370 T.ncyc\opxdix Lib. X X Y^ 



II. Altate fiolocauflorum areoWuaam, figuiabathuma- 

 nam Cluifti naniram, quac a diuina fauaificacur.ad orania pro 



nobis fuftinenda. , \-., ■r, , 



11. Altare faffitus ilgnificabac Cliulhim pro nobis appareve 

 corarn Patie,& t;ratumYacere cultum noftrum.ex virtuce facn- 

 ficij pro peccaco femel facii. ., ,r 



x?. Menfa tocidem panibus mlhacta, quor eranc ciibus II- 

 rafc'litaram , flCTnificabacUeum fempcr inecclefia babere raen- 

 fam mftruflani , ad continiiiim cum Chrifto conuiuium , pro 

 oifluibus & finr;u!is Chnfli fidelibus, adeo quidem,vt ctiam in 

 CQclo ante faciem faam Deus nobis parct fatietatem perpecuo- 

 rum sJaudiorum. 



14" Lyclinucus ev puto auro & feptcm lucernis acccnfis a fa- 

 cerdote infttudus.fii;urabat (po2itr^\ J dt;i«v*i/('x,quo fit, vt in 

 obfcuro huius viti loco habeamuslumeu perenne, vlque dum 

 phofphorus poft hanc vitam incoidibus noftrisexoriatur. 



i^.Labrumdeftinacumaquxquafelauabant facerdotes mi- 

 riiftracuri cabernaculo.ne morerencur.fignificabac nos acl Deum 

 tolendura noupoire appropinquare labiis noftris , nifiquotidie 

 jlla expiemus aqua fidei &; pa-.nitencia.-. 



16. Acrium fignihcabacecclefiam vifibilem.quaccnus in eam 

 hypocrict: ad Deum excernecolcndum admitrancur. 



H«c icaque func figuralia & figurata tabernaculi , qua: non 

 rnelius podiint intelligi , quam ex ipfa Dei interpreracione, qui 

 Exod.i-y ait. Faciunco niihi facrarium , vchabitem in medio 

 ipforummam illis verbis continecur inteiprecacio omnium ifto- 

 rum capitum ceremonialium,vtdodilTime obieruat Francilcus 

 lunius in commentatiis. 



C A p V T VI 11. 



D 



Ve temporibm facrii. 



E tempoiibus facris eft lex communis S: fjiecialis. 



Lex communis cft p.ircim de ligidilfima ceflacione ali 

 orani opere , parcim de facrificiis qux diebus facris eranc ofFe- 

 renda. Irius illud figurabat requiem illaiii in quam Deusfuo 

 tempore nos introducct : poftevius non cantum ludxos ad lii- 

 xum pvonoSjduro fumptuofitatis iugo cxercuic, fed etiam ma- 

 gnitudine fumptuum magnitudincm pretij Chritti omnes 

 jTiundi thcfauros excedentis adumbrauit. 



Lex fpecialis eft de facris diebus & annis. 



Dies facri erant quotidiani vel folennes Et hi ctant partim 

 calendac cuiufque menfis partim fabbatum.parcim fefta ; &: ha:c 

 vel maxime lblennia:vc pafcha,pencecofte fcu feftum fepcima- 

 narum, & fcenopeia feu feftumcabernaculorum : vei miniis fo- 

 lennia.vt feftum clangorisfeu tubarum, & feftum expiacionis. 



Anni facri erant fabbaticus fiue feprimus , & iubilxus fiue 

 ^uinqiiagefimus. Horumexplicatio eft eiufmodi. 



I. luge facrificiuni quotidie bis ofFerebatur , vt populus 

 quotidie.mane, inquam , & vefperi de fuo reatu admoneretur, 

 itemque in recordacione & fide iugis facrificij Chrifti cxerce- 

 recur. $i»nificat itcm cultum noftrum quotidianum , feuiuge 

 facrificium laudis & fandlicatis.quod ncrapc illud Dco per Chri- 

 ftum ficofferendum. 



1. Sacrificium , quod fingulis calcndis ofFcrcbacur , fignifi- 

 cabac omnesmenfcs , illoifiraque aftiones nobis per Chnflum 

 coufecrari. 



5. Sabbacum erac mcmoria!ecreationis,& typus,partimfab- 

 bati Chriltiin fepuichro,partim fabbaci noftti in Chriflo, quod 

 hic inch?)acur , & poft hanc vicam confummatur. Cauebacur 

 autem fpeciatim, ne ignishoc die accenderetur , quo f.gnifica- 

 batur fabbatum Chrifti,&: noftrum ia Chrifto, liberum elFe &: 

 fore ab igncaffliflionis. 



4. Fefta facra in gencrc ciant. (i) Difcretio populi Dei a 

 ^entibus.(ijMemoriabeneficiorum Deicollacorum. (3) Figu- 

 ra& typus bcneficiorumconfcrcndorum in Chrifto (4J Ncrui 

 congreiruum minifterij. ( f ) Conferu.itio puritatis in culcu diui- 

 nicus prx-fcripro. 



j. Pafcha celebratum in principio auni figuvabat tempus, 

 modum & fiuiftura. 1'afcha iminundorum lignificabat, Chri- 

 ftum non prodcirepcccacoribus qnamdiu in immundicie per- 

 fiftunt.ideoque figurabat pa:niteniix tenipus. 

 '■^ 6. In fefto peiitecortcs erat di.-s agitationis & oblationis 

 frugum. Illa fignificabat manipuliimfrugum noflrarum , hoc 

 cft,fidem & bona opcranon elTe acccpta Dco , nifi agitentuv .a 

 Chrifto fummo ficcrdt)te : hic, bencficiorum Dci Ixto animo 

 recordationem elie infticuendam. 



7. Fel>am cabernaculorum pr.ttcrquam quod in memoriam 

 reuocabat peregriiiationem Ifraelicaium, etiam figurabat pere- 

 grinationcm ecdcfi.c in hoc mundo : in qua tanien perpctua 

 memoriade Chnfti morte,adc6que noftri redcmptione fic co- 

 lendacft, vt hocfiat fummo cum gaudio fpiiitus 



8. Feftum clangoris fignificabat continuam & fpititualem 

 lititiam fub euangelio cum continua graciarum adtionerefo- 

 nantem. 



5. Feftuin cxpiationisfignificabat ecclefiafticosconuentus, 



adminif^ros ,' & populum incultu cJu.itidiano peccantc; pr,- 

 Chriltum expiari. Po.':r6 , expratioctiani ficbat pro faiido l.ni- 

 dorum, & pro (anflo. Illa,fignificabat, coclum ipfum pctcatis 

 noftris inquinari, & vniusChrifti fanguine expiari : hxc figni- 

 ficabat ecclefiam cacholicam tancum ex fanguine Chrilli acce- 

 ptam cfle. Denique applicatio fiebac pro fingulis perfbnis,vt vis 

 fidei applicjtiua ponevetur ob oculos. Poiro applicatio & ex- 

 piatio ilta tiebat per iiiicum vluum & iiigulacum. llli impone- 

 bancur defectiones filiorum Ifrjel, & hiicus ica ceremomaliccr 

 onultDsin defertum emicvcbatur : hic deftinabaturin iiolocau 

 Itum. Prior ceiemoniafignificabat, filium Dei ex ccelo dclcen- 

 difle in defertum huius mundi , vt ibi tollat peccatum muni:!i, 

 idque non fuccumbendo fed vincendo : polterior adumbrab..: 

 tanguinem Chriffi.qui folus nos lauat ab omnipeccato. 



y. Sabbacifmus annorum habcbat vlura ecclefialticum ,S: 

 policicum. Nam primo adumbrahac & commendabac populo 

 fibbacum fpiriruale, quod incipic abexpiacioneChrifti. Secun- 

 do.dilcernebac hanc gencem ab aliis.Tcrci6,erat exercitium po- 

 puli in prouidencii diuina: fiducia. Quarto , confulebat agro- 

 vum fercilicaci , ne illi^perpecua cultura exhaufti fteriiefcerent, 

 & male audirec cerra fandla. 



lo.lubihfihabebanc vfiim eccIefiafticum,poIiticum,& chro- 

 nologicum. Nam pvimo fignificabanc iubilnEum gracix &glo- 

 ri.x , quem vtrumque Chriftus voce fua fic pioclamaturus & 

 rcapfe collacurus Secundo , confulebanr pauperibus. Tercio, 

 conleruabant diftindionem tribuum. Qjjart6 , dillinguebanc 

 cempora , iiuie a diuifione tcrrx anno ninndi loso. vlquc ad 

 excidium huius polirix. Qjiinto , figurabanc vna cum labba- 

 tilmis fabbatum tettx proptet iudicia diuina. 



C A P V T IX. 



R 



Be rehm [a,cm. 



Esfacr.T eiant comiTmnes vt oleum ; vel proprix , exque 

 ..principales vel minuspnncipalcs. Rcs piincipales eranr fa- 

 ciificia, quotum requifita erant tria,ignis, fal & adeps Genera 

 fcx,Tidel.holocauftum,oblatio fiue munus.pacificafiueeuchari- 

 ftica, pro peccato exerrore,pro peccaro ex pvoxrefi,denique fa- 

 crihciuni confecrationis. Res minus principales er^nc vel pro- 

 niilcue omnium,vt primiti.v, decim.t vota & nou.dia : vel pc- 

 culiares facerdoti,vt fuffitus , adolcnda & non adolenda , aqua 

 expiationis &tub.x,Horum applicaciofic eft. 



I. Oleum dicitur res fanda fandforum , quia eius vfus crat 

 in confecratione tabernaculi facerdotum & populi. Figurabat 

 autem oleum lartitix,id eft, dona Spivitus fandi, qux Chriftus 

 accepit finc nienfura,& poftea pcr ipfum onines ecclefix parccs, 

 cum paftorcs rum omnes ChrilLani. Hi eniin omi\es & foli 

 vngunrur oleo Ixcicix. Hoc aucem oleum icafiebac cx rebus 

 preciofiflimis,& eius confedionem non licebat imitari : vtfigu- 

 rarecur, reprobos non confccrari vnguenco filioium Dei. 



I. Ignis e cceIo emifius , & concinue fouendus figiuficabac 

 quacuor , pucaigncm fcruoris Dei , qucm accendunc & foucnt 

 peccaca noftia. Ignem fauorisDci, quoconfumuncur peccata 

 noftra in Chrifto. Ignein operacionis Spiritus fanfti tum in ge- 

 nere ratione omniuin ciedencium.tum in fpecie ratione apoffo- 

 lorum, & ipforum fucceilorum. Et deniqueignem tribulatio- 

 nis, qui facitvciugiter incaelum tendamus. 



j.Sal foedcris,eratfyniboluin incorruptionis, i.e.perpetuitatis 

 in fcrdereDeiiadeoque fignificabat vnumquemquefidelium ita 

 in foedere Dei per fidem cflc confirmatum , vt fale afHiflionum 

 prxferueturaduerfiis omiiis generis tentationes & infulcus. 



4.Adepsfiucpinguedo necafFerenci necofFerenci ccdebar,(ed 

 foli Deo facer crat : quo fignificabatur nos fclcdiflima quaque 

 Deo confecrare debere, vt hac racione potiamur pinguedine 

 gracix & glorix in Chviffo nobis repofitx 



y. Ritus communis omnium faciificiorum cx animalibus . 

 erar afpcrfio languinis pcr facerdorem fuper alcaie ; quo figni- 

 ficaruv fanguis Chrifti, qui eft & facerdos & alcare, & vidima 

 noftra. Significanrur inquam grunii fanguinis eius, quibus af- • 

 pcrguntur corda fideliuiii,qux& ipfa funcalcare. 



6. Holocauftuni fuic oblacio , qua pius obfignabat fe totura 

 dederc Chiifto ; & firmitcr credere totum Chriftum efle facri- 

 ficium pro pcccatis fui.s. Denique hoc vtrumque facrificium ' 

 totum confumi igni chariracis. 



y.Inmunere non licebnt ofFerrefermentum,aut quiduisfer- 

 mentans, vt mcl ; quo fignificabatur , coiiupcionem doflrinx, 

 vicx, & difciplinxlongilfimeremouendam cfle, fi velimus nos 

 ipfos Dco ofFcire.id quodfigurabac oblacro ifta. 



8. In eucharifticis adhibcb.icur cciam panis fcrmentatus , vt 

 cum gratiarum adione iucunda,recordcmurafffiflionum, qux 

 nobis id fiuir quod fermcncum eft pani. 



9. Agitacio inmuneribus& cuchdrifticis.fignificabat iugem 

 agitacionem labiorum noftiorum in prccc & gratiaru aiitionc. 



10. Sacrificium pro peccaco erroiis&iiifirmicacis figutabat 

 omnia peccara noftra efle mortalia, & ab vno Chrifto expiari. 



II. Sacrificiura confecrationis ofleHdebat difcrimen inicr 



faceidoteuJ 



