lurifprudenti^ Se6l.I. Cap.Il & 11 1. 46 1^ 



C A P V T III. 

 De Perfonarum diuijtone. 



Pr>ecepta. 



K^ Edia , pcr qua; finis iurifprudentix in fubie- 

 (S^ ftum iiuioJucicui , rclpiciunt rcip. oiiginem, 

 vel ftuum. 



Origo tcip.cft in ipdus fun(.htionc,qux pcndet ^ 

 mareria & fotma. 



Mareiia rcip. clt in pcifonSs , rebiis , & fadis 

 ciivjlibus. 



Perfons. ciuiUt confidcrantiK in diuifione & po- 

 teftace fua, 



Diiiijio f>er/h»^ru?n ciuiliHw eft,qu6d homo confi- 

 deratur vel qua liomO;,vcl qu.i perlona. 



HomoyCjna howo, eft,qiii h:'bcc caguc naturalc:& 

 diftiti£;uituj; ex fcxu <Sc adiundlis. 



Exfexu homo eft mas , focmina, vcl hermaphro- 

 ditus. 



AdiunifVafunt interna , vc xtas & valecudo : vel 

 externa,vt ftatus. 



ty^tas eft minor.ve! maior. 



i£tas minor eft prim.i,vel fecunda. 



^t.is prima eft pueritiaj vnde homo diciturpueE 

 & impubes. 



JS.US fecunJa eft adolercentia ; vnde homo dici- 

 tur adolefcens & pubes, 



./Etas m.^^iiorjreu iuft^ 6c !ec;itiraa, eft iuuentus & 

 fencdns : vnde i.omo cjcitur uiuenis & fcncx. 



Vdetuiio eft inccgra vel fecus, Hinc homo eft 

 fiinus .animo & corpore : vel non finn<;, vcl animo, 

 vt mciice capcus & prodigus ; vel cotpore , vt mi^- 

 tusciecas.iurdus, 



Statustii hominis conditio, in qu.i viuit. Eftque 

 yiius ex iurc gencium , alius ex iure ciiiili. llle dici- 

 tur proprie ftacus : hic,ordo. 



St.itus eft libertatis.vel feruitutis. 



Z,ibertM eft ftatus hominis , quo facultatem fa- 

 piendi iure habcr,quod vclic. 



Ellque nacuralisjvel ciuilis. 



Libc-rtas natur.-lis eft omnibus omnfno homini- 

 bus cpmmunis. Dicitur etiam libertas i^uda & ii-q- 

 pcrfcda. 



Liberras ciuilis eft propria illorum , qui funt ci- 

 iies. Dicitur etiam libertas vera & legitima. 



Ex ftatu liberc.ntis homo dicicur liber, qui cft ita 

 natus , vel fadus. Ille ingenuus , hic libertinus 

 dicitur, 



Ingtnuus eft homo Iiber,qui ex rnai;re Iibera,dum 

 in vrero fuit.quocunquc ten.pore eft natus. ^- 



Lihertinus, fcu libertus,eft homo libcr manumiP- 

 fione ica f ftns. 



Mantimiffto eft libcicatis datio, qua quj dominus 

 fucrat , fit patronus fenii r.unumifli , nunc liberci 

 fadi. Vnde ius pacronatus , ficuc aute ius dominii 

 fcu poteftatisdominiciTE. 



Manuiniflm fit a leg,i-,vel ab homine. 



Manumiffin a lege fola fit citra voluntatem ha- 

 minis, imo quandoquc etiam homine,nimirHni do.- 

 piino,inuito. 



Manumifflo ab homine fit vel verc, vel non verc.. 



Vere , nempe a Jomino ferui , qui rnanumittitur 

 lcge .-ipprobance. 



Nou vcic, cumaliquis manumiccicu? vel imagi- 

 ' ^aric,vel errore iuris aut faiiti. 



Semitus cft ftatus hominis^quo fubiicitur alicno 

 doiTiinio. Hinc horno dicitur feruus. 

 S.eryys aliquis nafcitur,vcl fic. 



Nafcirur cx ancilld, fcu fcrua: fit iarc gentium, 

 Vcl ciuili. 



lure gcntium captiuitate in bcllo iufto non ciuili, 



Inrc cjnili vcl venditionefni ipfins.veld.imnatio- 

 nc in mctallun] , vcl ob ingraritudincm libcrti erga 

 patronum.vel connubio iiber^ miili.ii- cum fetuo. 



Ordo eft ftatus iiominis , conditioncm cius in 

 communi liominum focietatc fionificans. 



Eftqnc primusjvcl ortus. 



Status primusert, ex quo homqdiciturciuisjve! 

 pcrcgiiiuis. 



Ciuis cft homo liber fub impctij tutcla confti- 

 tutus. 



Eftquc cum dignit.ate aHqua,vel fine dignitate, 



Ciuis curo dignirate habet dignitatem vel impe- 

 riofam.vt Princeps &quilibet magiftratus : vel im- 

 pcrij expcrtem,vt facerdos, niiles, nobilis, profcflbj; 

 in fchola,&c, 



Ciuis fine dignitatc eft vel cum certo vitxgcne- 

 re,vt lcrib3,t.-ibelIio,theologus,I6lus, oraior, medi- 

 cus &c. vel Gnt co,vt pleboius. 



Peregrims cft,qui cum liber fit, ciuis tamen non 

 cft in aliqua rep.Eftque foeder.itus, vel non : hoftis, 

 vel non. 



Srarus ortus c(ifam(lia,c\ qua hominesrunt ne- 

 «efiarij, velcxtranei. 



Nfcejjarij , feu propinqui , ex neceflitudine feu 

 propinquitace aliqua fibi funt deuindti. 



H.xc neccflicudo oritur ex fanguinc, velnuptiis, 

 Illa dicicur cognatio^hxc affinitas. 



Cogf.atio fpeftatur in generibus & ordinibus fuis. 

 Ibi eft cognatio naturalis, vel ciuilis : hic cognatio 

 diftinguitur Hneis,& lincs gradibus. 



Linea eft colleftio perfonarum ad eundem ftipi- 

 tem relatarum. 

 Eftqne refta^vel tranfuerfa. 



Linea reda, feu limes diredlusj efl; inter parentcs 

 & liberos. ^ 



Eftque fuperior.vel inferior, 

 Supcrior eft parentum : infcrior,!iberorum. Hinc 

 parentes ad libcros collati , afcendentes ; libcri ad 

 parenres.defcendentesappellantui'. 



Linea tranfiierfa,fcu coIIareralis,efl: intet fratres, 

 fororeSiCxterofque cognatos. 



yiffinitof eft neceffitudo ex nuptiis contraefla. 



Extranei funt a nobis alieni , non neceffarij co- 

 gnatione vel aflSnitate. Et ita quidem homoconfi- 

 dcratur vt homo : idem vt pcrfona confideratur hoc 

 modo. 



Perfona eft hom.o habens caput ciuile. 



Capiii citiile pofitum eft in libcrtate , ciuitate, & 

 fainilia; & iure acquiritur,vel amittitur. Vtrumqutt 

 natura vel fadto hominis. 



Libertas acquiiitur iis modis, quibus paulo anti 

 dJximus. 



Ciuitas acquiritur origine , vel reccptionc in ci- 

 uitatem. 



Familia conftituitur cognatione,vel afKnitate. 



Capuc,quod quis habct,cum amittitur,c«?jp"^ </«- 

 »7/««wdicirur, qur eft ftatus,qucm quis in liberta- 

 ie,ciuitatc,vel familia habet, rautatio. 



Eftque vniuerfaliSjVel particularis. 



Vniucrfalis eft totius capitis diminutio,qu2Con- 

 tingit amilla libcttate .• qux ex eo maximi capitis 

 diminutio appellatur. Libertate enim amiira, & ci- 

 uitas,& fai-nilia,quara quis habuir,amittitur. 



Particularis diminutio capitis eft,cum aliquo ca-. 

 pite amiftb,a!iu.i nihilorainus faluum rcmaner. 



Eftque ciuituis,vcl familia:.. 



Qu.-c ciuitatis eft.minorcapitis diminutiodicitur, 

 interdum etiammagna. Minoc cjuidem, fi confera- 



* t!ii' 



\ . 



\-S 



