568 Encyclop^di^ Lib. XXV. 



ie elciaionetegis.clcqualjficatione Magiflrataura, dequeoffi- 

 cjo lubditoium. 



AB PRj«CEPTVM PRIMVM- 



Lex I. Capitaleerat nou patete faceiciotiiquia facerdos crac 

 typus htifli. 



1. Capitaiis poena decernitur ciiilibet aiitiiori aportalix , id 

 oft.dcfccTiionis a Dco ; fiue is fit pfcudoptopheta,id cli,hxreti 



ti- 



cus obl^inatus,fcducens,& blafphemans : (iuc fratcr, i.c. quili- 

 bct in (inu ecclefia;;(iuedeuiqueinten,i-.i vniuetiitas lde(t,re(pu- 

 blica. Ratio lcgis clt, Quiaauthor huiufaiodi apoftalix e(t ia- 

 fanabilis, Sc aliosinfanabiles facit. 



}. Capitis pCEua decernituf in magos , qui vel focdus cum 

 diabolo habent , vel hoftias humanas maiSant , vel (ignis tct- 

 lenthomines. 



4. Foedeta coniugalia & ciuilia Dcus populo fuo cum gen- 

 tibus Cananiis inire in folidum ptohibet.quia Cananii man- 

 «lato diuino erant exlcindendi. Hincitaquc nonlicct colligere, 

 fffidera de commerciis & fimiljbus non cire licita cum in- 

 fidclibus. 



j. Commixtio diuerforum animalium & diuerforum fcini- 

 num in vno agro, & diucrlarum matetiatum iii vna ve(tc hiit 

 prohibita i quia Dcus voluit hoc figno doccie lincctitatem eirc 

 colendam inteligione & conuerfttione. 



AD PRiBCEPTVM SiCVNDVM. 



Lex I .Capitalc erat fi quis inclinaret fc foli,luna:,& diis alic- 

 nis i quia Politia Molaica non potcrat conftateex fidclibus&: 

 idololatris.data opcra hanc profellionem faclitantihus. 



■,. Dcus iubct abolerc imagines, ftatuas, fculptllia,pi(Suras, 

 templa idololatrics,altatia,excel(a,& lucos; quia vt non potefl: 

 ferre idololatriam, ica nec inftrumenta idololatiica. Re<3c ita- 

 que feccrunt Conftantinus M. Carolus M. & Impetatorcs 

 Gracciquod hanc legem veluti poltliminio reuocantur. 



Ad Pr/eceptvm tertivm. 



LfX. Blafphemix feu maledidtionis Dei, fiue fit immediata 

 vel mcdiata. fiuedirefta velindireda , duo ftatuiinturgeuerai 

 vnum quod ex infirmitnte & impotentia proficifcitur i altcrum 

 ciim hoino maledicit Ithout ccrta malitia,& obftinationevo- 

 luntatia omnibus rcbus facris, vniuerfali blafphemia rcnuntiat. 

 Primum genus affici iubetur pocna atbitraria , (ecundum capi- 

 tali,puta lapidatione. Qiiod attinet ad pccnamarbitrariam illa 

 pro qualitate delidti etit incatceratio, lingus pcrforatio , fufti- 

 ?atio,&c. non veio mulda pecuniatia. 



A D Q__V ARTVM PRyBCF-PTVW. 



Lex i.Inter tegalia principis De«/. i7.ptimasfacilctenetpri- 

 jtiatus regius qucm vocanr. Is autem in eo vertitur , vt prin- 

 ccps fit nuttitius ecclelix, vt cultos primxtabulx, itanempe, 

 Vt poteftitc architcdonica conftiiuat paftorcs bonos , defti- 

 tuat malos, & teftitiiat rcs ecclcfix colLjpfas i idque excniplo 

 Mofis, Dauidis, Salomonis, lofaphati , Ezcchix, lofix , lud.-e 

 Maccab.ri, &c. quorum praxis vtiquefundata c(t inlege regta 

 quarn diximus. 



1. Dcho'u-ftatlof.u violatio fabbati eiat capit.Tlis i quiafab- 

 batum ludaicuni cvat f.icramcntuni.quo ob(iv;nabatur viuuer- 

 fa fanftitas quam liidxi dcbe'ant Dco probaie.Hinc obicrua- 

 tio fabbati erat claufiila omnium pixceptotuniprioris rabula:. 

 Quaptopter qui fabb.iriini nc^iigebat , ne;'ligendo contcmne 

 bat facramentum , & proinde rcus crat abdicati totius cultus 

 <3iuini,exquo il'ud profi-flum cfl,quod oinnes prophetx paifim 

 fummam impictatem circumfcripfcrunt violationc fabbati. 

 Quod attinet ad violationcm (abbaVi noftti , qu.c fit per mcr- 

 catus publicos,faltationes, & fiinilia peccata, dcbfbat illa cocr- 

 ceri pcenis corporali'ius,iuxra rcgulam ; Vbi cclTatratio pcena- 

 lum capitalium Mofaicarum , ibi analogice (ubftituatar pcena 

 corporalis , vt mancatur in vcnere pqsnae, ficut manetur in ge^ 

 nercdeliifti. 



5. Dccimas. oblatioaes, primitias, primo^enita, & fimilia, 

 Deus populo fuo impcrauit , non folum vt cllcnt confecratio 

 cercmonialis-, t]ua ludxi (eipfos fuaquc omnia Deo authori fe- 

 fc debere faterentur i neque folum vt elLnt pr.xfiguratio Chri- 

 fti, quatenus dnbantur facerdoti, qui vtique fuit typus Chtifti, 

 fed ctiam 7t effent pars ftipendij facerdoium , quod (anc illis 

 dcbctur iure naturaiipro officij laboribus. Hodic itaque con- 

 fuetudo ifta mctito rctinctur, quia vix & ne vix quidem poteft 

 dari aequior & facilior ratioalendi miniitrosecclcfix , adcoque 

 conferuandi miniltcrium ecclefiafticum. 



Ad. Pr 



j6 C E P T V M Q^V I N T V M. 



Lex I. Iniuria eiga parentes eft parricidium , pcrcuffio , & 

 ^uiediilio,eaque vniucrfa cJt capitalis iutc natuta;,gcntiuBi,& 



diuino i fimiliter iniuriamagiftratui illata, qu* appellatur cti- 

 nien I.-cI.t: maicftatis. 



1. i'ote!las pattia cft communis vel fingularis. Communis 

 eft inco,qu6dparenteshabent ius vitx & nccis, (edin hifcctri- 

 bus confiltitiin imperio patcrno , corrcdione patcrna, & dcni- 

 que quod parenti datur adlio in filium rcbcllem. Singularis 

 apud Iiid;toscratin vcnditione liberorum,qux tum potuitha- 

 bcrc locum, quia omncs Uiaclitx erant frattes, & proinde nou 

 prrlumcbantur quod tyiannicc tradaturi efTent ftatiumfuo- 

 riini libcros. 



5. Lex rcgin Deut.17. tradlat dc conftitutione regis & iuf« 

 icgio.Conftitutioucm tegis intraiiei probat Deus.cainquc tem- 

 peiatam partim cx monarchia & ariftocratil , paitim ex fuc- 

 ccliione & clertione. lus rcgium confiltit in regalibusecclefia- 

 Iticis, dequibuspaulc ante, &politicis, quorum aliafunt mi- 

 tiora, vc ("iiiccfltrcum fumma poteitate, aliaduriora, vt exio-ete 

 tributa. His opponuntur legalia vfurpata , dcquibus i.Sam.S, 

 qui textus non e(tcontrarius illi noltio. Nam hic Deus fert lc. 

 gem ; ibi autem indignatur ob ingcatitudinem populi , antici- 

 p.uitis (uam polli;(fioncin. 



4. Ojr.ilitates Magiftracuum infetiorum funtalii morales, 

 vt fortitudo.timor Dei,&c.de quibus diximus Exo<i. 18. alixci- 

 uilcs, vt quod non debent e(lc peiegrini , cunuchi, (puri), Am- 

 monit.v & Moabitx Deui.i ;. Non peragrini, qui fcil tales (tjnt 

 loco &afFcitu. Noneunuchi, quia illi ncque viri funt , neque 

 rnulicresi &infuperfunt e(toeminati,&innullo ferme honorc, 

 dcniqueadgcncrationem incpti.Nonfputij.quiaiilinonhabent 

 bafin fui generis, acproindeadhonoies funt inhabilcs. Intclli- 

 guntur itaque hoc loco fpurij,qui ex ptoftibulo funt nati,incet- 

 to plani" patrc:& hi excluduntutaditu dignitatis politicae,in dc- 

 cimam viquc genctationf m i quia interea temporis infamia de- 

 lcri potcft.reniquc non AnimonitEC aut Moabitx,quia ilii funt 

 falfitiatrcs , prohibentes Ifraelem aditu fixrcditatis. Non au- 

 tcm excluduntur Edomitx& jEgyptij , quia illierant fratics 

 (perfcquentcs tantumj hi fuerunt hofpites Ifraclitarura. 



f . lus ptimogeniturx facicbat ad axioma familix , ( quoci 

 quideiti vtconfcruetur iurcgentium fancitur)&figurabat Chri- 

 fl:umquieft primogenitus tatione deitatis quantum adxter- 

 nitatemiiationc humanitatis quantum ad dona ; denique ratio- 

 ne officij, quatenus cft caputfratrumfuorum , quod ad iUum 

 refpiccie & tandcra aggrcgati oportet. 



Ad PRyfiCEPTVM SlXlV*. 



Lex I. quatuor genera poenatura fiierant vfitata inpopule 

 Deijlapidatio, viuicomburium, decollatio, & ftrangulatio. Ex- 

 fecutioautcmfiebatvel promifcucapopulo,vel a delcdlis qui- 

 buldain.Tandem etiam carnificcs,quos vocant.ccperunt in po- 

 pulo Dei, qui non funt infames quod cxfequantur iuftura iu- 

 diciuin magiftratus, (ed quia fcre fordidis rcbusoccnpantur. 



t. Homicidium pccnalc patratur aut ab homine auta pecu- 

 de,(iab homine.aut eft voluntarium autinuoluntarium ; illud 

 eft capitale,hoc non item ; & ideo Deus inltituit afyla, vt in iis 

 hoaiicidx inuoluntatij habetcnt teceptum &petfugium contra. 

 vindicem fanguinis ptopinqui extindli i ciuanquam'& iila Chti- 

 ftum figurabant , in quo habemus per ndem refugium coutia 

 diabolum, qui& ipfe noltrum fitit fanguinem. Homicidium k 

 pecude patiatum, aut ncfcio aut conicio hero contigit : ibi bos 

 cotnupeta lapidatur , hic etiam Dominus. 



}• 1'etcuflionesqux memhrimutilationem aut fiadlutaira- 

 portabant.talionis lcge puniebantur : qux citra huiufinodi mu- 

 tilationem,(implicicompenfatione. Iustalionisquodattinct,in 

 eo (pedtatur rigor & xquitas : ibi qui adtioncm habebat iniu- 

 tiarum,talLonis poftulabatcunj qui Ixferat, & iudex,non vcro 

 Ixfiis talionem inferebat , hic calio vel iudicum aeftimationc, 

 vel bonorum virotum arbitriocommutabatur in multam pe- 

 cuniariam. \ 



4. Perculfio ptxgnancis eft capitalis , fi foetus fit animalis &: 

 motiatur i fiverofit inanimatus i inuldapecuniaria decernitur. 



f. A fanguinis vfuDcus iubet ab(tinere,vtdoceat nosargu-- 

 mcntari a minori ad maius,fi a ferino abftinendum eft fanguine, 

 niulto magis ab huinano. $cd & ceremoniale huc acceflit.quia 

 nempe loiige prxftantiori rei (anguis deftinatus crat Iudxis,vt 

 edct facramctum fanguinis Chriftl, expiantis reatum fan^uinis. 



6. Leprofi iubentur degerefemoti a conjmercio hominum, 

 ne inficiantuc faiii contagione , vbi in immunditia cotpotali 

 proponicur typus intcrnx immunditix. 



7 Iud.Ei habebantduplicia mancipia,gcntium petegrinarura 

 & populaiium fuorum i & in his locum habebacinanumiffio; 

 quam fi fciuus forte non cuperet , Dominus publico fymbolo 

 illum quafi dedititium adfcriptum glebx fux , & mancipatum 

 dominio fuo oftcndcbat , aurem"illiws ad poftcm domus fiix 

 configcndo. 



8. Lcges de bellis huc pertinent; vt nempc iicogaBii, timidi, 

 & agiicolx a bellis fint immuncsivt miles fitviginti annorum? 

 vt dux pccac ius tranfcundi pcr ccrras fracernas, vc idem cxplo- 

 r.itoies mittat,vt pacem oifcrat vcl non ofFetat, vc ante confli- 

 «itum h,ibcatut ptccatio & concio : vt duces iu prima acie con- 



ftituancur, 



