Theologi^ Se(51:. V. Cap. V. 



43^ 



:> 3 



Si «nim fiat in eonfirmationfm falfc doi^iina; , dcbemus 

 ililad aucrfari & dcteltari. 14: Etfi diaboluf, permiittnie Dee, 

 tmtbos corpotis pofft inmilteti : ti\men illos non debtmm re- 

 ferreai »uthcretn dii»t«/«»7>.Oninia fiquidcm niala panx no- 

 bis a Dco immittunrur ob pcccata. t ( . Si contmgat, dm- 

 lolum in affumpt/t xiifibili formdtiobifirMtn conutrfari, qumuor 

 i]l»f»cianf*r. Primocontuwiamusad preces, Jc vctbum Dei. 

 Deindc necollud.imusaut jbblandiamurdial^olo. Tcrtio m*- 

 ncamus in viis no(his , lioc cft , officiavocationisno(hxdi- 

 liscnter faciamus. PoiUrmo diabolum mai^no aniiuo, ex vc- 

 rande & timorc Dci contemnamus. i(!. Tncipinnlialtlt flu- 

 dl» & eptra , ex quibu» tim prtenfiatn a^nofcere pofjumtf, 

 tutn viflbili firmt n n aphartr ■; lunt adutrfari Deo , Chri/I», 

 fanBu An^elii , gp fancfii Hommihicf. V.x. Deo cjuidcm ad- 

 ueifatutcorrumpcndo cius cultum; Chtido, perfcqucndoip- 

 fius regnum :f.indis An'jclis, impcdicndo eogitatioiies pur.is 

 ijuas iiolvsfiiqgcrunt ; lanflis Hominibus , impeliendo ipfos 

 adca opcr.i,qusE Deo & proximofunt contiana. 17. Aii- 

 tierfui ditbolum /•il^nnre oportet fiJf , precihw , fpbriet/t,e , fd- 

 tienti.i , exe-citiu pietatif , ^ verbo Dei. Hsc (iquiJem funt 

 atma Jefenlionis-, 5r offcnfionis fpititualis. iS. Gluandoil- 

 lufionet , ^ tumtiltuationes jf.illrerumnobU molejliam creant, 

 debemui aiihibere medi»lici:a . non xiero i^tcitt. Licita funt, 

 ii confugiamus ad pieces , & adlnbeamus vcrbum Dei , & in- 

 nitamur rocationi. lUicita funtfi qnis adiuret fpiritus appa- 

 rentcs , aut iila fngere conctur precibus pro defunftis , vel 

 oMatione corporis Dominici ih Mifli, vcl oblationecereo- 

 tum, vel cleemofyiiis , vel rcliquiis Sandorum , vtl figno 

 Crucis , aut fimilibusuugis. i 9. ALigia necromantira tot/i, 

 quxata e/l , a di-holo ejl. Hviius apotelefmata (unt, contra 

 iniuriam globoium & idtiiutti hoftilium corpus fuum facerc 

 immune, pcr vcrba curare morbos, & alia miracflicere ; con- 

 fcerirc fil , oleum, X: finiilia ; efficcre, vt in media homi- 

 num turba aliquis aliorum confpeiflum efF(igiat,&c. lo.iDia- 

 holo ptr f^^m rfHOcumij!'e modo nccenti lefifiendim e(i fide itt 

 Deum , precibu4 , palieiiti.i , ^udiopieraiit. Magicis autem at- 

 tibuscontra migos vtiertmagtcum,& proinde hominc Cliti- 

 ftiano indignum. tl. Iiih'i magici ,in rfuii/cts lag^ram ar- 

 tes rridu' lur , vcieromburimrur : cxeroplo nempeptim tiuK 

 Ecclefia;, Aft. 19. 18. Hacpertinet illud Erafmi: Libro malo 

 nihil cft perniciodus. zi.Mupflr.iitis foluitcu mttgos ^ffgat 

 fo!'.quam fatif a^nifi funt, dche' i medio toUire. Id enim Deu.? 

 iubct Exod.ti..; 8.1. cuit. 10.17. Et tatio idem diftat.Sant eniin 

 faga; & magi idololatra;,homicidce,adiiltcra;& adulten.fures, 

 & aliis vitiis dcditi. Neque tamen ccnfendi fuijt coramittet? 

 pcccatum in Spiritum fanftum , quod clt irremiffibile. 



f. Cajkf cenfciemU circa tertiitm decalogi 

 prnxeptHm notemur ijli. 



I. S,'/! Dec, non vero ^anltit, eportet vouere. Vota fiquidem 

 funtaclus relii;ionis. r Vota a nobu voue'tur,vel de morati- 

 hu^ rfjieiii.vclde corptnlibut exerriti'S.\b\ funt vota deobfet- 

 uantii Mandatorum Dei, & fu^a peccatorum ; hic func vota 

 de iciuniojdefacienda clecmofyn3,cleabrtineniia 3 certo po- 

 tu,&fimilia. Quod attinerad votadeofficiu ea^remonialibus, 

 illafunt propria 3 V.T. ). voueiepojjunt omnes,r]iiifuiiutii 

 funt ra.ione *iatu,vil fla'Hs ^ condiiionu : quicjue vouendo 

 manent intra limites vocationu fut. It.iquenon pofliint voue- 

 te infantes,amentcs,fi!ij,fcrui,& illi qu per votum in fua vo- 

 catione impediuntur. 4. Nenfnntv-iwdi res •'.hci.d, ineptt, 

 UHicuU,<mpoj}ii iles,aut aliequi cerio euenttirt.. N.im voti ma- 

 tenadcbit elfe adlus alicuius vittutis,autres alioqui bona,ho- 

 nella, grauis, polfibilis, vtilis. 5. Ali juts pcteit votum Deo 

 faceri',quodeertum aliquodpeccati genuc velit vitare. ktnemo 

 poteft, vel dcbct vouerc , qudd velit vitaie omnc pcccatum. 

 Id enim in hac imperfcftidneiinpoflTilile eft, 6. Mnteria vo- 

 ti noii drbtt ejfe res irdifferens , fimpliciter Qf in fe confiderntit, 

 Vanum eilet votum, non acccdere ad conuiuium, non ingrc- 

 di aliquam domum , non alcre cum aliquo amicitiam 7. Vo. 

 tum , quod efi con:rii ma>fmonium , pianimn efl raciendiim'. 

 vt fi qui« voueat, fc nunquani duftutum vxorcm, licct ad ma- 

 trimoniuin apius fit, £fl-t cnini votum contra orJinat:onem 

 Dei , & cum penculo anima: conionftum. «. Voteft aliquis 

 •voto /e obilrn.gere ad contrahendtim matrtmonium : vcibigra- 

 tia fi fpcs {\i, pci liuiufmodi coniugium^pueila; alkuius faiu- 

 tem pronioueri poflc. 9. ^umdo legit.mefaBumeflvtum, 

 qiiod proredtme 'empore maiwi iontim im/rdtt, illndnon efl re- 

 fcindtndum : nifi foite exrtcma ncceflitas id (uadeat. 10. V.ta, 

 qui.ex mera pcrturhaiiOHt aitim> projici'cuntur ,irrita funt. 

 Dico ex mera perturbatione : quii huiufmodi votum eft mere 

 inuoluntarium.il S< quiifiBi,ac (imulate aliquti v^ueat,hu- 

 iufmoiivotum eft nualid^m ; nifi poftea illud ntum habuc- 

 •IiC,aut fcanrialum fit mctucndum. i i.yotum facium fuh condi- 

 tionepolfiinli ^ hontflaefl ftruandum. Secus fe habet votum, 

 ■quod fit cuin conjitione impofljbili , turpi , & fcandalosa. 

 Caeietum conditio pollibilis & honcftaeil ncceflaria^vel con- 

 lingens.Votum fub conditionc nccclfaiia ftatina obligat i fub 

 Tom. III. 



cnndirionc cor.tingcntc faflum , feru.irdum cft , implctij 

 coiiiiitioiic ij. 1'oiiim perfoti.tlr ncmo pro alicro pcrfolticre 

 dibet :yti[ voii<.Tit iciunium , & morit ptiuer.tus prirflare 

 ni>n poflir, aliuscius nomuic non tcnetur. 14. Votumiealcpo- 

 teft .li.qu-i locoalteritu perfoluere: vt ha:rcdcs votumdcfun- 

 i\\ dc pcifoiutnda ccna pccunix' fiinima in vfum paupctuni. 

 I i . Vota mxta, qun tx partc fiint perfonalta, cx parie realia, 

 alij perfoiu,re tenentur : nimitiiin v]uatcnus rcalialunt. e. gr. 

 fi quis voucat pctca;rinationcin ad ccrtum qucndaiii loci|ni,v( 

 paupcubus in cxijio viucniibus, ccrtain pecuniam ofF<rat,ha;- 

 les pcrcgrinationim pi.Tliarenon tcnctut , pccuniam tamcii 

 cxulibus milti rc dcbct. i 6. rarcKijspoJfua' retraii.%re illi- 

 cita libcierum vota : :mo gr iata , nififim moralia. Ratio pri- 

 mi cft : 6)uia hi.iufmodi vota ipfo iure nulla funt Ratio fc- 

 cundi cft ; quia tamctfi voia iftaratioiic matcri.i- funt bona, 

 tamcn racione pcifona: , qua: non cft fui iuris , funi iliicita. 

 R:itio tertij c(t , quia votum moralc pcttinct ail bona opera, 

 qua* nullus moitalum dcbct impcdiie. 17. Votum l c lum 

 xullam atim ttt d.Jpenfationem. Non cnim licct hcmini dif- 

 pcnfarc contr,i lus diuinum, quod cft Dcut.51,1 i.Cfal.^o 14- 

 Ecclcf. 5. 3. Interim licct votum comniutarc , ac compcn- 

 fare. 18. luratnentumfidelitatis, calumm/ijmiliit. ,^ veri- 

 tatis eft licittim : fiuc fit voluntariiim , fiuc neccflarium , fiuc 

 aflcrtoiium. Illud Suidx dicitur ifjiTai^-nv ; iftud . i-m.Klov; 

 hoc , fW^jj». At iuiamentum rciigionis , qr.oquisadcer- 

 tam icligioncm feobli;,at,& lcuitatis,eft i licitum. 19 No» 

 rft 1'Citu/M iiirareper D: um ^ SanHos : quiaucus folum ap- 

 probat lur.imtnta in ("uo rominc fadla , tfa. 19. 18. & alibi. 

 zo. luramentum , qtiodfit per falfiim Deiim , obligat turan- 

 temmronfientia ; vcibi gratia:Turcam, payai um. Etfierjin» 

 id, pcr quod iuratur, noii eft vcrus Dcus : op nii-nc tamen lu- 

 raniiscd: Dcus. ii. Matiria inr.imenti dtbei ejfe tes cert» 

 7»agn< i»cmentt,hDnefta,Q> pofsibtlis . z 1. Kcn omnes perfonnfunt 

 habiles,vt iiren' :vcibi grata,pucri,cbiij , viigincs, maritx, 

 furiofi, homineslcues , coafti. ij. Ceremon- 1. in iiirumen- 

 tis aahbendii funt , qu£aliijUO tn loco funtvjitatt. : dun modo 

 vaccnt fu['ciftitioiic. 14. Inii^ramentis verba amb gtia funt 

 accipienda fifunditm in ention m iuramis. Si vcro vcrba fint 

 cLra,eo fcn(uaccipicndalunt,qucm prx* fe ferunr. t^. tttra- 

 tr.enta,qui,officiapietatK ^ iharitatis,^ bonum publicum im- 

 fediunt , nonobligant confcientiam. Sunt cn m ipfo iutenuUa, 

 i6. Resindijfercns, quasalis, noncadit fub iuramenttim : vt fi 

 quis iurct fc dextera potiiis quam finidra aliquid attadurum. 

 17. Si qutsiuretfe aliqtiid faliurum ,quod fit vtiie ^ Dto 

 gratum , tale iur.imentum pt&Hare lenetur , etiarnfi maluijf 

 fit illud ,ex qiio iri/iir lontim cjuodttirat. c gr. fi quis 'uret, 

 le fafturuin aliquid vtile, Dcoque gratura, li cibello ini- 

 quo faluu.sredierir. ;.8. luram^ntum de re exi^ua ,Qr par^ 

 tii mcmenti laHum , obligat confcientiam , fi res fie honefta. 

 1 9. Itiramentum de re licita fy pofjibiii, cum elt Hioncficium k 

 fcicmi'. us, (^ non platieinu.tis, prs.ftaM lum eft , ctiamfi vi me- 

 tuuefit extortum. Tale fiquidcrn iuramentumfir cuminuo- 

 cationenominisdiuini,quod noncft profanandum 30./»- 

 ramcntum retraSiari dcbei , qiiantle temcre , veL male iuratur. 

 Male autemiuratdr refpc(ftumatena;& peiConx. keJpeffH ma- 

 teri& ; cum quid contra Dculn & proximum , &. falutateis 

 reipubl. leges iurando promittiiur. Kifyiciu per/onA ; ciim i; 

 iurant,qui lurate non poffunt,vt pucri,lil)cri,fcrm,&c. 3 1. /«- I 

 ramentiim, qiiod dolo 0» afiu eft etiritiim , obiigat ccnf ientiam, 

 Non cnini hic animus defercntis, fcd intcmio iutantis eft at- 

 tcndjnua. lof. «^. i S. & (eqq. ; i. Frowffto iuratr,, licet alias 

 valida, iii quatuor cafikifs non obligat : (1 ncmpe res iuramen- 

 to ptomifla fiat illicita, ii.utilis, vel impofl^biHs : fi ftatus le- 

 runi, vel perfonarum mutetui ; li iuiamentum fit mutuum, & 

 exvnapattc idquod proraifllim hi;t, non ptslliturniii: dcni» 

 que cuin aliquid promifTum cft ob caufam, qua: (ubc^fcputa,- 

 batur, & non liibcft, } J . Relaxatlolocum habet iniuramen- 

 to\aprtorio. Secusres habctin iuramcntopromiflorio.Si enim 

 fit lcgitimunijvinculum eius cft raturale,qiiod nullius homi- 

 nis autl orua-erelaxari pottft. Si vero fic illcgitimum ; non 

 ppus cft difpcnfatioBC fed rrtractationc ; 4. eitinium morale 

 diuiniiiis ejl priceptum,^ fimter necejJarium.Hn enim fobtie- 

 tas in cibo & foru Politicum am.tgiftratu induiturad temfUc, 

 Eftque feruandjm ratione maidari, & boni publici. Religio- 

 ftim eft.^ciim interdum n cibis ahfiimmus ,vt adexerc tiapieta- 

 tis aptioresfimu^t.Et dc hoc varia: funt quaMtioncs confcientia;, 

 5 ^. Abftinentia eft anima ieiunij.U\i\iti:m quadruplcx abfti- 

 ncntia:vidclicct ab omni cibo &potu,vcl.a cibo pi-tu lai;gio- 

 re & ardinario,vel a cibisdclicarionbusvcl .ib omnibusvolu- 

 ptatibus.Et rurfusabftinentia ab orani cibopotAquc eft tota- 

 lis,quando neq)ieprandemus , nequc co:namus ; vcl paitialis, 

 ciim omiflbpr;indiocoenaiTms. } 6. leianum religicftim efi 

 friuatum,vel fublicum. Illud cft voluntaria abtinent'.i,quam 

 aliquisablquc inftituto Ecclefix fufcipit:hoc .ib Ecdcfiafo- 

 lcmnicer indicitur. Prius illud obligat confcicntiam rationc 

 propofiti & fcopi ; poilcrius, rationc ordinis & fcandali : nc 

 fcilicct bono otdini refiftatur , & fcandaluminfirmi'. pr.tbea- 

 tur. Uimittm ab Ecciefia indicium,cm!ics ohligat ^ui ad Eccle. 



Oo i fiatn 



