Theologi;^ Sed.VI. Cap. II I. 445 



ii\ rc fua rftarilft vei infolkr. Ec h.rc quiJcni .ilij faciuntiin- 

 pottnti.i aiiquiilmoucndi pia;piditi , aut vi ni.iioic ac mctu 

 coarti,aniniis intcrim liuidis,inquictis, ac turlnilcnti^.OjUi m- 

 ^cnialiucailidc aj tcmpus occultant , at apcit.i ^ccalionc 

 produnt , & limulationcm rctcftam vcrtunt in cruJclitatcm 

 autobtrcclationcm : infclH a!ii<, fibi ipiis pcrnicioii : &• hint 

 vcluti maiia qux dcfp'imant fua JcJecora. Talcmfc Cainus 

 gcrcl>at,vcrl>is Iiumanitatcm prxfcrens, aninio&; tandcm fa- 

 «ftoparricida. Alii autcm cx vcracliaritatc &Cluii"tian.iman- 

 fuctudinc,vt fuam amant tranquillitatcm , ita nutriunt alic- 

 nam , & fuo quoquc damno paccm rcdimunt , (i vel dc iurc 

 fuo.quantum honcltas & conLcicntia liniiiit,conccdcrc opor- 

 tcar.iS: li ab aliis in aliosirritcntur & inflammcntur, cos coar- 

 guunt , acp!aciJorum morum limilitudinc iludcnt imbucrc, 

 fuos ctiam aticclu^in c6;rarialapfuros timorc Dci vclutfuf- 

 tl.iininant,nc in intcmpcricm foiuantur. 



I V. Hanc ipfam polkcinam quictcm hoc loco Apoftolus 

 inteiligit,aj qu.un fc vniuerli , qui Clirilto nomcn JcJcrunt, 

 fummo rtudio alVucfaciant. Vrqct autcm eam&doclrina & 

 excmplo paritcrfandus iiu^^ifkr , vtgct,inquam,tum nollra, 

 tum aliorum causa. Dco cnim parcmus, li paccm.qu.x- cius cft 

 inlfitutum, in niundo non turbcmus. Nobiscontu imus iplis, 

 pacatc li viuamus. Cui cnim in dillljio melius cll acquc in c(3- 

 cordia.' nili li cui malignitas pro alimcnto clh Si alios non tur- 

 bcmus:ip(is etiam nobis liccbit eilc tranquillioribus. Si autein 

 alios mordcamus aut exccjamus: vijcanuis, nc vicillim alij ab 

 aliis confumamur: vtell G'.»'.5.-t;.i ^.Debcmus aliis honcftum 

 concordiracplacabilitatis cxcinplum,quo probemus cius rc- 

 ligionis , in quam iurauimus , naturam & ingcnium, &c nos 

 qucK]uc idoneos cius difcipulos cfle confirmcmus.Sumas om- 

 ncs vnius donius familiarcs , vnius patris lilij , hircditatis 

 ciufjcm conlbrtes , ciufjcmmaflx progenies,iifJem obnoxij 

 iniirmitatibus, alijaliorum ope injigcntcs. SeJ,vt nunc liabft 

 £cmpora,omncs lcgum inucntione magis quamexcmplo cla- 

 riorcs circ laboramus. 



V. Crtcrum cxplicat fc ipflim Apoflolus, & quid per quic- 

 tcm intclligat,plane oftcn Ju,d_um c.vigit , vt iimus ii^ic7r;j^ f/A^- 

 vis, non ««dif («iwiricoOTi. Id cnim quietem humanatum rc- 

 rum plurimumlu.vat , &: mcntcs etiam coniundiirimorum 

 Lomiuum Jiflocac : quoJ ■m.\vTti>fff^3m funt pleriquc , & fuis 

 f ofthabitis , alienarum occupationum limites curioii inuo- 

 lantquod commilTuin cft alijs , fclaudabiHus femperaftuios 

 cfle opinati , quafi qui fuas domos negligunt , alienarum iinc 

 tutores optinii : & ij pruJentiiTimi ptocuratorcs vicinalium 

 bonorum, qui propria intemperante gu lii abiigurierunt. Nc- 

 mo vcro is perfonaeiTc cupit , animo fcilicet & corporc per- 

 matatis,qui alius quifpiam eft : at omnes annituntur ca agere, 

 qux aliorum officiis funt commendata, 



VI Hanc vei(3 admonitioncni aiiis ctiam modis Scriptu- 

 rx lanctx exprimunt. R<iman.it..v.-i'i. Sificripoteft, quatiium 

 tH 'vchu ejl , cum ommbta hominibtu tnpace viuite. £r 14. 1 9. 

 Sli4i nd faie f^ieiitm fetiemur , 1. Ccr.I^. xi.ll. Idem fnfiie^in 

 face afite. neb. ii.v.l-^. Paecm feBamini ci4m om!iibu-f,ry fan- 

 iiimoniam ,fiie qua netne viJebit Domintiw. Hanc lemcum 

 ctiam gentiles inteliigerct,prxclaras Jc ea fcntentiasrelique- 

 runt,ipiis cumpnmis principibus,qui inquictudinis pcile plu- 

 timu'n ardent, obfcruanJas. Micyfpa rex Numidarum, rcfe- 

 rcntc Sahiflio,tiliis fuis lugurtlum regni participem & ibcium 

 adiungcns,vtque quicci viuerent,cohortans,C6»cor<^/.«, inquit, 

 rss pjirud cr.fcurjtfdifcordid raaximi diUbuntur. Quam tragi- 

 ca iiint cxempla magnorii & mcdiocriuhominum,qui alicnam 

 quict^; ambitionc,auaritia,rcgnandi cupiditatc conuellentcs & 

 pcrturbantcs,fc, vniueriasque llias familias omnibus bonis & 

 vitaipfacucrtcrunt \ Ipfe lugurthapatrui hottaraenta negli- 

 gens,& patrueles flagitioscopprimcs,poftquam multa Jcten" 

 denJi fui caufavi «frauJe tentairet,per ignominiam tanjc in 

 triu.iipho cum duobus filijs Jcdudus , Rom.f in carccrcm 

 conitdus, animi dolore contabuit. Quid Alexandro ipli , qut 

 ob terum geilarum magnitudincm Magni noracn fortitus clt, 

 quid tandcm ci accidit^quamuisnonnullis bellis iuitas caufas 

 prxcexercpolVe viderccur, mulcaetiam cx libidinearripuit, vc 

 non immeritopitataquidam captus,&de fuo facir.ore intcr- 

 roc.atus , id fe in mari facere rclpondcrit,c[uoJ AlexanJer fa- 

 ccret in terra:& Scytharum legati cum hisiunt affati vcrbis.li- 

 beris illis quijcm iScafpcris,at vcritaticonfonisib/ dij habiium 

 €orforu tui auiJitati animi farem ejje voltiijjent,orbu le non ca- 

 ftret, .Ltere mnnu orientem,iiltetd occidcntetn confn^eres. Et hoc 

 atffcutm fcire vclles,vbi tati tiHwitiu fulgor toderelur. jSb V.u- 

 tofafetii Afiam,ex Afia tranfs in Africam. Deinie p hHiriA- 

 nitm ger.tu cmne fuferai4ctis,iitm [ylutt ^■niuibta iyfnmitii- 

 husfcrisciue befiiis gc'^urKf es hclliim. &uidtu ? igneras arhores 

 mjgnas diu crefcere vna hora exftirfari ^.ftultui tft i]ui f uHtts 

 tzrutn ffeci^t, ahiriiJinem non metnur. Vide,fn^uum ai cncu- 

 menperuenire eontendis,cum ipfis ramis,qHOs coiiiprehrndifti.de- 

 eidas : Leo qin^que aiiquandeminitn..rumaitium fabiilttinfit, 

 i^ frrum ruhign ronfumit.Nihil liimfirnnim cil,cui pcricitlum 

 nonftt ab inuaiido. T", qnitegioriaris ad latrones ferfequfn:ios 

 venire, ctrmiifngentium, qiiiis adfti^ latroe:. Imfor)eftticii^ti 

 Jom. III. 



lui frtLnoi: faciliiti iUant re^es. Si Deus e^ trlbitere morta ihiti 

 henefici.t dthes : jin Juteinhtmo,id ijHod cs,te femjer ej]'e cogit.t, 

 S^Hibus bttlitm ncniniiileris, honis aniiii. vti foic. ScJ 'tnf^i- 

 ^ttt noii iliiliccrat iricquicttim & anibitic'iun ingciiium , & 

 tam inlatiabilis rcnini hclluo crat, vt c.i, qu.i; circuniHucbatu, 

 aJhuc iniplcic vcllct.iS: obrcrumiiiccclVuiii aniinos liipra lui 

 nianum taliigiuni elatus pcr iniurias, c.vdcs , libijincs, fuo- 

 rum clicntiuin pcrfidiam ad lc pcrjcnjum .icccnjit , vt flo- 

 rens xtatc & tcbus gcftls maximus, milcK; tam. n vcncno pcc 

 amici conuiiiij tiJuciam haufto , trigciiino tcitio .xtatis anno 

 occubucrit: &: nc paccrn.c quidcmditioiiis hxrcUcm rcliquc- 

 ric , vxoribus & libcris crucijacis, :oc rcmiis &; opibus intcr 

 parricidaruin & cxcciorum vngucs diccrpcis : Qiw'" iVulci; iii 

 fe, quamcrudcliccr coniiiluic in poftcros , quos nc habcrct, 

 prx ic coxuos iprciiic cmncs: at iicut indignos iudicab.it alios, 

 qui lccum pari titulo rcgnarcnt, ita ciusiibcii&: propinqui 

 non liint iudicati digni, qui poftipliim regnarcnt. Iia hodic- 

 (]ucmulti innadabilibus&: molcllis Uiis moribus arroganti- 

 quc aliorumdclpicacu , duin oniiiiuui lc Jciiibrcs & airofo- 

 res prxbenc , eam ctiam , qu.i, timclis illis vita , libcris opus 

 crat , bcneuolcntiam viui aj inias vlquc r.idiccs dcpaiiuncur, 

 ipfain cciain regcrminationis fpem cnccanccs. &luot vcro acies 

 e.x-rertit. atierti fo;,tnt , fi perfetitits forei facu amor Crtiui- 

 lisiur/i ccncordii. Scdnolhis , hoc eft , iacrarum litcrarum 

 cxemplis potius vtamur. In quantum luclum Simcon &. Lcuis 

 conicccrunt piuin patrcm lacobum , cum quicti non cflcnt 

 & iua doini agcrcnt , fcd Siclicmitas inconiiilta vlcifccndi au- 

 dacia aggrciVi trucidarcnt .' (^ulni triftciibicxitiiun Philiftei 

 attraxerunt , cum line caula Dauidcm nouum rcgem adori- 

 rcntur; QuiJ Achitophel , quij Abfolomus , nouis rtbus ftu- 

 dentcs, cum illc contra regi.m , hiccontrapatreni etiam in- 

 furgeret oinni coniiliorum calliditate , & fraudibus ac vio- 

 lcntia fuaobtlnuerunt ? AchitophclcmdcfpcratioaJ laqucum 

 ajegit, virumpoliticaprujentia nobiliiViinum : Abfolomum 

 perplexiis dc qucrcu ramus arripuit , & dc impia cius in- 

 quietudinc pocnam tanquam vindcxpopolcit. Etiam vcro 

 intcr fan(!Viores rcges diuino tellimonio cclcbratus lollas 

 cum quieti non ftudcrcc , fcd tcmcri: contra Ncclioncm 

 jEgypti regem arma iiimerct , miicrd- occubuit & trifti 

 exemplo docuit , ncquc ipii virtuci tutum cflc tranquilla 

 turbare. 



VII. Non eft quidcm,fateor, humanx prudenti.T ,^ut vi- 

 riumopus , omnem cfFugere inquietudinem & inuitis fxpc 

 htium accrcfcit materia. Et, vt diccre folemus , hominum 

 concordia non in iplbrum motio arbitrio , fcj & in vicino- 

 rum ingcniis fitaefl: •■ & nemini Jiuturnior quictis eft vfura, 

 quam per eius , qui aj latus habitat, voluntatcm licct , & vt 

 communillima, ita accrbiflima hxc eft milc-ria intcr talcs vi- 

 tam trahcrc , qui litium fucco aJ omnia curbanja funt cnu- 

 triti. ScJ horumhominum Itudia notcit.mda liint , S: ipii, 

 prout iufta ratio fuadct , iIIcntio,inalitix contcmptu , Sc fuga 

 familiaritaclt , (i prauicas vidcacur incnicndabilis , funcvi- 

 cifcendi. Verd- cnim ftacuendum eft , non minimum d- ma- 

 lis eflc, mala non pofVc fcrrc. Vnde inter Bionis apophtheg- 

 matacelcbre eft , .wejodtjuy.» tbux (^ivatSj ?;{«» j(^«o». In- 

 terdum ne foucatur pcruerfitas , acriter contra cunduni eft: 

 vt vel n.ctus ignominix viciispeflulum obdat. Neque cnim 

 patientia Chriflianaeft in fatuitatem vertenda,vtfiqux no- 

 ftra, fi.ilienainala minuere pofVumus , ca in immenium li- 

 n^mus truticari. Ideo .^ngclum Ephcfin.x Ecclciix prin- 

 ceps falutis noftrx commendat. Apoc^l.i. v. 1 . diccns : No- 

 tii tolerantiam tunm , ^ quodnon foftisferre malos. Quall 

 contrariis , optime tamen concordantibus fcntcntijs , intcr 

 vtrumquc extremumnos rex fapicns continct ,dum Frcu.iO, 

 •U. 4. 5. ait i tie teffondelo foliiio fecundiim ftultitiam eiuf,ne 

 adicjuiru ei tu tfuoque. Refponde floUdo fecw.dtim ftitltitiam 

 eius , oefitfafiens in oculis fuis. Non nut nos criminibus 

 certare , fcd ca vcrbo ac opcre rcdarguere &; obicem grafVatu- 

 rx pone re malignitati. Uilcc"tioni nihil dcccjat.vt etll vitiuni 

 aucrferis, homincm tanien in mclius (iiutatumvclis&ferua- 

 uatum. Alij beneficiis, alij declinacionc vincuntur ,alios dies 

 ipfecorrigit. 



Malorum & pcriculoruin focictasctiam nonnuHos iungit, 

 quos bonoruni paritas dilhaxcrat. Noftra tamen opera indi- 

 gcntibus ctiam inimicis noneft fubduccnda : nc , vt monet 

 Apoftolus , Rom. ii.v.vlr. i'lncamuramilo , fed v-ncamus 

 bono malum. Qui autcm ne his quidcin p.iiilis mitigantur ( vt 

 fane perfidia &: improbitas multorum nullis placatur meritis) 

 ij fmendi funt ; nos ipfos intcrim impatientia.vic5ti^ne vicifc^- 

 iiiur, fcd locum irxJemus. 



VIII. Scd impcritis rcrum hxc quies,(|uam Apoftoltis no- 

 bis imperat,vidcatur cuin aliis nonnuUis fan^flarum fcriptura- 

 luinlocis noii confenrirc. Militiaenim dicitur hominls vi- 

 tain terra lob.j.v.i. In milicia auteni quicfccrc non licct.Vc- 

 riim non confcrtur vltamiliti.x: , ac ii h.vc ( hr.lti:nioiuniiIt 

 Itrcnuitas .vtaliiin aliorumocium S:quietcm malcditlis a'Jt 

 cclis incurlcnt , niutuis tc pugnis cxjint , aut pridaslntcr tc 

 agant , & bis quafivirtutis .calliJitatis Sc roboris fpcL^faculis 



P p 1 'auJcra 



Liii.'tis. 



Cen. 34, 

 1. Sam. $. 



l.Sam, 1 1 . 



j. Snm. I 3 . 

 I. K.'i- 13. 



Prioccu. 



paiio" 



i. 



Obicft. 



