TheologicE Sea. III. Loc. XIII.& XI V. 361 



gerel>atAta(\\it Sc frliciras dus hac ipsa in imasinc fuit pofita. 

 1. imugc htc erat conforryi nj hcfniriu.profuo moduU,tid fum- 

 fnmm Dei perfeiiicnem. ^.Imago htc totafuit homini natuntlu, 

 JtUalui (jy nlia Jatione. Partim enini hm ip("a natuia lionii- 

 nis. p.auim flucbat cx [nincipiis & pcrfciftionc naturac , partim 

 fuit iiatmx aliquo modo delnia. Hinc elhquod imago Dei in 

 hoiiiine dicitur fuillc pattiin naturi,partim oratia::itcm, quod 

 dici.ur fuille in donis naturaiilnis , &: fupcinaturaiibus. Etfi 

 iiiim tota ifta imago Ka(5tcnus cft naturalis , quod naturx fuit 

 dfbita , & naturalitcr prop.iganda , vi fccderis natur.x : tamcn 

 rcde di'linguitut in donanatutalia & fupcrnatutalia , quatc- 

 nus ^iia funt infcparabilia , alia (cpaiabiiia. Sic anima: fini- 

 plcx & immortalis (ubftantia ,ciu(que facultates , funt dona 

 naturalia : iuicllcfliis clatitas,voluniatis reftitndo , aftcifiuum 

 confoimitas , totius liominis iinmoitalitas , corporis (anitas, 

 doniiniumpcifetlum in crcaturas,hxc,inquam, (iint dona fu- 

 pcrnaturalia. ^.Imaginti huiut fubieHum primarium erat ani- 

 ms,ferundarium,torfHs,adiquatum,totiiihomo.^.lmago Deiin 

 hominefuit interna (3- externa.XWi rratpcrfecfiio aniin;c & cor- 

 poris:h.rc,dominium in c\zdt.x.\i\:}ti.b.Corfut primi hominis erat 

 immortale , non ijuod non potuerit mori , fed quod fotuerit tio» 

 «or/.Nitebatur ncnipe h.i-c immortalitas paflo fccderis naturs. 

 7. Imperium hominii in creaturoi inferiorcs non tantitm xT^int 

 fuit integrum,fed etiamj^iai mite ^ ptacidum. S Labor ille, 

 quoprimut homo debebatparadifum cufledire (^ colere,non erat 

 cum molesiia ccniuncittf , fed lenge iucundiffimus. Nam labo- 

 lando non erat labotaturus , qucmadmodum hodic laboran- 

 tcs laborant , id eil , a:grc id faciunt , & aEgritudinem mde 

 leutiunc. 



Locvs XIII. 

 De Fcedere naturx. 



PRiECE PTA. 



I. Vr &l Oedus naturA , quod aliisfcEdiiscreationis, 



^gS operum,& religionis nati-iialis dici folet,con- 

 fideratur vt inftitutum, & violatum. 



2. Fadninaturiiv/iftitutitm coniixitmi aftionibus 

 Dei creatoris, & hominis. 



j. ASliones Dei funt quatuor : 



I. Co«ci?/7/o.Gen,i.v.i8.i9.}o.c.z.v.i(5'. 



\\. Legvjlatio Gen i.v.i^.iy. 



1 1 1. Promiffio : quam Deus obfignauit factamcnto 

 arboris vitas. Gen.^.v.ii. 



I V. Comminatio:cn\ addita fuit arbor fcientix bo- 

 ni & mali , tanquam fignum experiundi boni & ma- 

 li, atque adeo experiundae mortis, his qui frudu eius 

 vefcerentur. Gen.iv. 1(3.17. 



4. AEiiones hominu debebant elle fides & obedien- 

 tia propriis viribus prxftanda. 



j. Ftxdtii natur£ violatum ctt. per tranfgreflloncm 

 legis a Deolata:. Gen.z.i6. 17. 



Reguloi fofttiuas vide in locis feqq. 



Regvl^ Didac tic^. 



I. 'Defcedere Dei in genere funt h£ regttU. 



1. Fcederis Vei eum homine ratio non efl inter eos qui paris 

 funt iuris, fed inter dominum ^feruum. Quopertinet dillin- 

 ftio fcederis , quod (it squale vel inxquale. Hoc poflerius lo- 

 cum habet inter Dcum & hominem. Vnde non dicitur fcE- 

 dus hominis , fed Dei. 1. Et/i etiamfoediu aliquod Dei efl cum 

 angelis : tamen faedw rum homine efl maxime iUuflre. Ratio 

 priorisefl; quod inter Deum & crcaturam rationalem datur 

 trsnfadio & padio. Ratio poflcriotis ; quia homo viuit vi- 

 tam animalera : vbi ratio fccderis poteft efle manifeftior. 5.1 »' 

 fcederis moraHa ofera creatum refpeBum hahent adfelicitatem, 

 vt iminm, veladinfelicitatem , vt fupplicium Hic eft nie- 

 ritum. ibi non item. 4. Vifaederis oriturvis^ratio concien- 

 titvel excufantisvelacrufantis.<\\ix eft iudicium creatur.T ra- 

 tionalis de fc.netipsa, prout fubiicitur Deo. f. Duplex efl frt- 

 du4 Dei cum hfmine pacium.foedui natun feu operum,^ gra- 

 tiifeujidei. Illud antelapfum ; hoc, poft lapfum. 



II. Defoederenaturafunthicanones. 



I. lnfoeierenaturtffeiiaturprt,fcriftiolegis, ^ordinatio 

 Tom. III. 



eueniiu. Pratfcriptio Itgis cft,quod homini non tantum fuic in- 

 (cripta lcx gcncralis pcr modum hahitus ( quod ipfi commune 

 c(l cum ans;clis ) fcd ctiam ptxlcripta lcx pofii:iua& fpccialis. 

 i.Lexijla pofitafiiit Jdamo , non tantum vt perfon&fngtilari, 

 ficut faitum efl in angelis.fed etiamvt publici,vel capiti hnma- 

 n£ naturt. 3 ./» Ugis huius janclione continebatur promifjio vi- 

 tianimalis continuanj£,Qi> exaltationis foflea ad vitam ner- 

 nam.nccnon comminatio mortis rorporalis I taquc hoc fuit foedus 

 Dci cum hominc in crcationc : Fac hocf^ viuesfi nonfeceris, 

 morte moncris. In quibus vcrbis continctur priccptum , pro- 

 r" i / ^<^°nin'i"atio. ^.Foederi naturt adiunHa fuerunt duo 

 iymbola.feufacramcnta : quorum vno pr.rmium obfignabatur, 

 obedicnti.cdcbitum . «ri^wf (cilicct r//« ; altero pocna inobc- 

 dicnfi.T, arbore nempc fcientin. boni ^^ mali. Illa fignificabat vi- 

 tain : h,TC (limmuin hominis bonum & inalum. ' y. Ordinaiio 

 eHentushabefi^fxn, e mxi»n, , id efl , defeffionem (^ rcfe- 

 iiioneta hominis. 



L o c V s XIV. 

 De Lihero arbitrio. 



P R .« c 



E P T A. 



rhern.vto hominupoft lapfum fpedatur in libero 

 arbitrio,pecc.ito,Scaliqua repreffione peccati. 

 I .Liberum arhitrium confidcratur communiter,vel 

 fingulariter. 



2. Ltberum arbitrium ctmmuniter fpeBatum eft 

 immune acoadione. 



5. Immunitas a coaflione alia eft determinationis, 

 alia indifferentia: & illa eft determinationis felicis, 

 vel infelicisi ha:c eft libertasconti^aditStionis feu exet- 

 citij,vcl contrarietatis fcu fpecificationis. 



^Ltberum arhitrium fmgulariter eft tum Dci crea- 

 toriSjtum creatuiEe rationalis. 



f . Liberum arbitrium "Dei cft cM,'Tsf aV/tv ii tsa.V' 

 oua-ior. 



6. Liberum arbitrium creatura rationalis aliud eft 

 ante lapfum, aliud poft lapfum. 



7. Liherum arhitrium creaturtt rationalis ante la- 

 pfum erat, quod in vttamque partem , hoc eft, ad bo- 

 num vel malum indinare poterat. 



8. Liherum arhitrium creaturarationalis poft lap- 

 ya?w,aliud eft angelorum,aliud hominis. 



Liherum arhitrium angelorum cft tum bonorum 

 tum malorum. 



9. Angelorumhonorum liherum arbitrmm hicefle 

 ccepit, & eft ad bona tantiim. 



10. Angelorttm malorum liherum arhitriiim hieeile 

 ccEpit , & eft ad mala tantum. 



Liberum arhitrium hominis poft lapfttm bifariam 

 confideratur; vtcft in hoc feculo.Sc vterit inaltero. 



Liherum arhitrium hominis in hoc fecHlo,a['md eft in 

 hominenon-renato,aliud in renato. 



1 1 . Liherttm arhitrium hominis non-renati eft ad 

 mala tantum in fpiritualibus,& ad mala fcrc in mora- 

 libus (Scciuilibus. Hincab ^«(;«(/?/wo appellatur fer- 

 uum Sc capciuatnm Ith.i.contra Iulianum,& ad Boni- 

 fac.lib.\.c.i.& lih.Si.c.S. 



ii.Liberum arbitriitm hominisrenati eftpartim ad 

 bonum , pattim ad malum. Auguftino dicitur arbi- 

 tiiumlibcratum lib. 3, ad Bomfitc. cap. 8. fcilicetex 

 parte. 



Liherum arbitrium hominis in altero feculo erit tura 

 bcatorum, tum damnatoium. 



1 5 .Liherum arbitritm hominum heatorum in altero 

 fecido etit ad bonum tantum. 



14. Liherum arhitrium heminum dnmnatorum in 

 altero fecitlo erit admalum tantum. 



Hh 3 



R I G V t .« 



