum nafutoiii figmento Rhodij irridebatur, 

 quod in Athenicndum xmulationcm noua & ipfiAcaJaniiam 

 excitaircnt.eam veiotam ineptcordinairent.vcde falc omnis 

 eruditionis.quod eft cloquetia,ncquidem cogitationf vllam 

 fufccpillent.Noftta tcmpota plurimos habcnt Rhodiis quam 

 fimillimosiqui dum audiunt fcholam alicubi fclicitcr inditu- 

 cam,ftacim sniulaii cupiut fimiatum more.non cxpenfis cir- 

 cumftaniiis. Quid vcto dicam dc vaiiatione, qux cernitut in 

 ii~.odo docendi & dilccndi.Adco me pettuibac huios rei cogi- 

 tacio.vc vix noininarequcani finc horrorc ac lachrymis tcm 

 adco incptam.Pcicurrc,li molcrtum no elt,& quidcbteuiter, 

 plerafque Acadcmias,qux alicuius funi nominis.Maxima hic 

 lc oftcret doccndi & difccndi varictas.vcl vt icc^ius dica, dif- 

 crcpaniia.Quod igitut Bcatus Rhcnanus dixit,multitudineni 

 (cnolaruin,gy[Tina(ioid & acadcmiatum clVc inipcdimcnco ac 

 rcmor.r liictaiii& ftudioiw progrcliuiiid nos mulioucfliusde 

 niultitudine lcbolaiu,qux iiunc ("unt.vfurpate pcfiumus. Ita 

 nimiru hodieinoartiu cutfui connngit, quod Chryloltomus 

 piodidit de animalculo^quod a niuliiiudiiic pcdu Latini mil- 

 lcpedu.Gi^ci vcr6;i/i>«» dixete.vt author eitPImi°.S'Cuccnim 

 irtud an:mjlculii tard;lhmc omnium infc(!toru ptogredicur, 

 tamctfipedes niillc habeat:ita rcfp. litcrata ctfi mille pcdibus 

 incedat.fi fpc(3cs gymnafioium numcrum,tamcn minimaeft 

 hominu folide literatoru copiaiita vt pletiquc in illo nunicio 



Euadant numerui, frnges confumerenali. 

 Satis opmor dixi dc viiiis.q fibi obnoxios habcnt prarceptores 

 iS>: difcipulos:iam videamus ^rj^r»/» tu priccptotu tum di(ci- 

 puloru. Et ptxccpiorii quide vitia ex hac tabclla faciic fuerit 

 coIligere,vbirequifitafidoiu in fchola doiftoiu ponuntur ob 

 oculos.Prasccptorisinfcholaclltxcrcereluosdifcipulosin li- 

 tcrij,& coerccre in monbus.H.inc ad rcm tria conducuntivi- 

 dcl.pictas.tacultas & voluntas. Picias facit, vt vita vetbis re- 

 (|)ondcar,vt & ipfe ptxceptot v ittuie doccat,d(-quc illa dicat, 

 & cx cadc viuat,neforic nccellc fit vlurpare iliudiDoclrinam 

 accipite.morcs relinquitc.F.(f«/Mfcomple(f\icur do(5lrinam& 

 vlum,Tt doiftor inftrudtus fit cognitionc difciplinaru, & in iis 

 bcneexcrcicatus.Cd^;!Hio dcbct e(Ie ("olida,n6 vetofa vcl aeria, 

 iioncirciiforanea.V/'» fit euidcns, plenus & prudes. Euidens, 

 vt difcipul; C3piant.P/en(«,vt2uditoreimplcat,ipfiquefatisfa- 

 ciat.f rat/f»s,vt ingcniotum dcleiftus habeatut.P'(i/«n(/w com- 

 pleiihtur dextciitatcm,fidein,meihodii,& paticntiam. Dixte- 

 ritatis cltmodctari difccntiu iabores,ftudiotii amoie cxcitarc, 

 ftudioiosadpetfctcdasmolcftias fpc honoris&vcihcatis pro- 

 pofiia animare,ad xtate & captii audttoium fe accommodaic 

 & demittcrc,in gratia dcniqj pueroici aliquado repuctafccrc. 

 tidei & diligeti.x cft nonobitct & perfuniftonc, & ad clepfy- 

 dia,vt veius clt veibum,(ed firmis latcnbus& larettisdoceie, 

 ac vno vetbo ellc Hcrculem fcholafticri.A!^;.&o<l«sbona facit, 

 vt pcrfpicueac brcuiter tesncccirarixproponatur.iuxiaillud; 

 Prxceptor nodcbet vti niultitudineiugrata, diucurnicace in- 

 iucuda,vatietate molcfta,obfcufitare difticili:itcqueiftud:Bo- 

 nus otdo cft,qui prolixitate no fatigat.breuitatcno obfcurati 

 & fuauitatedclc(lt3t.Pa/rc»//>dcniq; eft,quaprxceptorinduic 

 animum parcniis,& alfiduus potiuscftqu.im immodicus.nce 

 eft plagolus Oibihus.Hxc cft piituta ptaccpioris vere Apel- 

 lija.Sed nimis quam paucos hoc xui vidcre eft,in quos c6pc- 

 tant ifta lequifica. E contrano aute plerique priceptorcs his 

 notis funt iiifignes.prxrcr iUas ccmmuncs iam recitatas : his 

 dico notislunt tcimeuifigncs;infcitia.imptudctia,ncgligetia, 

 tviiinidcinuidia & indulgcntiaivc miruni no fic.fcholasxgr^ 

 ciahcre an:niam,cum ipfum caput male habcat. Principio fc 

 otFctt iinraanis bcllua i??/f(/;<»,quap in hoc gcncre hominii.qui 

 aliis doccdis -iit pfxpofiti,tiita cft.vt pigeat comcmorare.Aut 

 cuim pUiii!: lunt indoi£li,aut (emido(3i.Dc illisfic ptonijtiant: 



S)itodque parnm diiiicit , nemo docere potefl. 

 De his accipiediim clt illud:Homo femidoiftus eft animal pe- 

 ftilentillimii.O vcinam omncs memioiflcnt prxcepcu Socra- 

 ticum.quo iubeiur,qui atcem cuius fitignarus oftctarc velic, 

 alia potiils omnia, quam eius opcra fa(!^itare ! Nec eft.quod 

 laruii crudicionispro folida faplentia putemus.Suncenim ho- 

 miucs lumid ,qui magnam prx fc ferunc cruditionem,cii fi- 

 miUimi finc faccoilli apud Catullii,qui plcnus cracarancatii. 

 Hic nobis in tncntem veniac illius.quod eft apud Ciceroncm 

 dc diuinationciSus roftro fi humi A litera imprelTerit, inquit 

 illc,non ptopterea fufpicari quifqua fanus poterit,Androma- 

 chcn Enni) ab ca dcfcnbi pofle.Hsc porro infcitia c6 minus 

 c(t fcrcnda, quod illiufmodi homincs (ui admirationc prifc- 

 roccs,(oleat dominari in omncs,quotii aliquod tft in dodtti- 

 na uomfi& quidquid cenlueriot, extcmpliD omnes tanquam 

 bafilicis edi(5Iionibus audietcs cflc vclint.Si cotra quis audcat 

 hifcercilli minan,furcrc,orania mifcerc.Quosego.Sedmotos 

 prxftac componeie fludus:cuni non-inicUigetiuai plcna fint 



omnia. 



Pifti 



piacc 0. 

 tis. 



InOl 



pra 



cun 



run 



rchd 



4J 



