41% EncyclopsdisE Lib. XXV. 



Hucpenincntcafusciica primum , fecundum, 

 teitium , & qu.ur.um decalogi pr^ceptum: qu.bus 

 prsmittuntur cafus de dileaione Dci & proximi. 



'^ 



m geneie. 



CsAi 6e di- 



JC(aijneI.)ci 

 & foxnni 



R 



E G V L JE. 



/. C<«/w confdemi£ de diletllone Dei & fnn' 



' ' natenmr^ 



ximi ingintre hi . 



C^fu? circi 



prinium 



euUuDci 

 i£xtwn6 i 



gcneie. 



Ij Ofortct il:l'j!crc Vcpmi^ froxtmu afjiori nxtHrxli e^ /«- 

 fernaturali. Amore natuiali diligimus Deum , vc creatorem: 

 fapernaiujali,ytre<ieniptorera.Amprenaturalidiligimuspro- 

 ximum vt hominem : fupernatur.ili , vt capacem gratia; Dei, 

 1. Deum cportet ajr.nre amere ■vnionh, cempLicentit , iy btne- 

 uoltnUi. Amorvniomsed affeftus ille,quo cumDeo coniun- 

 civolrruTius. ylmsf co77ipl.ice»tia. eft afteiftus ille , quoomne 

 illud , quodin Deo eft, probamus , & acquiefcimus in fumma 

 eius bonirare. Amer beneuolentii. eft affeftus ille , quo nos 

 totos Dco ttadimus , & volumus atcjue conamur , vt omnia 

 ipfi deferanrur,qu,epeLaiientadeiusgloriam. Amor conaipi- 

 /i;f»,';^.,feuappetitionis,quoDeura nobis appetimus.quiafpe- 

 raraus abipfo comniodum& beatitudinemKternam, pertinct 

 ad amorcm vnionis. 3. G>'*i=;«j charitatts erg*Deumdehet effe 

 f-.mmiM oi/ieSnte^afpreciatiui.iQ- iraenfiul : IiQC cfl:. quantum 

 ad obicftum, ^tftimationcm, & conatum, vt nulli velimus ma- 

 ius bonumquam Deo , &iplunianteponamus omnibus no- 

 flris bonis,& vehementi conatu appli;emus omncs facultates 

 & vires noftr.is ad eius dileilioncni. 4. Frox mus nohis inimi' 

 tUi etiam cfl diligenius , rionquod iniiivieus fit , fed quod iit 

 confors naturx noflras , & gratiK diuina; capax. 5. Pojfumus 

 ptcximo malnm aii lUod oftare , aut mxlo eius Uf^ri, non qua . 

 maium eft , fcd quatenus eft ipfi bonum, vt pat atur maium. 

 6. Oportet froximmn diliger! atfeHii ^ aciu. Nam dileiflionem 

 ir.imici Chriftus expiimitper Bencfacite. ■j.Charitnf froxlmi . 

 etiitm honx tcmfdr.ui.z cum vitacontemnit , quando nempeid 

 ewgftfaltis seterna proximi. 



1 1. Cafus circa primum pmceptHm /iii7i hi ferg. 



i.Jtitetntis Vci culttif efl f;m4^nP7>tum ctilttu i,!em.CX\iii 

 eft eius anima. Nihili ergpputandus eftcultus Dei extetnus, 

 finon perticiatur sbinttrno. %. Duo funt »Biu cuiim inter- 

 Tii , deuotio ify' fuimijjio. i;(;/i:i)//(i compleftitur tres virtutes 

 cardinales, fidem, fpom , S: chancatem. Siibmifto compledi- 

 turquatuorvirtutcs , tim,6rem Dci feu rcuerenti^m nurainis, 

 Taticntiam, inuocationem, & gratitudinem. 3 . Timor filia-lis 

 f^.cit, vt frimo tlmamuf Demn frofter offenfam,fecundovero 

 icco profterfaenam. Oportet enim priino caucre peccatapro- 

 pter Dcumipfimi , qui hoc vult , & cuius natun aduerfatur 

 peccatum. Dcinde vero etiam metuunturpQcnx, quia ne- 

 mo libiipfimale vult , optatque fibi magis Deumpropitiuni 

 & beneficum , quam iratum. 4. Gemitu^ (y quetel/i de mife- 

 riii noflru., orii ex c-nfid ratione feccati , ftiat lifici. Secus 

 fe habent gemitus profefti ex impatientia. 5. tiulla creatw 

 r-i diuinattntu efi f.fpcitnda. Nam cultus dinini obieftum eft 

 Deus. 6. Vniferfn^ ^S. Tnnitiitii ditiino cul'u affci fotiji 

 fme aiterii, fed non extr.: aheram, Sicut enim de vn?. cogita- 

 re & loqui poCum diftin'-te , abfquc altera : fic & vnam fi- 

 ne a^tcra vener.iri poffum. Fit auteni cultus ille non extra 

 alteram pcrfonam. liaqtte qui Patrem adorat diftinfte , fi- 

 mui etiamtilium & SpiritumlanAumadorat vnite. Pcrinde 

 eigo ert , ad quamcunquc perfonam prcces titas dirigas^dum- 

 modonuUam .a fiduciatua eicludas. 7. Curr. hiimama Chri- 

 ftinntura adoratur , ^dHcia termimtiir ad ferfonnm TovKiWu, 

 feum iiatorn. Vbi probe riotandum eft , rultnm illum, quo 

 caro Chrifti afficitur , efle peculiare axioma , foli Chrillo 

 proprium. 8. Himi^ i^on foteft bcna cii»frient'A fiduciam 

 fuam collocare in Deiit» ^ eretnuram ; fi quidem fermo fit de 

 eodem fiducl* gsnere. Alioqui rede dicitur : Egoconfidj, 

 Deo & arte mea , ^ci) l^crfapf tnirb «iif @ott onb meiiie 

 lunft. Neque cnim hic cadcm fiducia diuiditur inter Deum 

 & artem,fed diuerfa fiducix genera exprununtur. 



1 1 1. Cafiu confcientiin. de cidtu Liei externo in 

 gettcre hifiini. 



1. Ctdtta Vei e.\:terntt^{c\u\ vfirate ^ppell.itur religiol/w^-x/i- 

 libet refublicakni conftituta, eftmceffaritts. Eft enim fun- 

 damentum ciuitatis ,_origo iuftitia;, vinculum difciplinse , im- 

 pedimcntum confufionis. 1. Keli^io vcr.i coafefuaturaqua- 

 tuor pi rfonnrum ^rneribui ;' per t&tidim media Per 'on& func 

 miniftrivcrbi, magiftratiis , fuKliri , & patresfamilias. Me. 

 dia , fiue adminicula, funt adidua precatio , ' fcripturarum 

 jn.cditatic| , fa^jbati fandificacio , & bonoxum Eccl^fiaftico- 



iiun collatio auc confcruatio. y. Vnireu religionis inref. efl 

 vouenda ^ fouenda , quoadeiuri fieripoteft. Interlm diucr-r 

 fae religiones fn tribus iiifce cafibus tolcrandx funtifincm- 

 pe rcspublica flt turbata , & magiftratus non habeat impc- 

 rium n>erum , &quando magiiuatus per lcgts imptrii tun- 

 ^amentales fp ad diucrfarum rtligionum oblcruantiam iu- 

 ramcnto obftrinxit. 4. TnrtfubUcafiicatafiqiii jjriu/itim er- 

 Tfnt in rciigioae, cnera cjuieti.ferendi fiint. Namillos expelle- 

 fc , crudele cll : & eos cogcrs ad religioncm , aducrfatur na- 

 tura: religionis ; quia nihjl tam eft voluntarium , quara reli- 

 gio , vt ait Laftaaiius. 5, ludu Lpt.Jl confaem a. to,srarifof. 

 ftint inter Chriftianos : finempe pertis lcgibus cohibcantur 

 ipforiira blasphemis & vfara. 6. AliquU bcna cpvfcicntia , 

 facrK infidclintp ^hdre icorum intcvciif joteft videndi caufa, 

 vt nempe de profanitate iftorum facrorum ir.elius teftari 

 pofTit : & ffficijfolifici caufd , vt fi quis nccelle habcai Prin- 

 cipcm corauari ad Mifiam^ Oportet autcm vt in vtroque ca- 

 fu vitetur fcandalum iniirmorum , & diligenter caucaturne 

 qua poUutio lubeat aninium noftrum. 7. 1'rgcnte fummane^ 

 cefitate aliquii vti fotell b-iftiimo .htretico-tim : fi nerope fub- 

 ftantialiaretineantur integra. Reliquis facris , Jd eft , auditu 

 verbi , & vfu Euchariftix abftinendum eft : quia vtrumque 

 |ioc facrum ratione fuLfta^rtix ^ fimdamenci corruptum eft, 

 i.Inter hoftesveritatis , eonferHandi vin religienis caufa^ 

 licet vii friuato minifterio ■ hoc cft , paterfamilias ad fe voca- 

 re poteft paftorcm , vt fibi luisqiie in cura rcligionis infer- 

 uiat:nifi force in viciniapafflt vacare diuinocultui. 9. Si j»», 

 rcbus afiter non feren/ibus , in:er hoHes -veritatu h«bitare co- 

 ^aiiir,fex iHa obferttet. i.non affedet nimiiim ipforum ami- 

 ciciam aut famiriaritatem. i- ne colludat cuin iis in religione, 

 3 . ad facra ipforum ne accedat. 4. matrimonia cum iplis ne 

 concrahac. ^.operam fuam ne nauet ad propugnandam falfam 

 religiouem. 6. accurate difcernat geminamvitam ,quam qui- 

 lihct Chriftianus in hoc mundo viuit : ariiinalem videlicetac 

 fpititualem. 



I V. Caft^i confiientii& cirai fritceptnrn decalogi 

 fecmdiirn,hi notentur. 



feci 



I. Imago religlonif eaufJi ficla ^ faiia ab hotninibus indu- 

 cit idololatriiim : quia /cligionis immediatum obicflum , cui 

 defertur, cfl Dcus ; idquc tam adajquarum , vt ncc religionis 

 orticium ahqiiod ad aliud obieftum fine grauilTima Dei in- 

 iuri.T poffit rcferri. 1. imaginibus iftu homogenet lunt otnnes 

 iB^ ceremoMd , quaad niifticinir, vel redgiofnm fignific •tionem 

 p.b hominibus iitfituuntur. iftiuimodi enim ccremonia ne- 

 fjue per vjm inditam a natura , neque per inftitutioncm di- 

 uinam , vllam liabent determinactm vim docendi : per in» 

 flitutioncm autem humanam nullam poflunc accipere ; quia 

 liomo nequc hoc impctrando poteft cfEcere , ciim fuperet 

 cius authoricacem ; ncque impetrando , cain Deus niliil tale 

 p.etenti proraiferit. t. L.tncii AngeLi inuitantut ^V retineniur 

 fiu fricibus ad Deutn , ^ imttatinne virturum , cjmbui illi de- ■ 

 leffatuur: cuiufmodi ttint inprimis oblequiura Dei,humilitas, 

 caftita.', concordia, 6c aflidmtas iu precibus. 4. Hcnor , qui foll 

 Deo dcbetitr, tjr quem 'ancii Angeli tccifere renuerunt, iffis ne 

 deferatur. Hoaorantur autem redle fan<fli Angcii reuercnti 

 opinlone & virtutuqi imnHioa^.ySanliorutn Angeorum coU 

 loijuia , vcl vifioniis , ^ffcBare ncnlicet : tum quiahoc cftpcti-. 

 culofuin , quod Satanas foleac fe transformare in Anselum lu- 

 cis ; tmn quia Deus in N.Teftam. liunc modum inflituendi 

 per Angelos fuftullt. 6. Bona cogttatienes , (^ bon'» era ftfe'. 

 uiimero a bonis Asgelis fuggeruntur ^ promouintur. Inde ita- 

 que colligere poiTumus, fanftos Angclos nobis adellc. 7. Re- 

 velationi fanBorum Angelorum in facri. Siriftumintirprtta- 

 tione tuto fidimus : quando ifta interptetat'o non pugnar cura 

 reliquo filo S. literarum. 8. Omnno ftstut nAum ef! , efc tnalos 

 Angelos. Idenim S.Iitcri teftantur, & omnium feculorum hi- 

 ftoria&cxperientiaconlirmat. 9, PrndiSiones distboii aut fo- 

 fhifiicationibus imflicantur , aut caufis naturalfbui nitfntur, 

 aut lienique funt mera ludibria.T>'i(c;vmwi itaqiie diaboli aftu- 

 tiara animaduertcre. 10 Diab"lus nouit impurn* cog^tafenes, 

 c\ucif hominibus imm'>ttit. Vigilato itaque cft opus,ne per 

 huiufmodi fuggeftiones vnum fiat cuni corde noftro. 11. 

 Mirxcula ditibolinon funi nifi Aquiuoci dtlia mimcula. Sunt 

 cnim miracula naturae, artis ,vel fophifticationis. ii Sem- 

 fer in confpeHn habere oportet tabutam illorutn oferum , qiti, 

 dinbolm prAflare non feteft. Recicantur autem vfitate duo- 

 decim huiufinodi opera : videlicet , nouas crcaturas produ- 

 cere, crcaturas multiplicare , creaturas mutarc aut transfor- 

 mare in aliam fpeciem , mortuos refufcitarc , morhos fine 

 medicainentis collcre , vcerum macrum claudcrt vel reclu- 

 dcre,curfum Solis inhiberc ,mare vel alias aquas diuidere, 

 fucura immediace & cerco fcirc , qualitates elementorumtol-' 

 Icrc vel fufpendere , denique miracula a Dro in .Scriptu- 

 ris edita priftare- .15. 6)«/<? diabolus etiam fotefi mir» fm- 

 ftare , ferofer attendatntts quo fine mirutn aliquod cfus fiat. 



Sienun 



