562. Encyclop^di^ Lib. XX V. 



Mens ho- 

 •ninis 

 pcccato 

 iis coeca. 



Voluntas 

 homini* 

 peccato- 

 ris dcpia- 

 uata. 



Deas in 

 hominc 

 conuet- 

 tendo ef- 

 ficiat; 



Hotsio vt 



fe habcat 



in con 



urrConis 



i.pnino 



momen- 



to; 



j.progteC. 



fu! 



tibeium 

 aibitiium 

 in genc- 

 re. 



Regvl^ PosiTiv^. 



L Per peccatum t/iens homwu ita efi ohtenebrata, vt 

 tn rebtis jpirituahbus coccajit. 



1 Cor.i. -v.H- Animalis (^'"^yftsO homo non capit ca qua: 

 funt fpiiicus Dci. Sunc enirn ci Itulciciamcc potcft ea cogno- 

 fcerc /c^«». i.f.?.Luxiftaiatcncbns lucct:fed tencbix cam 

 non com'ptchcndcrunt.£/ v.ii. Deum nemo vidic vnquam. 

 Filiusillcvnigenitus, quieft in finu Pattis , iUc nobis ex- 

 pofuic. 



I I. Fbluntas hominu per peccatum ita est depraua- 



ta , vt toto irnpetu feratur contra le- 

 gem Dei. 



Gen.d.v.y Omne fiirmcntum cowitaticnum cordis homi- 

 nis.tantummodo malumcll omni tcmpoie. hi cap.S.v. 11. 

 Figmcntumcordis liominis maium ci\ a puciit>a iplius Rom. 

 g.S.y.AfFcdluscarnisminiicitiacft aducilus Dcum.lcgi cnim 

 Dtinonfubiicitur.Namne potelt quidcm.Huc pcrtincnt lo- 

 caquibus homo dicitur clTc mortuusrvt AJ.i^A.8. ■v.ii.M.y. 

 V.^S E}hef.i.v.i.s.Coloff.v.ii. 



I I I. Deus in hemine eficit potentiarn , (^ua potefi cre^ 

 dere, & ipfmnfidei alium .-fi^niluer potenti-afn, 



qitapoiefi velle,& ipfitm 1:0 vellc,ipfim- 

 que 70 agere. 



Philip.i T;.i9.Vobisdatum eft in Chtifti negotio, in ipfum 

 crcdcrc. Ei cap.i-v.l^.GcMS cll is, qui efficicin nobis vcllc & 

 petficcrc,pto fuo beneplacito.Pcrtincnt huc illa Scripturae lo- 

 ca.quibus dicitur.Dcum citcumciderc cor noftrum.DtHr. jo. 

 V.6. Dcura date nobis cor.vt intelligamus , oculos vt vidca- 

 mus, aurcsvcaudiamus, Deut.z^. v.a,. Deum darc nobis cor 

 nouum & fpiritura nouum, aufctte cor lapidcum, dare car- 

 ncura,E:(«r^ ^G.v.iS.iy.Dcam nos conpcitcre, /ercOT.jr. v. 

 18. Dcuminfcribcrelcgcm fuam cordibus noftris/mOT.ji.x'. 

 jj.Dcumapcrircnobis cor, ASi 16. f.14 Dcum illuminare 

 oculos mcntis noftrac, vt vidcamus , Efhef.i. v.iS.i'). Dcum 

 omnianobisdonare, quae ad vitam & pietatem pettincnc , 1. 

 PtM.xi.^.CharitatcmDcicfFundiincordibus noftrisper Spi- 

 ricum faniftum Ro»». j.x-. 5. Dcnique nos iterum gigni & exci- 

 w'ifi.motK.loh.i.v.i.citp.sv.i.^.Ephef.i..v.<). 



IV. \Homo inprimo conuerfionis momento fe hahet 



merepajfiue. 



lohan.i.v.^i^^iimo poteft vcnircadme,nifiPatret ttaxerit 

 eura. Confer eum num. prtced. 



V, Homo in progrejfu conuerfionis agit a6ltu a 

 Sptritu faniio. 



Cantic.i.v.^. z.Tiihe mc.poft tecurrcmus.i.Cof.j.x'. y.(S 

 Non quod idonei fumus per nos ipfos ad cogicandum qoid- 

 quam, veluc cx nobisipfisfcd quod idonci lumus, id ci Dco 

 eft.Qui cciam ciTccitiVt idonei elTemus miniftri noui fcrdcris. 

 I.Cor.iy.^u.io.GratiaDcilum id quod lum.& gratiaeiusqus 

 in mc coilaca cft,non fuit inanis,fcd amplius quam illi omncs 

 laboraui , non ego caraen. fcd gtatia Dei qua mecum elt. i. 

 Cor. }.x).5.Q_uisigitureft Paulus,qui autem Apollos, niii mi- 

 niftri pcr quos cr'cdidiftis,&- vt cuique Dominus dedit.E/ v.9. 

 Etenim Dcifumus cooperari; , (m/tfpi. Etv. 10. Sccundum 

 graciam Dei,quxdataeft mihi, vt pctitusatchiteftus funda- 

 menta pofui. 



Regvl^ Didactic^. 

 I. De libeTo arbitrio in genere funt hx reguU. 



I. Liberam arbitrium cndit in nnturetm intelliseniem.Vitur 

 itaquc in Dco, angclo , & homine, x. Liberum ariitrium r.on 

 poteftfepamri a nxtiira irttelligente. Et in Dco quidcm ita le 

 habet , vt non poflit ab illo abcfte quantum ad cncntiam & 

 cmincntiam. At in crcatur i tationali quamuis non poflic lepa- 

 xati quatum ad eflTcntiaiTi.camcn fcpaiacur quaiuum ad emi- 

 nentiam. 5. Libenarbitrtj ralio formalii eft i» eo.quod volun- 

 tiu fertur in fuum obtelium priuiA cogniiio.ie , n c poleft cogi. 

 Et hsc vulgo appcllatur libcrcas nacurx , iccmquc libcitas .1 

 necclfitatc, & coadtioue. 4. Liberiaf votuntatu pro obieBo ha- 

 i>elvelvnumdi4ntaxai,velduo.U\id\c\iut libeitasdctcimin.;" 

 tionisihxc.indiftctcntia: Liberta, dete^minationu auc clt natu- 

 rae, aut gracix &glori:E, auc mifcnj:. Piimo modo voluntas 

 Dei,na:urs ncccfficace dcterminata ell ad bonum tauiiim:fc- 



cundo modo voluntas homiais tegeniti , in Tia & pattia.de- 

 terminatur aDcoad bonumitcrtio modo voluntas hominis 

 non tegcniti dctctrainatutadraalum. Ita quoquc in angclis 

 bonis volunias detctminatur ad bonumiin malis,ad malum. 

 Ruilusdcterminatio cft intcrna.vt cum intclieftus dctermi' 

 nat voluncacemrvcl exccrna,vtcum Dcus, diabolus, vel alius 

 homo decerininac voluncatcm hominis.I,<i«r/fl5 iadijferenin 

 eft concradidionis.vcl contrarletacis.lUa etiam dicitut exer- 

 cici|,& vcrfatur intct terminos conirad^aorios, vti funtvellc 

 non- vellcagerenon agcrcihctceciam dicitur fpecificationis, 

 Sc yerfatur intcr bonum & malum Ibi fit clcflio.vno tantum 

 propofito , illud acccptando vcliciicicndo : hic fit fcligendo 

 vnum c duobus aut pluribus pcopontis. 



II. De libero hominis arbitrtofunt ha reguU. 



T. Liberum hominu arbirrium eft idem ejfenlia, fei noniiem 

 gradn in qiiadruplui lim jtatn. Kj^min.primohomine libetum 

 crat ad bonum & mahim.iw homine lapjo eft libctum tantum 

 admalum. Inhominerevenito libcium cft a malo ad bonum, 

 pcr Dei giatiani,lcd impetfefle. Inhomme glori^cnio liberum 

 cft'a malo ad bonuni pcrfcde.7»yZ^/» iniegrttatu pocerat non 

 pcccarc : injiatu w//ir:A nihil potcft qiam peccare : inftatm 

 gratii, non poteft pcccacum in hominc icgnarc : in flatugo- 

 «'« plane non potctit peccare. i. Volunt^ primthommu er»t 

 indifferet s ad bonum i^ malnm. Potuiflet itaquc homo in lua 

 intcgiitatepcvlcucrate.fi voluiflet.inxta illud : Adam acccpic 

 pollc fi vellctinon autcm vellc,vt poflct. 3. Horno futt a, dta- 

 boLofpoliatM nonvoluntaie aut libertaie , fedpriuaiMVotun- 

 iatii ^ liberialts fAnitate. In hominc namquc renato noua 

 fubltantia non crcatur,(cd cadem, quae fuerat labefaitata.rc- 

 paratuiinecahudab eo autcrtur.quam vitium,vt aic Ambro- 

 (lus lib.i de vocac gcncium cap. j.Nimiium iplum velle roan- 

 fic in homine reliquum:fc:d vis volcndi bonum in rcbusad(a- 

 luccm aEtcrnam pcrtincntibuscft prorlusexcindta ^.Voxliber- 

 txlii aut opponitur coaciiont ^ necejfttati , aut feruttutt. Vndc 

 Auguftinus lib.i contra j.cpift.Pclagij c.iy.dicu^Libeiumat- 

 bitrium femper cft liberum:fcd non fcmpcr eft bonum. j. /» 

 aBionibtn mmidanis natumtibui , mor.tltbm , ^' ciudibu: eft 

 libertoi ,fed vulnerata. Hxc (iquidcm libcrtas iion elt abfo- 

 lute libcra 6. Poft conuerfionem voluniai hominu eft tibera: 

 quianempe cft libciata a malo ad bonum. 7. Triplex nobis 

 eji propofita Itbertoi : apeccato , a miferia. , k necejfitate. Hanc 

 vltimo loco pofitam contulit nobis in condic;onc natura:ia 

 prima rcftauramur a gratu:medianobis rcfcruacur in patria. 

 $unc verba Bernhardi dc grac. & lib.arbicr. Vulgo appellanc 

 libcrtatcm natut.E .gratii , & gloria:. 7. Peccntum origina'e 

 facit,vt arbitrium homtnii inflxiu peccati, quamuu tiberum fit 

 quoad aBiu omnes quos exercet , captiuiim tamen (y feruum 

 efi,quoad modum <»ge»(ii.Dcftitmtur cnim ifta vittuce,qua bc- 

 nc vcllct. y 



L o c v s XV. 



De PeccMo ^ pirnapeccafi. 



PK-ACErTA. 



i.jSjjS Eccatum confidcratiit in gcnere & in fpecie. 



tiM Peccatumin genere fpeiSlatiir in natura,giiber- 

 natione, & effedis fuis. 



2. Naturapeccati eft in ortii & modo eius. 



5. Ortuspeccati non eft a Deo,leJ a creatura ra- 

 tionali libcre deficiente a Deo. 



4. Modiis peccati cft in materiali & formali eins. 

 Materiale cft (^ualitas,ad:io, vcl pallio : forinale , «xa- 



^ict. (eil. a:'cfxia.. 



f. Gubernatiopeccati eft acflio Dei circa initium, 

 progieiruiHjiSi: confummationem peccati. 



6 . Cuhernatio Det circa initiitmpeccatised partim 

 concurfus adionis Dei cum adione creatur^e , parciin 

 impeditiovcl permiflioadusmali^partim adminiftra- 

 tio & oblatio argumentorum &c occafionum. 



■7. Gubernatio Dei ctrca progreffiim peccatieH di- 

 redlio Sc determinatio. 



8 . Gtibernatto Dei circa confummationem peccati 

 eft punitio vel remillio. 



5. Ejfechi peciati funt re.itus,(Sc pocna, 



lo. Rcitits eft aliusculp2,aiiuspaenas. 



II. Pxnn 



