Tlieologi.^ Sed. 1 1 1.Loc. XXXIX. 397 



J" 



tr 



quidcm eft form.i f:icr.imciui tot.ilicn coiiliJer.nrii,-in.iIo(;i.i vc- 

 16 cfi. tornia ljciain(.iitip.mi.ilitir conlklerati. 6.FhiM prima- 

 r.'/« f(t obfiguaic toeJiisgi.icix.ex partc Uci &no(ha|/ef«»jij'<j- 

 »/i«,piolx-(Tio(idci &; cl>aiit.icis. 



V I. £ffe[l*facramentorHmfnm inrcbiu , o* 

 phrafibii-'. 



1« rel>M:vt c\\\t?A racr.imeiita coiifirmant 5:ob(ii;nant iiifti- 

 ■ficationfm,fan(-lificationem,5c gIorificationcm./»f/><i/;i;«.vt 

 <]U(j<lcx vnionc&rclatione figni & rci lignat.c tliut locutioftil 

 phrad'; l.jcramentalis,qua i.iignum pr.xdicaturdcrclignificatai 

 vt cuin fandificatiocoidis dicitur citcamcifio. t. rcs (^gnilicata 

 de(igno ; vt ciim circumcifio dicitur fccdus , &: panis corpus 

 Chrifli. 5. cfFoJlum (ignificati pr.rdicatur dc (ignoivt cum ba- 

 ptilmus dicitur egencrarc. 4. piopiictas (igni de rc lignificatai vt 

 raftio, qui conucnitpani^trikuitur corpori Cluilli. ^.propric- 

 tas rci fignificatx tiibiiitur (igno i vt cum cfca & jiotus facra- 

 jnentalis dicftur fpiritualis. 



Locvs XXXIX. 



De Sacrammtu V. T. 



Pr./ecepta. 



Acramintit in jptcie funt VcterisvelNouiTe- 

 ftamenci. Vtiobique autem eft fncramcntnm 

 nUHd initiationit ic icgenerarionis,<«/»W cenfirmaiionis 

 Sc nuttitionis. 



2. Sacramenta Ftttra Teflarntnti funt ordinatia 

 Vel extiaordinaria. 



Ordmaria erant duoxircumcifio & pafclia. 



5. Circumcifio fpeftatnr in formi, eaque tum ex- 

 ternii, tum interna > & vfu : atque hrc cft refpedu lu- 

 dsorum , Chrifti , &c fidclium in Nouo Teliamento. 

 RejftElu iHdaarum : quibus cxterna refedio pra:putij 

 femel fafta , internam circumcifionem ( quam apo- 

 ftolusCi»/oj^i.i i.vocat i-)(ii'^omw^<.v ) adcoque inter- 

 tiam peccatorum abolitionem & rege«crationem, & 

 incorporationem in Chtiftum adoptionemque in po- 

 pulum Dej , per & propter Chriftum exhibendum, 

 Hgnificabat,&: obfignabat ; & haec tanta bona in legi- 

 timo vfu cxhibebat. Simul autem hoc facramentum 

 erat teftimonium promiffionis de venruro Mcffia ; & 

 fignificabat, ex pofteris Abraharoi femen bcnedidum 

 venturum efte. 'B^jpecln Chrijit circumcifio fuit fi- 

 gnumcommunionis cum populo Dci , ipfum nempc 

 clleverum Ifrai^htam. Deindeillius ciicumcifio fan- 

 ftificauit veterum circumcifionem. RejfeBufidelium 

 in Nouo Teffamtnto hic cft vfus circumcifionis, vt il- 

 lius hiftorica recordatio nos commonefaciat de cir- 

 cifione interna , qus nunquam non in ecclefia eft ne- 

 ceftaria. 



4- Pnfcha, fpeftatur in forma , e.ique tum exter- 

 tia tum intetna, & vfu:ntque hic eft refpedus ludio- 

 rum , Chrifti , & fiJehum in Nouo Tcftamento. Et 

 V primo quidem Juddis per poftium conlperfionem fc 

 properam agni affati manducationem , quotannis fe- 

 mel,manducatio Chrifti venturi, & liberatio corpora- 

 lisex itgypto , 6c fpiritualis ex poteftate Satanx , at- 

 que ita continua in Chrifto venturo nut;titio & viui- 

 ficatio fignificabatur & obfignabatur , & hafc ranta 

 bona in legitimo vfu exhibcbantur. D ein dc Chrifim 

 celebrauitPafcha,tum quod eftet Iuda;us,tum vtfan- 

 «flificarct hoc facramcntum. Denique nohti recorda- 

 tio hiftorica agni Pafchalis ob oculos ponit Pafcha 

 noftrum,quod cft lefus Chriftus. 



^. Sacramentae.vtraordinaria Feteris Tcflamenti 

 fuerunt varia:vt baptifmus in diluuio,nube,& tran- 

 fitumaris rubri; arca Nociignis ccoElo,comburens fa- 

 ctificiajcoena manna: & aquaj cx petra profluenris;fcr- 

 pens asneus ; etfufio fangiiir.is viiflimarum ; terra Ca- 

 naan;tabernaculum;templumiarca fcederis,&c. Ex his 

 Xew. ; ; u 



dno quodammodo rcfpondcnt facramciitis Noui Tc- 

 ftamcnti ; videiicel baptifinus ilic tiiplex in diluuio, 

 niibcA' m.iri rubro; & ca-iia mannx 6i aqux cx pctra 

 proflucntis. 



Re 



G V L ^ 



O S I T I V jt 



SacraiTiS- 

 lorum V. 

 &NT. 

 tonucnic' 

 tia & dif- 

 fcicniij. 



I. Sacramenta f'et.& Noti.Tejlam. conuenittnt re ipsa 

 fif*furMmento,riucleo,6~fnbfl.antia;dijferwitg;,adu 

 &modo clarit.ilif,f.icilttati<,itertiqiie largiorii Hique 

 laxiori^ adminijlrationis, 



Vi,!c fupi.i loc. dcEuangclio. Hoc ipfuni patct cxcollatione 

 Circunicil.onis cum !i.ipti(ino,& agni 1'afclialis cuin S.icra Eu- 

 cliariflii.AMrr/^ iS.f.i;) Uocctcomncsgciitcs.bapti/antcs cos. 

 t.Cor.io.v.n.}.^ Et omncs m Mo(i:ii baptiiatos c(lcnubc& 

 mau:Et oinnes eaiidcm ctcani fpiiitualcm cdi(lc:Et omncs cun- 

 dc porum (])iritualcm bibilic. Bibcb.intcnlm cx (aiucnte fpiri- 

 tu.ili petia.Pctra vcioilla cratClirinus.i.ror.f .o/.^.Pafcha 110- 

 ftiu pioiiobis(aciificatumcfl,iK-mpc C(iriflus.Co/o/f'i f.ii.ii. 

 In Chriftociicunici(ieltiscitcumci(ioncqu:Efit (Ine m.anibus, 

 corpore pcccatiscarnis cxutopcr ciicumcifionem Chiidi , con- 

 fepulti cuni eo pcr baptifnium,&c. 



II. Ciicnmcifio ponebat populo Dei oh oculos natu- circum-- 

 ramcarruptam.drfiMulobfignabutipfosfccdertgra-"^''?'^"'- 

 ti^t ejfe ttifitos, & proinde in Chftfiim ventururn in- memiimj 

 ccrporatos. 



G^n.iy.T.io. II. Hoccft focdusinterme&vos, &'c. Vide 

 loc.pr.vced.num.l. Deintcrtupto & rcdintcgrato circumcilioiiis 

 vfu vide lor^. Rom.4. i;.ii. Et iignum ciicumcifionis accepic, 

 figillum luilitii- fidei. 



I I I. Circttmcifio externa^^^ttsi eratfignum cornmunionis circum- 

 externsjjypocritisetiam admtmft^abaturtfed eadem '''*'° "" 

 coniuutla ciim interna circumctfione cordis, falts ele- Inieiiu. 

 clis fuit propria, 



Rof» 1. -v.k;. (^deinceps vfque adfinem:vbi verfu 18.19. 

 apoftoliu ait.^Ncc ea,qua: eft in propatulo circumcilio. id efV, iu 

 carnc.circumcifioefbjfed circumcifio cordis,id efl.in fpiritu.non 

 in licera. 



I V. Pafchapopttlo Dci redigebat in memoriam libera- 



ttoncm e.\- -^gjfto , er obfignabat ffiniualem 



libtrationem per fancuinem 



Chrifii. 



Exod ii.x'. 13, coUaio etmi.Ccr.^.v.-j. Sub liberatione ex 

 ^gypto intelligereopoitct conferu.itionem a cxde primogeni- 

 toruoi , Exod. IX. v 17. Viaima Pafchacis eft Domino ," qui 

 cranfierit prxcerdomos filiorum Iliaiilis in iEgypto , cum qx- 

 derec .i^gyptios , familias noftras eripuic. Vide infra in Hi- 

 ftorica de quitique Pafcbfitii , qm Chrifius ccl, braitit , ^ 

 fttpra in (omfuto de illa quiRione , Num Chriftut , iam iam 

 aditurus magnam O" ftolennem fuam fdjftonem , anticipauerit 

 Pafcha.' 



Regvl^ Didactic^. 



I, Sacramenta F.& N.T. conuenitint refigmficata,& 



correffonfu. 



Nain res fignificara vtrobique cfl lefus Chriftus cum bcne- 

 ficiis : vtpotequiomnium fatramentorum efl nuclcus. Dcinde 

 baptifiiuis analogice icfpondct circuincilioni i & Enclianllia 

 agnopa(chali. Vtenim circumcilio facramcntumfuitinitiatio- 

 iiis (cu iiifitionis in facdus,& rcrrciierationis^iraquoqucfc habct 

 baptifmus. Et vt agnus pafch:ilis fuit iacramcntum fpiiitualis 

 nutiitionis:ita quoque Euchaiiltia. 



I I . Differentiafacrar/itntoi tim V.& N.T. confiftit in 



fex bifie cipitibtu. 



I. In fignisextcrnis.i.In modofignificandi.Iiric cnim (igni- 

 fiabatur Chiiflus exhibendus : hic , cxhibitus. 5. In nuincro. 

 l'ra;rer circuircilionein enim & pafcha veteies habuerunt alia 

 quoqucfacrament.i^nospritcrbaptifmum&S.Eucharirtia nul- 

 iri:^. In an:plitudine:piout ncmpe fcrdus nouum ad vnu popu- 

 luni taniiimrc non exttiidit. j. In durationc. Illaenim tancijm 

 ad primum Chtifti adueutuin , liKC adfinem mundidurat. 6. 



Ll 1 Ib 



Tafcha 

 quale 

 laccamen. 

 tumj - 



Ccnue. 



nientia 



facrarae- 



loruni V. 



&N.T.- 



Teltam. 



D ff:ten- 

 tia f.icta- 

 iin-nirrii 

 V.&N.T. 



