lex fo- 



566 Ency clopedi'^ Lib. XXV. 



i(nmtosconCau2tar.Theolosicui eft tum m unpiis.tum in pus, 

 & iii his tam luftificandis, quam iuftificatis lu impus : vt ipfis 

 fitfpeculum mifeiirE- In iuftificandis:vtfiatpeccaci coguuio,&: 

 ad Chiiftum adduaio. In luftificatis : vt fit norraa giacuu- 

 dinis. 



11 1 . Di lege forenfi ha funt reguU, 



I. VI lex ceremonialis VeHm.ita forenfts proximumre^Uit. 

 t.texfarenfisin iis,qu/ifunt inrii communis ,feu legis moralis, 

 nos qmqite dligat.Qnix. veib fuiit imis paicicularis,& pio ter- 

 rxpromiir.E ac pohcuB ludaie* condicione prsEcepta funt , ad 

 ilia non magis obhgamur,quam adaliaium terum pubhcarura 

 iuiamunicipaha. 



I V. De legeceremonialiftmthitregulii. 



j.Lex ceremonialis ejl pidagoguf ad Chrijlum.lt3<\ue fublata 

 eft per Chrilli mortcm. x.Lex ceremoniahs ceditmorali. Ell 

 enim ipfius vclut anciUa.Deindc,nondebuit elfe perpetua. De- 

 nique, maior habenda efl; ratio chaiicatis , quara ccremonia- 

 rum. ^.Lex ceremotti/ilis ernt ■velnt chirographum 0> lejlimo- 

 wiiim reattfyS,quo confiriiiitenentur omnes homines.Coloil.i.i^.. 

 if.Vfus legis ceremonialis ante Chnslumfuit falubris : fojl mor- 

 tem eim vfyne ad euangilij promulgationem , fuit indijferens : 

 foft euangelij fromulgaiionem non tantum infaluirii ejl cere- 

 moniarur/) ohferuatio,fed etiesm mortifera.Wmcti^ ,<\\ioA Pauius 

 Timotheum circumcidit , A(Sor.i6.i. fed Titum citcuHicidi 

 noluit, Gal.i %. 



Uioni . 



HARMONIA LEGVM M O S A I C A R V M- 



C A P V 



I. 



InircduBio in Bnrmonir^m Mofi^icam. 



A R M o N I .-v facrarum hterarum , afia eft intetua , aha 

 . -LcxJerna. „ 



Harnionia iuterna eft diuina & admirabihs confenfio . qua 

 fententi.x & libri facrarum hterarum ita coiifpirant y vt nec 

 in iinouhs, nec in vniuerfis fit vel minima dilctcpantia , vnde 

 ha:c harmoniaeft totalisvel partiahs; vtraqueeft aDeo. 



Harmonia cxterna efl opus horainis, qui Scriptutas inter fe 

 .confcrt. Elique vel Conciliatio vel Redudlio. 



Conciiiatio eft harmonia, quae Scripturas pugnantes infpe- 

 ciem non pu'.;naie dcmonftrac 



Reduaio^cft harmouia qux fententias facras eiufdem argu- 

 menti.hinc inde difperfas,ad certos reuocat titulos. 



Ea inprimis eft criple.i. Prima, legnm Mofaicarum, inde ab 

 'B.xodi c.<).vfque ad^t. Dewf.iecunda.hiftorii Regum & Chro- 

 nicoirum. Tcrtia, quatuor Euangeliftarum. 



Harmonia legum Mofaicarum, expenditnumerum & mo- 

 dum reduflionis iftarum legum. 



Numerus legum cft fexcentum tfedecim,e quibus funt 56 f. 

 piohibeuces,quot funt dies annifolaris.148. affirmantes, quot 

 apud Rabbinos funt membra corpoiis humani. 



Modus reductionis harum legum perficitut vficata illa iri- 

 chotomia , qualeges Mofis diuiduntur in morales,forenfes, & 

 ceremoniales. 



Lcgcsmor.iles fcu EchicKfuntpriman.xvel fubfidiarix. 111« 

 funt numero deccm in decalogo i hx funt qus fingulis iftis iii- 

 ieruiunc,ac ptoinde in dccem clafles fubdiuiduncur. 



Lcgcs forenfes feupolicica: funt appendices dccalogi, ideo- 

 que & ipfs in decem clalTes fubdiuiduntur , & conftituunt iu- 

 rifprudentiam Molaicam. 



Legcs ccremonialcs (iue hicraticae, (alias Ecclcfiafticxj funt 

 de facris locis & temporibus , rebus & perfonis, & conftituunt 

 magnam partem Theologix typics. 



C A P 



V T 



II. 



- Dc principiis (jr nffe^ionibtts legum 

 MofaicATum. 



LEges Mofaica: confiderantur in genere & in fpecie. 

 In pcnere attenditur ipfarum habitudo in principiis feu 

 primigenia, & afFcftiombus. 



r rincipia funl arcefl^cnda ab authoritate Dei, aequitate rei,& 

 ingenio populi. 



Authoritas Dci includit ius creationis , quod Dcus allegat 

 quocies ait, Ego lehoua, ego Deus tuus,&c. &ius tedempcio- 

 iiis, id eft , liberationis fpecialis ex .^gypto, quod Dcus allegat 

 quoties aic, Ego eduxi ce ex jEgypco,exfornacefcrrea. 



jtquitasrti eft- partim naturalis , qua: compleditur piinci- 

 pianaturalitcr omnibus cognita, quxin ipfalege morali tan- 

 quamthronoquodam refulgenc : partim ciuilis, ideft, condi- 

 tio politix fcu Reipublica: , cui accemperatai: funt ifts leges, 

 partim ecclcfiaftica, i. c. conduio poIitia:,qux typus fuit rcgni 

 Chnfti.Atque hxc Deusallcgat quotics dicic,pra:ccpta fua clPe 

 propinqua ifti populo,& quidcin populo (uo. Acquehinc cft, 

 quodaliilcgcs func immutabilcs &petpetucci alia: mutabiles 

 & certi temporis. 



Ingeniura populiludaicifuit pr.-rfraiSum, intradlabilc, irre- 

 conciliabile , impacicns ,,cojituinax , & ptonum ad rcberiio- 

 nem aduerfus Deum , Icgem , & magiftiatum fuum. Itaque 

 onerosa iuxta & opeiosa lcgum multitudine & paedagogia de- 

 buic hoc ingenium in officio contineri. 



Aflciflloacs I'--gum Mofaicaium funt in fcriptione & com- 



poficione , perfeftionc & famflione , obfetuatione & afier- 

 uatione. 



Scriptio eft, partim immcdiata, qiiaDeus duas tabulas ipfe 

 exarauit ; partim mediata , qiia Mofcs funftus eft inunere 

 amanuenfis. A' folo icaquc Dco pcndet «;<oarJs-(« {cripturae^ 

 & inlciiptiolegis in tabulis Lipideis graphice pingit lapideuin 

 hominiscor. 



Compoficio legum cft Ieg.ilis vel euangelica. Compofitio 

 lcgalis eft , quod pluiims ieges fint mixci iuris. N.im vna C3- 

 dcmque lex pocefteire. i.Moralis, forenfis & ceremonialis (i- 

 mul, vc illade fabbato. i.Moralis & fotenfis fimul , vt iila de 

 tcdjis donioiam planis. ^.Ccremonialis & forenfis (imul , vc 

 Icxde ptimogcnitis. ^.Ceremonialis &' moralis fimul , vt lex de 

 ccremoniis (<.-u ordine & decoro ecckliaftico. 



Compcfitio eiianuelica elt , (juod lex moralis fubordinatur 

 euangciio , & lex ceremonialis in profundo eft euangcliam, & 

 in fupcrficiceft Ie.i£, 



1'erfeftio lcgum eft , quodillis nihi! fuitaddendum vcl de- 

 inendum,erantenim norma diuimilinie prafcripta,quametiain 

 iplimct Ethnicorum legiflatores , fibi piopofuerunc in plurimis 

 fcrcndis legibus. 



Sanflio eft pirtim a promiflionibus & comminationibus, 

 quaruin compendium & fpcculum eft Leuit. 2.(,. ^ Deut. is. 

 pavtini in ceremonia , qua Mofes fanguinc afpcrfit libtum le- 

 gis , & vniuctfum populum , dicens , Hic cft fanguis fedcris 

 £xod.t4.<\uo quidein iitu,reacus hommis peccatoiis,& liberatio 

 hominis credentis pcr Chriftum tuic figuratata. 



Obfcruatio legum cft , quod Iud.xiiulfi funtillasrepetcndo 

 incukarefiliis, & ligare in manibusacquc froncibus , &fcribe- 

 re in poftibus&portis domuum, & iirlapiJibus terra: Canaan; 

 deniquc cordi fuo imprimerc. Voluit ncmpe Dcus brachialia 

 & fiontalia ex legis pracccptis confici, vt hunc ornatum oppo- 

 neret aurcis momhbus : & voluit poftibus & portisinfcribi, vt 

 quifque admonerctur fu.im domum facram elle Domino : & 

 voluit fcribiiu lapidibus terrs Canaan , vt fcirenc , quicunque 

 illuc iiigrederentur , qi'afi facrariura e'fic dodlrina; cosIeUis. 

 H.tc autcm omniahmul voIuic,ne vnquam per incuriara po- 

 pul: obfcura & incerta Icgis cognitio cirec,ftd in lubliinifcm- 

 per coafpiceretur ipfius lurama : denique voluit in corde re- 

 condi , vt fandlimonii- pars in externa oftentacionc non collo- 

 carccur. Quod Chriltus obiicit Pharifeis , philaderia -fua di- 

 lacancibus. 



Alleruatio legis fuic publica & priuaca. Publica iterum du- 

 plex. Nam & m arca foederis fuitjinctuatum excmplar auto- 

 graphum, & Rex inde ttanfcripfitapographum, quod fibi pro- 

 poneret norraam regiminis. Priuatafuit, quod finguli habuc- 

 runcexemplaria in (ingulis fainiliis. 



A P V T 



III. 



De Dccalogo. 



DEcalogas funt dccern verba fandf icatcm communemim- 

 pcrantia. 



Iu dccalogo fpeftatur fciiptura fingularis & Analyfis. 



Scuptura fiiigularis , itcrumcft in luodo fciipcionis,& caufa 

 iftius raodi. 



Modus fcriptionis eft planc infolens. Cum cnim a natura 

 fit, vt vnaqua:quc vox non nifi vnum habcat accentum Gram- 

 niaticum ; lipcnumero fit vt in decalogo vna vox habcat duos 

 vel tics accencus grammaticos. 



Caufa iftiusiinfblentia: eft , vt fignificetur pra:ftancia Icis 

 huius,& fimul noftrum officium in illa ftudiose Icgenda. 



Analyfis eft in interpretatione & partitione dccalogi. 



Intetprctationis norma eft , vtfingul,i prxcepca interprete- 

 mur integrc. Incegricasautcm iftaclt partimin fubicflo, par- 

 tim inobieclo. Ibirequintut obedicntia integra ratione totius 



hominis. 



