jji Encyclopedi^ Lib XXV. 



^odus 



tiadendz 



Catechc- 



fis. 



eftfundamentum aaificationis ecclcfiaft.ca.. TerUo., hxc cH 

 i„.ri^., l,<u.i.r..xly.,,lc. foima fauomm verbomm. 

 eiuarto . hSc ratione oranes pixparantuv ad conciones intelh- 

 ^■nter &fruauoscaudiendas. g«««'9 cathecumeni de con- 

 wouerfiis relisionis paulatim ludicare difcunt. Sexto,hxc con- 

 fuetudodocendi vni cum do«1rinx puritate difciplinx quoque 

 formam reftituit & fcruat. Septtmo , ipfi dodlores theologi m 

 fcholis & ecclefiis habent fubfidium raemoris , & noimam 

 iudicij. Voflremo . capitum Catheticorum vfus c(l longe am- 

 phffimus & fuaui/limus in qiiinc]ue ilHs docendi generibus: 

 puta in genere didafcaHco , elenaico, paedeutico, epanorthofi- 

 co,& paiacletico. 



V. Modtn tradendi Catechejtn dehet ejfe tri- 



flex : domeUtcus , fcholafiicm , & 



ecclefiaftictti. 



Modui dorendi domeftictM vertitur in capitun; feu textuum 

 Catccheticorum inciilcationc , hbcrorum ad couciones & exa- 

 mina Catechetica adduflione, &concionum atqueexaminum 

 iftorum repetitione. Modm fholafiicu4 in ec eft pofitus.vt tres 

 CatechumcnorumclafTcs conftituantur , infima, media, &fu- 

 prema- In infima clajfe proponentur nuda capita ''^atechetica: 

 »■» tnedia exponcntur ifta capita compendiofis qua:ftionibus : in 

 fftprema tradetur plenum Catechifmi fyftema. Ecclefia/lictn 

 eatechiXandimodui fy- vftts erit rationeiuniorum &adulto- 

 rura. Quantun adiuniores , i. conciqnes Catccheticx haben- 

 tor. 1 poftconcionem examen inrticuitor. 5. qui ei Catechu 

 menis ad S. ccenam admitti petunt, totam Catechcfin interro. 

 gantor.Q.uod attinet adultiores,C\ res ita poftulet,cum iis infti- 

 tuetur coUoquium Catecheticum , fi matrimonium mediten- 

 tur, autinfantembaptiiandum ofFerant , autad baptifmum 

 fpondeant pro iiifaiuibus,autetiain aUas, firudiores elte dcpre- 

 hcndantur. 



V I. T^rutts ad Catechiz.andi modum efl 

 (jtiadruplex. 



Eft inquara i. authoritas magiftratus 1. parerna & blanda 

 paflorum exhortatio 3. exemplura abipfis m.agiftratibus , pa- 

 iloribus, fenioribus, prjeceptoribus, parentibus , hbeiis , & fa- 

 muUtio. 4. cenfura ecdefiaftica. 



VII. Praxis Catechifmi cermtnr in hifce trihus. 



PriwbCatechefisquotidiceft repctenda , inprimis mane & 

 vefperi : in omnibus item concionibus eft vrgenda. Veinde, 

 - analogia fidei & charitatis petenda eft ex his capitibus , vt ita 

 fint rcf ula fidci , vit.-c . & vocationis.Deniijwi;, lefus Chrirtus 

 quotidic nobis obuerfetut ob ocuios tanquam fpeculum Ca- 

 icchifmi perfedliflimum &pohti(hmum. lUefiquidem eft fpe- 

 culum fidei.idea virtutum fpeculum precationis, & deuiquc fa- 

 cramentotum author & vfurpator. 



Summum y 1 1 I. Sttmmnm hominis bonum non confHit in re- 

 bo"u'm* ^«^ caducti ; fed m emfmodi re , qua appetutmfa- 

 bfteditur fiat in atermm : cuiujmodi honum efi amtcitia nofira 

 '^l,"'"' cum Deo. 



Thcolooia Catechetica eft compendiam theologii. Itaque 

 ficut vniueKa theologia fibi habcr propofitam viara perue- 

 nieudi ad fummuin bouum , ita & particula ifta, quam hoc lo- 

 co raeditamur Difpiciaraus iraque quodnam fit illud fummuni 

 tonum , in quo poflit homo acquicTcere , & vltra quod neque 

 velir.neque pofl"it tendere. Id enim fibi vult ipfa vox & phrafis, 

 videlicet bonurn fummum feu vkiraura. Suramum non eft 

 quzrenduin in iiifimo , & fupra illud non datur aliud. Vlti- 

 nium non eft, quod liahcraliquidvltrafe. Itaquc ciim Dcusfit 

 fummum & vltmiumens crit quoquefuiTimum & vltimum 

 bonura,tum in fe,tum in nobis , quatcntis ncmpecura illo ha- 

 bemus communionem Hoc , inquam , ell: fumnuim no- 

 ftrumbonum , adeoque bonum hircditarium , quod in hac 

 vitainchoatur & poft hanc vitam confummatur. Gra.i f.xi. i. 

 Ne timeas , Abram : Ego clypeus fum ribi, mcrccs rua ampla 

 valde. Gen. 17. 7. Stabilio foedus meum iiiter nie& tc , ac (e- 

 men tuum poft teper a:tates fuas , vt fit foedus perpctuum, 

 jne eflTc tibi Dcum , & feniini tuo poft tc. Atquc hic efl cau- 



la, quod in Scripturis V. T. rotics iteiatur iftaformula, 



quod Deus fit Deus Abrahami , Ifaaci , & 



lacobi. Pertinet huc prima ep;ftoIa 



lohannis. 



Netuiu 

 inllitu 

 tionis ca- 

 techeticf. 



Ttaios 



Catechif- 



mi. 



•\-{ 



litl 



tW 



IX. Commiiniohorninis curn DcopoJHApfmn,fluit ex 9''».i| 



foedere gratia; eftquefinis vniuerfa Scriptura & fa- „" ''j 



cramentorum; vtpote omnia complellens^u£ in iier- ^^' 1^1 



bo & facramentii proponuntHr.iAohu^. ((j '' 



boi 

 Homo habet coramunioncm vel cum Deo , vel cum dia- 

 bolo, velcum homine, eoque bono vel malo. Q^odattinctad 

 communionem citm D^u.illa eft pnmiua.vel inftaurata.Pr/ra^- 

 «^ erar antclapfum,& nicebatur foederecieationis Gen.i. Sed 

 hacexcidic homo fua culpa. Cen. 3. Faduseniin eft inimicus 

 Deiesamico intirao. Hanc araicitiara amilTam ?n/?/i?<r«fDeus 

 in fosdere gratuito per Chriftum , qui fccdere ardiffimo & in- 

 timo copulauit diuinam & humanam naturara in feipfo , vc 

 poffet nos vnire Dco, a quo eramus alienaci. Quare commu- 

 nio noftraprimo eftcum chrifto , & hoc mediantecum ''atre 

 & Spiiitu finrto. [•'orro communio cum Chrifto cfteflentix 

 & beneficiorum. Communio ef[entisi.e^tamh\im3.nx natuia:, 

 Heb. 1. tum cciamdiuinx i.Ptr.1.4. Sumus cnim caio de carne 

 Chrirti , &os dc olhbuseius : inio & participes fumusdiuina: 

 a:\i\i\x Communio beneficiorum eft in hac vita,& poft hanc vi- 

 tam. In hac -vita tH communio bcncficij iuftificationis , fan- 

 dificationis , & annexorum. lufitficatio eft in eo quod Chri- 

 ftusa iiobis recipit in fe , quod noftrumeft , puta pcccatum , & 

 vice vcrsa nobisdonat, quod fuum eft , pura iuftitiam perfc- 

 dlam. (llius rcfpeduChiiftus i.Cor. i. dicitur nobisfadlus a 

 Deo redemtio ; huius,iuftitia. Et hoc eft officium Chrifti fa- 

 cerdotale. SanBifi.catio eft reformatio mtelledus & "oluntatis. 

 Illius refpeflu Chriltus dicirur nobis fadus a Deo (apientiaj 

 huius.fandlificatio. Ibi eftofficiumpropheticum ^lnc.regium. 

 Annexa fequuntur vel plerumque, vt crux , calamitaces, tentar 

 tiones ; vel femper & cert6,vt tranquillitas animi,pax,gaudium. 

 ¥oft hanc vitam eft communio glorix & gaudii inc.iFabilis. 

 Hinc pateccommunionem illam in hac vita cfle perfcctam ra- 

 tioneiuftificationis ; imperfc^am, rarione (ani!lificationis:qtis 

 impcrfeftio tollitur in ftatu patri*:. 



X. Commumo nofira cu;n Deo qmrenda efi in 

 Christo. 



Illefiqaidem eft racdiator foederis gratuiti , quo fit vt Deo 

 rcconciliemur , adeoque ipfius amici fiamus. Eft itaque vincu- 

 lum vnicum , quoprocuratur vnio & communio noftra cum 

 Deo. Quoties itaquecogitationem fufcipimus dc ifta vaione 

 & communione , debcraus ad Chriftura confugerc , atque hac 

 vnica conlblationc in vita & morte nos fuftentare , quod pro- 

 pri| fumuslefu Chrifti, qui nos a poteftate diaboli liberauic, 

 & Dco reconciliauit , vt finius ipdus amici in aJternum , Ront. 

 H,v.T.%. 



X I. Summum hontfm non excludit bona 

 fuhordtnata. 



Nam bonum fummum ert hireditarium & fimplicitcrne- 

 celTarium : bona reliqua funt honoraria & (unirao bouo in hac 

 vira(ubalrerna. Eiu(modifunt(apieiuia , libertas iudicij &af- 

 fedluura, eioquentia, & voluptas theoretica & pradica , in ani- 

 mo : natiuitas clara, cducatio bona, longa:uitas,Iecuritas a me- 

 tu,l«titia,volu;itas honefta, & mors placida , quantum ad cur- 

 pu^ .•coniugium felix,amicitia,gloria, habitatio commoda , in- 

 crcmentura potentii , & liberatio diuina in rcbus aduerfis ; in 

 quibusconfiftitbeatitudo horainisexcerna.qna: extra animam 

 ^ cerpits illius confiftit,(cd tamen ad alterucrum,vel vcrumque 

 refercur. Icaquebonum hominis e(l furamum , vel fub fum- 

 mo ; & hoc auc internum , aiiirai nempe vel corporis , aut ex- 

 ternum. 



X 1 1. Sammum bonum eft,cm competum nouem 

 tlU londitiones. 



I. Vt fit .-ib omnibus malis liberum. 1. Vtomnibusbonis af- 

 fluat.adcoque fit «u&«ji£fK^». 5 Vt fit a fe, per fe.fuaque natura 

 bonuni. 4. Vt fe fuamque bonitaccm optimc nofcat. f. Vt fil 

 fummedeiuicrabile. 6. Vc fit bonum perpecuo & imniurabi- 

 licer. 7. Vc fui fit comniunicatiuum , modo cmincntifliiiio. 

 8. Vt fit prinia idea oninis boiii. 9. Vt fit bonum vniQcrfalc. i 

 Ha: .inquam , funt coiiditioiics fuiTimi boni : qujE nonnifiin 

 Dco reperiuntur. Itaque folus Dcus cft fummum bonumipro- 

 inde & ipfius fruitio , qua fit vt Dcus fit nobis (ummuin bo- 

 num. Hinc porro cfficicur , bona animi, corporis , & fortiinae 

 non clTc fuiumum horainis bonum : quia nouem iIla:condi- 

 tionesiplis vel fiugulis , vel coniundis nonpofl^unt compctc- 

 le. Deinde bona nnimi tametfi iongiflime (upeiant bonacor- 

 poris & forcunoe.non tamen funt fummumboiium : tum quia 

 funt impeifeiSa, tum quia terminanrur finibus huius vit.T. 

 ^ona corporis quod arcinct , etfi func praeftantiora bonis for- 

 tunae.funr tamcn infcriora bonis animi , & proinde non poflunt 

 appellari fuinmum bouum. Nihil iam dicodceo, quodiftiul- 



laoif:, 



?! 



ucr 



i 



bti( 

 fitt 

 4CoB 



his 



