328 Encyclop^di^ Lib. XXV. 



t.iniur«,& innocennafacata.i.ita ,n.afta..racund,a,lent>tu^ 

 do.vmd.ax capid.tas. j. fcr.tas fcu crud.luas.an n.m.a .ndu - 

 eentia.4 fummumias . quod vulgod.c.turfu.nma .nmr.a. 

 f.nimia lcnitas, quanonobfcruatur resu a : F»«.;.n«21: 



rext, qnilm vniini 

 licas. 



.^.i^nauia feu puf.llanimitas,audac.a,tcmc- 



Septiivm 

 decalogi 

 ^zceftu, 



Dftauum 

 de.alogi 

 piscepiit, 



VIII- Seftimtm decalogi pr^cepmm conftat fmfUci 

 i,egatio>ie, Non mcEchabeiis; ex qtik coliiptnr tfta 

 affirmatto, fed ftudebis tempciantixiadepque tuam 

 & aliorum pudicitiam conferuabis. 



Itaquc confcruands pudicitia: mcdium efl: tcmperantia in 

 Coniugio.Sc extra coniugiura. Eil autciu temferantm i. fo- 

 brictascircacibum i5c potum. i. vi<^ilautia circa lomnum.j. 

 callitas. 4. vcrccundiacitca gel^us &vcrba. j. honcl^as cuca 

 vcftitura. Hisvirtutibusopponuiituri. voracitas, cypcdia, 

 cbriofitas, abdineutia noxia. i.fomnolcntia,& vigilia; lupc>- 

 iVmoCs. ;. cailitas limulata,& omi.is impuritas.vclut fonii- 

 catio.adultcrium, ftuprum,inccltus, raptus,molluics, Sodo- 

 mia,beftialitas,&c.4.vcrbotumobfco;niias. geftuum bfc.uia 

 & turpitudo, chorcE lalciu.r. piaurx & cantiOi.es obkocnx, 

 turpiafpcaacula.&c.y.curpis ac lafciuus corporis vcftitus & 

 cukus. 



IX. Oftawm decdogi pr^ceptum conftat fimpUci 



mqatione, Non furaberis:fAr cjttaconcluditnrhii- 



iufmodi affirmatio , fed in bonis terrenis 



iuftc ages. 



lufte , inquatB , agcs quantum ad proximum & tcipfum. 

 GUtmttim ad proximam i vt ftudcas iuftiti* co.timutatiuae, & 

 bcncfitentii.Iuftitia commutatiua,pro contraduum varicta- 

 te.eft triplex.l. in vendcndo & emcndo i qua rcrum & prctij 

 a;qualitatem obf<:ruat.i.in rcbus vtcndis ; quando in locacio- 

 nc&conduilione,vfus aut ftudlus lucro aequatur. j.inircbus 

 cuftodicndisiqua III dcpofitisac pignoribus rcpctcndis aucrc- 

 ftitucndis iquitas obtcruatur.Beuchccntia eft,qua facultati- 

 basnoftrisproiimumreclciuuamus. Ei cll lib(.-ralitas, ma- 

 gnificentia,cleemo(yn3,& hofpitalitas. 6UtMtnm ad ncs ipfos 

 i-equiritur i. cuimex^ix. , fiuc fufficientia. z. parfimon.a , leu 

 fiugilitas. 5. ifiAcTmtU , fcu ftudium honcfte rcm parandi. 

 Itaque hic prohtl^encur Hii vitia. i. iniuftitia comrautatiuai 

 nominatim vfuta lucratotia fcu mordax. i. bcneficcntiae nc- 

 slcaus, forditics. irnmifcticordia, bencficcntiaintcmpcftiua 

 Si hypocritica.j.incredula anxictas dc fufteniatione v.tsE hu- 

 ius,auaritia,& faftidium reruin pr.Efentium. 4 tcnacitas , & 

 profufio 5.otium,vita inordinaca.artcs lucrandi inhoncfts,vc 

 fa:nus,alf:a,militiamciccnaria, alaquc mcdia 4itcfcf nd. pcr 

 fas & ncfas. 



LAM EIVS , NEC BOVEM EIVS , NEC ASINVM ! NEC 

 QVIDQVAM EORVM , CIV.B SVNT PROXIMI TVl. lca- 



quc hic />ro/)»ic/«r concup.fccntia inordinata , qax fcihccc 

 antecedit confcnfum voluntatis.fcu affcdtum, ita vt fit mera 

 concup.fccntia non ordinata.Nam concupifcentia.qua fit vo- 

 luntate pcndcnte.aut inclinante ptohibctur in pnceptis an- 

 ccccdcntibus. f r^f<p//«r ergo hiic ordinatio concupifccntiic, 

 & luifta aductfus conciipifccntiam inordinatam. Ordinatio 

 concupifcentixeft ,quaprimum iUum rootum,qui volunta 

 tem antcccdit & praparat , conforniamusadnormam lcgis. 

 Luifta adue.fus primum coucupifcentiae motum cft, quando 

 carncm noftram itacrucifigiraus , vt non folum pugncmus 

 aduetfus dclcifiationem & allcnfum concupifcentije praui, 

 qus in pricedcntibusprxceptis prohibctur.fedctiam contca 

 fuggcftioncin. 



Atqueh^c eft ciplicatio dccalogi i quam illuftriorem & 

 ampliorcm facicscx philofophia pradica.iocis communibu; 

 t!icologicis,caribiisconfcientia:,thcologiamoraii,&iuiilpiu- 

 dcntia.dcquibus vidc luo loco. 



Honum 

 decalogi 

 pixcepiii. 



•^i 

 ■-C*-» 



X. Nonum dccdogi pr£ceptum eft negatimm , Non 

 dices falfum teftimonium contra proximum tuum: 

 ex qtio colUgitttr ajfirmatiuttm,Ceii^io\nm tui,item- 

 que tax farax tuenda: ftudebis. 



Itaque& huiuspra^cepciw/w/fsalixad proxiraum , aliJe 



ad nos rcfctuncur. Ibi funt veracitas & candor.quibusfubler- 



«iiitfides feu fidclitas, grauitas,taciturnitas,comitas,vibani- 



ta5,&parrhcfia:hic funt«f6<a»'S>.o>"« , qua denobis modefte 



loquimuri&vitainculpata,quauontantumbonamconfcien- 



tiam coram Dco , fed & bonam famam apud proximum fer- 



uarcftudcmus.Hisvirtutibusopponunturiftavitia.i.verita- 



tis ncglcdus.dillimulatio vitiofa, mendacium,& falfum tefti- 



monium. i.fufpicio praua , curiofitas in vinis proximi , non 



cmendandi , fcd calumniandi ftudio indagandis i calumnioc 



ipfx, & adulatio. ]. jf;-<jAo7Ds- in fcrmonc, (implicitasimpru- 



dcns & fimulata,fides fimulara.4. graui tas fimulata , garruli- 



tas,ftulti!oquium.f.pcrfidia,& taciturnitas vitiofa. 6. nioio- 



fitas^&comitasfimulata.y. rufticitas, fcurrilicas, &dicacitas, 



fcu fcimo aculcatus.8. praspoftcra timlditas , & nimiaalios 



ccnfcndi cupiditas. 9.impudeutia, qu.i quis de (cclcribus fuis 



gloiiari non dubitat,pr.Tfidcns ac ftulta gloriatioicxtcnuatio 



hypocritica. .0. famz & confcientix contcmtus , popularis 



aura; afFeftatio , niraiaquc in difFamationc fcrcnda impa- 



cicntia. 



Peci.nam X I. Becimum dccaloq^i prsceptum conftat negatione, 

 frSk & ^dcclarattone. 



Negatio eft ibi : 



NoN coNevriscE s:leuiculo cciam motu tnodo- 

 "■qucinordinato. 



Declaratio fumitur ex obicflo hunc in m.odum : 



DPMVM PROXIMI TVI : NON CONCVPISCtS V X O- 

 y.EM PROXIMI TV! : NEC SEP.VVM EIVS , NEC ANCII.- 



C A P V T IV. 



De Oratione BommcL 



P R .^ c E 1' T A. 



<K Ratio Dominica eft compendium rerum a D e o 

 petendarum,a Chrifto prxfcriptum..^««//j.6.i. 

 j).io. II. 1 2.1 i.Lttc.w.v.z.i. 



In illa fpeciatur vrus,& explicatio. 



Vfus orationis huius eft, vt fit norma precationis, 

 Lydius lapis omnitini aharum piccum , &; facra qii^- 

 dam anchora in omni vita: genere. 



ExpUcatio pendet accrtis reguh's & partitione. 



Regulac gubernantes exphcationem orationis Do- 

 minicx funt ita, 



I. Cum petitionibus fubinteUigenda eft gratiarum 

 aiflio. 



I I. Vbi ahquid boni precamur , ibi fimul contra- 

 ria mal3,adeoque & defedus noftros deptecgmur. Ee 

 ficut pro bonis collatis , ita etiam pro maHs ablatis 

 agimusgratias. 



III. Qua: oramus,non pro nobis folura oramus, 

 led etiam pro aUis,maximc confortibus fidei. 



I V. Cumbonis petimus etiamcaulas ipforum,&: 

 media , &: finem. Ita ciim mala deprecamur , eorum 

 quoque caufas, occafiones, & eiientus deprecamur. 



V. Petitiones huius oiationis fynecdochice funt 

 concepraj, & proinde ex parte totum, ex fpecie genus 

 debet colhgi. . 



V I. Vna eadcmque res diuerfo rcfpedu poteftre-^ 

 ferri ad plures petitiones. -JP 



VII. In diexodica narratione fingularum petitio- * ' 

 num conftituantur fex capita,hoc ordine. i.Analyfis, 

 fiue (ciiCus.i.Paraphrafis.^.y^gnitio honi,(]uod habui- 

 mus ex creatione,adeoque imaginis Dei. ^.Deploratio 

 & deprecatio defeiluurn, adeoque imaginis diaboh.f. 

 "Dona petenda.6.Gratiarum aEtio. 



Partitio huius orationis fit in cxordium , fex peti- 

 tiones, &epiiogum. 



Exordium eft in illis vetbis:P ater noster, 



C}^ I E S I N C OE L I s. 



Sex petitiones diuiduntur in duas claftes. 



Prima daflis compledbitur tres petitiones,quac con- 

 cernunt gloriam Dei:vnde in finguHs occurric prono- 

 men, T v v m. 



Prima pctitio eft in iUis vetbis:S anctifice- 



TVR NOMEN TVVM. 



Atque hic eft fummus finis,ad quem referuntur re- 

 liquae petitiones. 



Secunda petitio eft in illis veibis:V e n i A t r e- 



GNVM TVVM. 



Tertia petitio ita fonat :Fiat volvntas 



TVAjS ICVT IN COELOjITA ETIAM INTERRA. 



Sccun 



I 



