TheoIogia.'SeaVI Cap.II.&III. 441 



C A P V T II. 



De Sttbiecfo rhetoricx Ecclefiajlicx. 



PR.itCEPTA. 



^3 Vbicrtnm rethorica: Ecclefiaftica: eft infor- 

 1« mationi<:,cradationis,(S>: operationis. 

 Subicdum informationis ert iple concionator : 

 fubiedium ciadlationis elt concio : fubiedtum ope- 

 tionis ell Ecckli.i. 



R E G V L ^. 



I. Concionator debet h.there dona , Jiue recjuijttay 

 oratorts facri. 



Miniderium vcfbi dua'; h.ibet partes vtnempe miiiifter 

 HomineDei af;at adpopulum,oiua:funtageiida-,5c vt nomine 

 populi agat apud Dcum, qux funt apuJ ipfum agcnda. Meii- 

 toitaquccQncionatoiappcllatuios Dei & populi, ac proinde 

 orator facer. \n eo itaque requiiuntui noii lolum dona orato- 

 |is , fed etiam oratoiis facri. Eiufmodi autem funt bonitas in- 

 genij,fidelitasmemorix,vocisconcinnitas reftacorporis con- 

 Kitutio,cognitio rerum diuinatuni, linguarum, & artium; pru- 

 dentia EccknaUica , cloiyjentia fpiritualis, amor erga Deuni 

 jBc homines,ainor virLUtis,odiiim peccati, contempcus mundi, 

 /fortituJo fpiritualis , parrhcfia , pura confcientia , humilitas 

 jfumma, &fi.'nilia: cx quibus aliafunt naturalia,alia acquifita, 

 qua: precibus & exercicatione impeti^airtjij; a Deo. 



' 1 1, Conciofarra efl oratiofkrii}*, ScnptHris conjctit 



tanca, e?' Ecciejiii accomtnadatu. ^ 



Oportet enim primo tcxtum fumerc cx Scriptura c]ua:c]ue 

 ibi occurrunt dcc!ararc. DLir.dc rcijuititur illorum appiica- 

 tio ad auditorum confcientias, prout illoiuxii coa^itio poRu- 

 lare videtur, 



1 1 1. Ecclejta j ^«<« cur£ concienateris committitHr , 



accurate ipji eft cognofcenda & examinanda. 



Pcndei autem hoc examen a diuerCtate afFeifVus & profe- 

 ftiis auditorum. Sunt enim feptera genera hominum , cum 

 quibas paftori fere eftnegotium : putalntideles.ignari vcl in- 

 dociles i dociles , fcd ignari , cognitione aliqua imbuti , fcd 

 UonJum humiliatiiiam humiliatiicrcdcnccs, lapiiidcnique po- 

 pulus mixtus.His omnibus paftor dcbct irvy^-mialxiva atque 

 }ta omnibus hcri omnia. 



Capvt III. 



l>e Ojjicio concionatorii ant^- 

 eortcionem. 



Precepta. 



ffifrj Edia, quas prflEfcribic Rhetorica Ecclcfiafticaj 

 ©^ funt ante concionem , in concione , vel poft 

 concionem. 



Ante concionen) requiritur cius fon(natio , & 

 impteflio. 



Formatto concionis abfoluicur innentione , di(^ 

 pofitione,& elocutione Ecclefiaftica. 



Inucntio Ecclefiaftica cft thematis & argumen- 

 totum. 



Difpofitio Ecclcfiaftica eft apta & ordinata re- 

 rum ab Ecclcfiafte inuentarum digeftio. 



Eius pattes funt niimero tres : accelTus ad trndla- 

 tioiiem textus , tta£latio tcxtus3&: leceirus a tradta- 

 lione textus. 



Elocutio Ecclefiaftica eft exornatio concinna 

 vetum ab Ecclefiafte inuenrarum & difpofitarum, 

 lipcr vetba accommodata. 



' Impreffio conciouis cft, qua concio ritc formata 

 Jom. IIL 



impnmitur incmoria:. 



R E « V L vt. 



I- Alediafitic adwimcida , concionatori necejfa- 

 ria^nnt triutn geuerHm. 



M<^ habet communia cum omnibus ehriftianis: vbi ex- 

 cc.,;c prccatio, prima illa, mcdia,£c vltima virtus concionis & 

 coiicionaroris. Ai,a Jnbet coinmuiiia cum oratorc quocun- 

 quc. W/m drniquc funt ipfi propiia. Nos obiccr actingcmus 

 adinmicu a fccunj.x- clain. , phuibus cxplicaruri ea qua: perti- 

 ncnc .iJ claflcm tcrtiam : quoj Kcunji genciis mcjia poflint 

 pcu lupra ci Oratoria. 



Mfdiane3 

 cionatoii. 



I f. Thema Ecclefiajiictm Jl^eUatHr in deUQn 

 & reduiHoue. 



Ddecim thematii eft.quo eligitur textus, & cum textu the- 

 ma.quo J accommodatum cft circumftantiis loci, temporis 6c 

 pcrlonarum. Rcduaio thimms eft,quailludnon folilm rcdu. 

 cuur ad charaLlerem & genus caufs, fcd etiam ad locum ali- 

 quem communc.n , caput aliquod catecheticum , & finem 

 prop.nquum. Cfjar.<cier thcmatis eft fublimis , nicdiocris, vcl 

 huniihs. GenM canft eft dodrinale, dcmonftratiuum, dehbe- 

 ratiuuin.vcl iudiciale.i.0i^«f (-OOTw/nrj eftpctendus ex Thcolo- 

 giadidafuca:fj/i«/ fac^f/jf f/V«OT,e Theologia catechetica. f/- 

 n» fropiajuw tft informatio & rcformatio doftrinx & viti. 

 Hmc thcma cft diJafcalicum , clenaicum , inftitiitiuum, cor- 

 rcc1iuum,confolatorium,velmixtum. Ha;c itaque omnia ob- 

 fcruct concionator in fuo themate. Difplciat, inquam , cuiuf- 

 nam fit illuj cliaraifleris , aj quoJnam caufa; gcnus pertineat 

 aJ qucm locum communcm fic rcfercnJum,&; aj quoj caput 

 catccheticum, Jcnique num fit doftrinale, redargutiuum &:c. 

 Itacnini fict, vt multa fubmanu nafcintur, dcquibus alioqui 

 nc pcr fomniumquidcmcogitaflemus. 



III, Argnrnentorum inuentio EcclefaFiica gu- 

 bernatur his remlis. 



o 



I, Tres eoftifHtndt,funt claffes argumentorum.ln prima claf- 

 fe llmc argumenta docentiaieaque explicantia,fcudeclarantiai 

 probantia, fcu demonftrantia ; 8c amplificantia, feu dilatamia. 

 In fccund-a funt argumenta delciftantia,feu conciliantiaiqux 

 & ethica dicuntur. In tertia funt argumcnta ducentia,feu mo- 

 iientia i vulgo paihecica. x. Horum a'gumentorum emmum in- 

 uentio efigeaernliSyUel fpecalit.lnuentiogeneralis fitex locisin- 

 ucntionis LogicA-,ex locis virtutum & vitiorura,& Jeniqueex 

 locis aftecluuwde quibus vide fupra in OtxonLlnatntiojpe- 

 ei^lis fit cx capitibus cacccheticis,locis communibus Theolo- 

 gicis, &: facris Bibliis. ^.Po^lilia reatis fHppeditat mnlta argu. 

 meii'a: ij eft,confideratio beneficioriun & iudiciorum Dei,'& 

 pra;fentis ftatiis Ecdeiix.^ .Ecclefiaftes primh percurrat textum 

 in lingna originali : deinde inlpiciatverjionem •vnnm atjue alte- 

 »«•?; -.terrio colligat argumenia ordine tumultuario iu.xntclaffei 

 modo prtfcriptm : quarto confulat commentaria : tfuinto ^ vlti- 

 tno in^iciat P^ftilUm realem.Qw3ici\udesafi£scem,'umea- 

 tio erit oppidd facilis. 



I V. Diffofti» totiui cenciorus gubertiamr hii regulis. 



1. Acceffui ad iraHaiionem textus,^ receffm habent formii- 

 loi folennes ^ftatas , vel variantes. Illa: funt generales,qua; 

 in omni concionc locum habent : ha; funt fpeciales , qu:^ ac- 

 commodantiir prasfcntitextui, loco, & tempori , magnamque 

 habcntgratiam- i.Acce^us ad traliatienem textus consiat oHo 

 ^artibus : vti funt 



i.votumbreueSf Chriftianum. 



X. indicitio cauf^ finalis & impulfius conuentus. 



j. indicatio & deploratio mifera: , ineptitudinis , & in« 

 dignitatis noftra:. 



4. exhorratio ad Lmplorandumdiuinumauxilium. 



5. inuocatio,feuimploratio auxilij diuini. 



6. comaiodus acceflns ad pra:leftionem textus. 



7. pracleftio textus facri. 



%. commoda & votiua claufula ; qua obfignatur prr- 

 lcdio tcxtus. 

 ^^Reeeffm a traHatione teXtus hahetpartes numero quatucr :vti 

 funt 1. tranfitio perfecSa i qua indicatur quij fit a£lum , & 

 quid reftet agenjum. 

 1. promulgatio folennitatum Ecclcfiafticarum : qualcs 

 funt indiftio coBcionum , ptoclamatio coniu- 

 gum , ajminiltratio facramentorum &c. 



3. prccitio icu'us formuls funt foUeunes vel variantcs. 



4. clauiu^a vctiua,& dimi/TIo coetus. 

 4.Traciati.i>/eu enairatio,textus , abfoiuitur fexfarlibus, qua- 

 tum diipcjnio mr.emonica hs,c eft. 



p p I. ExoA 



Thfma 

 cancianA. 



Afgnmtni 

 torum in- 

 ucniioEc. 

 (Icfiafiks. 



Difpoltioj! 

 tocius coxJ) 

 Gionis, 



ril 



