Florilegium 



Scholaflic^. 



3*3 



ip . omnia. Ad imfruJtntiarA pra-ccptorii mc ducit ciftrus orationiS. 



m Hx-cqij.inta (itpcftisgvninailoium.dicinopotefl.Qucmadmo- 



•''!°'dnm cmm nauckius impeiiliis naucm (cmpci, imptutlcns fxpc 



""" ini.iilciimen adJacitrita&pi.tccptoi inkiti.x fua |-uppim fcliol;C 



fihtcommifra.-nunqu.inl ndii penlit.impiudciitii frpilTimc.Hacc 



autcimprudciiti.i nilii! ellaiiud,qu.iin cucuindanti.itu.qua: co- 



I niitantur rcm fcliolallicam.ncglcdio.rcl oftirans iiifpcdio.Ccr- 



liitur autein hx-c impruJciuia in tribus potinimum.Primo funt, 



qui no habcnt (iciedum ingcnioru.idcoque cadcm fcrula omncs 



caftigarc iblcnt. Qjiod quam (it mcptum.ncmo non intcliigit. 



Saffc (i cancs &cquos ita educamu.s vtalij ingcnio aliij aani- 



bcamus moduni , quid nohis facicndu putauimusin cducando 



l «nimalium delicatiiriaio, quodcd homo. Multum igitur rcfcrt 



lcirc quo quilcjue lit ingeniornum terreo & fcrreo , an igneo & 



aurco. Noii incpte dixit , qiiicunqi dixit, ingenia adolcfcentum 



traflanda c^Tc vt vitia.quorum alia funt cra(liu(cula , & proindc 



a tuflicis tr,iiS,iti pon"unt,alia fubtiliora.vti Veneta.qus digiti? 



quoqi fubtilibus clucuda.Dcinde &: hoc ei\ impriidcntijc, nimis 



ptolixc rem aHquamcxplicare.Hoc nomincraaleauditquidam 



ThomasHafcibachius.natione Su;uus,quiin Academia Vicn- 



nenli Thcologia.n prtlegcns , duos & viginti annos in pt;imo 



Efai.t capitc intcrpretando confecit.ncqi ad calccm,mortc prx- 



1 ueutus,peruenit.HuiusHal(elbachij(imilcs (untplurimi dofto- 



tcs Acadcraici,qui tcfludinco & formicinogradu (iiis in lcdio- 



nibus progrediuntur:(i raodo hoc eft ptogredi.difccntium com- 



moda reraorari.Tcrtioimprudcnria prxccptorum in eo vcrticur, 



quod nimis diu immorantur in artibus inlbumentanis,quas ita 



vocant.Hac Je re jtne.is Syluius itaqueritur MaximHw,w^u\t, 



gymna/i\ vitinm e/l, qiiod nimis diutinam opernm in DixUcii- 



(a,nimitt •nque temporis inre non magnijrnliHS ternnt.S^i ma- 



gillerij arttum timlo decorantnr, hac ■una in arts maxim^e exa- 



minantur.Ctterttm neq^ kiitJtcA,neqi Rhetorics.,neq;Arithmetic& 



curam vllam gernnt.'E.t paulo p6ft:Or«/or/<» ^ foi-tica afud eos 



fenitits incognita.quibns omnejtudiU in elenchis efi, vanifq^ ca- 



ttiilationibus, foliki hattd^ttaqua multum.la Syluius.Hac ipsa 



dere grauitei fubindeconqucltus cft Maximilianus Impcrator, 



fuumquepra:ceptorcm dirisdeuouit,qu6d incorticc Dialediccs 



tamdiu ipium detinui(fct. Sed hk prouide agendum.nedum vi- 



.tamus Charybdim, incidamusin Scyllam. Sunt enim quidain 



jnaligni priccptores,qui dclpiciunt ex alto artes iftas organicas, 



^ &di(cipulos fuo.s ftatimdeducunt.vt illiquidemloquuntur, in 



ipfa facultacum penetralia Sed hoc nihil eft aliud.quam aliquem 



docere (inepcnnis volate.Impfudentis germana foror cft tyran- 



"'"■jjjVjquafit vt ex fchola &ludo fiatpiftrinum&carnificina.Ty- 



rannisifta&incredibilisquotundamOrbiliouim duritiesetiaiii 



j. optima ingenia detctrct ab inftituto. Nequc id mirum. Cuius 



enim animus no frangcretur,cui literaru amorera non ininuerct, 

 fi corpns fuum,ctiam quandoque immerens.confciudi flagris fc- 

 ptics aut oities indies (ingulos.contundi bacalis, & nudura di- 

 ftrahi in terta Scythico motc fentirer? Qjiisfcrret pra:ceptorem 

 fpirantem fulinina & igucs:Vulg6 dicunt,& reclc dicunt ; Non 

 tabneris prjeceptoicm,ni(i eundcm & amicum,vel pattem. Duo 

 (iquidem funt afFc^tus , quicum priniis funt neccllarij , (i quis 

 aliquid vclit addilcere, Amor & Admiratio Ncucer vcro horum 

 afftdluum ibi habet locum, vbi regnat merus fcruilis. Tamctfi 

 ■vcro noftra raemoria multum remiferint prjcceptores a tyranni- 

 dc,ita vt corporadilcipulorum nonfiantludus&piladics&no- 

 des : eft tamcn ncfcio quae morofitas &difficultas Doftoribus 

 noftiisptopria &velutidomeftica, qua ftudioforu animos non 

 folum a feipfis.fed ctiam a bonis literis reddunt alieniorcs.Quod 

 pcccatumquamgraue (ir.iisxftimandu relinquo,quibus eftvel 



* mica confcientii.Sed mitro hunc morbuin, & ad inuidia abeo, 

 JjmCuiusoeftroperciti funtpluiimi fcholarum dodoresrdum velin- 



1 uident aliis donadiuinitus conceITa,veI nou docentomnia.quoc 



debebant docere aut fi docent, per ambages docent & tenebras, 



vtait ille : quia fcil.vcrenrur.ne alijnimis citoenauigent Ocea- 



num eruditionis.Diabolicah2Ceft,non(an(fla inuidia,vti multi 



Tocant.Facit enim,vt nolimus videie bene effealteri.Quo qua:fo 



tjuid cft tetrius ? Quid, inquam, eft tetrius, quam horaini,qui 



jcque conditus e(t adimaginem Dci atque tu.qui aquc Chriftia- 



iius c(t atciue tu, &forte mclior , huic inquara precari, vtcius 



(Si©-(it«oiaT®-;Nam inuidciealicuifeliciratem,eft ip(i precari 



vitam non vitam. Eft & alius inuidiac modus,quo dclideramus 



nobis aliena bona.Qno fit,vt illis adcmta cupiamusrillifque ab- 



Jint.vt nobis adlmc.Qusinuidiactfi eft (ine odio manifcfto alio- 



rum:tamenab(queimmoder.ite&iniciuonoftriamorefierinon 



potcft.Vtraque illa inuidia eft criraen in quouis homineiin do- 



doreautemcftfaciilegium.Doclorenim qui cft.idcm dcbet elTe 



patcr.Teneraurem ille affcdtus.quo pater compleditur libcros, 



non (init vt illis inuideac Nec cit quod exiftimct aliquis arrem 



aliquam nimis cito addifci poffc. Ais enini eft longa.vita breuis, 



vtait Cousillefcncx.Et Gallieleganter dicunt.viam fcholx cire 



longam.Apagite igitur,praeceptoresoptimi,apagitccaninaiftam 



inuidia,& vos eiTe homines.icemque paties.ipsa docendi prom- 



f itudine & dextcrirate comprobace.Semper ob oculos vobis ob- 



ucr(etur,quod habcr magiftcrillc fnbtilitatum Scaliger, hanc in 



KV\KntUirn.Si addideris lariora elfe.qtu ignorent al:j:iam hoc li- 



Horis e^ fio hominis Gaudefenim,fi,qu£jrirerKihi ferfuadei),(o- 



Tem. III. 



gnita ejje omnibus intelligartt,quiit liajce noHes tnfefiilfimo Caurd 

 gelidijftmm huiufce tei causa vigilo:vt ingenioriifilicitales comm 

 tnunicentur.Is ejl fafientumfini* qui libros co»dunl.lmov:\:6; ■ 

 vir acuti(Time,hic dcbct cllc tinis omnium fapicntum.liuc libros 

 coiufuu.liiic ir-cros(di^-ipuli cnim (iiiit filii pixccpt6runij iii- 

 ftitiiaiu,(iucaliud quid moliantur & cinoliantur. Vcriim liodie 

 omnia (uiir plciiainfipicnciuin. Noncnim hucccndunt dida & 

 fciipta.vttclicitatcs ingcniorUm c6maniccncur,fcd nc ilLc com- 

 municentUr.Vltimopr.rccptorcs infcftat t«</«/g«»/»«,qua frx- Indulgen- 

 num laxaturiuucntuti fcrocicnti,aJc6quidcm,vt liccntiolillima I-'u".°"' 

 fit (tudioforum in omnibus (cholis vita:fi moJo vita dici potcft, 

 qu^k viam cxpeditidima (teriiit aJ moitcm. Trcpido hicquando 

 intueor Jcploratain ftholaiCi facicin.Tamctfi eiiim illo: optimis 

 Comunitx funt lcgibus : Pcrindc tamcn c(t ac fi niill c (int leges. 

 Lcxcnim finccxecationcnihilcltaliud quam larua,& campana 

 fiiiepiltillo.Euigilcnc itaquc,cuigilcnttaadcm antiftncs fchola- 

 rum.neqiic diutius graflari patiantur liccniiaiii:qua omiics red- 

 dimur dcteriorcs, vt ille in coniico (bcco loquitur. D/ligcntcr 

 perpendant illuJ Alexandri Seucri Impcratoris.qui miliccs (iios 

 ita alloquitur:D.'/r»/i//»a maiorum remp.tenet,qus. fi dilalatur, 

 IQ' nomen Romannm (^ impenii amifimtis. Et qucmadmodum 

 cdifciplina: milicaris (inu[vccuin Valcrio M.iximo loquar)om- 

 ncs criumphi manarunr : ita e difciplina fcholaftica tanqnam 

 cordcfpiritus vitalisintotumfchola: corpusdcriuatur &ditfuji- 

 ditur. Non e(t,qu6d pluribus hic commemorcm.quid pollic di- ^ 



fciplina in qmni vira; Itatu. Lachrynix- hfcrcqmruncur.quibus 

 dcploremuscacocches ingeiiioru iuucniliuin,quxftudiis dcdita 

 pucancur.lMaiiemthiperluadeo candem foiccacaltrophcn fcho- 

 laru.qualisfuicexicusfcholxflorentillimiBcrytienfis- Erac illa 

 IeguiTinucrix,vta luftinianovocacin.Eiaccocius i^hcenicijPhce- 

 nix &lampasclari(Tima.Erac Museum Romani orbis.Erac vno 

 verbo cribunal iuftitix.Sed non diu crac. Maximus cnim fiebac 

 maximorum ptiuilcgiorii, immunicatu & indultoiiiab Iinpera- 

 toribus conceiroruin abu(us.Omnisdi(ciplina iaccbat:Lei>es ibi 

 filebant^Profcfloresirridcbantnr^Frxccptoresfpernebancur.Mo- 

 nitorcs iniuriis & contumcliisaflicicbaiitur.Sed mifcrrimus tan- 

 dem exitus manfit fcholamBerycienhum florentiffimam. Ciim 

 cnim neq; Imperatoris fcuenlfim^ prohibitioncs.grauiffimxquc 

 CGinminationes,neqi piofelToru.n ac pr;rccptoiii lidcliinmx ad- 

 inoniciones,quidquam' loci inuenircnc,Dcus,vindex omnis ini- 

 quitacis ceicilTimus, cerrxmoru reiribili irainilTo, fundamenta 

 ' vrbis euercit,moEniaproftrauir,cecta diriiicdomos diliecif,canta 

 horainuinfttageedica.,vc,te(tance Agathia.quiluftinianiresge- 

 Itas fciipfitjCria arapliiis mille ftudencium,vulgi numero prxte- 

 rito,vna illa mifcrriraa nofte intericrint.Quid quxfo,IlIultrilTi- 

 me & Clcmcntilfime Dn.Princcps,ex omnibus annahbus fune- 

 ftiusquid miferabilius.quid horribilius,litcris& litcraruin cul- 

 toribus occurrere poteft;Eiufmodiptofcct6 eft hocexemplura, 

 vt non tantum omnihus fcholis iuridicis,omnibus rribunalibus, 

 omnibus confiftoriis.vt Vigilius lCtusad Carolum V.Imp fcri- 

 pfilTe lcgicur, fcd eciam oninibus acadcniiis & gymnafiis !it ap- 

 pingendura,hoc Virgilij verfu fubfcripco : 



Dilcite iuftitiam moniti, (^ non temnere diuos. 

 addica infuper(vc bocaddamuslvocc illa Seruaroris noftri duK 

 ci(Timi,qua reipondic illis, qui ruinara Silox tuiris, ftrageinque ^ 



rcfcrebant Nifiadfrugem reuerf! pcenitentiam egeritii,code fato 

 cunHt peribitis.^LO aute diligentiiis hoc cxemplum eft frcquen- 

 tanduin,qu6 res (chol.uum nunc (iint periculofioie loco.Prxce- 

 ptorcs cnim Beryti faciebanc fiiu ofHciu monendo & minando; 

 quod pauci faciunc hodierno xuo profcirores & prxccptores. 

 Etcnim vclfilendo.vel bylfinis verbis adulando.vel comclfatio- 

 nibus ftudioforum fe niifcendo , ipfi pereunt, & alios perdunt. 

 Qjranquam Beryticnfes illi prxceptores non fecerunt omne, 

 qubd debcbant facei'e,officium.Non enim ad Vre Seca progrelli 

 funt. Quod omnino ficii dcbet in nioibis dcfperacis , qui vires 

 acquirunceundo Acque hxc dicla (iifficiaiic dc morbis,qui pri- 

 mo pra:cepcores , &"dehincip(iisfcholas inuadunt , occupant, 

 exerccnt,perimunt. Hxc vti cx animo caiidido & dolcntc vitio- 

 fam viccm fcholarum profcdta funt, ita velim a candidis ingeniis 

 accipi,citra vllacontumelix notamSed agc,!'rinccps felicilfiine, 

 Tequcrc me pro tua innata clementia ad morbos ipfius iuuentu- 

 tis fcholafticx Ad illosdico.quifunt con(peCtiores. Herculeus 

 enim labor mihi cxantlandus foret, fi omnia & fingula (tudio- 

 forum maleferiatorum vitiareccnfcrc vellem. Cernere auce hic 

 eft iftos niorbos:Odiuin liceraruin,Ignauiam, Pr.irpolterum di- 

 fcendi ordiiiein,inuidiam,Arro<jantia, InobeJicntiam,& Vicam 

 diirolutam.Dc his,vel potiiis, in hos raorbosdum brcuiter dico, 

 IlkiftrilTiiTieDomineFrinceps,paticncemoro accommoda mihi **°, r 

 aurcm. Tu enim fuppeditafti ««34 «,' m^^v^i huic orationi. ^^J^° 

 Tu author fuilii,vt in publico hxc proponeicm.Principio vide- j, 

 mus immancm bclluam.quam dicnnt Odiutn literarum : quod odiumli- 

 eft velBullus,velI"a!fusaiiior ftudiorum. Hichoftisin omnibus terafcm 

 fcholis vcxillum fuum hodieerexit. Dic enim amabo,vbi vcrx '"3."'°"* 

 dodlrinxccrnaturcupidicas,vbi(iimulus,vbiardor,vbianimus, '^'^" 

 qualis in vcceribus litcrarum culcoribus fuilTe legitur 3 6 tcm- 

 pora ! 6 morcs ! Itanefieriopoitebat,bonx litcrx ? Annon vos 

 omnincftate &ambrofiaeftisfuauiores? Annon ipsa vcilirate 

 vtiliores;Anuon Dei immortalis eftis filix.& iter ad immoita- 



Dd 



iitatcm 



