4^8 



EncycIopjEdis Lib. XXV. 



terdum abripiatur inifitnfUtrfum. Itaque hominis pii eft, non 

 omin atFedui nuntium temitteie, (cd lapfura pra:cauere,affc- 

 <ftus ruosedomando,& feipfum vincendo. i. Gentr»lis g hcr- 

 miio f.jj' HuHm 1« eoco-fivt,ne iujiatim eortfemi.imte4,qut no- 

 Jlrc allubefcunt anhm : fedmotiiu4 <llii in animo exfurgentibus 

 m»fc»re re: fixmus. Eam vero ad rera in primis opus eft pre- 

 catip: de c\\iz iam difTcremus. 



«tafus de o- 

 Taci'>ne in 

 »Kn«re. 



C A P V T VII. 



J)e Ctijihtii conjcieniia, circa Orationem 



DominicnTn. 



P R ^ C E P T A, 



p^ Equitqr Oratio Dominica, vbi funt cafi.iscon-' 

 ^i3> fcientii ingenere, & in fpccic. Jcaque.. 



Hic tradiintur cafus iuxta feriem fex pedtioniim 

 inOrationc Dominica. 



R E G V L ^» 



I. Z)f oratlone ingenerefumhl cafm confcientii, 



I. Oratio dir:gatur ad folwr, Deum^in nomine Chrifii ex-ve- 

 rafide,rum rffidna refifi-centiii. If* enim obie£lu, fundamen- 

 lum, infuumentum, Scincrementum precacionis ciit Icgiti- 

 inum. 1 Modtt^ pre:an<li legitimus efl, ne mtiiis, male, mulum 

 fetat. Milus eft , quiin peccaiis contra confcientiam adhuc 

 viuit. Male pttitjqui non orat in nomine Chrifti,ncque fatis 

 perpendit quid petat. JWa/«w e(l,quod eft vclconrra Dei vo- 

 limtatcm,vt omnia vitia, vcl extra Dei voluntatcm, vt omnia, 

 de quibus non l^abcmus exprcffjm Dei mandatum , aut 

 exemplum, vt petamas. Reguia crgo petendorum eft volun- 

 tas Dei : 'oluntas reutlatur in verbo, Quod itaque inverbo 

 Dei necmandatum cft, vtpetamus,ncc pron-.iflum, nec alicui 

 datum, idpeteie non dcbemus, ii vei maxime nobis vtilc vi- 

 deatur. ;. JVow <>y?K;ri»i/«m^>-o iOT/<M,vtDeus conatibus ipfo- 

 rum taueat . ne^a^ /»■» >j . rfienepoeaarum , qux debcntur ob- 

 ftinatis & irapojnitemibuspeccatoribus, nequt pro ics qut fec- 

 earii nUmortem. 4.. Nonor ndnmeflp'0 defunciif hominibus, 

 Namfi pie decefTerint^iamfuc in requie. Sin veroiu ftatu pec- 

 «ati funt mortui, habitatio eoium cU in inferno. Itaque nec 

 illis,nec jftispjofunt preces.5. Bonafpir<tualia ^ Atern* funt 

 A Deopetend^ firieiondiiicine-.toni corpcraliaf^ temporalinpe- 

 tenJa fun >n theji fine co'ditione,in hypoihefi, cnm condittone. 

 Intelligeconditionemvoluntatis Dei. 6. Omn^s fideles debvnt 

 effe cer-i de ex^uditionr precum n •vera fide faciorum.^Nim ve- 

 la fides excludit difEdentiam: & habemus promiflioncs fir- 

 matas iuramento Dei Oporti.tautem hic acquiefcere in vo- 

 Juntate Di-i,dum non ftatini ad nutum nofttum nobis fuccur- 

 lit in tribiilarionibus noftris.Nam j-reccs noftr^ rite formatg 

 femper exaudiunfur, fi nonfccundiim voluntatem, tamen ad 

 vtilitatem noftram: quia &negatioreinoxis, & fufpeditatio 

 fblatii aut rnelioris boni, fpecies eft exaudltionis. 7. Licitum 

 efi 0, avt contra alios , fi ncmpc fint hodcs Dei & Ecclefix in- 

 corrigibiles , pcrtinaces , & incurabiles. Oporiet autem iftas 

 precesnontam contrapcrfonam , quam contracaufara fpfo- 

 ftun ditigere. Namcontiaperfonas holHumnemo re^fl^eorat, 

 nifi exteuelatloneDei cettus (!t,hominemillum,contitquem 

 orat, exirio deltiiutuiTi elTe. Denique contra hoftes illos Dei 

 &: EcclcCs orandum eft, non ck vitiofo ^ffeftu, fed expio ze- 

 lo. 8. Inprecibusnofiris -vtctst^ omnim corporis hab tumita 

 tDmparttHm eff- oportet vt humif^tntim ^ fiduiiam fpiret.Et 

 ii autetti quahtmn ad geftus in precibus prseccpta certa dari 

 non pofliint : in genere tamcn hoc tenendum, quod in preci- 

 bus publicisquilibetEccleiix particularis,in qu^ dcgir, ritum 

 fequidebeat:Danridifll-nfio arinbus vfiratisfere parit fchifma: 

 Jn priuans vero precibus fequatur qulfque id , quod afFeftus 

 animi fui exprimat,permoueat,inflammet, id quodgeftucor- 

 poris modelto,decci1ti,honefto,& gtauifieri<iebet. "9. Inpre' 

 eibui ttiuatiicfurlihet lingtiawi pofjfmui.modo ' a nobis fic no- 

 /'. Sedprecesfiturgiiu (y litania^ ublicai ca lingua,>jU£Eccle- 

 fi& efiiiernaculii ,infiituere sportct. Nam in precibuspubiicis 

 minifter orando eft os Ecdefi.t, cuius nominc ad Dciun lo- 

 quitur, ficuu ptsdicando eft os Dei , cuius nomine loquitur 

 ad populum.Qj^icmadmodum ergo lingua peregrina noneft 

 docendum, ita nec orandum. 10. Priuatt. preces quouis in lo- 

 co teffunt co»cipi. Jn templo tamen non tantum public.T pre- 

 ccsreaeinftituuntur, vcrum etiam priuatim cor ad Dcum 

 eftunditur.m con-rcgationc inprimis fQlcmnj nonquod ali- 

 quaia loco fit religio atque fanaitas, fed quiaparspra:cipua 

 cultus facn funt {)reccs,& |>r£Efcntia ^lutium deuotommhos 



minum, deuotionem in orantibus accendit , tonfenfio vcro 

 precantium fupet vna cadeir.que petitlone , fpem promiffio- 

 nis habct, M'atth.i8.i 9. Itaquc prcces in tcmplis, prxfertinj 

 publicx, mag.ni funt tacifdx. 1 1. Ec/» quouis tempore precait 

 ofortit ; ' tiU tii.mcn efi certas itd oriiniHm horas e.igere.lnDa- 

 niel ter orafle Jegiturin die,Dan.(5.i i.&Daui4*t«fpcte,meii- 

 die,& m3neorauit,l'fal.5 5.1S. Vndefaftum.quod Chriftiani 

 ordinarias fuas j^rev^es tcr dedie inftituimt : mane , cmn fut- 

 gunt, 6c ad labores a ccedunt, meridie, fub tempus prandi) , & 

 vefperi, quando coEnsnt , & acaua cubitum eunt. Quod fi 

 plures ad orandum hora' fumantur , pium eft & vtile , modo 

 abijt fuperftitio & opinio necclfitatis aut mcritl : qua: res ma^ 

 culam adfpergit lioris caiionicis hodietnis. it.§luilibet edforr 

 tnui4 (^ Humtropreeum Vi'atur,quem «eeeffitas lequ rere-vide. 

 tuT. Excellunt autem hic formula; pfalmorura & orationis 

 Dominicx. 1 3 . Cogiationes aliem , qud inter precandum inci- 

 dunt , exnuditionem precum non impediunt , fi ante preces ad 

 Deumfufpiremus, ne permivtatmalascogicationes nobis in- 

 cidere , & in precatione fi.nus breues & deuoti , &fub finem 

 precimi deprecemur culpam imbecillitatis huius , adeoque 

 doleamus obdefeftus , qaibus laboratnoftra oratio. Inpri-» 

 misoporcet raernimfle , dcfedus illos tegi perfcdione lefii 

 Chrifti. 



1 1. Dejingulis petitionihtu Omtionis Domtnicz 

 netentHr ijii cafus confcientiA. 



I. Cirf<» ^r»»j<r»;^f///;p»«»»efttcntatiob!afphemis , quam 

 profligabimus feriameditatione maleftatis Dei, & tacitain- 

 crcpatione Satana;, fuggerentis impuras cogitationes. z.Cir- 

 cafec ndam petitionan cft tcntatio mortis , cui opponcmus 

 giOriofam Chrifti mortem 1. Cire ; tett!.<m 1 etitionem eji ten- 

 tatio impitt^in, qu follicitam'!r ad contraueniendum volun- 

 tatiDei. HancproflJT^abimus confiderai-ionc fanftas natura; 

 Dei & Angelonim , & meditatione vita; ac movtis Chrifti. 

 4. Cirr« Cfuartam ; f tttionem eiitcnta-lo profperitatis & cru- 

 cis. Tent.^.tiopiorperit <ttt eH , qu.i liomoeftenur inrcbus fe» 

 cundis. Uxc profl "atur meditatione tragilitatis omnium bo- 

 norum hulus iTiundi,& inaici':atis Dei ; itemque legitimo vfu 

 bonorum tcrreftrium , nc i.'lis abutamurcontra Deum, nos 

 ipfos, & proximum noftrum. T n^^t" cruiu profligaturme- 

 ditatione caufxm'-ritorir,qua;e''' peccatum, impulfiux, quae 

 ell paternum Dei c'->r.& ilna is,qu.-Ecftnoftra caftigatio, pro- 

 batio , & cum Chxifto confoimatio. 5. Cirru ijuintum etitio. 

 nem eft tentatio icmiflSonis peccatorjm, & priuata: vindi<fts, 

 Temaiinr mijfioiiis peccatorum profligatur meditatione infi- 

 nits potentiar & mifericordiac Dei , & infinuxfarisradionis 

 Chrifti. Ttnt tio pruati. ■vinii<cie. profligatur medicatione 

 longanimicatis Dei, & Chrifti. Vbi & illud obferuare cxpedic 

 Ad remiflioi cm liue condonationcm oSenix ftmper obliga- 

 mur:ad remiflionem feucondonationcm pocna;, itemque iudi- 

 cij forenfis non ita obligarmir. Porro quotidie petimus re- 

 mifllonem peccatoium , non quodpcccata nobis non fint re- 

 mifla,fed quia vtile eft a Deo petcrc continuationem & noti- 

 tiam illius boni, quod nos iam ante confccutos efle credimus. 

 S.Circa iextampe[$tion'}nesttentzt\otiintM.on\'iSc Infefta- 

 tionis Sacanic£e. Ttnniio Satan ca protin-atui patientia, for- 

 citudinc , & prudentia. Pacientia cft m eo , vt cojitemus fieri 

 non pofle , vt vita hominis elefti (it cxpers tcntaticmim. For- 

 ticudo tft in fiduci • & inftantil precum. Prudentia cft in eo, 

 vt difcamus ingenium diaboii & ordmom tentationum cius. 

 So!etille omnium primoleucm quandam cogirationcm im- 

 mitttre animo: qua:fi ptotinus reicdtanon fuerir,profundior 

 imaginatio fubfcquitur: poft iraaginationcm oiitur delefta- 

 tio : ad hanc acceditconfenfus rationis , & execu io per io- 

 comotiuam. Quare noltri muneris eft,ferpentem in ouo cx- 

 tinguere , &primoaditu hoftem prohibere. InfeflatioS ran'- 

 ea profligarur precibus , fide in Chiftum , & mcditatione im- 

 potentix diaboli. 



Capvt VIII. 



De Cajihtis confciemiit circa facrament* 



ingenere & in fjiecie. 



Pr..«cepta, 



i 



SVperfijnt cafus confcientiae circa Inftitutio- 

 nem S. Bapcifmi & S. Cani, quibui prsmit- 

 luntur cafus dc Sacramentis in gcr.eie. Itaquc 

 Tres funt claire* cafuum huiiis capitis» 



R£GVI,i£- 



