39 



6 Encyclop^di^ Lib. XXV. 



V A' 



5.icr5iB? 51 . 

 j.funt li- 

 gna. 



I. 



RE GVL^ P O SITI 



SHcrMr.entA rMmfignaf(£i.eris gratuhl 



C-r, "V lo.ji.Hoccftfofdusmeum interme ^vos^Scii- 

 ' '"' poft te , qiiod feiaabitis : vt circumadatur_ vohis 



vQen tuum P' 



omr.is 



um poi(. n- j "1" — •• /1 • 



mas.Cu-cumcidctls igituf camtm prsputu veftn, vt 



■j.reprereB- 



S 



nififa'as 



tttdini;. 



I. 



|.f»int figna 

 ^gnific.-ii- 

 tl.-i,"l)(i. 

 enjrifia&c. 



fit 

 f,<rn>u^' fedcm i^*te7m. fc"vos,Row.4.'v."i > .Acccpit Abr.iliam 

 fi5numcitcumcifion,s.U..x. -...o, Hoc populumeft nouum 

 ilfud teftamentum(Teu fcedusjper fjnguincm meum.E.v.rf. . j . 

 U • 9 Et ammtiabis filio tuo , die illcdiccndo : luopter hoc 

 fe'c!t ifta lehoua mihi.cum exirem ex vE^ypto, vt fa tibi in h- 

 «rnum ad manum tuara,& in momentum inter oculos tuos.vt 

 it doftrina lehoufin on fuo , quia msnu forti cduxitte le- 

 houaex.>£gypto. 



I I. Sacramema reiftgmficat^ repr&femam fmi- 

 litudlne fna- 



Veui. 50. V. i. lehoua circumcWet cot tuum, ^icia RfW-r-' 

 ^.^.EW.u.x-.^^.Osnc-cafrin-^atts inillo.agnoPatchah.Hoc 



pra-fiaurauit fore,vt Chriilo crucifixo non ftangcrentUr ctu- 

 fa/.W. P.^.H.!«-'-C^^- 5- ^- 7. Palchanoftrumprcnohs 

 {■anftmcatum eft,nempe Chriftus..irf.ii.x'..6.Bapt.iare f^ ab- 

 lue peccatatua...C»r.i..v.i4.Hoc meum cft corpus.quod pro 

 vobis frangitar.i«c. 11. -v. i-. Hoc poculum eft nouum lUud 

 Tcftamentum.rermeumfanguinem,qmpro vobis efiunditut. 



III. Sacramemafwtfignn^^^fz"*^^'^''"'^^^!" 



cemta, fiue pianr£. (h) obfgnamia & confnnamta.fne tur ad fosdus gtatia:, Dux poft- 

 p.Hla (c) exhihemia rcwfgmficatam in legitimo vfu. - -r.n^„nr„r . & cn,dem o.,a, 

 ,t)discernemiafmeiniicmaChrifimoj.{e\rne7mriaUa, 

 lOpradkemia refirrcaienem tarnt^,& vitamaterMm. 



(i) Vlde A-wm.i.lblR^w.^^-v. n.Et fignumacccpit circum- 

 dfionisf Abrahamj f,,-,:iium juftitia-h4ei.fcj .Matth.^^.^.^^. 

 1-7 iS.Accipite,comedite :Hoceft corpus meum.Item :bib,te 

 ex eo omnes.Hoc eftenim fanguis meus nou. fce^ens qmpro 

 niultis eft-uiid.wr in remiffionem peccatoium. |d Gen. .7, 



■ non circumcderit catnem 



VIII. In facrameml aAminifrAtione fnnt diffiii- Ji i 



guenda iftafe.x-.homo exterior dispenfms & accipiens fa.' ,ij l 



crameKtHm>resterreftris,&aRiocircaremterreftrem\^HA "^f 



triafirdt externa : tum horno imerior , res caleftis feu te- tio ', 

 ta Trinitasqufi ibi eftpr£jens,& aHio imerior circa rem 

 cceltftem. 



/crc OT.4.X' 4.Ciraimcidlte vos Ichou^ , & amouete praspu» 

 tia animi veftri.Af.u^fc.j.-u. ii. Ego quidem baptizo vos aqua 

 adrcfipifcentiam, is veto qui pone me venit, vaUdiot me cll 

 &c.Ipfc vos baptizabit Spiritu fan|fto,& ignc. Ctnfcr Marc, j. 

 'v.i.Luf.^.v.i6Johan.i.v.^f.MxTc.i6. v.i6. Qui crediderit 

 &bapti7atusfuerit, fcruabitur. Matih. 18. v. 19. Baptizantcs 

 eosin nomcn Patiis,Filii,& Splritus fan£ti. Colojf.i.v. n. In 

 Chtifto citcumcifi cftis circumcifipne qu£E fit fme manibus. 

 Vide ^uoque i.Pet.i.v.ii.»d nnm.fr&ced.-j. 



REGVLiC DlDACTlC.*, 



Sacramemum InEcclefafkmittir latifftme^ftri- 

 £le,& ftridiftlme. 



Liittjjlme Sactamentumeft idcmquod myftctium:ita vt haec 

 .uo vocabula teiprocentur. Stricle facramentum fumitur 



pro intejjra aftione facra , in qua eft fic^num & fignatum. Sri- 



CTiflirae fumitur pro fi'jno tantiim 



duo vocabula teiprocentur. Stricle lacramentum 

 qua eft fignum & fign; 

 :Jftme fumitur pro f,'jno tantiim. Rurfus vtraque ifta figni- 

 ficatiovel extcnditui adfocdus Dei ingenere; vel tcfttingi- 



tiioics hgnificationes hocio- 

 co attenduntur i &quidemquatenu8 leltiinguntur ad fccdus 

 gVati». 



J I. Pro dHplicifgnificatione,(]mm fitbftinetve.x 

 Jacramentihoc locoidnplex etiatn cft definitip. 



mftitalis 

 qualis / 



Pfirafes fa 

 f raiTien'1- 

 les vr acci- 

 »i(iid.i i 



Conucnien- 



tu «i <iil'e- 

 »enti.> VI tbi 

 & facrame. 



yerbum in 

 iicramen- 

 %h qualc ? 



T. !4. Pra:putiatU5 autemmas, quii. ,■ r ■ .- j 



pr:fiputii fui,vt,que exfcmdftut homo iUe e popuhs fms.EW. 

 ■Ji v4i. Nullus aiienigcna vtfcitor iHo. (e) Exod.,-,. -v.S.?. 

 mm . .Cor.i i.x;.i4. i 5- Hoc facitc ad mei commemorat.o- 

 nem ^flRc»j. 6. v. 4. Seputn fumus igitur cum eo pet bapti- 

 fraum'in mortcm: vt f.cut fufcitatus^eil Chtiilusex mortms. 

 in gloiiara Pattis,ita & nos noui vua incedamus. 



I V. In Sacramenti-s vniitmurres terreftris & cae- 

 leftis i vi promijjlonts Chrifli verafde 

 apprehenfi. 



Matth xg v.iS.HccePicot^n-imnm.-Etv.iZ.Uocei^: fan- 

 gu{smem.S-^cMarc.i4.v.2.6.z^Luc.ii.v.i9.io.tCor.io.i,.4. 



Q. 6.1 Cor.-ii.v.i.^ ij. 



V. Phrafes ficramentales ficramem^her funt 

 accipienda. 



Genef.ij.v.ii.Tccdn-i meum erit incarnc veftra. £\:o</.ii. 

 ■v II A<'nuscft tranhtus Ichou.c.^<f?.2.i xMii.Baptizare & ab- 

 lue pcccata tua. Videeti.im r.um.prjiced.^.ln his locutiombus 

 noininarerum fignificatatum ipfis iignis attiibuuntui. 



V I. Verbtm & ftcramcntit (a) tonueniimt nuclee^ 

 qmefl Chriftiss.{h) diffirum modo docendi. 



(a)i.I»fc.i-x'.7. Sanguis Icf.iChrifti filii ejus pnrgatnosab 

 omni peccato. Mailkz6.v.i6 Hoc eft corpus racuin.Et -t;.i 8. 

 Hoceftfanguismeus. (b) ■«■»/. lo.x/.iy- Fiflss eftexauditu, 

 auditus autem ^ei verbum Dei.En cap ^.T/.n.Signum acccpit 

 cucumcifionis.figillum iuftitix' hdei. 



V I I. Verbum in Sacramemis eft concionale\& 



proinde rationecredemium ejl praBictim,fen 



effici^,ratione incredulormn eft tnejfica.K. 



"Rom x.v.t. y&fi-qq. Circumcifio quidem prodeft, fi legem 

 exequaris , &c. Quod fi transgtv-ftot legis h.cris ,circuracifio 

 tuafa£\aeftprsputiiJ,&ca.P«.;.T ii.Cuirci nuncccrrcfpon- 

 dcns exemplar baptifmi nos quoque fcriiat ) non quo carnis 

 fordes abjiciuutur,fed ftipulatio bonrp cofcientia; apud Dcumj 

 per refurrctftionem Icfti Chr.fti.i.Cer.i v.iyi6. Chriftibo 

 tia fragrantia fumus Dco , in iis qui feru2ntur,& in iis qui pe- 

 reunr.His quidcm odor mortis ad moitcm : illis vero odor vi- 

 tx ad vitam. Ccnfcr i. Cer lo.xi.^. Sed plciosquc iilorum non 

 approlaiilt Dtus.eos vidclictt, qui efcam fpiiitualem nonve- 

 |a fide fumferunt,&c. 



$3 



ie 



Primo, facramentum eft cstflio feu inftitutio diuina , qua 

 pet figna fenfibilia ptomiffio fccderis gratia: obfignatui, 

 omniaque bona iftius fcEdeiis lepraElcntantur, applicantur, 

 & exhibentut foedetatis , atque hi viciftim in Dei obfcquium 

 adigtmtur. Ve.nde, facramentum eft fignum vifibile , fignifi- 

 cans obfignans,& cxhibens , feuexplicans & applicans gra- 

 tiam inuifibilium.Prioti fenfu in facramento eft les fenfibilis 

 & fpiritualis, Res fenjibiis eft fignum reprajfentan.s , appli- 

 cans , exliibcns.Rc j Ipiritxalii efi illud, quod repraefentatur 

 applicatur,exhibetut. 



III. Signa Sacramentalia funt caufcnonphifcfiy 

 fed morales. 



Non enim habent fibi inhsrentem vel adhirenrem rem 

 illam fpintualcm , quam fignificant & obfignant;fed ad illam 

 referuntur , & quidem ita , vt non fint nuda figna indicantia 

 & repnfentantia.fed rem ipfam communicantia, & exhiben- 

 tia in legitimo vfu.Porro res, fiue fubftantia , quar feligitui & 

 tcpiifcntajis, vt panis & vinum jn S. Coena ; fed vfus harurn 

 icrum dicitur fignum applicans,vt diftxibutio,receptio, come- 

 ftio , potatio. Hinc factamenta non cxiftunt piopiie extia 

 fuumvfum,ideft,nequc antea, nequf poftea , quam applican- 

 tur advfumluum,funt facramenta. 



1 V. Res fpiritualis in facramemis esifatdtts nouum 

 in Chriflo initiim,id eft,Chriftits cumomni- 

 htisilUs benediBionibtts , cjiiAin ipfo fi- 

 delibus praparantur. 



Qiixdam tamen facramenta magis exprefse modum aut 

 refpeifllum aliquem hujus focderis reprifcntant qu-.m alia, 

 qu.e alium aliquem modum ma'.;is et.ain defignant. Sed 

 omnia hoc habcnt ,commune , quod intcgrum fcedus giatia; 

 fidclibusobfignant ; nequeiftum vlum hahenteo foionitejn- 

 pore.dum adminiftrantur , fed ad finem vfque vitar. 



V. De caufs facramemgrtnn hAftnt reguU. 



1. Ifficiens primeps facramcntorum communiter cfttota 

 Trinitasifingularitetvcro Chriftus,Angelusfeederis.i.7»/lr«- 

 wjfWj.per quxadminiftranturfacramentain N. T. funtmini- 

 ftri ordinaniEcclefii, legitime vocati. %. lajirumfatum , quo 

 facramenta efficiuntur,id eft.quo figna confecrantur , eft ver- 

 bum inftitutionis , quod eft concionale , vt potc «oncionem 

 Euangelii explicans &applicans:vndeappellatur verbumvifi. 

 bile.Huc acccdit,quodiftudverbum conftatpia-cepto , de le- 

 gitima facramenri adminiftiatione & perceptiqne ; & promif- 

 iione de eius h\i€m & cfficacia. 4. Matrrta exttrna eft res ter- 

 reftii5,fiue clsmcntum : interna,tci cceleftis,fiuc fignificata.ii 

 eft, Chriftuscum omnibus beneficiis. yTcrmaexter>iatn.\n 

 fegitima adminiftratione & participarione : interyiet eft ipfj 

 vnio figni & fignati,iteraque anaJogia figni & fignati.Et vnio 



quidem 



