Theologte Se6t. IV. Cap.V 4x7 



ti«:Superant h.rc nirais captum rationis, nec captiuare etiam 

 fc poteft,vt crcdjt.bonum cfle Dcum, qui talia faciat & iudi- 

 cetircJft.-c!us,i fijc,palpace, &:vidcrc, &:comptchcnderc vu!t, 

 quomodo fi: lionus , & non crudelis. Comptehendciet vcro 

 tunc,c]uando (ic de Dco diccrctur : Nemincm indurat, ncmi- 

 nem damnat : tcd omnibus milcretur, omncs faluos tacit : vt 

 dcrtructe mferno,po(itoque mctu mortis, nulla po:na formi- 

 darerur rutura. Idco fic ar(tuat & contendit, vt Dcum cxculci 

 & defcudac^iuftum & bonu-Sed tides & fpiritus alitor iudicant, 

 qui Dcurabonum credunt, ctiamd omncs homincs pcrdcrct, 

 I X. Id m i/./.f^MO').?^ -I i6.quomodo Dcusvciit&: non 

 vclit omncs homincstaluos ticri,ficdoeet:Vult omncs terua» 

 ri.voluntace reuc!at.i , fcu vcrbo prxdicato : non vult omncs, 

 volunrate arcana & imperlcrutabili. Multa (iquidcm facic 

 Dcus,qu.v vcrbo fuo non oitcr.Jit nobis Multa quoquc vult, 

 ^ux.iverbo !uo ijon oltcndit tctc vcHc. Hunn m txtiicat co>i- 

 xi-o«.E.i.Vulc,»n;K/V,omoea fctuari,vplui)tan: appobanrc; non 

 vult omr.cs, voluntatc dccreti. 



X. Auguft^nn Coafeii^e iit.iemwcyi ^vfu ^aeramcneoriiiu 

 difctcc docct,tiJcui rcquiti in vfu Sacrairjcntorum;\'os docc- 

 mus,qa6d in vfu S.tcramcntomm fidcs debeat acccdctc , quo; 

 crcdat illis promilliombus.S.: jccipi^t ics pfOinitlis,qux ibi in 

 Sacramcnto ofrctuinur. Et cli: r.irio plana H: firmitrjma. Pro- 

 miiVio cft iiiutilis niti Hdc accipiatur.Ar Saciamcijta tjint iiijna 

 promilTlonum. Igltur in vlu Jebtc acccdcre iiJc:. 



XI. i-u!her:is in famion.' fu.i ®i|': (iiib 6)C t)ci(igen jcljn gc/ 

 totc partitionem dt-calojji rei.incc,quje ell Dcut.5. 



Huiulmodi multapoiruntadferri ex tctiptis Lutheti & Lu- 

 theranorum , ou-i; faciuu: ad (cabilicndam concordiara,apu4 

 eos nempe.qui fpiritu ChiitU reguntur. 



PERORATIO THEOLOGIX 



P O L i M I C AE, 



ITa ergo dctineauirous Theolpgiara Polemicam. Nequc 

 enim fuse illam traderc fuiic brcuitatis ftudium,qiiod nobi5, 

 catdl eft in hac Encydopa-dia.Ec vcro controucrtix Thcoio- 

 sica: poflunt facile 'iudicari ex rcgulis poiiciuis & didaftlcis 

 pr.rcedencis feftionis : itemque ex capitibus Catcchcdcis, 

 Colophoiiis loco tcneatur Cohfiffio Gr^reriim ,qu2illo ipfo 

 rcir.pore ad nosftuit railTa.quo hsc racdirabamur..- 



CONFESSIO FIDEI 



REVERENDISSIMI 



D OM I N I CYRILLI 



P ATRIARCH^ 



Conftancinopolicani. 



Scrtpta Conftofitinopoli. Anxo iCi^yr 



In iiomine Patris,& Filij,& Spiritus 

 Sandli. 



Yrillus Pacriarcha Conftantinopolitanns,fcifciraiitibus 

 _ intcUigere dc Reiigione Ecclcfia; Orientalis,id ell: Grx- 

 cx , qud credamus videl-.cet , quidque fcntiamus de Articulis 

 Otch6doxs tidei , nomine omnium Clmftiaiiorum commu- 

 niccr, exponitbreuemiftam conteirionem , vt fitin ceftimo- 

 rmm coram Deo 5c tota fccleiia , line i;malatione , fed bon^ 

 confcientia. 



Cred.musvnum vcrum Dcum omnipotentem Si infinitum, 

 trinum in perfonls.Pacrem, Hlium, &: SpiricumSanftum. Pa- 

 trem ingenitum, Filium genicum a Pacre ante fccula , Patri 

 confubltancia!cm , Spiritum Sanftum a Pacre pcr f Llium pro- 

 cedentem, eandem- habentemeflcnciam,quam Patcr & Filius; 

 iftas tres perfonas in vna eflencia appellamus SacrofanClum 

 Trinitatcm, fcmpertcncdiceiidam , gloriiicandam atquc ab 

 omni creacura adorandam. 



Credimus Scripcuram racr.im cffi S-(i>cft'£?«KTt»,habereq ;au- 

 thorcm Sp.Sanftum nonalium,cui habcre dcbcmus fidcmin- 

 dubitatam. Scriptum enim eil , h.abemiis tiimi jrcm propheti- 

 cum fermonem,cuibenc facitis attendcrc,quari lucern.T: fplcn- 

 dcntiin caliginofo loco.Prastercaeiusauthoiicatem eife fupe- 

 liotem Ecclclio: auchoritatc, niniis enim ditfcrcns eft , loqui 

 Spiricum faniftum, & linguam humanam , cum ifta pcflit pcr 

 ignorantiam errare,fallerc, & falli, fcciptiira vero diuina nec 

 fallitur.nccerrarcpo:eft,fcdeft Infa.libilis femper &ccrta. 



" Crcdimus Deura Optirauin Maximum ante originem mun- 

 ^i fuoscIc£losad glorlam pr.^deftln.Tflc,line rcfpcftuad illo- 

 rumopera,nullamque caulam iinpuKiuamad iftameleLlioncin 

 iliam e(re,nili beneplacitum & diuinam mifericorJiam,iuTiiii- 



tcr antcconftimtionem hnius fcculi, reprobafl"i.-,fjuo$ rejtto, 

 bauii,iuius npiobacionis iiielpcxcris ablblutum ius Dii.vo- 

 lunratcm I")ci cllc caulaiii, li auicm iusoidinatum rrlpexeris 

 iu(titiani Dci cflc cau(am;nuUiicovs n.cft Dominus & iuftus. 



CicJinuis Dcum Trinum, Paircm, Filium, &; ,Sp. Samflmn 

 efli- crcaiorcm vilibilium : S: inuifibiliunvlnuiiibilia vocanius 

 Aiigulos, vitibilij ccelum, &: qux" tubcoilo , & quia boimscft 

 crc.icornatura ,omnia crcaiiic bona, ncc vnquam malum po- 

 teft faccrc,&: ti quid malum cft , illuJ cft diaboii &: honunis. 

 Dcbctcnim cfle nobis ccrta regulaquoJDcus non clt autiioc 

 mali.ncc culpa luft.i rarionc poicft ei imputari. 



Crcdimus omnia gubcrnari pcr Dci prouijcntiam , qu.am 

 adorarc &non inucitigarcdcbcmus,cumflt fupra captum no- 

 ftrum,iiequc raciones ipiius poflTimus ccrtc anobifractipiis in- 

 tclligcre;in quii materia tentimus fi encium,in liumilitate po- 

 tias anipkxandum,quam plura loqui,qua; non xJificant. 



Crcjimus primrm homincm a IXo crcacum cccidiflc in 

 pataJilo,quiancgledo diuino prrccpco,ferpcncis fraudulcn- 

 to obtcmpciauit confllio, indcquc originalc pullulaffe pecca- 

 tuni poftcrlcati , ica vt ncmo fccundum carnem naicacur , qui 

 non portct lioc podus.fruiftiifquc fuos in hac vica nou fcntiat. 



Crcdiraus Filium Dci,Dominum noftium LTum Chtiilum 

 fc cxinanifle,h.e.in tu.i hypollafi humanam aflumpfiflc nacu- 

 iam,Spiritu S.conccptum.faiiumque homincin in vtntrc fem- 

 pct Virginis Maria:, nac{imque,pailum, fcpultum,&: rcfurri-- 

 dionc gIorificatum,falutera & gloriamomnibus fidelibuspe- 

 pcriflc.qiicmexpcdimus vcnturu viuos & mortuos iudicarc. 



Crcdimus Dominum noftrum Icfum Chriftum l<;dcrc in 

 dexcraPatris,ibique pro nobis inccrpcllare &: incerccdete fo- 

 lumoiSciofungentcm vcri & lcgitimi Pontificis & Mcdiaco- 

 ris , indcque folum curam gerere luonuii , &: pi;Ecflt- Ecclc- 

 lix, ip(am variis benedictionibus ornanJo,&:foEcundando. 



Crediinus fine fide neminem pofle (aluari. Fidcm autcm 

 eam vocamu^i.qux eft in lefu Chrifto iu{rif)cans,quam vita & 

 ir.ors ChrilH Dominipcperit , Euangclium prxdicat i &; finc 

 qua ncmo potclt placcre Deo. 



Credimus Ecclefiam,qui vocatur Catholica,fideles in Chri- 

 fto continerevniuetfalitcr,qui veldefunifbi in patriafunt, vel 

 adhuc in via peregrinancur , culus Ecclefia; caput,quia homo 

 ii.orcalis cife nuUa rationc poceft:, ipfe Dominus nofter lefus 

 Chriitus folus caput eft,ipfeque clauum totius regiminis Ecclc- 

 lixininamutenetjiedquoniaro in viaparticulates Ecclefn vi. 

 fibiles iunt, & in ordine vnaqux'que habet vnum primum, ip- 

 fum non etre propric vocandum caput particularis illiusEc- 

 cleiix , fcd improprie & hoc , quia in ipsa eft menibruin 

 principalc. 



Crcdimus membra Ecslcfia; CathoIic.T effe faniftos ad vi- 

 tam .•Kternara elcclos , a quorum confortio excludi hypocji- 

 tas , qu.^muis in particulatibus Ecclefiis mifta: c\im tritico pa-, 

 lcx inucniantur. 



Crcdimus Sipirltufancto fanflificarl &: doceri Ecclefiam In 

 vi3,iplc cfiira eftverusParaclccus,quemmiicit Chriftus a Pa- 

 tr? vt doceat vcritatcm,tencbrafque excutiat 3 mentibus fide- 

 lium.Certumenimeft,qu6d Ecclcfia in via errarepotcit, fal- 

 fuin pro vcro eligcndo, a quo errore folius Spiritu fanifti lu- 

 mcn &c doiftrlna nos liberat, non mortalis hominis, quamuis 

 medianccoperaminiftianciumEcclctia: hoc potfic fieri. 



Credimus hominem iuftificariper fidcm non ex operibus, 

 Ciitn aucem dicimus pcr fidem, intclligimus fidei corrclaci-. 



3bif- 



perum 



Bum, quod eft.uftlcia Chrilti, quamfidcs apprehendic , 

 <jue applicat ad iaiutem , hoc autcm optimc, finc'queo 

 prosiudlcio itate cognofcimus, nam &: opera non cfle negli- 

 genda, efleque raedia neceflaria.S: fidcinoftra; tcllimonia, ad 

 vocationis noftr.r confirmationem.vcritas ipfa nos docet.Ip- 

 favero pet fc ciTc fufficicncia, hpmincmfaluaie, intribunali- 

 que Chrifti consparere poflc vt ex condigno falutcm retri- 

 buant , hoc cfle falfum, tcftatur humana fragilitas ; at Chrifti 

 iultitia appKcita refipifccncibus ,ifola iuftificat atqueialuat 

 fidElem. 



Ctcdimus liberum arbitrium in non renatis ciTc mortuum, 

 quia nil benc polfuQt faccre , Sc quicquid faciuntcife pcccji- 

 tura,in rcna js verp cflc pcr gratiam Spiritus fancli arbirrium 

 excitatum,&:oferatur quidcm.fed non finc gratix .luxilio.Er- 

 govc homo faciatbonum,pra;uenicgratiaaibitrlum,quoLl iine 

 gratia inuenicur eile vulneratum,vt alatrombus ille quidcf- 

 cendebat ab Hierufalcm,ita vt niliil cx fc vel polTit,vcl faciat. 



Credim is Euangclica Sacramcnta effe in Ecclefii^qux Do-. 

 mlnus inl^ituit in Euangclio,S: ipfa eiTe duocampliotem nu- 

 mctuin S.icramcntorum non habcraus , quia infticiicor non 

 plura tradidit. Porro conftarc vcrbo &: elemcnto , eflcque fi- 

 gaiacula promKrioauin Dci , & confcrre graciam non dubita- 

 mus,vcauccm Sacramencum fic intcgrum,opus cflc vc concut- 

 rac rcs ccrrcna & actio cxterna,cumvfu rci ccricnx a Chrifto 

 Domino inftituto,atquc cumvctafide conluntlo , quia fidci 

 defeifhjs pr.^'iudicac integritati Sacramenci. 

 - Credimus Baptifmum cflc SacramciiLuma Doniino, infti-. 

 tutum, qucmnifiquis futccperit, communioncm non liabet 

 CUJT! Chrillo,cuiusei:morte,fepultura,6c gloriosa rcfurrcctio- 



nc pre 



